Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang Ñeán (Tertio Millennio Adveniente - The Coming Third Millennium) Toâng thö cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Gioan-Phaoloâ II ban haønh ngaøy 10-11-1994 veà vieäc Giaùo Hoäi Coâng Giaùo söûa soaïn möøng Ñaïi Naêm Thaùnh 2000                     1. "Chuùa Gieâsu Kitoâ: Hoâm Qua vaø Hoâm Nay..." (Heb.13:8)

1- Trong luùc maø Ngaøn Naêm Thöù Ba cuûa moät taân thieân nieân gaàn ñeán, thì taâm töôûng cuûa chuùng ta töï nhieân nghó ñeán nhöõng lôøi cuûa thaùnh toâng ñoà Phaoloâ: "Khi thôøi gian vieân troïn, Thieân Chuùa ñaõ sai Con Ngaøi ñeán, ñöôïc haï sinh bôûi moät ngöôøi nöõ" (Gal.4:4). Thôøi gian vieân troïn naøy truøng hôïp vôùi maàu nhieäm nhaäp theå cuûa Ngoâi Lôøi, cuûa Con, Ñaáng laø moät vôùi Cha vaø vôùi maàu nhieäm cöùu chuoäc traàn gian. Trong ñoaïn thö naøy, thaùnh Phaoloâ nhaán maïnh raèng: Con Thieân Chuùa ñöôïc haï sinh bôûi moät ngöôøi nöõ, ñöôïc haï sinh theo leà luaät, vaø ñeán theá gian ñeå cöùu chuoäc taát caû nhöõng ai leä thuoäc leà luaät, ñeå hoï nhaän ñöôïc ôn laøm nghóa töû, nghóa nöõ. Roài thaùnh nhaân theâm: "Vì anh em laø nhöõng ngöôøi con, Thieân Chuùa ñaõ sai Thaàn Linh cuûa Con Ngaøi vaøo taâm hoàn cuûa chuùng ta, keâu leân 'Abba! Laïy Cha!'" Vaø lôøi ngaøi keát luaän thaät laø an uûi: "Theá neân, do Thieân Chuùa anh em khoâng coøn laø noâ leä maø laø con caùi, vaø neáu laø con caùi thì anh em laø keû thöøa töï" (Gal.4:6-7).

Vieäc thaùnh Phaoloâ trình baøy maàu nhieäm Nhaäp Theå bao goàm maïc khaûi veà maàu nhieäm Ba Ngoâi, vaø veà coâng cuoäc cuûa Con ñöôïc tieáp tuïc nôi söù meänh cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Vieäc nhaäp theå cuûa Con Thieân Chuùa, vieäc Ngöôøi ñöôïc thuï thai vaø haï sinh, laø ñieàu kieän tieân quyeát cho vieäc Chuùa Thaùnh Thaàn ñöôïc sai ñeán. Nhö theá, ñoaïn vaên naøy cuûa thaùnh Phaoloâ ñaõ laøm saùng toû söï vieân troïn cuûa maàu nhieäm Nhaäp Theå cöùu roãi.

2- Trong Phuùc AÂm cuûa mình, thaùnh Luca ñaõ truyeàn laïi cho chuùng ta moät trình thuaät troïn goïn veà tröôøng hôïp giaùng sinh cuûa Chuùa Gieâsu: "Vaøo nhöõng ngaøy aáy, hoaøng ñeá Ceâsa Augustoâ ban saéc leänh truyeàn cho toaøn coõi ñeá quoác cuûa mình phaûi khai teân laøm soå... Neân taát caû moïi ngöôøi ñaõ ñi khai teân laøm soå taïi queâ quùan cuûa mình. Giuse cuõng töø thaønh Nazareùt xöù Galileâa xuoáng Giuñeâa, ñeán thaønh Ñavít laø Beâlem, vì ngöôøi laø gioøng doõi cuûa nhaø Ñavít, ñeå khai teân laøm soå vôùi Maria, ngöôøi baïn ñính hoân ñang coù thai cuûa mình. Khi caùc ngaøi ñang ôû ñoù thì ngaøy sinh nôû cuûa Maria ñaõ ñeán. Maria ñaõ sinh con trai ñaàu loøng, boïc Ngöôøi trong khaên vaø ñaët Ngöôøi naèm trong maùng coû, vì caùc ngaøi khoâng coù choã naøo ñeå troï" (2:1,3-7).

Nhö theá laø ñieàu Thieân Thaàn Ga-Bieân baùo tröôùc vaøo luùc truyeàn tin ñaõ ñöôïc neân troïn. khi thieân thaàn noùi cuøng Trinh Nöõ Nazareùt nhöõng lôøi naøy: "Kính möøng ñaày ôn phuùc, Chuùa ôû cuøng trinh nöõ" (Lk.1:28). Maria boái roái khi nghe thaáy nhöõng lôøi naøy, vì theá, vò söù giaû thaàn linh lieàn theâm: "Hôõi Maria, ñöøng sôï, vì trinh nöõ ñaõ ñöôïc ôn nghóa cuøng Thieân Chuùa. Naøy ñaây trinh nöõ seõ thuï thai vaø cöu mang moät ngöôøi con trai, Ñaáng trinh nöõ seõ goïi teân laø Gieâsu. Ngöôøi seõ laø moät Ñaáng cao caû vaø seõ ñöôïc goïi laø Con Ñaáng Toái Cao... Chuùa Thaùnh Thaàn seõ ñeán vôùi trinh nöõ vaø quyeàn pheùp Ñaáng Toái Cao seõ bao phuû trinh nöõ; bôûi theá con treû sinh ra seõ ñöôïc goïi laø thaùnh, laø Con Thieân Chuùa" (x.Lk.1:30-33,35). Maria ñaõ khoâng ngaàn ngaïi ñaùp laïi lôøi thieân thaàn: "Naøy toâi laø nöõ tì cuûa Chuùa; xin haõy thöïc hieän nôi toâi theo nhö lôøi cuûa ngaøi" (Lk.1:38). Chöa bao giôø lòch söû loaøi ngöôøi, nhö laàn naøy, laïi tuøy thuoäc vaøo vieäc ñoàng yù cuûa moät taïo vaät ñeán nhö vaäy (x.thaùnh Beânañoâ).

3- Thaùnh Gioan, trong phaàn Môû Ñaàu Phuùc AÂm cuûa mình, chæ baèng moät caâu, ñaõ goùi troïn taát caû yù nghóa saâu xa cuûa maàu nhieäm Nhaäp Theå. Ngaøi vieát: Vaø Lôøi ñaõ hoùa thaønh nhuïc theå vaø ôû giöõa chuùng ta, ñaày aân suûng vaø chaân lyù; chuùng ta ñaõ ñöôïc thaáy vinh hieån cuûa Ngöôøi, vinh hieån cuûa Ngöôøi Con duy nhaát ñeán töø Cha (1:14). Ñoái vôùi thaùnh Gioan, vieäc nhaäp theå cuûa Lôøi haèng höõu laøm moät vôùi Cha ñöôïc thöïc hieän nôi cuoäc ñaàu thai vaø haï sinh cuûa Chuùa Gieâsu. Thaùnh kyù noùi veà Lôøi ôû nôi Cha ngay töø ban ñaàu, vaø nhôø Ngöôøi maø moïi vaät hieän höõu ñöôïc taïo thaønh; trong Ngöôøi laø Ngoâi Lôøi coù söï soáng, moät söï soáng laø aùnh saùng soi con ngöôøi (x.1:1-4). Veà Ngöôøi Con duy nhaát laø Thieân Chuùa bôûi Thieân Chuùa naøy, thaùnh toâng ñoà Phaoloâ vieát raèng: Ngöôøi laø "tröôûng töû cuûa moïi taïo vaät" (Col.1:15). Bôûi Ngoâi Lôøi, Thieân Chuùa ñaõ taïo döïng neân theá gian naøy. Ngoâi Lôøi laø söï khoân ngoan ñôøi ñôøi; laø tö töôûng vaø laø hình aûnh chính yeáu cuûa Thieân Chuùa; "Ngöôøi phaûn aûnh vinh hieån cuûa Cha vaø laø hieän thaân ñích thöïc cuûa baûn tính Cha" (Heb.1:3) Töø ñôøi ñôøi ñöôïc Cha sinh ra vaø yeâu meán, nhö Thieân Chuùa bôûi Thieân Chuùa, aùnh saùng bôûi aùnh saùng, Ngöôøi laø nguyeân lyù (principle) vaø laø maãu thöùc (archetype) cuûa moïi söï Thieân Chuùa döïng neân trong thôøi gian.

Söï thaät xaåy ra laø, vaøo luùc thôøi gian vieân troïn, Lôøi haèng höõu ñaõ nhaän laáy thaân phaän cuûa moät taïo vaät, laøm cho bieán coá xaåy ra ôû Beâ-Lem 2000 naêm tröôùc ñaây coù moät giaù trò ñaëc bieät theo vuõ truï quan. Nhôø Ngoâi Lôøi maø theá giôùi taïo vaät hieän leân nhö moät "khu vöôøn muoân maàu" (cosmos), moät vuõ truï lôùp lang (an ordered universe). Vaø cuõng chính Ngoâi Lôøi, baèng vieäc maëc laáy xaùc theå, ñaõ canh taân laïi traät töï vuõ truï cuûa taïo vaät. Böùc Thö göûi cho caùc tín höõu EÂpheâsoâ noùi veà muïc ñích maø Thieân Chuùa ñaõ phaùc hoïa nôi Chuùa Kitoâ "moät döï aùn cho thôøi ñieåm vieân troïn, ñoù laø ñeå hieäp nhaát taát caû trong Ngöôøi, nhöõng söï treân trôøi cuøng nhöõng söï döôùi ñaát" (1:9-10).

4- Chuùa Kitoâ, ñaáng cöùu chuoäc theá giôùi, laø trung gian duy nhaát giöõa Thieân Chuùa vaø loaøi ngöôøi. neân khoâng coù moät danh hieäu naøo khaùc ôû döôùi gaàm trôøi naøy coù theå cöùu ñöôïc chuùng ta (x.Acts 4:12). Nhö chuùng ta ñoïc thaáy trong Thö göûi cho caùc tín höõu EÂpheâsoâ: "Nôi Ñöùc Kitoâ, chuùng ta nhôø maùu cuûa Ngöôøi maø ñöôïc ôn cöùu chuoäc, ñöôïc ôn tha thöù nhöõng loãi phaïm cuûa mình, theo aân suûng doài daøo Thieân Chuùa tuoân ñoå xuoáng treân chuùng ta. Vì Thieân Chuùa ñaõ toû cho chuùng ta, baèng taát caû khoân ngoan vaø saùng suoát... muïc ñích cuûa Ngaøi ñaõ phaùc hoïa nôi Chuùa Kitoâ moät döï aùn cho thôøi ñieåm vieân troïn, muïc ñích ñoù laø hieäp nhaát taát caû trong Ngöôøi, nhöõng söï treân trôøi cuøng nhöõng söï döôùi ñaát" (1:7-10). Vì theá, Chuùa Kitoâ, Ngoâi Con laø moät vôùi Chuùa Cha, laø Ñaáng maïc khaûi döï aùn cuûa Thieân Chuùa cho taát caû moïi taïo vaät, ñaëc bieät laø cho con ngöôøi. Theo moät caâu ñaùng nhôù cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II thì Chuùa Kitoâ "hoaøn toaøn toû cho con ngöôøi bieát veà chính con ngöôøi vaø laøm saùng toû ôn goïi cao troïng cuûa hoï" (hieán cheá Gaudium et Spes, ñoaïn 22). Ngöôøi toû cho chuùng ta ôn goïi naøy baèng vieäc maïc khaûi maàu nhieäm veà Cha vaø veà tình yeâu cuûa Cha.

5- Vieäc "trôû neân moät ngöôøi trong chuùng ta" (hieán cheá Vui Möøng Vaø Hy Voïng, ñoaïn 22) nôi phaàn cuûa Con Thieân Chuùa ñaõ xaåy ra heát söùc khieâm heøn, neân khoâng laï gì caùc söû gia ñôøi, chæ chuù troïng vaøo nhöõng bieán coá naùo ñoäng vaø nhöõng nhaân vaät danh tieáng, ñaõ laáy Ngöôøi, cho duø coù quan troïng, cuõng chæ laø nhöõng vieän daãn (references) maø thoâi. Nhöõng vieän daãn veà Chuùa Kitoâ ñöôïc tìm thaáy trong "Caùc Truyeän Coå Veà Daân Do Thaùi", moät taùc phaåm do söû gia Flavius Josephus toång hôïp ôû Roâma vaøo giöõa nhöõng naêm 93 vaø 94, vaø nhaát laø trong "Annals" cuûa Tacitus, ñöôïc vieát vaøo giöõa nhöõng naêm 115 vaø 120, moät taøi lieäu maø khi töôøng thuaät laïi vuï thaønh Roâma bò chaùy naêm 64, Neâroâ ñaõ töôûng laàm laø do nhöõng ngöôøi Kitoâ giaùo laøm, nhaø vieát söû ñaõ toû töôøng daãn chöùng veà Chuùa Kitoâ "bò haønh xöû theo leänh cuûa quan toång traán Phongxioâ Philatoâ trong trieàu ñaïi Tibeârioâ". Caû Suetonius nöõa, trong cuoán truyeän vieát quaõng naêm 121 veà ñôøi cuûa hoaøng ñeá Claudioâ, cho chuùng ta bieát raèng, nhöõng ngöôøi Do Thaùi bò ñuoåi khoûi thaønh Roâma vì "hoï thöôøng gaây neân nhöõng cuoäc phieán loaïn theo xuùi giuïc cuûa moät soá Chrestus" (Vita Claudii 25:4). Ñoaïn vaên naøy thöôøng ñöôïc caét nghóa nhö aùm chæ veà Chuùa Gieâsu Kitoâ, Ñaáng ñaõ trôû neân caên nguyeân tranh caõi trong nhöõng coäng ñoàng Do Thaùi ôû Roâma. Vieäc phaùt trieån nhanh choùng cuûa Kitoâ giaùo cuõng laø moät chöùng côù quan troïng, nhö ñaõ ñöôïc Tieåu Pliny, vò toång traán ôû Bithynia, töôøng trình cho hoaøng ñeá Trajan, vaøo giöõa nhöõng naêm 111 vaø 113, veà tình hình coù moät soá ñoâng daân chuùng thöôøng hay tuï hoïp nhau "vaøo moät ngaøy aán ñònh, tröôùc höøng ñoâng, ñeå luaân phieân haùt thaùnh ca chuùc tuïng Ñöùc Kitoâ nhö laø moät vò Thieân Chuùa" (Epist.10:96).

Theá nhöng, bieán coá vó ñaïi maø nhöõng söû gia ngoaøi Kitoâ giaùo chæ ñeà caäp ñeán qua loa aáy laïi coù moät taàm voùc heát söùc quan troïng nôi nhöõng baûn vaên cuûa Taân Öôùc. Nhöõng baûn vaên naøy, cho duø coù laø nhöõng vaên kieän veà ñöùc tin ñi nöõa, neáu chuùng ta ñeå yù ñeán moái ieân heä toaøn dieän cuûa chuùng, thì chuùng cuõng laø nhöõng chöùng côù lòch söû khoâng phaûi khoâng ñaùng tin. Ñöùc Kitoâ, Thieân Chuùa thaät vaø laø ngöôøi thaät, Chuùa cuûa vuõ truï, cuõng laø Chuùa cuûa lòch söû, moät lòch söû maø Ngöôøi laø "Alpha vaø Omega" (Rev.1:8;21:6), laø "nguyeân thuûy vaø laø cuøng ñích" (Rev.21:6). Nôi Ngöôøi, Chuùa Cha ñaõ noùi leân moät lôøi thöïc söï veà con ngöôøi vaø veà lòch söû cuûa hoï. Lôøi naøy ñöôïc dieãn taû moät caùch toùm goïn vaø huøng hoàn qua Böùc Thö göûi cho giaùo ñoaøn Do Thaùi: "Baèng nhieàu theå nhieàu caùch, xöa kia Thieân Chuùa ñaõ noùi vôùi cha oâng chuùng ta nhôø caùc tieân tri; theá nhöng, trong nhöõng ngaøy sau heát naøy, Ngaøi ñaõ noùi vôùi chuùng ta qua Ngöôøi Con" (Heb.1:1-2).

6- Chuùa Gieâsu ñöôïc sinh ra töø daân tuyeån choïn ñeå hoaøn taát lôøi höùa maø Abraham ñaõ laõnh nhaän vaø caùc tieân tri lieân tuïc nhaéc nhôù. Caùc tieân tri nhaân danh Thieân Chuùa vaø thay cho Ngaøi maø noùi. Thaät vaäy, coâng cuoäc cuûa Cöïu Öôùc ñöôïc saép xeáp chính laø ñeå söûa soaïn vaø loan truyeàn cho vieäc Ñöùc Kitoâ ñeán, Ñaáng cöùu chuoäc hoaøn vuõ, cuõng nhö cho vöông quoác maø Ngöôøi thieát laäp. Bôûi theá, nhöõng cuoán saùch cuûa Cöïu Öùôùc maõi maõi laø moät chöùng côù cho moät giaùo thuyeát thaàn linh xaùc thöïc (x. hieán cheá Maïc Khaûi ñoaïn 15). Giaùo thuyeát naøy ñaõ ñaït muïc tieâu cuûa noù nôi Ñöùc Kitoâ: ñuùng theáø Chuùa Gieâsu khoâng chæ "nhaân danh Chuùa" maø noùi nhö caùc vò tieân tri, maø Ngöôøi chính laø Thieân Chuùa noùi baèng Lôøi haèng soáng nhaäp theå cuûa mình. ÔÛ ñaây chuùng ta chaïm ñeán moät ñieåm chính yeáu laøm cho Kitoâ giaùo khaùc vôùi taát caû moïi toân giaùo khaùc, nhöõng toân giaùo dieãn taû vieäc con ngöôøi tìm kieám Thieân Chuùa töø nhöõng thôøi coå xöa nhaát. Khôûi ñieåm cuûa Kitoâ giaùo baét nguoàn töø vieäc Lôøi nhaäp theå. Nhö theá, khoâng phaûi laø con ngöôøi tìm kieám Thieân Chuùa, maø laø Thieân Chuùa ñích thaân ñeán noùi vôùi chính con ngöôøi, vaø chæ cho con ngöôøi ñöôøng neûo ñeå con ngöôøi coù theå ñeán vôùi Ngaøi. Ñoù laø ñieàu ñaõ ñöôïc coâng boá trong Phaàn Nhaäp Ñeà cuûa Phuùc AÂm thaùnh Gioan: "Chöa coù ai ñaõ töøng thaáy ñöôïc Thieân Chuùa; Ngöôøi Con duy nhaát, Ñaáng ôû trong loøng Cha, Ngöôøi ñaõ toû Cha ra" (Jn.1:18). Nhö theá, Lôøi nhaäp theå laøm thoûa nguyeän öôùc voïng nôi taát caû caùc ñaïo giaùo cuûa nhaân loaïi. Chính Thieân Chuùa ñaõ laøm cho con ngöôøi ñöôïc thoûa nguyeän, ngoaøi moïi öôùc mong cuûa con ngöôøi. Ñoù laø moät maàu nhieäm cuûa aân suûng.

Nôi Chuùa Kitoâ, toân giaùo khoâng coøn laø moät "cuoäc kieám tìm Thieân Chuùa moät caùch muø quaùng" (Acts 17:27) nöõa, maø laø moät ñaùp öùng cuûa ñöùc tin vaøo Thieân Chuùa laø Ñaáng toû mình ra. Noù laø moät ñaùp öùng maø con ngöôøi noùi vôùi Thieân Chuùa nhö vôùi Hoùa Coâng, vôùi moät Ngöôøi Cha, moät ñaùp öùng ñaõ thaønh hieän thöïc nhôø moät con ngöôøi cuõng chính laø Ngoâi Lôøi, maø nôi Ngöôøi, Thieân Chuùa ñaõ noùi vôùi töøng ngöôøi, vaø nhôø Ngöôøi moãi ngöôøi coù theå ñaùp laïi Thieân Chuùa. Coøn nöõa, cuõng ôû nôi con ngöôøi naøy maø moïi taïo vaät ñaùp laïi Thieân Chuùa. Chuùa Gieâsu Kitoâ laø moät khôûi söï môùi cho taát caû moïi söï. Nôi Ngöôøi, taát caû moïi söï coù; chuùng ñöôïc thaêng hoùa roài ñöôïc traû veà cho Hoùa Coâng laø Ñaáng döïng neân chuùng. Nhö theá, Ñöùc Kitoâ laø maõn nguyeän cuûa öôùc voïng cho moïi toân giaùo treân theá giôùi, neân Ngöôøi laøø taàm möùc vieân troïn ñích thöïc duy nhaát cuûa hoï. Thieân Chuùa noùi thaúng vôùi con ngöôøi nôi Ñöùc Kitoâ theá naøo, taát caû loaøi ngöôøi vaø toaøn theå taïo vaät cuõng töï mình noùi vôùi Thieân Chuùa trong Ñöùc Kitoâ nhö vaäy, thöïc söï ñoù laø vieäc töï hieán mình cho Thieân Chuùa. Moïi vaät trôû veà vôùi coäi nguoàn cuûa mình laø vaäy. Chuùa Gieâsu Kitoâ laøm cho moïi söï taùi taïo (x.Eph.1:10), ñoàng thôøi laøm hoaøn taát moïi söï trong Thieân Chuùa: moät hoaøn taát laøm vinh danh Thieân Chuùa. Toân giaùo coù neàn taûng nôi Ñöùc Kitoâ laø moät toân giaùo vinh quang; noù laø moät taàm voùc môùi meû cuûa söï soáng ñeå chuùc tuïng vinh quang Thieân Chuùa (x.Eph.1:12). Taát caû moïi taïo vaät thöïc söï laø moät bieåu hieän cuûa vinh quang Ngöôøi. Ñaëc bieät con ngöôøi (vivens homo) laø söï hieån linh cuûa vinh quang Thieân Chuùa, moät loaøi ñöôïc keâu goïi ñeå soáng baèng söï soáng vieân troïn trong Thieân Chuùa.

7- Nôi Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Thieân Chuùa chaúng nhöõng noùi vôùi loaøi ngöôøi maø coøn tìm kieám hoï nöõa. Vieäc Con Thieân Chuùa nhaäp theå chöùng toû laø Thieân Chuùa ñi tìm kieám con ngöôøi. Chuùa Gieâsu noùi veà vieäc tìm kieám naøy nhö tìm kieám moät con chieân laïc ñaøn (x.Lk.15:1-7). Ñoù laø moät cuoäc tìm kieám maø khôûi ñieåm baét ñaàu töø coõi loøng cuûa Thieân Chuùa vaø ñích ñieåm ôû nôi vieäc nhaäp theå cuûa Ngoâi Lôøi. Neáu Thieân Chuùa ñi tìm con ngöôøi, loaøi ñöôïc döïng neân theo hình aûnh Ngaøi vaø gioáng nhö Ngaøi, laø vì ñôøi ñôøi Ngaøi yeâu thöông hoï nôi Ngoâi Lôøi, vaø trong Ñöùc Kitoâ Ngaøi muoán naâng hoï leân danh phaän laøm moät ngöôøi con ñöôïc thöøa nhaän. Theá neân, Thieân Chuùa ñi tìm kieám con ngöôøi laø sôû höõu ñaëc bieät cuûa Ngaøi baèng moät ñöôøng loái khoâng gioáng nhö caùc taïo vaät khaùc. Con ngöôøi laø sôû höõu cuûa Thieân Chuùa bôûi vieäc yeâu thöông choïn löïa: Thieân Chuùa tìm kieám con ngöôøi theo taám loøng hieàn phuï rung caûm cuûa mình.

Taïi sao Thieân Chuùa laïi tìm kieám con ngöôøi? Laø vì con ngöôøi ñaõ boû Ngaøi maø ñi, aån mình ñi nhö Adong ñaõ laøm trong Vöôøn Ñòa Ñaøng (x.Gn.3:8-10). Con ngöôøi ñaõ ñeå cho mình bò keû thuø cuûa Thieân Chuùa (x.Gn.3:13) laøm laïc höôùng. Satan ñaõ ñaùnh löøa con ngöôøi, laøm cho con ngöôøi tin raèng hoï cuõng laø moät thaàn linh, nhö Thieân Chuùa, hoï coù khaû naêng bieát laønh bieát döõ, cai trò theá giôùi theo yù mình maø khoâng caàn phaûi caên cöù vaøo yù muoán thaàn linh (x.Gn.3:5). Ñi tìm kieám con ngöôøi qua Con cuûa mình nhö theá laø Thieân Chuùa muoán chinh phuïc con ngöôøi, ñeå hoï rôøi boû nhöõng ñöôøng neûo gian aùc ñaõ daãn hoï caøng ngaøy caøng ñi sai laïc. "Laøm cho hoï rôøi boû" nhöõng ñöôøng neûo naøy nghóa laø laøm cho hoï hieåu ñöôïc raèng hoï ñang ñi sai ñöôøng laïc höôùng; nghóa laø cheá ngöï söï döõ ôû baát cöù giai ñoaïn naøo trong lòch söû loaøi ngöôøi. Cheá ngöï söï döõ: ñoù laø yù nghóa cuûa vieäc cöùu chuoäc. Ñieàu naøy ñaõ ñöôïc thöïc hieän nôi vieäc hy sinh cuûa Ñöùc Kitoâ, nhôø ñoù loaøi ngöôøi ñöôïc cöùu cho khoûi nôï naàn toäi loãi vaø ñöôïc hoøa giaûi cuøng Thieân Chuùa. Con Thieân Chuùa ñaõ laøm ngöôøi, nhaän laáy moät thaân xaùc vaø moät linh hoàn trong cung loøng moät Trinh Nöõ, chính vì: ñeå trôû neân moät hy teá cöùu ñoä hoaøn haûo. Toân giaùo cuûa maàu nhieäm Nhaäp Theå laø moät toân giaùo cuûa ôn cöùu theá, nhôø hieán teá cuûa Ñöùc Kitoâ, moät hieán teá chieán thaéng söï döõ, toäi loãi vaø chính söï cheát. Chaáp nhaän caùi cheát treân thaäp giaù laø Ñöùc Kitoâ cuøng moät luùc vöøa toû baøy söï soáng vöøa thoâng ban söï soáng, vì Ngöôøi ñaõ soáng laïi vaø söï cheát khoâng coøn laøm gì ñöôïc Ngöôøi nöõa.  Xem tieáp Muïc 2.

Vieäc Möøng Naêm 2000