Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang Ñeán (Tertio Millennio Adveniente - The Coming Third Millennium) Toâng thö cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Gioan-Phaoloâ II ban haønh ngaøy 10-11-1994 veà vieäc Giaùo Hoäi Coâng Giaùo söûa soaïn möøng Ñaïi Naêm Thaùnh 2000                               3- Vieäc Söûa Soaïn Cuoäc Ñaïi Hyû

17- Trong lòch söû Giaùo Hoäi, moïi cuoäc möøng kyû nieäm ñöôïc söûa soaïn bôûi moät söï saép xeáp linh thieâng. Ñieàu naøy cuõng ñuùng veà cuoäc Ñaïi Hyû naêm 2000 naøy. Xaùc tín nhö theá, chuùng ta nhìn vaøo ngaøy hoâm nay ñaây baèng moät caûm nhaän tri aân vaø ñaùp öùng, veà taát caû nhöõng gì ñaõ dieãn ra trong lòch söû loaøi ngöôøi töø khi Chuùa Kitoâ giaùng sinh, nhaát laø veà nhöõng bieán coá ñaõ xaåy ra giöõa nhöõng naêm cuûa ngaøn naêm thöù nhaát vaø ngaøn naêm thöù hai. Theá nhöng, moät caùch ñaëc bieât hôn nöõa, baèng con maét ñöùc tin, chuùng ta nhìn vaøo theá kyû cuûa chuùng ta ñaây, ñeå tìm kieám nhöõng gì mang laïi chöùng côù chaúng nhöõng cho lòch söû loaøi ngöôøi maø coøn cho caû vieäc can thieäp cuûa Thieân Chuùa nôi nhöõng coâng cuoäc cuûa loaøi ngöôøi nöõa.

  18- Theo quan ñieåm naøy, chuùng ta coù theå xaùc nhaän raèng Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II laø moät bieán coá quan phoøng, nhôø ñoù, Giaùo Hoäi baét ñaàu söûa soaïn tröïc tieáp hôn cho cuoäc möøng thieân nieân thöù ba. Coâng Ñoàng naøy laø moät coâng ñoàng cuõng gioáng nhö caùc coâng ñoàng tröôùc kia, song laïi khaùc haún; ñoù laø moät coâng ñoàng chuù troïng vaøo maàu nhieäm Chuùa Kitoâ vaø Giaùo Hoäi cuûa Ngöôøi, ñoàng thôøi laïi vöôn mình ra vôùi theá giôùi. Thaùi ñoä vöôn mình ra cuûa Giaùo Hoäi laø moät ñaùp öùng coù tính caùch phuùc aâm ñoái vôùi nhöõng ñoåi thay trong theá giôùi naøy, nhöõng ñoåi thay bao goàm caû nhöõng kinh nghieäm veà tình traïng hoãn loaïn saâu roäng cuûa theá kyû 20, moät theá kyû ruøng rôïn vôùi hai cuoäc Ñaïi Chieán I vaø II, vôùi kinh nghieäm veà nhöõng traïi taäp trung cuøng vôùi nhöõng cuoäc taøn saùt khuûng khieáp. Taát caû nhöõng bieán coá naøy ñaõ chöùng toû moät caùch heát söùc huøng hoàn laø theá giôùi caàn phaûi ñöôïc thanh taåy; noù caàn phaûi caûi thieän laïi.

Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II thöôøng ñöôïc coi nhö baét ñaàu moät kyû nguyeân môùi trong sinh hoaït cuûa Giaùo Hoäi. Ñieàu naøy ñuùng, nhöng ñoàng thôøi noù cuõng khoù boû qua söï kieän laø Coâng Ñoàng ñaõ ruùt tæa raát nhieàu kinh nghieäm vaø suy tö cuûa moät quùa khöù vöøa qua, nhaát laø töø di saûn tinh thaàn do Ñöùc Pioâ XII ñeå laïi. Trong lòch söû cuûa Giaùo Hoäi, caùi "cuõ" vaø caùi "môùi" luoân luoân ñan keát chaët cheõ vôùi nhau. Caùi môùi phaùt xuaát töø caùi cuõ, vaø caùi cuõ ñöôïc dieãn ñaït troïn veïn nôi caùi môùi. Ñieàu naøy ñaõ xaåy ra vôùi Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II, cuõng nhö vôùi hoaït ñoäng cuûa caùc vò giaùo hoaøng coù lieân heä vôùi coâng ñoàng, baét ñaàu töø Ñöùc Gioan XXIII, tieáp ñeán Ñöùc Phaoloâ VI vaø Gioan-Phaoloâ I, cho ñeán vò giaùo hoaøng ñöông kim.

Ñieàu maø nhöõng vò giaùo hoaøng naøy ñaõ hoaøn taát trong thôøi gian vaø töø thôøi gian Coâng Ñoàng, qua giaùo huaán cuûa caùc ngaøi cuõng nhö qua hoaït ñoäng muïc vuï cuûa caùc ngaøi, chaéc chaén ñaõ ñoùng goùp moät caùch ñaùng keå vaøo vieäc söûa soaïn cho moät muøa xuaân môùi cuûa sinh hoaït Kitoâ giaùo, moät muøa xuaân seõ ñöôïc toû hieän nhôø cuoäc Ñaïi Hyû, neáu caùc Kitoâ höõu toû ra deã daäy ñoái vôùi taùc ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn.

  19- Coâng Ñoàng, cho duø khoâng baét chöôùc tính caùch nghieâm troïng cuûa thaùnh Gioan Taåy Giaû laø vò treân bôø soâng Döôïc-Ñaêng ñaõ keâu goïi thoáng hoái vaø caûi thieän (x.Lk.3:1-7), cuõng ñaõ toû ra cho thaáy moät ñieàu cuûa vò tieân tri xöa, ñoù laø, baèng moät nghò löïc môùi, Coâng Ñoàng ñaõ chæ cho con ngöôøi nam nöõ cuûa ngaøy hoâm nay thaáy raèng Chuùa Gieâsu Kitoâ laø "Chieân Thieân Chuùa, Ñaáng xoùa toäi traàn gian" (Jn.1:29), Ñaáng cöùu chuoäc nhaân loaïi vaø laø Chuùa cuûa lòch söû. Trong Coâng Ñoàng, theo loøng öôùc ao thaät söï muoán hoaøn toaøn trung thaønh vôùi thaøy mình, Giaùo Hoäi ñaõ töï vaán veà caên tính rieâng cuûa mình, vaø ñaõ nhaän thöùc laïi maàu nhieäm cuûa mình laø thaân theå vaø laø hieàn theâ cuûa Chuùa Kitoâ. Khieâm toán laéng nghe lôøi Thieân Chuùa, Giaùo Hoäi ñaõ taùi xaùc nhaän ôn goïi neân thaùnh phoå quaùt; ñaõ phaùc hoïa ñieàu khoaûn veà vieäc canh taân phuïng vuï laø nguoàn maïch vaø laø thöôïng ñænh cuûa sinh hoaït Giaùo Hoäi; ñaõ thuùc ñaåy vieäc canh taân cho nhieàu phöông dieän trong sinh hoaït cuûa Giaùo Hoäi, ôû caû laõnh vöïc hoaøn vuõ cuõng nhö ôû caùc Giaùo Hoäi ñòa phöông; ñaõ coá gaéng khôi daäy nhöõng ôn goïi Kitoâ giaùo khaùc nhau, töø nhöõng ôn goïi cuûa ngöôøi giaùo daân ñeán nhöõng ôn goïi Tu Trì, töø söù vuï cuûa caùc thaøy saùu ñeán söù vuï cuûa caùc linh muïc vaø giaùm muïc; vaø nhaát laø Giaùo Hoäi ñaõ nhaän thöùc laïi ñöôïc tính caùch taäp ñoaøn cuûa haøng giaùo phaåm, ñoù laø moät theå hieän ñaëc bieät cuûa vieäc muïc vuï ñöôïc thi haønh bôûi caùc vò giaùm muïc hieäp thoâng vôùi vò thöøa keá thaùnh Pheâroâ. Treân caên baûn cuûa cuoäc canh taân saâu xa naøy, Coâng Ñoàng vöôn mình ñeán caùc Kitoâ höõu cuûa caùc giaùo phaùi khaùc, vôùi caùc moân ñeä cuûa caùc toân giaùo khaùc vaø vôùi taát caû moïi ngöôøi cuûa thôøi ñaïi chuùng ta. Khoâng coù Coâng Ñoàng naøo ñaõ töøng noùi roõ raøng veà cuoäc hieäp nhaát Kitoâ giaùo, veà vieäc ñoái thoaïi vôùi caùc toân giaùo khoâng phaûi laø Kitoâ giaùo, veà yù nghóa ñaëc bieät cuûa cöïu öôùc ñoái vôùi daân Ích Dieân, veà nhöõng truyeàn thoáng vaên hoùa khaùc nhau maø trong ñoù Giaùo Hoäi phaûi thöïc hieän coâng cuoäc truyeàn giaùo cuûa mình, vaø veà phöông tieän truyeàn thoâng xaõ hoäi.

20- Toaøn boä giaùo huaán phong phuù lôùn lao cuûa Coâng Ñoàng, cuøng vôùi cung caùch môùi meû ñaùng phuïc ñeå trình baøy noäi dung giaùo huaán naøy, ñaõ thaät söï laøm neân moät tuyeân ngoân cho nhöõng thôøi ñieåm môùi. Caùc giaùo phuï cuûa Coâng Ñoàng ñaõ noùi baèng ngoân ngöõ cuûa Phuùc AÂm, ngoân ngöõ cuûa Baøi Giaûng treân Nuùi vaø cuûa caùc Phuùc Ñöùc. Trong söù ñieäp cuûa Coâng Ñoàng, Thieân Chuùa ñöôïc trình baøy theo chuû quyeàn tuyeät ñoái cuûa Ngaøi treân taát caû moïi söï, nhöng cuõng laø moät Ñaáng baûo ñaûm tính caùch töï ñoäng chính thöïc cuûa nhöõng thöïc taïi traàn theá. Bôûi theá, vieäc söûa soaïn hay nhaát cho moät taân thieân nieân chæ coù theå ñöôïc theå hieän baèng moät cuoäc daán thaân môùi trong vieäc mang ra aùp duïng, moät caùch trung thaønh bao nhieâu coù theå, nhöõng giaùo huaán cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II vaøo ñôøi soáng cuûa moïi ngöôøi cuõng nhö vaøo sinh hoaït cuûa caû Giaùo Hoäi. Theo nghóa roäng nhaát cuûa töø ngöõ, nhöõng vieäc söûa soaïn tröïc tieáp lieân quan ñeán cuoäc Ñaïi Hyû naêm 2000 thaät söï baét ñaàu töø Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II. Neáu chuùng ta tìm moät so saùnh theo phuïng vuï thì coù theå noùi laø Muøa Voïng haèng naêm laø muøa coù yù nghóa saùt vôùi tinh thaàn cuûa Coâng Ñoàng nhaát. Vì Muøa Voïng laø muøa söûa soaïn cho chuùng ta ngheânh ñoùn Ñaáng ñaõ coù, ñang coù vaø phaûi ñeán (x.Rev.4:8).

  21- Goùp moät phaàn trong vieäc söûa soaïn cho naêm 2000 ñang ñeán laø moät loaït caùc coâng nghò baét ñaàu töø sau Coâng Ñoàng Vaticanoâ II: nhöõng coâng nghò chung cuøng vôùi caùc coâng nghò theo ñaïi luïc, theo mieàn, theo quoác gia, theo giaùo phaän. Chuû ñeà chính cuûa taát caû caùc coâng nghò naøy laø vaán ñeà phuùc aâm hoùa, hay ñuùng hôn, laø vaán ñeà laøm môùi laïi vieäc truyeàn baù phuùc aâm, maø nhöõng neàn taûng cuûa vaán ñeà laøm môùi laïi vieäc truyeàn baù phuùc aâm naøy ñöôïc ñaët chaân moùng nôi toâng huaán Evangelii Nuntiandi (veà vieäc truyeàn baù phuùc aâm trong theá giôùi taân tieán) cuûa Ñöùc Phaoloâ VI, ñöôïc ban haønh naêm 1975 theo sau khoùa hoïp chung laàn thöù ba cuûa Thöôïng Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc. Caùc coâng nghò naøy töï mình cuõng laø moät phaàn trong coâng cuoäc laøm môùi laïi vieäc truyeàn baù phuùc aâm: Chuùng ñöôïc sinh ra töø vieãn aûnh veà Giaùo Hoäi cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II. Caùc coâng nghò naøy môû roäng nhöõng laõnh vöïc ñeå cho thaønh phaàn giaùo daân tham döï, thaønh phaàn mang nhöõng traùch nhieäm ñaëc bieät ñöôïc caùc coâng nghò naøy xaùc ñònh. Caùc coâng nghò naøy laø moät bieåu hieäu cho söùc maïnh maø Chuùa Kitoâ ñaõ ban cho toaøn theå daân Thieân Chuùa, laøm cho daân naøy thaønh moät daân tham phaàn vaøo söù meänh thieân sai cuûa rieâng Ngöôøi laø söù meänh laøm tieân tri, tö teá vaø vöông giaû. Noùi ñeán ñieàu naøy phaûi keå ñeán nhöõng caâu phaùt bieåu raát löu loaùt trong hieán cheá tín lyù Lumen Gentium (AÙnh Saùng Muoân Daân). Vieäc söûa soaïn cho cuoäc möøng naêm 2000 nhö theá ñöôïc dieãn tieán khaép Giaùo Hoäi, treân caû bình dieän hoaøn vuõ cuõng nhö ñòa phöông, hieán cho Giaùo Hoäi moät nhaän thöùc môùi veà söù meänh cöùu roãi maø Giaùo Hoäi nhaän laõnh töø Chuùa Kitoâ. Nhaän thöùc naøy ñöôïc toû hieän raát roõ qua caùc toâng huaán haäu coâng ñoàng, nhöõng vaên kieän chuù troïng ñeán söù meänh cuûa thaønh phaàn giaùo daân, ñeán vieäc ñaøo luyeän caùc linh muïc, ñeán caùc giaùo lyù vieân, ñeán gia ñình, ñeán giaù trò cuûa vieäc thoáng hoái vaø hoøa giaûi, trong sinh hoaït cuûa Giaùo Hoäi cuõng nhö cuûa nhaân loaïi noùi chung, vaø trong coâng nghò tôùi ñaây chuù troïng ñeán ñôøi soáng taän hieán.

  22- Nhöõng coâng vieäc vaø nhöõng traùch nhieäm ñaëc bieät lieân quan ñeán cuoäc Ñaïi Hyû naêm 2000 laø söù vuï cuûa vò giaùm muïc Roâma. Theo moät yù nghóa naøo ñoù thì taát caû caùc vò giaùo hoaøng trong nhöõng theá kyû tröôùc cuõng ñaõ söûa soaïn cho cuoäc möøng naøy. Vôùi chöông trình taùi taïo moïi söï trong Chuùa Kitoâ cuûa mình, Thaùnh Pioâ X ñaõ coá gaéng ngaên ngöøa nhöõng phaùt trieån thaûm haiï, phaùt xuaát töø tình hình quoác teá xaåy ra vaøo ñaàu theá kyû naøy. Giaùo Hoäi ñaõ nhaän thöùc ñöôïc nhieäm vuï cuûa mình phaûi cöông quyeát haønh ñoäng ñeå ñeà cao vaø baûo veä nhöõng giaù trò caên baûn veà hoøa bình vaø coâng lyù, khi ñoái dieän vôùi nhöõng khuynh höôùng ñoái nghòch cuûa thôøi ñaïi chuùng ta. Nhöõng vò giaùo hoaøng cuûa thôøi kyø tröôùc Coâng Ñoàng Chung, tuøy theo caùch theá rieâng cuûa mình, ñaõ maïnh meõ daán thaân haønh ñoäng: Ñöùc Beâneâñictoâ XV phaûi ñoái dieän vôùi tai hoïa cuûa Theá Chieán Thöù Nhaát; Ñöùc Pioâ XI phaûi ñöông ñaàu vôùi nhöõng ñe doïa cuûa nhöõng theå cheá ñoäc taøi hay nhöõng theå cheá khoâng toân troïng töï do cuûa con ngöôøi, ôû Ñöùc, ôû Nga, ôû YÙ, ôû Taây Ban Nha, vaø ôû caû Meã Taây Cô duø môùi chôùm coù. Ñöùc Pioâ XII tieán ñeán vieäc thaéng löôùt tình traïng baát coâng heát söùc traàm troïng, gaây ra bôûi moät nieàm hoaøn toaøn khinh bæ ñoái vôùi phaåm giaù con ngöôøi, vaøo thôøi kyø cuûa Ñeä Nhò Theá Chieán. Ngaøi cuõng cung caáp nhöõng chæ daãn khoân ngoan cho vieäc haï sinh cuûa moät traät töï theá giôùi môùi, sau cuoäc suïp ñoå cuûa nhöõng theå cheá chính trò tröôùc ñoù.

  23- Töø luùc ban haønh vaên kieän tieân khôûi cho giaùo trieàu cuûa Toâi, Toâi ñaõ noùi roõ raøng veà Cuoäc Ñaïi Hyû naêm 2000, phaùc hoïa cho thôøi gian ñöa ñeán cuoäc möøng naøy laø thôøi gian phaûi ñöôïc soáng nhö laø "moät Muøa Voïng môùi" (thoâng ñieäp Redemptor Hominis, ñoaïn 1). Ñeà taøi naøy töø ñoù ñaõ ñöôïc taùi hieän nhieàu laàn, vaø ñöôïc baøn ñeán saâu roäng trong thoâng ñieäp Dominum et Vivificantem (ñoaïn 49). Thaät vaäy, vieäc söûa soaïn cho naêm 2000 ñaõ thöïc söï laø moät chieác chìa khoùa dieãn giaûi (a hermeneutical key) cho caû giaùo trieàu cuûa Toâi. Noù chaéc chaén khoâng phaûi laø moät vaán ñeà tìm vui thoûa trong moät taân thieân nieân, nhö ñaõ xaåy ra trong moät soá thaäp nieân ôû vaøo cuoái ñeä nhaát thieân nieân; traùi laïi, noù nhaém ñeán vieäc laøm taêng theâm caûm quan cho taát caû moïi ngöôøi ñoái vôùi Thaàn Linh laø Ñaáng ñang noùi vôùi Giaùo Hoäi cuõng nhö vôùi caùc Giaùo Hoäi (x.Rev.2:7ff), vôùi caû caùc caù nhaân duøng nhöõng ñaëc suûng ñeå phuïc vuï toaøn theå coäng ñoàng (daân Chuùa). Muïc ñích laø nhaán maïnh ñeán ñieàu maø Thaàn Linh ñang gôïi leân cho caùc coäng ñoàng khaùc nhau, töø caùc coäng ñoàng nhoû nhaát, nhö gia ñình, cho ñeán nhöõng coäng ñoàng lôùn nhaát, nhö caùc quoác gia vaø caùc toå chöùc quoác teá, lieân quan ñeán nhöõng neàn vaên hoùa, ñen toå chöùc daân söï vaø ñeán truyeàn thoáng laønh maïnh. Baát chaáp nhöõng hieän töôïng beà ngoaøi, nhö moät ngöôøi meï laâm boàn, nhaân loaïi tieáp tuïc troâng ñôïi vieäc toû hieän cuûa con caùi Thieân Chuùa vaø soáng nhôø nieàm hy voïng naøy, moät hình aûnh raát huøng hoàn ñöôïc thaùnh Phaoloâ söû duïng trong Thö göûi cho caùc tín höõu Roâma (x.8:19-22).

  24- Nhöõng cuoäc toâng du ñaõ trôû neân moät yeáu toá quan troïng trong vieäc laøm cho Coâng Ñoàng Vaticanoâ II sinh hoa keát traùi. Baét ñaàu laø cuoäc haønh höông ñeán Loreto vaø Assisi (1962) cuûa Ñöùc Gioan XXIII vaøo luùc saép söûa hoïp Coâng Ñoàng, roài taêng voït leân döôùi thôøi Ñöùc Phaoloâ VI, sau cuoäc vieáng thaêm ñaàu tieân cuûa ngaøi ôû Thaùnh Ñòa, coøn coù chín cuoäc toâng du lôùn khaùc ñaõ giuùp ngaøi tröïc tieáp gaëp gôõ daân chuùng ôû caùc ñaïi luïc.

Giaùo trieàu ñöông kim ñaõ môû roäng chöông trình du haønh naøy xa hôn nöõa, baét ñaàu laø Meã Taây Cô, vaøo dòp Hoäi Nghò Chung Laàn Thöù Ba cuûa Haøng Giaùo Phaåm Myõ Chaâu Latinh, nhoùm hoïp ôû Puebla naêm 1979. Cuõng trong naêm 1979 naøy, coøn phaûi keå ñeán cuoäc haønh trình trôû veà Balan ñeå möøng kyû nieäm 900 naêm cuûa thaùnh Stanislau, giaùm muïc töû ñaïo.

Caùc chaëng ñöôøng tieáp noái nhau cuûa caùc cuoäc du haønh naøy ñaõ quùa roõ raøng. Nhöõng cuoäc toâng du ñaõ trôû thaønh moät dieãn tieán thöôøng xuyeân, nhaém ñeán caùc Giaùo Hoäi rieâng bieät ôû moïi luïc ñòa vaø cuõng ñeå toû ra quan taâm ñeán vieäc phaùt trieån nhöõng moái lieân heä ñaïi keát vôùi caùc Kitoâ höõu cuûa caùc giaùo phaùi khaùc nhau. Veà ñieàu naøy, nhöõng cuoäc thaêm vieáng quan troïng ñaëc bieät phaûi keå ñeán laø Thoå Nhó Kyø (1979), Ñöùc (1980), Anh, Toâ Caùch Lan vaø Wales (1984), Thuïy Só (1984) caùc nöôùc Baéc AÂu (1989) vaø gaàn ñaây nhaát laø caùc nöôùc vuøng Baltic (1993). Hieän nay, Toâi tha thieát mong ñeán thaêm Sarajevo ôû Bosnia-Herzegovina, cuõng nhö thaêm Trung Ñoâng: Lebanon, Jerusalem and Thaùnh Ñòa. Cuõng raát caàn ñeå laøm sao vaøo naêm 2000 thaêm ñöôïc nhöõng nôi daân Chuùa trong Cöïu Öôùc ñaõ traûi qua, töø nhöõng nôi coù lieân heä ñeán Abraham vaø Moisen, ñeán Ai Caäp vaø nuùi Sinai, ñeán maõi taän Ñamascoâ laø thaønh phoá chöùng kieán cuoäc trôû laïi cuûa thaùnh Phaoloâ.

  25- Trong vieäc söûa soaïn cho naêm 2000, caùc Giaùo Hoäi rieâng bieät cuõng coù vieäc ñeå laøm, chaúng haïn nhö cöû haønh nhöõng cuoäc möøng cho nhöõng giai ñoaïn quan troïng trong lòch söû cöùu roãi cuûa caùc daân nöôùc khaùc nhau. Trong soá caùc cuoäc möøng kyû nieäm theo mieàn hay ñòa phöông, coù nhöõng bieán coá raát quan troïng phaûi keå ñeán, goàm coù: kyû nieäm 1000 naêm Rus gia nhaäp Kitoâ giaùo, vaøo naêm 1988, cuõng nhö kyû nieäm 500 naêm baét ñaàu vieäc truyeàn baù phuùc aâm ôû Myõ Chaâu (1492). Ngoaøi nhöõng bieán coá coù moät aûnh höôûng roäng lôùn nhö theá, chuùng ta coøn coù theå keå ñeán nhöõng bieán coá khaùc, maëc duø khoâng coù tính caùch hoaøn vuõ, cuõng khoâng keùm phaàn quan troïng: Chaúng haïn nhö, kyû nieäm 1000 naêm Balan gia nhaäp Kitoâ giaùo, vaøo naêm 1966, cuõng nhö ôû Hung Gia Lôïi, vaøo naêm 1968, cuøng vôùi 600 naêm Luthuania gia nhaäp Kitoâ giaùo, vaøo naêm 1987. Cuõng saép söûa cöû haønh möøng kyû nieäm 1500 naêm Clovis (496), vua cuûa daân Franks (Phaùp), laõnh nhaän bí tích röûa toäi, vaø kyû nieäm 1400 naêm thaùnh Augustinoâ thaønh Canterbury (597) ñeán ñaây ñeå ñaùnh daáu vieäc khôûi söï truyeàn baù phuùc aâm cho theá giôùi cuûa saéc daân Anglo-Saxon.

Neáu keå ñeán AÙ Chaâu, cuoäc kyû nieäm möøng seõ nhaéc cho chuùng ta nhôù laïi vieäc thaùnh toâng ñoà Toâma laø vò, theo truyeàn khaåu, vaøo ngay ñaàu kyû nguyeân Kitoâ giaùo, ñaõ thöïc hieän vieäc loan baùo Phuùc AÂm ôû AÁn Ñoä, nôi maø caùc nhaø truyeàn giaùo töø Boà Ñaøo Nha maõi ñeán ñoä naêm 1500 môùi ñaët chaân ñeán. Naêm nay cuõng ñaùnh daáu 700 naêm truyeàn baù phuùc aâm ôû Trung Hoa (1294), vaø chuùng ta ñang söûa soaïn töôûng nieäm coâng cuoäc truyeàn giaùo traûi roäng ôû Phi Luaät Taân, moät coâng cuoäc truyeân giaùo traûi roäng ñöôïc theå hieän qua vieäc xaây döïng moät giaùo tænh ôû Manilla (1595). Chuùng ta cuõng ñang höôùng ñeán ngaøy kyû nieäm 400 naêm caùc vò töû ñaïo ñaàu tieân ôû Nhaät Baûn (1597).

ÔÛ Phi Chaâu, nôi maø coâng cuoäc truyeàn baù Phuùc AÂm ñaàu tieân cuõng ñöôïc tính töø thôøi caùc thaùnh toâng ñoà, nhöõng quoác gia nhö Cameroon, Ivory Coast, Coäng Hoøa Trung Phi, Burundi vaø Burkina Faso ñang cöû haønh 100 naêm kyû nieäm caùc nhaø truyeàn giaùo ñeán nhöõng mieàn ñaát rieâng cuûa hoï, nhöõng cuoäc kyû nieäm naøy truøng vôùi 1650 naêm thaùnh Frumentioâ (c.340) ñöôïc caát nhaéc leân haøng giaùo phaåm, vò giaùm muïc tieân khôûi cuûa daân Ethioâpia, ñoàng thôøi cuõng truøng vôùi cuoäc kyû nieäm 500 naêm baét ñaàu truyeàn baù phuùc aâm ôû Angola thuoäc cöïu vöông quoác Congo (1491). Nhöõng quoác gia Phi Chaâu khaùc môùi ñaây cuõng ñaõ cöû haønh nhöõng kyû nieäm baùch chu nieân nhö vaäy.

Chuùng ta laøm sao laïi khoâng ñeà caäp ñeán caùc Giaùo Hoäi Ñoâng Phöông, nôi maø caùc vò thöôïng phuï coå kính cuûa hoï gaén boù raát chaët cheõ vôùi di saûn toâng ñoà, vaø cuõng laø nôi maø caùc truyeàn thoáng thaàn hoïc, phuïng vuï vaø tu ñöùc taïo neân moät kho taøng vó ñaïi laøm di saûn chung cho toaøn theå Kitoâ giaùo? Nhieàu cuoäc cöû haønh möøng kyû nieäm nôi nhöõng Giaùo Hoäi naøy, vaø nôi caùc coäng ñoàng coâng nhaän mình baét nguoàn töø truyeàn thoáng toâng ñoà rieâng cuûa hoï, cuõng ñang töôûng nhôù laïi cuoäc haønh trình cuûa Ñöùc Kitoâ qua caùc theá kyû, cuoäc haønh trình daãn ñeán cuoäc Ñaïi Hyû ôû vaøo cuoái thieân nieân thöù hai naøy.

Nhìn theo luoàng aùnh saùng naøy thì toaøn theå lòch söû Kitoâ giaùo hieän leân cho chuùng ta thaáy nhö laø moät gioøng soâng duy nhaát coù nhieàu chi nhaùnh ñoå nöôùc vaøo noù. Naêm 2000 keâu môøi chuùng ta hôïp laïi vôùi nhau, baèng moät loøng trung thaønh môùi meû vaø baèng moät nieàm hieäp thoâng saâu xa hôn theo bôø cuûa gioøng soâng lôùn lao naøy: gioøng soâng cuûa maïc khaûi, cuûa Kitoâ giaùo vaø cuûa Giaùo Hoäi, moät gioøng soâng chaûy qua lòch söû loaøi ngöôøi, baét ñaàu töø bieán coá xaåy ra ôû Nazareùt, roài ñeán Beâlem 2000 naêm tröôùc ñaây. Ñoù thöïc söï laø moät "gioøng soâng", cuøng vôùi caùc "maïch suoái" cuûa mình, nhö lôøi thaùnh vònh dieãn taû, "laøm haân hoan thaønh ñoâ cuûa Thieân Chuùa" (46:4).

  26- Nhöõng naêm thaùnh ñöôïc cöû haønh vaøo haäu baùn theá kyû naøy cuõng goùp vaøo vieäc söûa soaïn cho naêm 2000. Naêm thaùnh ñöôïc Ñöùc Phaoloâ VI coâng boá hoài 1975 vaãn coøn nguyeân trong kyù öùc cuûa chuùng ta. Theo ñaø aáy laø cuoäc cöû haønh naêm 1983 nhö laø moät Naêm Cöùu Chuoäc. Coù tieáng vang nhaát phaûi keå ñeán Naêm Thaùnh Maãu 1986/87; naêm naøy ñaõ ñöôïc noùng loøng chôø ñôïi vaø saâu xa caûm nghieäm nôi töøng Giaùo Hoäi ñòa phöông, nhaát laø nôi caùc ñeàn Thaùnh Maãu khaép theá giôùi. Thoâng ñieäp Redemptoris Mater ñöôïc ban haønh vaøo dòp naøy ñaõ chuù troïng ñeán giaùo huaán cuûa Coâng Ñoàng veà vieäc hieän hieän cuûa Meï Thieân Chuùa trong maàu nhieäm cuûa Chuùa Kitoâ vaø Giaùo Hoäi: 2000 naêm tröôùc, Con Thieân Chuùa ñaõ laøm ngöôøi bôûi quyeàn pheùp Chuùa Thaùnh Thaàn vaø ñöôïc sinh ra bôûi Meï Maria Ñoàng Trinh voâ nhieãm. Naêm Thaùnh Maãu thöïc söï laø moät ngöôõng voïng veà cuoäc kyû nieäm (Ñaïi Hyû) naøy, noù cuõng chaát chöùa nhieàu ñieàu seõ ñöôïc theå hieän hoaøn toaøn hôn vaøo naêm 2000.

  27- Thaät khoù loøng maø queân ñöôïc Naêm Thaùnh Maãu dieãn ra khoâng bao laâu tröôùc nhöõng bieán coá naêm 1989. Nhöõng bieán coá naøy vaãn coøn laøm cho ngöôøi ta ngôõ ngaøng veà söï vieäc xaåy ra coù tính caùch roäng lôùn, nhaát laø coù tính caùch toác ñoä cuûa noù. Thaäp nieân 1980 laø nhöõng naêm ñöôïc ñaùnh daáu baèng möùc ñoä taêng phaùt tai bieán bôûi moät cuoäc Chieán Tranh Laïnh. Naêm 1989 ñaõ daãn ñeán moät giaûi quyeát nheï nhaøng, baèng hình thöùc lan traøn moät caùch thöù töï lôùp lang, ñuùng nhö noù ñaõ xaåy ra. Caên cöù vaøo söï kieän naøy, chuùng ta nhaän thöùc ñöôïc taàm quan troïng coù tính caùch tieân tri thöïc söï trong thoâng ñieäp Rerum Novarum: Moïi ñieàu Ñöùc Leâoâ XIII ñaõ vieát trong böùc thoâng ñieäp naøy veà coäng saûn ñaõ ñöôïc öùng nghieäm nôi nhöõng bieán coá aáy, nhö Toâi ñaõ nhaán maïnh trong thoâng ñieäp Centesimus Annus (ngaøy 1-5-1991, ñoaïn 12). Nhöõng bieán coá naøy ñaõ heù môû ra cho ngöôøi ta coù theå nhaän thöùc ñöôïc raèng coù moät baøn tay quan phoøng voâ hình ñaõ nhuùng vaøo baèng moät taám loøng chaêm soùc cuûa moät hieàn maãu: "Coù theå naøo moät ngöôøi nöõ queân ñöôïc ñöùa con nhoû cuûa mình chaêng?" (Is.49:15).

Tuy nhieân, sau naêm 1989, laïi noåi leân nhöõng hieåm nguy vaø nhöõng ñe doïa môùi. Nôi nhöõng nöôùc thuoäc khoái Ñoâng AÂu tröôùc kia, sau khi coäng saûn suïp ñoå, ñaõ xaåy ra moät thöù ñe doïa traàm troïng laø tinh thaàn quoác gia quùa khích, ñöôïc chöùng thöïc qua nhöõng bieán coá xaåy ra ôû Balkans, cuõng nhö ôû caùc vuøng laân caän. Ñieàu naøy buoäc caùc daân toäc AÂu Chaâu phaûi thöïc hieän moät cuoäc khaûo saùt gaét gao löông taâm mình, vaø coâng nhaän nhöõng loãi laàm cuøng vôùi caùc sai laïc cuûa mình, caû veà kinh teá laãn chính trò, laø haäu quûa gaây ra bôûi nhöõng chính saùch thöïc daân ñeá quoác ñöôïc thöïc hieän trong nhöõng theá kyû tröôùc ñaây, cuõng nhö theá kyû hieän taïi, nôi nhöõng ñaát nöôùc maø quyeàn lôïi cuûa hoï bò vi phaïm moät caùch coù phöông phaùp.

28- Theo sau Naêm Thaùnh Maãu laø Naêm Gia Ñình maø chuùng ta ñang cöû haønh ñaây, moät cöû haønh coù lieân heä gaàn guõi vôùi maàu nhieäm Nhaäp Theå vaø vôùi chính lòch söû loaøi ngöôøi. Nhö theá chuùng ta coù lyù do chính ñaùng ñeå hy voïng raèng Naêm Gia Ñình, ñöôïc khai maïc ôû Nazareùt, cuõng seõ gioáng nhö Naêm Thaùnh Maãu, trôû neân moät giai ñoaïn quan troïng khaùc cho vieäc söûa soaïn möøng cuoäc Ñaïi Hyû.

Theo chieàu höôùng naøy, Cha ñaõ vieát moät "Böùc Thö göûi Caùc Gia Ñình", muïc ñích laø ñeå taùi xaùc nhaän baûn chaát cuûa giaùo huaán Giaùo Hoäi veà gia ñình, cuõng nhö ñeå, coù theå noùi, mang giaùo huaán naøy vaøo moïi gia ñình. Taïi Coâng Ñoàng Vaticanoâ II, Giaùo Hoäi nhaän thaáy phaän söï cuûa mình laø phaûi ñeà cao phaåm giaù cuûa hoân nhaân vaø gia ñình (hieán cheá Gaudium et Spes, ñoaïn 47-52). Naêm Gia Ñình nghóa laø naêm giuùp cho giaùo huaán cuûa Coâng Ñoàng veà phöông dieän naøy thaønh hieän thöïc. Moãi moät gia ñình, moät caùch naøo ñoù, phaûi döï phaàn vaøo vieäc söûa soaïn cho cuoäc Ñaïi Hyû. Khoâng phaûi hay sao, qua gia ñình, gia ñình Nazareùt, maø Con Thieân Chuùa ñaõ choïn ñeå ñi vaøo lòch söû loaøi ngöôøi?

  Xem tieáp Muïc 4:

Vieäc Söûa Soaïn Gaàn