Tieán Ñeán Ngaøn Naêm Thöù Ba
VietCatholic
Taïi sao phaûi söûa soaïn vaø Hoïc hoûi cho naêm 1997
ñeå Doïn Möøng Ñaïi Naêm Thaùnh 2000
1997
Thoâng Ñieäp
"Redemptor Hominis"
Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi(Coâng Boá ngaøy 4-3-1979, Chuùa Nhaät 1 Muøa Chay,
naêm thöù nhaát cuûa giaùo trieàu Ñöùc Gioan-Phaoloâ II
Taøi lieäu laáy töø St. Paul Edition)Noäi DungI- Moät Di Saûn
1- Vaøo Cuoái Ñeä Nhò Thieân Nieân
2- Nhöõng Lôøi Ñaàu Tieân cuûa Moät Taân Giaùo Trieàu
3- Tin vaøo Thaàn Linh Chaân Lyù vaø Tình Yeâu
4- Veà Thoâng Ñieäp Ñaàu Tieân cuûa Ñöùc Phaoloâ VI
5- Vieäc Hieäp Nhaát Toâng Ñoà Ñoaøn
6- Con Ñöôøng Daãn ñeán Hieäp Nhaát
II- Maàu Nhieäm Cöùu Chuoäc
7- Beân Trong Maàu Nhieäm Chuùa Kitoâ
8- Vieäc Cöùu Chuoäc nhö laø Moät Cuoäc Taân Taïo
9- Chieàu Kích Thaàn Linh cuûa Maàu Nhieäm Cöùu Chuoäc.
10- Chieàu Kích Nhaân Loaïi cuûa Maàu Nhieäm Cöùu Chuoäc.
11- Maàu Nhieäm Chuùa Kitoâ laø Neàn Taûng cho Söù Meänh cuûa Giaùo Hoäi vaø Kitoâ giaùo.
12- Söù Meänh cuûa Giaùo Hoäi vaø Töï Do Con Ngöôøi.
III- Con Ngöôøi Ñöôïc Cöùu vaø Tình Traïng cuûa Hoï
13- Chuùa Kitoâ Lieân Keát Mình vôùi Moãi Moät Con Ngöôøi.
14- Vôùi Giaùo Hoäi thì Moïi Ñöôøng Loái ñeàu Daãn Ñeán Con Ngöôøi.
15- Con Ngöôøi Taân Tieán Sôï Haõi nhöõng gì?
16- Phaùt Trieån hay Ñe Doïa.
17- Nhaân Quyeàn: "Töø Ngöõ" hay "Tinh Thaàn"
IV- Söù Meänh Giaùo Hoäi vaø Ñònh Meänh Con Ngöôøi.
18- Giaùo Hoäi Quan Taâm ñeán Ôn Goïi trong Chuùa Kitoâ cuûa Con Ngöôøi.
19- Giaùo Hoäi chòu Traùch Nhieäm ñoái vôùi Chaân Lyù.
20- Bí Tích Thaùnh Theå vaø Hoøa Giaûi.
21- Ôn Goïi Kitoâ Höõu laø ñeå Phuïc Vuï vaø Cai Quaûn.
22- Ngöôøi Meï Chuùng Ta Tin Töôûng.
Vì böùc thoâng ñieäp naøy ñöôïc hoïc hoûi trong thôøi ñieåm Tieán Ñeán Ngaøn Naêm Thöù Ba, do ñoù, noäi dung vaø yù höôùng cuûa noù caàn phaûi tìm hieåu moät caùch roõ raøng theo moái töông quan cuûa noù vôùi naêm 2000 noùi chung cuõng nhö vôùi toâng thö "Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang Ñeán" noùi rieâng. Chính vì theá, böùc thoâng ñieäp naøy caàn phaûi giaûi ñaùp thoûa ñaùng nhöõng vaán ñeà sau ñaây:
1- Taïi sao Ñöùc Thaùnh Cha Gioan-Phaoloâ vieát böùc thoâng ñieäp "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi"?
2- Theo böùc thoâng ñieäp thì "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" laø ai?
3- Taïi sao theá giôùi taân tieán ngaøy nay caàn ñeán "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi"?
4- Giaùo Hoäi ñoái vôùi "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" trong theá giôùi taân tieán ngaøy nay nhö theá naøo?
Boán vaán ñeà ñöôïc ñaët ra treân ñaây, so saùnh vôùi boá cuïc cuûa böùc thoâng ñieäp, thì hoaøn toaøn aên khôùp vôùi 4 phaàn cuûa böùc thoâng ñieäp. Sau ñaây laø nhöõng trích daãn cuï theå vaø chi tieát ñeå traû lôøi cho boán vaán ñeà cuûa caû böùc thoâng ñieäp "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi".
1- Taïi sao Ñöùc Thaùnh Cha Gioan-Phaoloâ vieát böùc thoâng ñieäp "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi"?
Ñöùc Thaùnh Cha Gioan-Phaoloâ II vieát böùc thoâng ñieäp laáy nhan ñeà "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" ñeå môû maøn cho giaùo trieàu cuûa ngaøi laø vì 2 lyù do sau ñaây:
- Vì thôøi ñieåm giaùo trieàu cuûa ngaøi cuõng nhö cuûa Giaùo Hoäi ñang ôû vaøo moät muøa voïng môùi.
- Vì vai troø cuûa chính "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" trong muøa voïng môùi cuûa Giaùo Hoäi.
Lyù do thöù nhaát: Vì thôøi ñieåm giaùo trieàu cuûa ngaøi cuõng nhö cuûa Giaùo Hoäi ñang ôû vaøo moät muøa voïng môùi.
"Thaät vaäy, thôøi ñieåm naøy, moät thôøi ñieåm maø theo yù ñònh kín nhieäm cuûa Thieân Chuùa, Ngaøi ñaõ trao cho Toâi, sau vò tieàn nhieäm Gioan-Phaoloâ I yeáu meán cuûa Toâi, vieäc phuïc vuï hoaøn vuõ lieân quan ñeán Toaø cuûa Thaùnh Pheâroâ ôû Roâma, thì ñaõ raát gaàn ñeán naêm 2000 roài. Vaøo luùc naøy ñaây khoù coù theå noùi ñöôïc vaøo naêm aáy boäï maët lòch söû con ngöôøi seõ mang daáu veát gì, hay noù seõ ñem laïi nhöõng gì cho moãi daân toäc, moãi ñaát nöôùc, moãi xöù sôû vaø moãi luïc ñòa, cho duø ñaõ coù nhöõng noã löïc ñöôïc thöïc hieän trong vieäc tieân ñoaùn tröôùc moät soá nhöõng bieán coá. Ñoái vôùi Giaùo Hoäi laø Daân cuûa Thieân Chuùa, moät daân ñaõ lan roäng, duø khoâng ñoàng ñeàu, ñeán nhöõng taän ñieåm xa nhaát treân traùi ñaát naøy, thì naêm aáy seõ laø moät naêm Ñaïi Hyû (the year of a great Jubilee, cuõng coù theå dòch laø moät Ñaïi Naêm Thaùnh). Chuùng ta ñang tieán ñeán ngaøy ñoù roài ñaây, moät ngaøy maø, khoâng ñuïng chaïm gì ñeán taát caû nhöõng söûa chöõa theo ngaøy thaùng chính xaùc cuûa noù, seõ gôïi laïi cho chuùng ta vaø laøm soáng laïi nôi chuùng ta moät caùch ñaëc bieät nhaän thöùc cuûa chuùng ta veà moät chaân lyù chính yeáu cuûa ñöùc tin ñöôïc Thaùnh Gioan dieãn taû ôû ñaàu Phuùc AÂm cuûa ngaøi: 'Lôøi ñaõ hoùa thaønh nhuïc theå vaø ôû giöõa chuùng ta' (1:14), vaø ôû moät choã khaùc: 'Thieân Chuùa ñaõ yeâu thöông theá gian ñeán ban Con duy nhaát cuûa mình, ñeå ai tin vaøo Con seõ khoâng phaûi cheát nhöng ñöôïc söï soáng ñoøi ñôøi' (3:16)" (ñoaïn 1)
"Chuùng ta, moät caùch naøo ñoù, cuõng ñang ôû trong moät Muøa Voïng môùi, moät muøa ñôïi troâng: 'Xöa kia, baèng nhieàu theå nhieàu caùch, Thieân Chuùa ñaõ noùi vôùi cha oâng chuùng ta qua caùc vò tieân tri; nhöng trong nhöõng ngaøy sau heát naøy Ngaøi ñaõ noùi vôùi chuùng ta qua Ngöôøi Con...' (Heb 1:1-2), Ngöôøi Con ñoù laø Lôøi cuûa Ngaøi, Ñaáng laøm ngöôøi, ñöôïc sinh ra bôûi Trinh Nöõ Maria..." (ñoaïn 1).
Lyù do thöù hai: Vì vai troø cuûa chính "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" trong muøa voïng môùi cuûa Giaùo Hoäi
"Haønh ñoäng cöùu chuoäc naøy ñaõ ñaùnh daáu moät ñieåm son nôi lòch söû loaøi ngöôøi trong döï aùn yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa. Thieân Chuùa ñaõ ñi vaøo lòch söû nhaân loaïi, vaø nhö laø moät con ngöôøi, Ngaøi ñaõ trôû neân moät ngöôøi ñi laøm lòch söû naøy (an actor in that history), moät ngöôøi trong muoân ngaøn trieäu trieäu con ngöôøi, song ñoàng thôøi cuõng Chuyeân Bieät (Unique)! Qua vieäc Nhaäp Theå, Thieân Chuùa ñaõ ban cho söï soáng con ngöôøi moät chieàu kích maø Ngaøi ñaõ ñònh ban cho con ngöôøi ngay töø ban ñaàu... (ñoaïn 1)
"Ñieàu chuùng ta phaûi laøm laø gì ñaây, ñeå muøa voïng môùi naøy cuûa Giaùo Hoäi coù dính daùng ñeán vieäc tieán ñeán hoài keát thuùc cuûa ñeä nhò thieân nieân naøy, coù theå laøm cho chuùng ta gaàn hôn vôùi Ñaáng maø Thaùnh Kinh goïi laø "Cha Haèng Soáng" Pater futuri saeculi (Is 9:6)? Ñaây laø moät caâu hoûi chính yeáu maø vò Taân Giaùo Hoaøng naøy phaûi töï ñaët ra, theo tinh thaàn ñöùc tin trong vieäc tuaân haønh chaáp nhaän tieáng goïi ñeå ñaùp laïi leänh truyeàn maø Chuùa Kitoâ ñaõ maáy laàn ngoû vôùi thaùnh Pheâroâ: 'Haõy chaên caùc chieân cuûa Thaøy' (Jn 21:15), töùc: Haõy laøm chuû chaên ñaøn chieân cuûa Thaøy, cuõng nhö: "Haõy laøm cho caùc anh em cuûa con vöõng maïnh khi con phuïc hoài' (Lk 22:32)
"Ñoái vôùi caâu hoûi naøy, quùi huynh vaø caùc con nam nöõ thaân meán, caàn phaûi coù moät giaûi ñaùp thöïc söï vaø xaùc ñaùng. Caâu giaûi ñaùp cuûa chuùng ta phaûi laø theá naøy: Tinh thaàn cuûa chuùng ta phaûi höôùng veà moät chieàu, moät chieàu duy nhaát cho lyù trí, yù muoán vaø taâm can cuûa chuùng ta, ñoù laø höôùng veà Ñöùc Kitoâ, Ñaáng Cöùu Chuoäc cuûa chuùng ta, höôùng veà Ñöùc Kitoâ, Ñaáng Cöùu Chuoäc cuûa nhaân loaïi. Chuùng ta muoán höôùng veà Ngöôøi, vì khoâng coù ôn cöùu roãi nôi moät ai khaùc ngoaøi Ngöôøi, Con Thieân Chuùa, baèng caùch laäp laïi lôøi cuûa thaùnh Pheâroâ: 'Laïy Chuùa, chuùng con coøn bieát theo ai? Chuùa coù nhöõng lôøi söï soáng ñôøi ñôøi' (Jn 6:68; x.Acts 4:8-12)" (ñoaïn 7).
2- Theo böùc thoâng ñieäp thì "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" laø ai?
Giaùo Hoäi phaûi höôùng veà "Ñaáng Cöùu Tinh Nhaân Loaïi" trong thôøi ñieåm moät muøa voïng môùi cuûa Giaùo Hoäi, laø vì, trong döï aùn cöùu roãi cuûa Thieân Chuùa vaø theo coâng cuoäc cöùu roãi cuûa Thieân Chuùa, "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi laø Chuùa Gieâsu Kitoâ, trung taâm ñieåm cuûa vuõ truï vaø cuûa lòch söû" (ñoaïn 1, ñaây laø caâu môû ñaàu cho caû böùc thoâng ñieäp)
"Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" laø Chuùa Gieâsu Kitoâ, trung taâm ñieåm cuûa vuõ truï:
"Ñaáng Cöùu Chuoäc cuûa theá gian! Nôi Ngöôøi toû hieän, baèng moät ñöôøng loái môùi meû vaø tuyeät vôøi hôn, chaân lyù neàn taûng lieân quan ñeán vieäc taïo döïng maø Saùch Khôûi Nguyeân chöùng toû qua nhöõng laàn laäp ñi laäp laïi: 'Thieân Chuùa thaáy noù toát laønh' (ñoaïn 1). Söï toát laønh baét nguoàn nôi Ñöùc Khoân Ngoan vaø Tình Yeâu Thöông. Nôi Chuùa Gieâsu Kitoâ, theá giôùi höõu hình maø Thieân Chuùa döïng neân cho con ngöôøi (x.Gen 1:26-30), moät theá giôùi maø khi toäi loãi ñoät nhaäp 'ñaõ luïy thuoäc vaøo söï hö hoaïi' (Rm 8:20, x.Rm 8:19-22), phuïc hoài ñöôïc moái lieân heä vôùi nguoàn maïch thaàn linh nguyeân thuûy cuûa Ñöùc Khoân Ngoan vaø cuûa Tình Yeâu Thöông...
"Khi phaân taùch moät caùch saâu xa 'caùi theá giôùi taân tieán naøy', Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II ñaõ tieán ñeán moät ñieåm quan troïng nhaát cuûa theá giôùi höõu hình, ñoù laø con ngöôøi, baèng caùch, nhö Chuùa Kitoâ, tieán saâu vaøo yù thöùc con ngöôøi vaø baèng caùch chaïm ñeán maàu nhieäm noäi taïi cuûa con ngöôøi, caùi maø ngoân ngöõ thaùnh kinh cuõng nhö khoâng phaûi thaùnh kinh ñaõ dieãn taû baèng chöõ 'traùi tim'. Ñöùc Kitoâ, Ñaáng Cöùu Chuoäc theá gian, laø Ñaáng ñaõ thaáu nhaäp vaøo maàu nhieäm cuûa con ngöôøi moät caùch ñaëc thuø vaø döùt khoaùt, cuõng nhö Ngöôøi ñaõ ñi vaøo 'taâm can' cuûa hoï. Bôûi theá, Coâng Ñoàng Vaticanoâ II ñaõ coù lyù khi daïy raèng: 'Söï thaät ñoù laø chæ coù ôû nôi maàu nhieäm cuûa Lôøi Nhaäp Theå maø maàu nhieäm cuûa con ngöôøi môùi ñöôïc saùng toû. Vì Adong, con ngöôøi ñaàu tieân, kieåu maãu cuûa Ñaáng phaûi ñeán (Rm 5:14) laø Chuùa Kitoâ. Chuùa Kitoâ, moät taân Adong, trong vieäc maïc khaûi maàu nhieäm veà Cha vaø veà tình yeâu cuûa Cha, ñaõ hoaøn toaøn toû cho con ngöôøi bieát veà chính con ngöôøi hoï vaø laøm saùng toû ôn goïi cao caû nhaát cuûa con ngöôøi'. Coâng Ñoàng tieáp: 'Ñaáng laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa voâ hình (Col 1:15), töï Mình laø moät con ngöôøi hoaøn haûo, Ñaáng ñaõ phuïc hoài nôi gioøng doõi Adong caùi töông töï gioáng nhö Thieân Chuùa ñaõ töøng bò nguyeân toäi laøm bieán daïng ñi. Baûn tính loaøi ngöôøi, nhôø ñöôïc maëc laáy chöù khoâng bò maát ñi trong Ngöôøi, ñaõ ñöôïc naâng leân nôi chuùng ta tôùi moät phaåm vò khoân saùnh. Vì, nhôø Vieäc Nhaäp Theå cuûa Ngöôøi, Ngöôøi, laø Con Thieân Chuùa, moät caùch naøo ñoù, ñaõ hieäp nhaát mình vôùi moãi moät ngöôøi. Ngöôøi ñaõ laøm vieäc vôùi ñoâi tay nhaân loaïi, Ngöôøi ñaõ suy nghó vôùi trí khoân nhaân loaïi. Ngöôøi ñaõ taùc ñoäng vôùi yù muoán nhaân loaïi, vaø Ngöôøi ñaõ yeâu thöông vôùi traùi tim nhaân loaïi. Ñöôïc sinh haï bôûi Trinh Nöõ Maria, Ngöôøi thöïc söï laø moät ngöoøi trong chuùng ta, gioáng nhö chuùng ta trong moïi söï ngoaïi tröø toäi loãi' (Gaudium et Spes, ñoaïn 22). Ngöôøi laø Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi". (ñoaïn 8).
Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi laø Chuùa Gieâsu Kitoâ, trung taâm ñieåm cuûa lòch söû
"Chuùng ta, moät caùch naøo ñoù, cuõng ñang ôû trong moät Muøa Voïng môùi, moät muøa ñôïi troâng: 'Xöa kia, baèng nhieàu theå nhieàu caùch, Thieân Chuùa ñaõ noùi vôùi cha oâng chuùng ta qua caùc vò tieân tri; nhöng trong nhöõng ngaøy sau heát naøy Ngaøi ñaõ noùi vôùi chuùng ta qua Ngöôøi Con...' (Heb 1:1-2), Ngöôøi Con ñoù laø Lôøi cuûa Ngaøi, Ñaáng laøm ngöôøi, ñöôïc sinh ra bôûi Trinh Nöõ Maria. Haønh ñoäng cöùu chuoäc naøy ñaõ ñaùnh daáu moät ñieåm son nôi lòch söû loaøi ngöôøi trong döï aùn yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa. Thieân Chuùa ñaõ ñi vaøo lòch söû nhaân loaïi, vaø nhö laø moät con ngöôøi, Ngaøi ñaõ trôû neân moät ngöôøi ñi laøm lòch söû naøy (an actor in that history), moät ngöôøi trong muoân ngaøn trieäu trieäu con ngöôøi, song ñoàng thôøi cuõng Chuyeân Bieät (Unique)! Qua vieäc Nhaäp Theå, Thieân Chuùa ñaõ ban cho söï soáng con ngöôøi moät chieàu kích maø Ngaøi ñaõ ñònh ban cho con ngöôøi ngay töø ban ñaàu: Ngaøi ñaõ ban cho hoï chieàu kích naøy moät caùch döùt khoaùt - baèng moät ñöôøng loái daønh rieâng cho moät mình Ngaøi maø thoâi, hôïp vôùi tình yeâu vaø loøng thöông vónh haèng cuûa Ngaøi, hôïp vôùi nieàm töï do cuûa Thieân Chuùa - vaø Ngaøi ñaõ cuõng ban noù baèng moät loøng bao dung ñeå chuùng ta, khi xeùt ñeán nguyeân toäi vaø suoát gioøng lòch söû toäi loãi cuûa nhaân loaïi, cuõng nhö xeùt ñeán nhöõng laàm laãn cuûa trí khoân con ngöôøi, yù muoán vaø con tim cuûa mình, coù theå boài hoài laäp laïi nhöõng lôøi cuûa phuïng vuï thaùnh: 'OÂi loãi laàm dieãm phuùc (happy fault)... ñaõ laøm cho chuùng ta ñöôïc moät Ñaáng Cöùu Chuoäc cao caû nhö vaäy' (Tuïng ca Leã Voïng Phuïc Sinh)..." (ñoaïn 1).
"Thaäp giaù treân ñoài Canveâ maø Chuùa Gieâsu Kitoâ - moät Con Ngöôøi, Con cuûa Trinh Nöõ Maria, ñöôïc nghó laø con cuûa Giuse Nazareùt - 'ñeå laïi' cho theá giôùi naøy, cuõng laø moät bieåu hieän môùi meû veà tình phuï töû ñôøi ñôøi cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng maø trong Ngöôøi, moät laàn nöõa, ñeán gaàn nhaân loaïi, gaàn vôùi moãi moät con ngöôøi, khi ban cho Ngöôøi 'Thaàn chaân lyù' (Jn16:13) ba laàn thaùnh.
"Vieäc maïc khaûi naøy cuûa Cha vaø vieäc tuoân ñoå Thaùnh Linh ñeå ñoùng moät nieâm aán khoâng phai nhoøa treân maàu nhieäm cöùu chuoäc ñaõ noùi leân yù nghóa cuûa caây thaäp giaù vaø caùi cheát cuûa Ñöùc Kitoâ. Vò Thieân Chuùa cuûa vieäc taïo döïng ñöôïc maïc khaûi nhö laø moät Vò Thieân Chuùa cuûa vieäc cöùu chuoäc, nhö Vò Thieân Chuùa 'trung tín vôùi chính mình' (1Thes 5:24), cuõng nhö trung tín vôùi tình yeâu thöông cuûa Ngaøi ñoái vôùi nhaân loaïi vaø theá gian, moät tình yeâu Ngaøi ñaõ maïc khaûi vaøo ngaøy taïo döïng. Tình yeâu cuûa Ngaøi laø moät tình yeâu khoâng ruùt lui tröôùc baát cöù moät caùi gì ñoøi Ngaøi phaûi duøng ñeán pheùp coâng thaúng. Bôûi theá, 'vì chuùng ta, (Thieân Chuùa) ñaõ laøm cho Ngöôøi (Con) laø Ñaáng khoâng bieát ñeán toäi loãi thaønh toäi loãi' (2Cor 5:21; x.Gal 3:13). Neáu Ngöôøi 'thaønh toäi loãi', Ngöôøi laø Ñaáng khoâng bao giôø coù moät toäi loãi naøo, thì toû ra raèng tình yeâu luoân luoân cao troïng hôn taát caû taïo vaät, moät tình yeâu laø chính Mình Ngöôøi, vì 'Thieân Chuùa laø tình yeâu' (Jn 4:8,16). Treân taát caû moïi söï, tình yeâu vó ñaïi hôn caû toäi loãi, hôn caû yeáu ñuoái, hôn caû 'tình traïng hö hoaïi cuûa taïo vaät' (Rm 8:20); noù maïnh hôn caû söï cheát; noù laø moät tình yeâu luoân luoân saün saøng ñeå naâng cao vaø tha thöù, luoân luoân saün saøng ñeå ñi gaëp ngöôøi con hoang ñaøng (x.Lk 15:11-32), luoân luoân mong ñôïi 'cuoäc theå hieän cuûa con caùi Thieân Chuùa' (Rm 8:18) laø thaønh phaàn ñöôïc keâu goïi 'ñeán vinh quang seõ ñöôïc toû hieän' (Thaùnh Tomas tieán só). Vieäc maïc khaûi cuûa tình yeâu naøy cuõng ñöôïc dieãn taû nhö maïc khaûi cuûa loøng thöông xoùt; vaø trong lòch söû cuûa con ngöôøi, maïc khaûi cuûa tình yeâu vaø loøng thöông xoùt naøy ñaõ maëc moät hình thöùc vaø mang moät danh hieäu: ñoù laø Gieâsu Kitoâ" (ñoaïn 9)
"Con ngöôøi khoâng theå naøo soáng maø khoâng yeâu thöông. Hoï maõi laø moät höõu theå khoâng hieåu ñöôïc mình, ñôøi soáng cuûa hoï voâ nghóa, neáu tình yeâu khoâng toû hieän cho hoï thaáy, neáu hoï khoâng gaëp gôõ tình yeâu, neáu hoï khoâng caûm nghieäm ñöôïc noù vaø laøm cho noù thaønh cuûa mình, neáu hoï khoâng maät thieát lieân keát vôùi noù. Ñoù laø, nhö ñaõ noùi ñeán, lyù do taïi sao Ñöùc Kitoâ Ñaáng Cöùu Chuoäc 'hoaøn toaøn toû cho con ngöôøi bieát veà chính con ngöôøi hoï'. Neáu chuùng ta caàn dieãn taû, thì ñaây laø chieàu kích nhaân loaïi cuûa maàu nhieäm cuûa vieäc cöùu chuoäc. Trong chieàu kích naøy, con ngöôøi, moät laàn nöõa, tìm ñöôïc söï cao caû, phaåm vò vaø giaù trò thuoäc veà nhaân tính cuûa hoï. Nôi maàu nhieäm cuûa vieäc cöùu chuoäc, con ngöôøi ñöôïc 'theå hieän' moät caùch môùi meû, vaø, moät caùch naøo ñoù, ñöôïc taïo döïng moät caùch môùi meû. Con ngöôøi ñöôïc taïo döïng moät caùch môùi meû! 'Khoâng coøn Do Thaùi hay Hy Laïp, noâ leä hay töï do, nam hay nöõ; vì anh em taát caû laø moät trong Ñöùc Gieâsu Kitoâ' (Gal 3:28). Con ngöôøi muoán hieåu mình hoaøn toaøn - khoâng chæ hôïp vôùi nhöõng tieâu chuaån vaø möùc ñoä tröïc tieáp, baùn phaàn, thöôøng noâng caïn, hay aûo töôûng veà höõu theå mình - hoï phaûi ñeán gaàn Chuùa Kitoâ, vôùi noãi khaéc khoaûi vaø lo aâu cuûa hoï, caû vôùi noãi yeáu ñuoái vaø toäi loãi cuûa hoï, vôùi söï soáng vaø caùi cheát cuûa hoï. Nhö theá, hoï phaûi vaøo trong Ngöôøi vôùi taát caû caùi toâi rieâng cuûa hoï, hoï phaûi 'thích hôïp' vaø ñoàng hoùa vôùi toaøn theå thöïc taïi cuûa maàu nhieäm Nhaäp Theå vaø Cöùu Chuoäc ñeå tìm thaáy chính mình. Neáu tieán trình saâu xa naøy xaåy ra nôi hoï, thì hoï môùi sinh hoa traùi, chaúng nhöõng nôi vieäc toân thôø Thieân Chuùa, maø coøn nôi caû söï bôõ ngôõ laï luøng veà mình nöõa. Con ngöôøi quùi hoùa laø chöøng naøo tröôùc maét cuûa Hoùa Coâng, khi hoï 'ñöôïc moät Ñaáng Cöùu Chuoäc cao caû nhö vaäy' (tuïng ca Leã Voïng Phuïc Sinh), vaø khi Thieân Chuùa 'ñaõ ban Con duy nhaát cuûa mình' ñeå con ngöôøi 'khoâng phaûi cheát nhöng ñöôïc söï soáng ñôøi ñôøi' (Jn 3:16).
"Trong thöïc teá, danh hieäu laøm chuùng ta bôõ ngôõ laï luøng ôû nôi giaù trò vaø phaåm vò cuûa con ngöôøi ñoù laø Phuùc AÂm, nghóa laø: Tin Möøng. Noù cuõng ñöôïc goïi laø Kitoâ giaùo. Söï bôõ ngôõ laï luøng naøy, coøn laø moät nieàm xaùc tín vaø chaân thöïc - nôi nhöõng goác reã saâu xa nhaát cuûa noù, noù cuõng laø söï chaân thöïc cuûa ñöùc tin, song trong moät ñöôøng loái kín ñaùo vaø huyeàn nhieäm, noù laøm soáng ñoäng moïi phöông dieän nhaân baûn ñích thöïc - gaén lieàn vôùi Chuùa Kitoâ. Noù cuõng söûa laïi vò theá cuûa Chuùa Kitoâ - töùc quyeàn lôïi coâng daân rieâng bieät cuûa Ngöôøi - trong lòch söû cuûa con ngöôøi (man) vaø cuûa nhaân loaïi (mankind)..." (ñoaïn 10).
3- Taïi sao theá giôùi taân tieán ngaøy nay caàn ñeán "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi"?
"Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi laø trung taâm ñieåm cuûa taïo vaät vaø cuûa lòch söû" nhö vaäy, neân theá giôùi taân tieán ngaøy nay caàn ñeán Ngöôøi hôn bao giôø heát, vì trong muøa voïng môùi cuûa Giaùo Hoäi naøy,
- Theá giôùi taân tieán ñang soáng trong lo aâu sôï haõi bôûi caùi hoï laøm ra;
- Theá giôùi taân tieán ñang phaøt trieån trong moät moái ñe doïa bò maát ñi chính mình baèng nhieàu hình thöùc;
- Theá giôùi taân tieán ñang vi phaïm ñeán quyeàn lôïi cuûa con ngöôøi ñöôïc chính mình phaùc hoïa ra.
Theá giôùi taân tieán ñang soáng trong lo aâu sôï haõi bôûi caùi hoï laøm ra
"Con ngöôøi ngaøy nay hình nhö chöa bao giôø bò ñe doïa bôûi caùi hoï laøm ra nhö vaäy, nghóa laø töø thaønh quûa cuûa vieäc do baøn tay hoï laøm, vaø coøn hôn theá nöõa, cuûa coâng vieäc do lyù trí con ngöôøi nghó ra cuõng nhö cuûa nhöõng khuynh höôùng do yù con ngöôøi muoán. Taát caû nhöõng gì do hoaït ñoäng ña dieän naøy cuûa con ngöôøi saûn xuaát ra, thöôøng baèng moät ñöôøng loái khoâng theå naøo thaáy tröôùc ñöôïc, raát laø nhanh choùng, chaúng nhöõng noù gaây neân 'söï taùch bieät' (alienation), ôû choã noù thöôøng laáy ñi khoûi con ngöôøi laø taùc nhaân saûn xuaát ra chuùng, maø hôn theá nöõa, noù coøn trôû maët phaûn laïi chính con ngöôøi, ít laø moät phaàn naøo ñoù, qua nhöõng haäu quaû giaùn tieáp noù taùc duïng khi traû veà cho hoï. Noù ñöôïc vaø coù theå ñöôïc nhaém thaúng vaøo con ngöôøi. Ñieàu naøy coù theå taïo neân moät maøn thaûm kòch chính yeáu cho vieäc hieän höõu con ngöôøi ngaøy nay trong moät chieàu kích roäng nhaát vaø phoå quaùt cuûa noù. Bôûi theá, con ngöôøi ñang soáng trong noãi sôï haõi gia taêng. Hoï sôï caùi hoï saûn xuaát ra - dó nhieân khoâng phaûi laø taát caû nhöõng caùi aáy, hay haàu heát nhöõng thöù aáy, nhöng laø moät phaàn cuûa noù, ñích xaùc hôn laø caùi phaàn chöùa ñöïng moät thöøa höôûng ñaëc bieät bôûi taøi naêng vaø söï saùng taïo cuûa hoï - coù theå phaûn laïi chính hoï taän goác reã; hoï sôï raèng noù coù theå trôû thaønh phöông tieän vaø duïng cuï cho moät cuoäc töï dieät khoâng theå naøo töôûng töôïng noåi, so vôùi taát caû nhöõng huûy hoaïi döõ doäi vaø nhöõng huûy dieät baát ngôø trong lòch söû maø chuùng ta bieát ñeán thì chæ laø moät boùng môø. Ñieàu naøy gôïi leân moät vaán ñeà laø: Taïi sao quyeàn naêng ñöôïc ban cho con ngöôøi töø ban ñaàu ñeå hoï laøm chuû traùi ñaát (cf. Gen 1:28) laïi quay ra choáng laïi hoï, gaây ra moät tình traïng baát an khoâng sao hieåu ñöôïc, moät noãi sôï haõi yù thöùc hay voâ thöùc, cuõng nhö moät moái nguy hieåm, maø trong nhöõng caùch thöùc khaùc nhau, ñöôïc truyeàn lan ñeán caû gia ñình nhaân loaïi ngaøy nay, vaø ñang theå hieän döôùi nhöõng phöông dieän khaùc nhau?...
"Vieäc phaùt trieån veà kyõ thuaät vaø veà vaên minh hieän ñaïi, ñöôïc ñaùnh daáu baèng tình traïng daãn ñaàu cuûa kyõ thuaät, ñoøi phaûi coù moät phaùt trieån caân xöùng veà luaân lyù vaø ñaïo ñöùc. Ñoái vôùi ngaøy nay thì vieäc phaùt trieån veà luaân lyù vaø ñaïo ñöùc naøy, baát haïnh thay, luoân luoân bò queân soùt..." (ñoaïn 15).
Theá giôùi taân tieán ñang phaùt trieån trong moät moái ñe doïa bò maát ñi chính mình baèng nhieàu hình thöùc
"Bôûi theá, neáu trong thôøi ñieåm cuûa chuùng ta, thôøi ñieåm ñang tieán ñeán taän cuøng ñeä nhò thieân nieân cuûa kyû nguyeân Kitoâ giaùo, toû ra mình laø moät thôøi ñieåm phaùt trieån lôùn lao, thì noù cuõng ñöôïc thaáy nhö laø moät thôøi ñieåm cuûa moái ñe doïa ñoái vôùi con ngöôøi baèng nhieàu hình thöùc... Tình traïng cuûa con ngöôøi trong theá giôùi taân tieán naøy thaät söï xa rôøi khoûi nhöõng ñoøi hoûi khaùch quan cuûa traät töï luaân lyù, khoûi nhöõng ñoøi hoûi cuûa coâng lyù, vaø coøn hôn theá nöõa, cuûa tình yeâu thöông trong xaõ hoäi... YÙ nghóa chính yeáu cuûa 'vöông chöùc' (kingship) vaø 'chuû quyeàn' (dominion) cuûa con ngöôøi treân theá giôùi höõu hình maø Chính Taïo Hoùa trao cho con ngöôøi nhö coâng vieäc cuûa hoï, heä taïi vieäc ñaïo ñöùc öu tieân hôn kyõ thuaät, con ngöôøi chính yeáu hôn söï vaät, vaø tinh thaàn troïng hôn vaät chaát.
"Ñaây laø lyù do taïi sao taát caû nhöõng giai ñoaïn cuûa vieäc phaùt trieån hieän nay phaûi ñöôïc caån thaän theo doõi. Moãi moät giai ñoaïn cuûa vieäc phaùt trieån ñoù, coù theå noùi, ñöôïc roïi chieáu (x-rayed) töø quan ñieåm naøy (quan ñieåm vöøa ñöôïc nhaéc ñeán ôû caâu cuoái cuøng ñoaïn treân ñaây). Vaán ñeà laø con ngöôøi thaêng tieán khoâng phaûi chæ laø vieäc taêng boäi nhöõng söï vaät maø ngöôøi ta coù theå höôûng duïng. Noù laø moät vaán ñeà - nhö moät trieát gia hieän ñaïi ñaõ noùi cuõng nhö Coâng Ñoàng ñaõ phaùt bieåu - khoâng phaûi 'coù hôn' (having more) maø 'laø hôn' (being more) (Gaudium et Spes, ñoaïn 35). Thaät vaäy, ñaõ coù theå thaáy ñöôïc moät côn nguy bieán ôû choã, trong khi vieäc con ngöôøi laøm chuû treân theá giôùi söï vaät ñang taïo neân nhöõng phaùt trieån khoång loà, thì hoï lieàu maát ñi nhöõng caùi coát yeáu laøm neân chuû quyeàn cuûa mình, vaø baèng nhieàu caùch thöùc khaùc nhau, ñeå cho nhaân tính cuûa mình luïy thuoäc vaøo theá gian, roài chính mình cuõng trôû neân moät vaät laøm toâi phuïc vuï cho söï laïm duïng döôùi nhieàu hình thöùc - söï laïm duïng naøy thöôøng khoâng tröïc tieáp thaáy ñöôïc - qua toaøn theå cô caáu cuûa cuoäc soáng chung, qua heä thoáng saûn xuaát vaø qua aùp löïc töø phöông tieän truyeàn thoâng xaõ hoäi. Con ngöôøi khoâng theå naøo vuøi daäp baûn thaân mình hay vò trí cuûa mình trong caùi theá giôùi höõu hình laø moät theá giôùi thuoäc veà hoï; hoï khoâng theå naøo trôû neân noâ leä cho söï vaät, noâ leä cho nhöõng cô caáu kinh teá, noâ leä cho vieäc saûn xuaát, noâ leä cho nhöõng saûn phaåm rieâng cuûa mình" (ñoaïn 16)
Theá giôùi taân tieán ñang vi phaïm ñeán quyeàn lôïi cuûa con ngöôøi ñöôïc chính mình phaùc hoïa ra
"Theá kyû naøy, cho ñeán nay, vaãn laø moät theá kyû cuûa nhöõng huûy hoaïi lôùn lao ñoái vôùi con ngöôøi, cuûa nhöõng taøn phaù vó ñaïi, chaúng nhöõng veà vaät chaát maø coøn caû veà luaân lyù, thöïc söï laø theá, coù leõ treân heát laø veà maët luaân lyù. Ñoàng yù laø, veà phöông dieän naøy, vieäc so saùnh thôøi ñaïi naøy hay theá kyû naøy vôùi thôøi ñaïi khaùc hay theá kyû khaùc khoâng phaûi laø moät vieäc deã daøng, vì ñieàu naøy coøn leä thuoäc vaøo nhöõng tieâu chuaån lòch söû. Tuy nhieân, duø khoâng mang ra so saùnh chaêng nöõa, ngöôøi ta cuõng khoâng theå naøo khoâng nhaän thaáy raèng theá kyû naøy, cho tôùi nay, vaãn laø moät theá kyû maø ngöôøi ta ñaõ gaây ra cho nhau nhieàu baát coâng vaø khoå ñau. Dieãn tieán naøy ñaõ ñöôïc döùt khoaùt cheá ngöï chöa? Daàu sao ñi nöõa, veà ñieåm naøy, chuùng ta cuõng khoâng theå naøo khoâng nhôù laïi, baèng moät nhaän thöùc vaø hy voïng saâu xa höôùng veà töông lai, moät noã löïc saùng choùi ñaõ ban söùc soáng cho Toå Chöùc Lieân Hieäp Quoác, moät noã löïc daãn ñeán vieäc ñònh nghóa vaø thieát laäp nhöõng quyeàn lôïi khaùch quan vaø baát khaû xaâm phaïm cuûa con ngöôøi, maø nhöõng chính quyeàn laø phaàn töû trong toå chöùc naøy buoäc nhau phaûi cöông quyeát tuaân haønh. Cuoäc daán thaân noã löïc naøy ñaõ ñöôïc haàu heát moïi chính quyeàn hieän nay chaáp nhaän vaø öng chuaån, söï kieän naøy taïo neân moät baûo ñaûm veà quyeàn lôïi con ngöôøi, laøm noù thaønh moät nguyeân taéc hoaït ñoäng cho an sinh cuûa con ngöôøi treân khaép theá giôùi...
"Baát chaáp nhöõng luaän cöù (premises) naøy, caùc quyeàn lôïi con ngöôøi vaãn ñang bò vi phaïm baèng nhieàu hình thöùc, khi maø, trong thöïc haønh, chuùng ta thaáy tröôùc maét coù nhöõng traïi taäp trung, baïo löïc, haønh haï, khuûng boá, vaø kyø thò döôùi nhieàu theå caùch, thì söï kieän naøy phaûi laø haäu quaû cuûa nhöõng chuû tröông khaùc ñang gaëm nhaám vaø haàu nhö thöôøng voâ hieäu hoùa nhöõng neàn taûng nhaân baûn cuûa nhöõng toå chöùc vaø döï aùn hoaït ñoäng taân tieán naøy. Ñoái vôùi hieän traïng nhö theá, caàn phaûi coù moät traùch nhieäm trong vieäc lieân tuïc ñieàu chænh nhöõng döï aùn hoaït ñoäng, döïa treân quan ñieåm veà caùc quyeàn lôïi khaùch quan vaø baát khaû xaâm phaïm cuûa con ngöôøi.
"Baûn Tuyeân Ngoân Nhaân Quyeàn gaén lieàn vôùi vieäc thaønh laäp Toå Chöùc Lieân Hieäp Quoác, chaéc chaén theo muïc tieâu cuûa mình, khoâng nhöõng baét nguoàn töø nhöõng kinh nghieäm kinh hoaøng gaây ra bôûi Theá Chieán vöøa qua, maø coøn nhaém ñeán vieäc taïo neân moät caên baûn ñeå lieân tuïc ñieàu chænh nhöõng döï aùn hoaït ñoäng, nhöõng toå chöùc vaø nhöõng cheá ñoä, ñöôïc thöïc söï döïa treân quan ñieåm caên baûn duy nhaát naøy, töùc laø döïa treân tình traïng an sinh cuûa con ngöôøi - hay chuùng ta cuõng coù theå noùi laø döïa treân con ngöôøi trong coäng ñoàng - laø caùi maø, nhö moät yeáu toá chính yeáu trong vaán ñeà coâng ích, taïo neân moät tieâu chuaån thöïc söï cho taát caû moïi döï aùn hoaït ñoäng, moïi toå chöùc vaø moïi theå cheá. Neáu xaåy ra ngöôïc laïi nhö theá, thì cuoäc soáng con ngöôøi, ngay caû trong thôøi bình, phaûi gaùnh chòu nhöõng khoå ñau khaùc nhau, roài cuøng vôùi nhöõng ñau khoå naøy, coøn phaùt trieån nhöõng hình thöùc khaùc nhau cuûa vieäc thoáng trò (dominion), cuûa cheá ñoä ñoäc taøi chuyeân cheá (totalitarianism), cuûa cheá ñoä taân thöïc daân (neocolonialism) vaø cuûa cheá ñoä ñeá quoác (imperialism), laøm neân moät moái ñe doïa cho cuoäc soáng hoøa hôïp vôùi nhau giöõa caùc quoác gia. Thaät vaäy, noù laø moät söï kieän quan troïng, ñöôïc kinh nghieäm lòch söû xaùc nhaän ñi xaùc nhaän laïi, cho thaáy laø vieäc vi phaïm ñeán quyeàn lôïi cuûa con ngöôøi ñi lieàn vôùi vieäc vi phaïm ñeán quyeàn lôïi cuûa caùc nöôùc, nôi con ngöôøi hieäp laïi baèng nhöõng lieân heä coù toå chöùc nhö laø moät gia ñình lôùn hôn...
"... Thaät theá, nhöõng moái lo aâu sôï haõi raát thöôøng gôïi leân cho chuùng ta thaáy raèng chuùng ta coøn xa vôøi vôùi vieäc hieän thöïc hoùa (nhaân quyeàn) naøy, vaø, coù nhöõng luùc, tinh thaàn cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi coâng coäng laïi ñi ngöôïc moät caùch ñau xoùt vôùi 'chöõ nghóa' cuûa nhaân quyeàn. Tình traïng cuûa nhöõng söï theå naøy ñang ñeø naëng treân nhöõng toå chöùc lieân heä seõ phaûi chòu traùch nhieäm ñoái vôùi hoï cuõng nhö ñoái vôùi lòch söû con ngöôøi trong vieäc goùp phaàn hình thaønh noù" (ñoaïn 17).4- Giaùo Hoäi ñoái vôùi "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" trong theá giôùi taân tieán ngaøy nay nhö theá naøo?
4- Giaùo Hoäi ñoái vôùi "Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi" trong theá giôùi taân tieán ngaøy nay nhö theá naøo?
ÔÛ trong moät theá giôùi taân tieán ngaøy nay ñang soáng trong lo aâu sôï haõi bôûi caùi hoï laøm ra, moät theá giôùi taân tieán ñang phaøt trieån trong moät moái ñe doïa bò maát ñi chính mình baèng nhieàu hình thöùc, moät theá giôùi taân tieán ñang vi phaïm ñeán quyeàn lôïi cuûa con ngöôøi ñöôïc chính mình phaùc hoïa ra, Giaùo Hoäi caûm thaáy mình:
- Gaén boù vôùi con ngöôøi trong maàu nhieäm Cöùu Chuoäc,
- Quan taâm ñeán ôn goïi trong Chuùa Kitoâ cuûa con ngöôøi, vaø
- Coù traùch nhieäm ñoái vôùi söï thaät.
Giaùo Hoäi gaén boù vôùi con ngöôøi trong Maàu Nhieäm Cöùu Chuoäc
"Caùi nhìn quan thieát ngaén goïn veà tình traïng con ngöôøi trong theá giôùi taân tieán naøy (nhö vöøa ñöôïc nhaéc ñeán ôû phaàn caâu hoûi thöù 3 treân ñaây) höôùng tö töôûng vaø taám loøng cuûa chuùng ta veà Chuùa Gieâsu Kitoâ, cuõng nhö veà maàu nhieäm Cöùu Chuoäc, moät maàu nhieäm in aán saéc neùt chaân lyù vaø tình yeâu cho vaán ñeà cuûa con ngöôøi. Neáu Chuùa Kitoâ 'hieäp nhaát vôùi moãi moät ngöôøi' (Gaudium et Spes, ñoaïn 22), thì Giaùo Hoäi caøng soáng ñoäng saâu xa hôn baûn tính vaø söù meänh cuûa mình, baèng vieäc thaám nhaäp vaøo nhöõng chieàu saâu cuûa maàu nhieäm naøy, cuõng nhö vaøo moät thöù ngoân ngöõ phoå quaùt phong phuù cuûa mình. Khoâng phaûi laø voâ lyù ñeå thaùnh Toâng Ñoà noùi veà Thaân Theå cuûa Chuùa Kitoâ laø Giaùo Hoäi (x.1Cor.6:15,11:3,12:12-13;Eph 1:22-23,2:15-16,4:4-6,5:30; Col.1:18,3:15; Rm.12:4-5; Gal.3:28). Neáu Nhieäm Theå cuûa Chuùa Kitoâ naøy laø Daân cuûa Thieân Chuùa - nhö Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II sau naøy noùi ñeán treân caên baûn cuûa toaøn theå truyeàn thoáng thaùnh kinh cuõng nhö thaùnh truyeàn - thì coù nghóa laø nôi nhieäm theå naøy, moãi moät ngöôøi nhaän ñöôïc beân trong mình hôi thôû söï soáng töø Chuùa Kitoâ. Nhö theá, trôû laïi vôùi con ngöôøi vaø nhöõng vaán ñeà thöïc söï cuûa hoï, vôùi nhöõng hy voïng vaø khoå ñau cuûa hoï, vôùi nhöõng thaønh ñaït vaø vong baïi cuûa hoï, thì caû ñieàu naøy nöõa cuõng laøm cho Giaùo Hoäi, laø moät thaân theå (a body), moät toå chöùc (an organism), moät ñôn vò xaõ hoäi (social unit), nhaän thaáy mình coù cuøng moät aûnh höôûng thieâng lieâng, aùnh saùng vaø söùc maïnh cuûa Thaàn Linh phaùt xuaát töø Chuùa Kitoâ töû giaù vaø phuïc sinh, vaø cuõng chính vì lyù do naøy maø Giaùo Hoäi soáng söï soáng cuûa mình. Giaùo Hoäi chæ coù moät söï soáng: ñoù laø söï soáng ñöôïc Vò Hoân Phu vaø Chuùa cuûa mình ban cho. Thaät theá, chính vì Chuùa Kitoâ hieäp nhaát Mình vôùi Giaùo Hoäi trong maàu nhieäm Cöùu Chuoäc, maø Giaùo Hoäi phaûi vöõng maïnh hieäp nhaát vôùi moãi moät con ngöôøi" (ñoaïn 18)
Giaùo Hoäi quan taâm ñeán ôn goïi trong Chuùa Kitoâ cuûa con ngöôøiø
"Cuoäc hieäp nhaát naøy cuûa Chuùa Kitoâ vôùi con ngöôøi töï noù laø moät maàu nhieäm. Töø maàu nhieäm naøy sinh ra "moät con ngöôøi môùi", ñöôïc keâu goïi ñeå tham phaàn vaøo söï soáng cuûa Thieân Chuùa (x.2Pt 1:4), ñöôïc taân taïo trong Chuùa Kitoâ cho mình ñaày aân suûng vaø chaân lyù (x.Eph 2:10; Jn 1:14,16). Cuoäc hieäp nhaát cuûa Chuùa Kitoâ vôùi con ngöôøi laø moät quyeàn naêng vaø laø nguoàn maïch cuûa quyeàn naêng, nhö Thaùnh Gioan ñaõ noùi raát goïn saùng trong phaàn nhaäp ñeà Phuùc AÂm cuûa mình: '(Lôøi) ñaõ ban quyeàn naêng ñeå trôû neân con caùi Thieân Chuùa' (1:12). Con ngöôøi ñöôïc bieán ñoåi noäi taïi bôûi quyeàn naêng naøy, moät quyeàn naêng nhö nguoàn maïch cuûa moät söï soáng môùi khoâng bieán maát vaø qua ñi song toàn taïi ñeán söï soáng muoân ñôøi (Jn 4:14). Söï soáng naøy laø hoaøn keát (the final fulfillment) cho ôn goïi cuûa con ngöôøi, moät söï soáng ñöôïc Chuùa Cha höùa ban vaø hieán cho moãi moät con ngöôøi nôi Chuùa Gieâsu Kitoâ, Ngöôøi Con haèng soáng duy nhaát cuûa Ngaøi ñaõ nhaäp theå vaø sinh bôûi Trinh Nöõ Maria 'khi thôøi gian neân troïn' (Gal 4:4). Baèng moät ñöôøng loái naøo ñoù, noù laø cuoäc hoaøn troïn cuûa 'ñònh meänh' maø Thieân Chuùa töø ñôøi ñôøi ñaõ söûa soaïn cho con ngöôøi. 'Ñònh meänh thaàn linh' (the divine destiny) naøy ñang tieán trieån, baát chaáp taát caû moïi khoân thaáu (the enigmas), moïi nan giaûi (the unsolved riddles), moïi quanh co vaø reõ löôïn (the twists and turns) cuûa 'ñònh meänh con ngöôøi' (human destiny) trong theá giôùi thôøi gian. Thaät theá, cho duø söï soáng trong thôøi gian coù phong phuù ñeán ñaâu ñi nöõa, taát caû ñònh meänh naøy cuõng khoâng theå naøo traùnh ñöôïc vieäc caàn phaûi tieán ñeán ranh giôùi cuûa söï cheát cuõng nhö ñeán muïc tieâu huûy hoaïi cuûa thaân xaùc con ngöôøi, maø vöôït khoûi muïc tieâu aáy chuùng ta môùi thaáy ñöôïc Chuùa Kitoâ. 'Ta laø söï soáng laïi vaø laø söï soáng, ai tin Ta... seõ khoâng bao giôø phaûi cheát' (Jn 11:25-26). Trong Chuùa Gieâsu Kitoâ, Ñaáng bò ñoùng ñanh vaø ñöôïc ñaët naèm trong moà ñeå roài phuïc sinh, 'hy voïng phuïc sinh cuûa chuùng ta ñöôïc toû raïng... moät höùa heïn saùng suûa cho cuoäc baát töû' (leã caàu cho keû cheát, kinh tieàn tuïng I), baèng moät ñöôøng loái laø, nhôø vieäc thaân xaùc cheát ñi, con ngöôøi coù theå chia seû vôùi toaøn theå taïo vaät höõu hình caùi nhu yeáu maø vaät chaát bò luïy thuoäc. Chuùng ta coù yù ñònh vaø ñang coá gaéng thaáu trieät cho caøng saâu xa hôn ngoân ngöõ cuûa söï thaät maø Ñaáng Cöùu Chuoäc Nhaân Loaïi ñaõ chieáu saùng leân trong caâu 'Chính thaàn linh ban söï soáng, chöù xaùc thòt chaúng lôïi loäc gì' (Jn 6:63). Baát chaáp taát caû nhöõng daáu hieäu beà ngoaøi, nhöõng lôøi naøy dieãn taû moät xaùc nhaän cao caû nhaát veà con ngöôøi - moät xaùc nhaän veà thaân xaùc ñöôïc Thaàn Linh ban cho söï soáng.
"Giaùo Hoäi soáng nhöõng thöïc taïi naøy; Giaùo Hoäi soáng nhôø söï thaät veà con ngöôøi naøy, moät söï thaät laøm cho hoï vöôït ra ngoaøi nhöõng ranh giôùi cuûa tình traïng taïm bôï (temporariness), ñoàng thôøi, cuõng giuùp cho hoï nghó veà taát caû moïi söï ñöôïc ñaëc bieät yeâu meán vaø quyeán luyeán trong nhöõng chieàu kích cuûa tình traïng taïm bôï naøy, moät tình traïng aûnh höôûng ñeán ñôøi soáng cuûa con ngöôøi cuõng nhö ñeán söï soáng taâm linh con ngöôøi, moät söï soáng ñöôïc toû ra khoâng thoâi khaéc khoaûi theo nhöõng lôøi cuûa Thaùnh Augustinoâ: 'Laïy Chuùa, Chuùa ñaõ döïng neân chuùng con cho chính Chuùa, neân loøng cuûa chuùng con khaéc khoaûi cho ñeán khi ñuôïc nghæ yeân trong Chuùa' (Töï Thuù, I,1). Trong noãi khaéc khoaûi töï nhieân naøy, moät noãi khaéc khoaûi laøm rung ñoäng vaø thoån thöùc leân caùi saâu xa nhaát nôi con ngöôøi: ñoù laø vieäc tìm kieám chaân lyù, laø nhu caàu khoân nguoâi ñoái vôùi söï thieän, laø nieàm ñoùi khaùt töï do, laø noãi hoaøi mong (nostalgia) söï myõ, vaø laø tieáng noùi cuûa löông taâm. Tìm kieám con ngöôøi ñuùng nhö hoï laø vôùi 'con maét cuøa chính Chuùa Kitoâ', Giaùo Hoäi caøng ngaøy caøng nhaän thöùc ñöôïc raèng Giaùo Hoäi laø baûo quaûn vieân (the guardian) cuûa moät kho taøng cao troïng maø Giaùo Hoäi chaúng nhöõng khoâng ñöôïc laøm cho noù thaát thoaùt ñi maø coøn phaûi laøm cho noù lieân tuïc taêng phaùt leân nöõa. Thaät vaäy, Chuùa Gieâsu phaùn: 'Ai khoâng thu tích vôùi Ta laø keû phaù taùn' (Mt.12:30). Kho taøng nhaân loaïi naøy ñöôïc laøm giaàu bôûi moät maàu nhieäm khoân taû cuûa vieäc laøm con caùi thaàn linh (x.Jn.1:12), cuõng nhö bôûi ôn ñöôïc 'thöøa nhaän laøm con caùi' (Gal.4:5) nôi Ngöôøi Con duy nhaát cuûa Thieân Chuùa, nhôø Ngöôøi Con naøy chuùng ta keâu Thieân Chuùa 'Abba, Cha ôi' (Gal 4:6; Rm.8:15), cuõng laø moät ñoäng löïc maïnh meõ, tröôùc heát, laøm cho Giaùo Hoäi taäp trung laïi vaø mang laïi yù nghóa cho taát caû moïi hoaït ñoäng cuûa Giaùo Hoäi. Nhôø ñoäng löïc naøy, Giaùo Hoäi hieäp nhaát vôùi Thaàn Linh cuûa Chuùa Kitoâ, ñoù laø Thaùnh Linh ñöôïc Ñaáng Cöùu Chuoäc höùa ban vaø tieáp tuïc thoâng ban, vaø cuoäc hieän xuoáng cuûa Ngaøi, nhö ñöôïc toû ra trong Ngaøy Leã Nguõ Tuaàn, keùo daøi cho ñeán muoân ñôøi. Nhöõng quyeàn naêng cuûa Thaàn Linh (Rm.15:13;1Cor.1:24), nhöõng taëng aân cuûa Thaàn Linh (Ls.11:2-3;Acts 2:38) vaø nhöõng hoa traùi cuûa Thaùnh Linh (Gal 5:22-23) ñöôïc maïc khaûi nôi con ngöôøi laø nhö theá. Giaùo Hoäi ngaøy hoâm nay ñaây, vôùi moät nhieät tình maïnh meõ hôn vaø vôùi moät chuù taâm thaùnh haûo, nhö ñang laäp laïi raèng: 'Xin haõy ñeán, laïy Chuùa Thaùnh Linh!' Haõy ñeán! Haõy ñeán! 'Haõy chöõa laønh nhöõng veát thöông ñau cuûa chuùng con, haõy taùi taïo söùc maïnh cho chuùng con; Xin haõy ñoå söông sa cuûa Ngaøi xuoáng treân côn khoâ khan cuûa chuùng con; Xin Ngaøi haõy taåy röûa heát nhöõng daáu veát laàm loãi cuûa chuùng con; Xin Ngaøi haõy uoán loøng yù cuûa chuùng con cho khoûi bò cöùng coûi; Xin Ngaøi haõy laøm tan ñi noãi ñoâng laïnh vaø laøm aám laïi nieàm laïnh leõo; Xin Ngaøi haõy daãn daét nhöõng böôùc ñi cho khoûi sai ñöôøng laïc loái' (ca tieáp lieân Leã Chuùa Thaùnh Thaàn Hieän Xuoáng).
"Lôøi keâu caàu Thaàn Linh naøy, vôùi chuû yù thöïc söï laø xin cho ñöôïc Thaàn Linh, laø caâu traû lôøi ñoái vôùi taát caû moïi 'chuû tröông duy vaät' (materialisms) cuûa thôøi buoåi chuùng ta. Nhöõng chuû tröông duy vaät naøy chính laø caùi ñaõ sinh ra raát nhieàu hình thöùc khoâng theå naøo laøm con tim nhaân loaïi ñöôïc thoûa maõn. Lôøi keâu caàu naøy ñang vang voïng nôi nhieàu laõnh vöïc khaùc nhau, vaø nhö ñang sinh hoa traùi baèng nhieàu caùch thöùc khaùc nhau..." (ñoaïn 18).
Giaùo Hoäi coù traùch nhieäm ñoái vôùi söï thaät
"Trong aùnh saùng giaùo huaán linh thaùnh cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II, tröôùc maét chuùng ta, Giaùo Hoäi hieän leân nhö laø moät chuû theå xaõ hoäi coù troïng traùch ñoái vôùi söï thaät thaàn linh. Vôùi moät loøng xuùc ñoäng saâu xa khi chuùng ta nghe thaáy Chính Chuùa Kitoâ noùi: 'Lôøi caùc con nghe khoâng phaûi cuûa Thaøy maø laø cuûa Ñaáng ñaõ sai Thaøy' (Jn.14:24). Trong lôøi xaùc nhaän naøy cuûa vò Thaøy chuùng ta, chuùng ta chaúng leõ laïi khoâng nhaän thaáy hay sao, traùch nhieäm cuûa mình ñoái vôùi söï thaät ñöôïc maïc khaûi, moät söï thaät laø 'taøi saûn' cuûa Chính Thieân Chuùa, vì ngay caû 'Ngöôøi Con duy nhaát' laø Ñaáng soáng 'trong loøng Cha' (Jn.1:18), khi truyeàn ñaït söï thaät naøy nhö laø moät vò tieân tri vaø laø moät vò thaøy, Ngöôøi cuõng caûm thaáy caàn phaûi nhaán maïnh raèng Ngöôøi ñang taùc haønh hoaøn toaøn trung thöïc vôùi nguoàn maïch thaàn linh? Loøng trung thöïc nhö vaäy phaûi laø caùi taïo neân phaåm chaát ñöùc tin cuûa Giaùo Hoäi, caû khi Giaùo Hoäi truyeàn daïy ñöùc tin cuõng nhö luùc Giaùo Hoäi tuyeân xöng ñöùc tin. Ñöùc tin nhö laø moät nhaân ñöùc sieâu nhieân ñaëc bieät ñöôïc phuù baåm vaøo taâm linh con ngöôøi, laøm cho chuùng ta trôû neân nhöõng keû thoâng phaàn vaøo kieán thöùc cuûa Thieân Chuùa, nhö laø moät ñaùp öùng laïi Lôøi maïc khaûi cuûa Ngaøi. Bôûi theá, khi Giaùo Hoäi tuyeân xöng vaø truyeàn daïy ñöùc tin, Giaùo Hoäi caàn phaûi chaët cheõ gaén lieàn vôùi söï thaät thaàn linh (x. hieán cheá Maïc Khaûi Thaàn Linh, ñoaïn 5,10,21), vaø phaûi chuyeån ñaït noù thaønh nhöõng thaùi ñoä soáng ñoäng cuûa 'moät ñöùc tuaân phuïc hôïp vôùi lyù trí' (hieán cheá tín lyù cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ I veà Ñöùc Tin Coâng Giaùo, Dei Filius, chöông 3). Chính Chuùa Kitoâ, vì quan taâm ñeán vieäc trung thöïc vôùi söï thaät thaàn linh naøy, ñaõ höùa cho Giaùo Hoäi ñöôïc trôï giuùp ñaëc bieät cuûa Thaàn Linh chaân lyù, ñaõ ban ôn voâ ngoä (Hieán cheá tín lyù thöù nhaát cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ I, Pastor Asternus) cho nhöõng vò Ngöôøi uûy thaùc vieäc phaûi truyeàn ñaït vaø giaûng daïy söï thaät naøy (x.Mt.28:19) - nhö Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II cuõng ñaõ xaùc nhaän roõ raøng (x.Lumen Gentium, ñoaïn 17-28) - hôn theá nöõa, Ngöôøi coøn ban cho caû Daân cuûa Thieân Chuùa moät caûm nhaän ñaëc bieät veà ñöùc tin (x.Lumen Gentium, ñoaïn 12,35)...
"... Bôûi theá, khoâng ai coù theå laøm cho thaàn hoïc trôû thaønh nhö moät toång hôïp giaûn dò cuûa nhöõng tö töôûng caù nhaân mình, traùi laïi, moïi ngöôøi phaûi bieát gaén boù vôùi söù meänh truyeàn daïy söï thaät maø Giaùo Hoäi chòu traùch nhieäm.
"Vieäc chia seû vôùi söù vuï tieân tri cuûa Chính Chuùa Kitoâ laøm neân söï soáng cuûa toaøn Giaùo Hoäi theo chieàu kích saâu xa nhaát cuûa noù. Vieäc chia seû rieâng bieät vôùi söù vuï tieân tri naøy thuoäc veà caùc vò chuû chieân trong Giaùo Hoäi, nhöõng vò giaûng daïy vaø tieáp tuïc, baèng nhöõng caùch thöùc khaùc nhau, coâng boá vaø truyeàn ñaït giaùo ñieàu lieân quan ñeán ñöùc tin vaø luaân lyù Kitoâ giaùo...
"... Giaùo Hoäi hoâm nay ñaây, ñöôïc höôùng daãn baèng moät caûm nhaän veà traùch nhieäm ñoái vôùi söï thaät, phaûi kieân trì soáng trung thöïc vôùi baûn tính cuûa mình, moät baûn tính bao goàm söù vuï tieân tri phaùt xuaát töø Chính Chuùa Kitoâ: 'Nhö Cha ñaõ sai Thaøy theá naøo, Thaøy cuõng sai caùc con nhö vaäy... Haõy nhaän laáy Thaùnh Linh' (Jn.20:21-22)".
Chuùa Kitoâ trong toâng thö
Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang ÑeánChuùa Kitoâ, Ngoâi Con laø moät vôùi Chuùa Cha, laø Ñaáng maïc khaûi döï aùn cuûa Thieân Chuùa cho taát caû moïi taïo vaät, ñaëc bieät laø cho con ngöôøi.
"Chuùa Kitoâ, Ñaáng cöùu chuoäc theá giôùi, laø trung gian duy nhaát giöõa Thieân Chuùa vaø loaøi ngöôøi, neân khoâng coù moät danh hieäu naøo khaùc ôû döôùi gaàm trôøi naøy coù theå cöùu ñöôïc chuùng ta (x.Acts 4:12). Nhö chuùng ta ñoïc thaáy trong Thö göûi cho caùc tín höõu EÂpheâsoâ: 'Nôi Ñöùc Kitoâ, chuùng ta nhôø maùu cuûa Ngöôøi maø ñöôïc ôn cöùu chuoäc, ñöôïc ôn tha thöù nhöõng loãi phaïm cuûa mình, theo aân suûng doài daøo Thieân Chuùa tuoân ñoå xuoáng treân chuùng ta. Vì Thieân Chuùa ñaõ toû cho chuùng ta, baèng taát caû khoân ngoan vaø saùng suoát... muïc ñích cuûa Ngaøi ñaõ phaùc hoïa nôi Chuùa Kitoâ moät döï aùn cho thôøi ñieåm vieân troïn, muïc ñích ñoù laø hieäp nhaát taát caû trong Ngöôøi, nhöõng söï treân trôøi cuøng nhöõng söï döôùi ñaát' (1:7-10). Vì theá, Chuùa Kitoâ, Ngoâi Con laø moät vôùi Chuùa Cha, laø Ñaáng maïc khaûi döï aùn cuûa Thieân Chuùa cho taát caû moïi taïo vaät, ñaëc bieät laø cho con ngöôøi. Theo moät caâu ñaùng nhôù cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II thì Chuùa Kitoâ 'hoaøn toaøn toû cho con ngöôøi bieát veà chính con ngöôøi vaø laøm saùng toû ôn goïi cao troïng cuûa hoï' (hieán cheá Gaudium et Spes, ñoaïn 22). Ngöôøi toû cho chuùng ta ôn goïi naøy baèng vieäc maïc khaûi maàu nhieäm veà Cha vaø veà tình yeâu cuûa Cha".
(Toâng thö Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang Ñeán, ñoaïn 4).
Ñöùc Kitoâ, Thieân Chuùa thaät vaø laø ngöôøi thaät, Chuùa cuûa vuõ truï, cuõng laø Chuùa cuûa lòch söû, moät lòch söû maø Ngöôøi laø 'Alpha vaø Omega' (Rev.1:8;21:6), laø 'nguyeân thuûy vaø laø cuøng ñích' (Rev.21:6). Nôi Ngöôøi, Chuùa Cha ñaõ noùi leân moät lôøi thöïc söï veà con ngöôøi vaø veà lòch söû cuûa hoï.
"Vieäc 'trôû neân moät ngöôøi trong chuùng ta' (hieán cheá Vui Möøng Vaø Hy Voïng, ñoaïn 22) nôi phaàn cuûa Con Thieân Chuùa ñaõ xaåy ra heát söùc khieâm heøn, neân khoâng laï gì caùc söû gia ñôøi, chæ chuù troïng vaøo nhöõng bieán coá naùo ñoäng vaø nhöõng nhaân vaät danh tieáng, ñaõ laáy Ngöôøi, cho duø coù quan troïng, cuõng chæ laø nhöõng vieän daãn (references) maø thoâi. Nhöõng vieän daãn veà Chuùa Kitoâ ñöôïc tìm thaáy trong 'Caùc Truyeän Coå Veà Daân Do Thaùi', moät taùc phaåm do söû gia Flavius Josephus toång hôïp ôû Roâma vaøo giöõa nhöõng naêm 93 vaø 94, vaø nhaát laø trong 'Annals' cuûa Tacitus, ñöôïc vieát vaøo giöõa nhöõng naêm 115 vaø 120, moät taøi lieäu maø khi töôøng thuaät laïi vuï thaønh Roâma bò chaùy naêm 64, Neâroâ ñaõ töôûng laàm laø do nhöõng ngöôøi Kitoâ giaùo laøm, nhaø vieát söû ñaõ toû töôøng daãn chöùng veà Chuùa Kitoâ 'bò haønh xöû theo leänh cuûa quan toång traán Phongxioâ Philatoâ trong trieàu ñaïi Tibeârioâ'. Caû Suetonius nöõa, trong cuoán truyeän vieát quaõng naêm 121 veà ñôøi cuûa hoaøng ñeá Claudioâ, cho chuùng ta bieát raèng, nhöõng ngöôøi Do Thaùi bò ñuoåi khoûi thaønh Roâma vì 'hoï thöôøng gaây neân nhöõng cuoäc phieán loaïn theo xuùi giuïc cuûa moät soá Chrestus' (Vita Claudii 25:4). Ñoaïn vaên naøy thöôøng ñöôïc caét nghóa nhö aùm chæ veà Chuùa Gieâsu Kitoâ, Ñaáng ñaõ trôû neân caên nguyeân tranh caõi trong nhöõng coäng ñoàng Do Thaùi ôû Roâma. Vieäc phaùt trieån nhanh choùng cuûa Kitoâ giaùo cuõng laø moät chöùng côù quan troïng, nhö ñaõ ñöôïc Tieåu Pliny, vò toång traán ôû Bithynia, töôøng trình cho hoaøng ñeá Trajan, vaøo giöõa nhöõng naêm 111 vaø 113, veà tình hình coù moät soá ñoâng daân chuùng thöôøng hay tuï hoïp nhau 'vaøo moät ngaøy aán ñònh, tröôùc höøng ñoâng, ñeå luaân phieân haùt thaùnh ca chuùc tuïng Ñöùc Kitoâ nhö laø moät vò Thieân Chuùa' (Epist.10:96).
Theá nhöng, bieán coá vó ñaïi maø nhöõng söû gia ngoaøi Kitoâ giaùo chæ ñeà caäp ñeán qua loa aáy laïi coù moät taàm voùc heát söùc quan troïng nôi nhöõng baûn vaên cuûa Taân Öôùc. Nhöõng baûn vaên naøy, cho duø coù laø nhöõng vaên kieän veà ñöùc tin ñi nöõa, neáu chuùng ta ñeå yù ñeán moái ieân heä toaøn dieän cuûa chuùng, thì chuùng cuõng laø nhöõng chöùng côù lòch söû khoâng phaûi khoâng ñaùng tin. Ñöùc Kitoâ, Thieân Chuùa thaät vaø laø ngöôøi thaät, Chuùa cuûa vuõ truï, cuõng laø Chuùa cuûa lòch söû, moät lòch söû maø Ngöôøi laø 'Alpha vaø Omega' (Rev.1:8;21:6), laø 'nguyeân thuûy vaø laø cuøng ñích' (Rev.21:6). Nôi Ngöôøi, Chuùa Cha ñaõ noùi leân moät lôøi thöïc söï veà con ngöôøi vaø veà lòch söû cuûa hoï. Lôøi naøy ñöôïc dieãn taû moät caùch toùm goïn vaø huøng hoàn qua Böùc Thö göûi cho giaùo ñoaøn Do Thaùi: 'Baèng nhieàu theå nhieàu caùch, xöa kia Thieân Chuùa ñaõ noùi vôùi cha oâng chuùng ta nhôø caùc tieân tri; theá nhöng, trong nhöõng ngaøy sau heát naøy, Ngaøi ñaõ noùi vôùi chuùng ta qua Ngöôøi Con' (Heb.1:1-2)"
(Toâng thö Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang Ñeán, ñoaïn 4)
Chuùa Gieâsu Kitoâ laøm cho moïi söï ñuôïc taùi taïo (x.Eph.1:10), ñoàng thôøi laøm hoaøn taát moïi söï trong Thieân Chuùa: moät hoaøn taát laøm vinh danh Thieân Chuùa.
"Chuùa Gieâsu ñöôïc sinh ra töø daân tuyeån choïn ñeå hoaøn taát lôøi höùa maø Abraham ñaõ laõnh nhaän vaø caùc tieân tri lieân tuïc nhaéc nhôù. Caùc tieân tri nhaân danh Thieân Chuùa vaø thay cho Ngaøi maø noùi. Thaät vaäy, coâng cuoäc cuûa Cöïu Öôùc ñöôïc saép xeáp chính laø ñeå söûa soaïn vaø loan truyeàn cho vieäc Ñöùc Kitoâ ñeán, Ñaáng cöùu chuoäc hoaøn vuõ, cuõng nhö cho vöông quoác maø Ngöôøi thieát laäp. Bôûi theá, nhöõng cuoán saùch cuûa Cöïu Öùôùc maõi maõi laø moät chöùng côù cho moät giaùo thuyeát thaàn linh xaùc thöïc (x. hieán cheá Maïc Khaûi ñoaïn 15). Giaùo thuyeát naøy ñaõ ñaït muïc tieâu cuûa noù nôi Ñöùc Kitoâ: ñuùng theáø Chuùa Gieâsu khoâng chæ 'nhaân danh Chuùa' maø noùi nhö caùc vò tieân tri, maø Ngöôøi chính laø Thieân Chuùa noùi baèng Lôøi haèng soáng nhaäp theå cuûa mình. ÔÛ ñaây chuùng ta chaïm ñeán moät ñieåm chính yeáu laøm cho Kitoâ giaùo khaùc vôùi taát caû moïi toân giaùo khaùc, nhöõng toân giaùo dieãn taû vieäc con ngöôøi tìm kieám Thieân Chuùa töø nhöõng thôøi coå xöa nhaát. Khôûi ñieåm cuûa Kitoâ giaùo baét nguoàn töø vieäc Lôøi nhaäp theå. Nhö theá, khoâng phaûi laø con ngöôøi tìm kieám Thieân Chuùa, maø laø Thieân Chuùa ñích thaân ñeán noùi vôùi chính con ngöôøi, vaø chæ cho con ngöôøi ñöôøng neûo ñeå con ngöôøi coù theå ñeán vôùi Ngaøi. Ñoù laø ñieàu ñaõ ñöôïc coâng boá trong Phaàn Nhaäp Ñeà cuûa Phuùc AÂm thaùnh Gioan: "Chöa coù ai ñaõ töøng thaáy ñöôïc Thieân Chuùa; Ngöôøi Con duy nhaát, Ñaáng ôû trong loøng Cha, Ngöôøi ñaõ toû Cha ra" (Jn.1:18). Nhö theá, Lôøi nhaäp theå laøm thoûa nguyeän öôùc voïng nôi taát caû caùc ñaïo giaùo cuûa nhaân loaïi. Chính Thieân Chuùa ñaõ laøm cho con ngöôøi ñöôïc thoûa nguyeän, ngoaøi moïi öôùc mong cuûa con ngöôøi. Ñoù laø moät maàu nhieäm cuûa aân suûng.
"Nôi Chuùa Kitoâ, toân giaùo khoâng coøn laø moät 'cuoäc kieám tìm Thieân Chuùa moät caùch muø quaùng' (Acts 17:27) nöõa, maø laø moät ñaùp öùng cuûa ñöùc tin vaøo Thieân Chuùa laø Ñaáng toû mình ra. Noù laø moät ñaùp öùng maø con ngöôøi noùi vôùi Thieân Chuùa nhö vôùi Hoùa Coâng, vôùi moät Ngöôøi Cha, moät ñaùp öùng ñaõ thaønh hieän thöïc nhôø moät con ngöôøi cuõng chính laø Ngoâi Lôøi, maø nôi Ngöôøi, Thieân Chuùa ñaõ noùi vôùi töøng ngöôøi, vaø nhôø Ngöôøi moãi ngöôøi coù theå ñaùp laïi Thieân Chuùa. Coøn nöõa, cuõng ôû nôi con ngöôøi naøy maø moïi taïo vaät ñaùp laïi Thieân Chuùa. Chuùa Gieâsu Kitoâ laø moät khôûi söï môùi cho taát caû moïi söï. Nôi Ngöôøi, taát caû moïi söï coù; chuùng ñöôïc thaêng hoùa roài ñöôïc traû veà cho Hoùa Coâng laø Ñaáng döïng neân chuùng. Nhö theá, Ñöùc Kitoâ laø maõn nguyeän cuûa öôùc voïng cho moïi toân giaùo treân theá giôùi, neân Ngöôøi laøø taàm möùc vieân troïn ñích thöïc duy nhaát cuûa hoï. Thieân Chuùa noùi thaúng vôùi con ngöôøi nôi Ñöùc Kitoâ theá naøo, taát caû loaøi ngöôøi vaø toaøn theå taïo vaät cuõng töï mình noùi vôùi Thieân Chuùa trong Ñöùc Kitoâ nhö vaäy, thöïc söï ñoù laø vieäc töï hieán mình cho Thieân Chuùa. Moïi vaät trôû veà vôùi coäi nguoàn cuûa mình laø vaäy. Chuùa Gieâsu Kitoâ laøm cho moïi söï ñuôïc taùi taïo (x.Eph.1:10), ñoàng thôøi laøm hoaøn taát moïi söï trong Thieân Chuùa: moät hoaøn taát laøm vinh danh Thieân Chuùa. Toân giaùo coù neàn taûng nôi Ñöùc Kitoâ laø moät toân giaùo vinh quang; noù laø moät taàm voùc môùi meû cuûa söï soáng ñeå chuùc tuïng vinh quang Thieân Chuùa (x.Eph.1:12). Taát caû moïi taïo vaät thöïc söï laø moät bieåu hieän cuûa vinh quang Ngöôøi. Ñaëc bieät con ngöôøi (vivens homo) laø söï hieån linh cuûa vinh quang Thieân Chuùa, moät loaøi ñöôïc keâu goïi ñeå soáng baèng söï soáng vieân troïn trong Thieân Chuùa"
(Toâng thö Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang Ñeán, ñoaïn 6).