Ngaøn Naêm Thöù Ba Ñang Ñeán (Tertio Millennio Adveniente - The Coming Third Millennium) Toâng thö cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Gioan-Phaoloâ II ban haønh ngaøy 10-11-1994 veà vieäc Giaùo Hoäi Coâng Giaùo söûa soaïn möøng Ñaïi Naêm Thaùnh 2000                                                      4- Vieäc Söûa Soaïn Möøng Gaàn

29- Naèm treân boái caûnh cuûa moät böùc phoâng bao roäng (sweeping panorama) nhö theá, hieän leân moät vaán naïn nhö theá naøy: ñoù laø laøm sao chuùng ta coù theå phaùc hoïa ñöôïc moät chöông trình chi tieát ñeå khôûi xöôùng cho cuoäc söûa soaïn thaúng vaøo cuoäc Ñaïi Hyû hay chaêng? Thaät vaäy, nhöõng gì ñöôïc noùi ñeán treân ñaây ñaõ bao goàm caû nhöõng yeáu toá cho moät chöông trình nhö vaäy. Moät döï aùn caøng chi tieát veà nhöõng dieãn tieán ñaëc bieät laïi caøng caàn phaûi ñöôïc tham khaûo roäng raõi, ñeå noù khoâng maát ñi tính chaát nguyeân thuûy vaø khoâng khoù aùùp duïng taïi caùc Giaùo Hoäi rieâng bieät ôû trong nhöõng hoaøn caûnh khaùc nhau. Vì lyù do naøy, Toâi muoán tham khaûo yù kieán nhöõng vò chuû tòch cuûa caùc hoäi ñoàng giaùm muïc, nhaát laø caùc vò hoàng y.

Toâi bieát ôn caùc vò trong Hoàng Y Ñoaøn, ñeán hoïp trong moät hoäi nghò baát thöôøng vaøo ngaøy 13-14/6/1994, ñaõ ñöa ra moät soá nhöõng döï aùn vaø ñaõ ñeà nghò veà caùc chæ daãn höõu ích. Toâi cuõng caùm ôn quùi huynh trong haøng giaùo phaåm, baèng nhöõng caùch thöùc khaùc nhau, ñaõ chuyeån ñaït nhöõng yù töôûng ñaùng quùi maø Toâi ñaõ caån thaän löu taâm ñeán trong khi vieát böùc toâng thö ñaây.

30- Cuoäc tham khaûo naøy laøm saùng toû ñieàu ñeà nghò thöù nhaát veà thôøi kyø söûa soaïn. Giôø ñaây chæ coøn vaøi naêm nöõa thoâi laø tôùi naêm 2000: Caàn phaûi chia thôøi kyø naøy ra laøm hai giai ñoaïn, ñeå yù ñeán giai ñoaïn söûa soaïn cuûa 3 naêm cuoái cho kyõ löôõng hôn. Thieát töôûng choàng chaát nhieàu sinh hoaït cho moät thôøi gian söûa soaïn daøi seõ laøm phaân taùn vieäc chuyeân chuù veà tinh thaàn. Bôûi theá ñeå tieán ñeán ngaøy lòch söû naøy, thích hôïp nhaát laø ôû giai ñoaïn ñaàu, laøm sao cho tín höõu nhaän thöùc ñöôïc nhöõng ñeà taøi toång quaùt, roài chuù yù ñeán vieäc söûa soaïn tröïc tieáp vaø nhaém thaúng vaøo thôøi kyø thöù hai, bao goàm moät giai ñoaïn 3 naêm, höôùng ñeán vieäc cöû haønh maàu nhieäm Chuùa Kitoâ cöùu theá.

 

A- Thôøi Kyø Thöù Nhaát:

  31- Thôøi kyø thöù nhaát vì theá coù ñaëc tính cuûa vieäc tieàn chuaån bò; noù coù moät muïc ñích laø laøm soáng laïi nôi ngöôøi Kitoâ höõu nhaän thöùc veà giaù trò vaø yù nghóa cuûa cuoäc möøng naêm 2000 theo lòch söû loaøi ngöôøi. Laø moät cuoäc töôûng nieäm vieäc Chuùa Gieâsu giaùng sinh, cuoäc kyû nieäm möøng naøy phaûi ñöôïc ñi saâu vaøo chieàu kích Kitoâ hoïc.

Trong vieäc tieáp tuïc toû ra ñöùc tin Kitoâ giaùo baèng lôøi noùi cuõng nhö bí tích, nhaát laø trong cuoäc kyû nieäm ñaëc bieät naøy, cuõng caàn phaûi lieân keát giöõa vieäc toå chöùc töôûng nieäm vaø vieäc toå chöùc cöû haønh, ñeå khoâng phaûi chæ töôûng nieäm bieán coá theo tö töôûng, maø coøn laøm cho taàm quan troïng cöùu ñoä ñöôïc hieän dieän qua vieäc cöû haønh caùc bí tích nöõa. Cuoäc cöû haønh kyû nieäm möøng naøy phaûi laøm cho nhöõng Kitoâ höõu hoâm nay ñaây vöõng maïnh trong ñöùc tin cuûa hoï nôi Thieân Chuùa, Ñaáng ñaõ maïc khaûi chính mình ra qua Ñöùc Kitoâ, naâng ñôõ ñöùc caäy cuûa ho, cho noù vöôn leân theo loøng mong öôùc muoán ñöôïc höoûng söï soáng ñôøi ñôøi, vaø thaép laïi ñöùc meán cuûa hoï trong vieäc tích cöïc phuïc vuï anh chò em cuûa mình.

Trong giai ñoaïn thöù nhaát (1994-1996), nhôø moät tieåu ban ñöôïc thieát laäp cho muïc tieâu naøy, Toaø Thaùnh seõ gôïi yù nhöõng vaán ñeà suy tö vaø haønh ñoäng treân laõnh vöïc hoaøn vuõ. Nhöõng uûy ban töông ñöông ôû caùc Giaùo Hoäi ñòa phöông cuõng phaûi coù moät noã löïc töông töï trong vieäc ñeà cao nhaän thöùc moät caùch thöïc tæ mæ hôn nöõa. Vaán ñeà laø laøm sao, baèng moät ñöôøng loái naøo ñoù, coù moät söï lieân tuïc giöõa ñieàu ñöôïc thöïc hieän trong giai ñoaïn söûa soaïn xa thì ñoàng thôøi cuõng keùo daøi caû trong giai ñoaïn tieáp tôùi, ñeå mang laïi moät caûm nhaän saâu xa hôn veà nhöõng phöông dieän quan heä nhaát ñeán cuoäc cöû haønh kyû nieäm möøng naøy.

32- Moät cuoäc möøng bao giôø cuõng laø moät dòp cuûa ôn ban ñaëc bieät, moät ngaøy ñöôïc Chuùa chuùc phuùc. Theá neân, nhö ñaõ nhaän ñònh, noù laø moät thôøi ñieåm vui möøng. Cuoäc möøng naêm 2000 coù yù nghóa phaûi laø moät cuoäc nguyeän caàu long troïng cuûa chuùc tuïng vaø taï ôn, caùch rieâng vì taëng aân nhaäp theå cuûa Con Thieân Chuùa vaø cuûa ôn cöùu chuoäc maø Ngöôøi ñaõ hoaøn thaønh. Trong naêm möøng kyû nieäm naøy, caùc Kitoâ höõu, vôùi moät ñöùc tin cao vôøi môùi meû, seõ ñöùng tröôùc tình yeâu cuûa Chuùa Cha, Ñaáng ñaõ ban Con Mình "ñeå ai tin vaøo Con seõ khoâng cheát song seõ ñöôïc söï soáng ñôøi ñôøi" (Jn.3:16). Vaø vôùi moät caûm thöùc daán thaân saâu xa, hoï cuõng seõ theå hieän loøng bieát ôn cuûa mình ñoái vôùi taëng aân ñöôïc ban cho coù Giaùo Hoäi maø Chuùa Kitoâ thieát laäp nhö "moät thöù bí tích hay daáu hieäu hieäp thoâng thaân tình vôùi Thieân Chuùa vaø hieäp nhaát taát caû loaøi ngöôøi" (hieán cheá Lumen Gentium, ñoaïn 1). Loøng bieát ôn cuûa hoï seõ bao goàm nhöõng hoa traùi thaùnh thieän ñaõ chín muøi nôi cuoäc soáng cuûa taát caû nhöõng ngöôøi nam nöõ, maø qua moïi theá heä vaø moïi giai ñoaïn lòch söû, ñaõ tieáp nhaän taëng aân cöùu roãi caùch troïn veïn.

Tuy nhieân, nieàm vui cuûa moïi cuoäc möøng, tröôùc heát, laø nieàm vui ñöôïc ñaët treân vieäc thöù tha toäi loãi, treân noãi haân hoan caûi thieän. Vì theá, cuõng caàn nhaán maïnh moät laàn nöõa ñeán chuû ñeà cuûa Thöôïng Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc naêm 1984 veà thoáng hoái vaø hoøa giaûi (toâng huaán Reconciliatio et Paenitentia, 2/12/1984). Thöôïng hoäi ñoàng naøy laø moät bieán coá troïng ñaïi ngoaïi thöôøng trong sinh hoaït cuûa Giaùo Hoäi haäu coâng ñoàng. Thöôïng hoäi ñoàng naøy ñaøo saâu vaøo vaán ñeà töøng lieân quan ñeán vieäc caûi hoái (metanoia), moät vieäc caûi hoái, veà phía caù nhaân cuõng nhö coäng ñoàng, caàn phaûi coù tröôùc khi ñi ñeán vieäc hoøa giaûi vôùi Thieân Chuùa.

  33- Bôûi theá, trong khi thieân nieân thöù hai gaàn heát, Giaùo Hoäi caøng caàn phaûi hoaøn toaøn nhaän thöùc ñöôïc toäi loãi cuûa con caùi mình, nhôù laïi taát caû nhöõng luùc, traûi qua theo gioøng lòch söû, hoï ñaõ xa rôøi tinh thaàn cuûa Chuùa Kitoâ vaø Phuùc AÂm cuûa Ngöôøi, thay vì hieán cho theá giôùi moät chöùng töø cuûa moät ñôøi soáng ñöôïc thuùc ñaåy bôûi nhöõng giaù trò ñöùc tin, thì laïi tìm thoûa maõn baèng nhöõng caùch suy tö cuõng nhö baèng taùc haønh döôùi nhöõng hình thöùc thöïc söï phaûn chöùng taù vaø gaây göông muø.

Ñöôïc thaùp nhaäp vaøo Chuùa Kitoâ, maëc duø laø thaùnh, Giaùo Hoäi khoâng heà meät moûi trong vieäc thöïc hieän vieäc thoáng hoái: Tröôùc nhan Thieân Chuùa vaø tröôùc maët con ngöôøi, Giaùo Hoäi luoân luoân coâng nhaän nhöõng ngöôøi con nam nöõ toäi loãi nhö laø cuûa rieâng mình. Nhö hieán cheá Lumen Gentium ñaõ xaùc nhaän: "OÂm aáp nhöõng toäi nhaân trong loøng cuûa mình, Giaùo Hoäi vöøa thaùnh thieän maø cuõng luoân luoân caàn phaûi ñöôïc thanh taåy, vaø khoâng thoâi theo ñuoåi ñöôøng loái thoáng hoái vaø canh taân" (ñoaïn 8).

Caùnh cöûa thaùnh cuûa cuoäc möøng naêm 2000 phaûi laø moät bieäu hieäu roäng hôn caùnh cöûa cuûa caùc cuoäc möøng tröôùc ñaây, bôûi vì, nhaân loaïi trong khi tieán ñeán ñích ñieåm naøy phaûi boû laïi sau löng khoâng phaûi chæ moät theá kyû maø laø moät ngaøn naêm. Theá neân, Giaùo Hoäi phaûi thöïc hieän cuoäc vöôït qua naøy vôùi moät yù thöùc roõ raøng veà nhöõng gì ñaõ xaåy ra cho Giaùo Hoäi trong 10 theá kyû qua. Giaùo Hoäi khoâng theå naøo böôùc qua ngöôõng cöûa cuûa moät thieân nieân môùi maø khoâng thoâi thuùc con caùi cuûa mình, baèng vieäc thoáng hoái, thanh taåy nhöõng loãi laàm quaù khöù cuõng nhö nhöõng luùc baát trung, baát nhaát vaø haønh ñoäng chaäm chaïp. Coâng nhaän nhöõng yeáu ñuoái quùa khöù laø moät haønh ñoäng töï troïng vaø can ñaûm, giuùp chuùng ta taêng cöôøng ñöùc tin, laøm cho chuùng ta tænh taùo ñeå ñoái dieän vôùi nhöõng caùm doã vaø thöû thaùch hieän taïi, cuõng nhö ñeå coù theå ñöông ñaàu vôùi chuùng.

  34- Trong soá nhöõng toäi loãi caàn phaûi döùt khoaùt thoáng hoái vaø caûi thieän, chaéc chaén phaûi keå tôùi nhöõng toäi loãi ñaõ laøm thieät haïi ñeán nieàm hieäp nhaát theo yù Thieân Chuùa muoán nôi daân cuûa Ngöôøi. Trong gioøng lòch söû 1000 naêm maø giôø ñaây ñang ñeán hoài keát thuùc, vieäc hieäp thoâng hoäi thaùnh, coøn hôn caû trong ngaøn naêm ñaàu, ñaõ bò toån thöông moät caùch xoùt ñau, moät söï kieän "maø coù nhöõng luùc caû hai beân ñeàu phaûi traùch mình" (saéc leänh Unitatis Redintegratio, ñoaïn 3). Nhöõng veát thöông nhö theá hieån nhieân laø phaûn laïi vôùi yù muoán cuûa Chuùa Kitoâ vaø gaây göông muø cho theá giôùi (cuøng ñoaïn saéc leänh treân). Nhöõng toäi loãi quaù khöù naøy, baát haïnh thay, vaãn coøn ñeø naëng treân chuùng ta vaø vaãn töøng laø nhöõng thöû thaùch hieän nay. Caàn phaûi thöïc hieän nhöõng boå khuyeát cho chuùng, vaø tha thieát xin Chuùa Kitoâ thöù tha.

Vaøo nhöõng naêm cuoái cuøng cuûa thieân nieân naøy, Giaùo Hoäi phaûi khaån xin Chuùa Thaùnh Thaàn, tha thieát hôn nöõa, caàu cuøng Ngöôøi ban cho chuùng ta ôn hieäp nhaát Kitoâ giaùo. Ñaây laø moät vaán ñeà quan thieát khoâng theå thieáu trong vieäc chuùng ta laøm chöùng cho Phuùc AÂm tröôùc maët theá gian. Ñaëc bieät töø Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II, nhieàu cuoäc xöôùng xuaát coù tính caùch ñaïi keát ñaõ ñöôïc ñaûm traùch moät caùch taän tình vaø taän löïc: Coù theå noùi, vaøo nhöõng naêm gaàn ñaây, toaøn theå sinh hoaït cuûa caùc Giaùo Hoäi ñòa phöông cuõng nhö cuûa Hoäi Thaùnh ñaõ dính daùng ñeán chieàu kích ñaïi keát. Hoäi Ñoàng Phaùt Ñoäng Hieäp Nhaát Kitoâ Giaùo ñaõ trôû neân moät chaát kích toá quan troïng (catalyst) trong phong traøo höôùng ñeán cuoäc hieäp nhaát troïn veïn.

Tuy nhieân, taát caû chuùng ta ñeàu bieát raèng ñeå ñaït ñöôïc muïc tieâu naøy khoâng phaûi chæ laø do noã löïc cuûa con ngöôøi maø thoâi, cho duø khoâng theå thieáu noù ñi nöõa. Xeùt cho cuøng thì hieäp nhaát laø taëng aân cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Chuùng ta caàn phaûi mau choùng ñaùp laïi taëng aân naøy, maø khoâng maäp môø trong vieäc laøm chöùng cho chaân lyù, saún saøng aùp duïng nhöõng chæ daãn ñöôïc Coâng Ñoàng phaùc hoïa, cuøng vôùi nhöõng vaên kieän theo sau cuûa Toøa Thaùnh, cuõng laø nhöõng vaên kieän ñaùng giaù ñoái vôùi nhieàu Kitoâ höõu chöa hoaøn toaøn hieäp thoâng vôùi Giaùo Hoäi Coâng Giaùo.

Theá thì ñaây laø moät trong nhöõng coâng vieäc cuûa caùc Kitoâ höõu trong thôøi gian chuùng ta tieán ñeán naêm 2000. Taän ñieåm cuûa ñeä nhò thieân nieân ñang tieán tôùi ñoøi moïi ngöôøi phaûi khaûo saùt löông taâm vaø phaûi coi troïng nhöõng xöôùng suaát coù tính caùch ñaïi keát thích hôïp, ñeå chuùng ta coù theå cöû haønh cuoäc Ñaïi Hyû, neáu chöa hoaøn toaøn hieäp nhaát vôùi nhau thì ít ra cuõng xích laïi gaàn nhau hôn laø nhöõng chia reõ cuûa thôøi ñeä nhò thieân nieân. Nhö moïi ngöôøi nhaän thaáy, veà vaán ñeà naøy, coøn caàn phaûi noã löïc raát laø nhieàu. Noã löïc raát laø nhieàu naøy laø moät ñieàu thieát yeáu, khoâng nhöõng ñeå tieáp tuïc theo con ñöôøng ñoái thoaïi veà nhöõng vaán ñeà tín lyù, maø treân heát laø ñeå quyeát taâm hôn nöõa trong vieäc caàu nguyeän cho cuoäc hieäp nhaát Kitoâ giaùo. Vieäc caàu nguyeän nhö vaäy sau Coâng Ñoàng caøng trôû neân khaån tröông, nhöng noù coøn caàn phaûi taêng theâm nöõa, bao goàm soá Kitoâ höõu nhieàu hôn bao giôø heát, ñeå hieäp nhaát vôùi lôøi khaån nguyeän cuûa Chuùa Kitoâ tröôùc cuoäc vöôït qua cuûa Ngöôøi: "Laïy Cha... ñeå hoï taát caû cuõng ñöôïc neân moät trong chuùng ta" (Jn.17:21).

  35- Moät chöông lòch söû ñau thöông khaùc maø caùc ñöùa con nam nöõ cuûa Giaùo Hoäi phaûi quay veà vôùi moät tinh thaàn thoáng hoái, ñoù laø chöông lòch söû, nhaát laø trong moät soá theá kyû, veà vieäc chieàu theo tính baát nhaãn, vaø ngay caû vieäc duøng baïo löïc, ñeå phuïng söï cho chaân lyù.

Ñuùng theá, moät phaùn ñoaùn chính xaùc coù tính caùch lòch söû khoâng theå naøo laïi coá tình boû qua vieäc tìm hieåu caån thaän boái caûnh vaên hoùa cuûa thôøi ñaïi, moät phaùn ñoaùn maø caên cöù vaøo ñoù nhieàu ngöôøi loøng ngay laïi chuû tröông raèng, vieäc laøm chöùng thöïc söï cho chaân lyù coù theå bao goàm caû vieäc ñaøn aùp nhöõng yù kieán cuûa keû khaùc, hay ít laø khoâng ñeå yù gì ñeán nhöõng yù kieán ñoù. Nhieàu yeáu toá thöôøng truøng hôïp ñeå taïo neân nhöõng giaû thuyeát bieän minh cho vieäc baát nhaãn, ñoàng thôøi nung naáu moät baàu khí soâi ñoäng, maø chæ coù tinh thaàn cao caû, thaät söï töï do vaø ñaày Thieân Chuùa, môùi coù theå giaûi toûa baèng moät caùch naøo ñoù. Maëc duø coù xeùt ñeán nhöõng caên côù ñeå laøm cho söï vieäc nheï hôn ñi nöõa, thì Giaùo Hoäi cuõng khoâng theå naøo ñöôïc mieãn tröø khoûi vieäc caàn phaûi toû ra moät nieàm tieác xoùt saâu xa, ñoái vôùi nhöõng yeáu ñuoái cuûa raát nhieàu con caùi nam nöõ cuûa mình, ñaõ laøm aùm muoäi ñi dung nhan Giaùo Hoäi, khieán Giaùo Hoäi khoâng hoaøn toaøn phaûn chieáu hình aûnh cuûa moät vò Chuùa töû giaù laø maãu chöùng sieâu vieät cho moät tình yeâu nhaãn nhòn vaø moät ñöùc hieàn laønh khieâm haï. Töø nhöõng giaây phuùt quaù khöù ñau thöông naøy, coù theå ruùt ra moät baøi hoïc cho töông lai, daãn taát caû moïi Kitoâ höõu ñeán vieäc hoaøn toaøn gaén chaët laáy nguyeân taéc maø Coâng Ñoàng ñaõ phaùt bieåu: "Chaân lyù khoâng theå naøo töï mình aùp ñaët, ngoaïi tröø vì chính söï xaùc thöïc cuûa noù, neáu noù muoán duøng caû söï dòu daøng laãn maõnh löïc ñeå chieám laáy taâm trí con ngöôøi" (tuyeân ngoân Dignitatis Humanae, veà töï do toân giaùo, ñoaïn 1).

  36- Nhieàu vò hoàng y vaø giaùm muïc ñaõ toû yù muoán, tröôùc heát, phaûi coù moät cuoäc khaûo saùt löông taâm caån thaän veà phiaù Giaùo Hoäi hoâm nay. Tröôùc ngöôõng cöûa cuûa moät taân thieân nieân, Kitoâ höõu caàn phaûi khieâm toán ñaët mình tröôùc nhan Chuùa, xeùt mình veà traùch nhieäm maø hoï cuõng phaûi gaùnh chòu ñoái vôùi nhöõng söï döõ cuûa thôøi ñieåm chuùng ta. Thaät vaäy, tuy coù nhieàu saùng suûa, thôøi hieän ñaïi naøy cuõng khoâng phaûi laø khoâng coù ít nhieàu boùng toái.

Chaúng haïn, chuùng ta laøm sao coù theå giöõ im laëng veà tình traïng laïnh nhaït ñaïo ñöùc laøm cho nhieàu ngöôøi hieän nay soáng nhö khoâng coù Thieân Chuùa, hay soáng theo moät loøng ñaïo mô hoà, khoâng coù khaû naêng naém vöõng vaán ñeà chaân lyù, caàn phaûi tröôùc sau nhö moät. Theâm vaøo ñoù, coøn phaûi keå ñeán tình traïng maát ñi moät caùch saâu roäng caùi yù nghóa sieâu vieät veà söï soáng con ngöôøi, cuõng nhö phaûi keå ñeán tình traïng laãn loän trong laõnh vöïc ñaïo lyù, ngay caû veà nhöõng giaù trò caên baûn trong vieäc toân troïng söï soáng vaø gia ñình. Veà maët naøy, ngay nhöõng ngöôøi con nam nöõ cuûa Giaùo Hoäi nöõa cuõng caàn phaûi xeùt mình laïi. Hoï ñaõ bò nhuoám phaûi baàu khí cuûa phong traøo tuïc hoùa (secularism) vaø khuynh höôùng ñaïo lyù töông ñoái (ethical relativism) ñeán ñaâu? Vaø hoï phaûi gaùnh chòu traùch nhieäm naøo trong vieäc laøm cho tình traïng thieáu loøng ñaïo taêng leân, vì hoï khoâng chöùng toû ñöôïc dung nhan chaân thaät cuûa Thieân Chuùa, bôûi ñaõ "khoâng soáng theo cuoäc soáng toân giaùo, luaân lyù hay xaõ hoäi cuûa mình" (hieán cheá Gaudium et Spes, ñoaïn 19)?

Khoâng theå naøo phuû nhaän ñöôïc raèng, ñoái vôùi nhieàu Kitoâ höõu, cuoäc soáng taâm linh cuûa hoï ñang traûi qua moät thôøi gian chao ñaûo, gaây aûnh höôûng cho chaúng nhöõng ñôøi soáng luaân lyù cuûa hoï maø caû ñeán ñôøi soáng caàu nguyeän cuõng nhö tö töôûng ñuùng ñaén veà thaàn hoïc theo ñöùc tin cuûa ho nöõaï. Ñöùc tin, bò thöû thaùch bôûi nhöõng thaùch ñoá cuûa thôøi ñaïi chuùng ta ñaõ vaäy, ñoâi khi coøn bò höôùng daãn leäch laïc bôûi nhöõng quan ñieåm thaàn hoïc sai laàm, gaây ra bôûi teä naïn ñang soâi ñoäng lan truyeàn trong vieäc ngang nhieân baát phuïc tuøng quyeàn giaùo huaán cuûa Giaùo Hoäi .

Veà vaán ñeà lieân quan ñeán Giaùo Hoäi trong thôøi ñaïi cuûa chuùng ta ñaây, laøm sao chuùng ta khoâng ngaäm nguøi tröôùc tình traïng thieáu yù thöùc, thaäm chí coù nhöõng luùc nhieàu Kitoâ höõu coøn öng theo vieäc phaïm ñeán nhöõng quyeàn laøm ngöôøi caên baûn, gaây ra bôûi nhöõng cheá ñoä ñoäc taøi chuyeân cheá? Vaø chuùng ta cuõng khoâng tieác xoùt sao ñöôïc, trong soá nhöõng boùng toái nôi thôøi ñieåm cuûa chuùng ta, traùch nhieäm maø raát nhieàu Kitoâ höõu phaûi gaùnh chòu ñoái vôùi nhöõng hình thöùc baát coâng vaø taåy chay? Vaán ñeà ñöôïc ñaët ra laø coù bao nhieâu Kitoâ höõu thöïc söï hieåu bieát vaø thöïc haønh nhöõng nguyeân taéc giaùo huaán cuûa Giaùo Hoäi veà xaõ hoäi.

Cuoäc khaûo saùt löông taâm cuõng phaûi xeùt ñeán thaùi ñoä toû ra ñoùn nhaän theá naøo ñoái vôùi Coâng Ñoàng Vaticanoâ II, moät taëng aân cao caû maø Thaàn Linh ñaõ ban cho Giaùo Hoäi vaøo cuoái ñeä nhò thieân nieân. Lôøi cuûa Thieân Chuùa ñaõ trôû neân hoán soáng cuûa thaàn hoïc vaø laø nguoàn höùng cho caû cuoäc soáng Kitoâ höõu, troïn ñaày hôn nöõa ñeán möùc naøo, theo nhö Dei Verbum (hieán cheá veà Maïc Khaûi)? Phuïng vuï coù ñöôïc soáng nhö laø nguoàn maïch vaø laø thöôïng ñænh cuûa sinh hoaït thuoäc veà hoäi thaùnh khoâng, theo giaùo huaán cuûa Sacrosanctum Concilium (hieán cheá veà Phuïng Vuï)? Giaùo hoäi hoïc veà vieäc hieäp thoâng ñöôïc dieãn giaûi trong Lumen Gentium (hieán cheá veà Giaùo Hoäi) coù ñöôïc laøm cho vöõng maïnh nôi Giaùo Hoäi hoaøn vuõ cuõng nhö nôi caùc Giaùo Hoäi rieâng bieät khoâng? Nhöõng ñaëc suûng, nhöõng söù vuï vaø nhöõng hình thöùc tham döï khaùc nhau cuûa daân Thieân Chuùa coù ñöôïc theå hieän chaêng, moät theå hieän khoâng bò aûnh höôûng bôûi yù heä daân chuû vaø tính caùch xaõ hoäi töông phaûn vôùi quan nieäm cuûa Giaùo Hoäi cuõng nhö vôùi tinh thaàn chaân thöïc cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II? Moät vaán ñeà quan troïng khaùc ñöôïc neâu leân laø baûn chaát cuûa vieäc lieân heä giöõa Giaùo Hoäi vaø theá giôùi. Nhöõng chæ daãn cuûa Coâng Ñoàng - ñöôïc phaùc hoïa trong Gaudium et Spes (hieán cheá Muïc Vuï) vaø caùc vaên kieän khaùc - veà vieäc ñoái thoaïi moät caùch côûi môû, toân troïng vaø thaân tình, vaãn coøn hieäu löïc vaø môøi goïi chuùng ta phaûi daán thaân hôn nöõa, tuy nhieân, noù phaûi ñöôïc ñi keøm vôùi moät nhaän thöùc roõ raøng cuøng vôùi vieäc can ñaûm laøm chöùng cho chaân lyù.

  37- Giaùo Hoäi trong ngaøn naêm thöù nhaát ñöôïc sinh ra nhôø maùu cuûa caùc vò töû ñaïo: "Sanguis martyrum - semen christianorum" (caâu noùi cuûa giaùo phuï Tertullian: maùu caùc vò töû ñaïo laø haït gioáng kitoâ giaùo). Nhöõng bieán coá lòch söû gaén lieàn vôùi nhaân vaät Constantine Caû cuõng khoâng theå naøo laøm cho Giaùo Hoäi phaùt trieån ñöôïc, nhö noù thöïc söï ñaõ xaåy ra trong ñeä nhaát thieân nieân, neáu noù khoâng coù nhöõng haït gioáng cuûa caùc vò töû ñaïo, cuõng nhö cuûa moät di saûn thaùnh thieän, laø nhöõng daáu veát cuûa nhöõng theá heä Kitoâ höõu ñaàu tieân. Vaøo cuoái ñeä nhò thieân nieân, moät laàn nöõa, Giaùo Hoäi laïi trôû neân moät Giaùo Hoäi cuûa caùc vò töû ñaïo. Nhöõng cuoäc baét bôù caùc tín höõu - linh muïc, Tu Só vaø giaùo daân - ñaõ gaây ra moät cuoäc gieo vaõi roäng lôùn maùu töû ñaïo ôû caùc phaàn ñaát khaùc nhau treân theá giôùi. Vieäc laøm chöùng cho Chuùa Kitoâ cho ñeán ñoå maùu mình ra ñaõ trôû neân moät di saûn chung cuûa nhöõng ngöôøi Coâng Giaùo, Chính Thoáng Giaùo vaø Theä Phaûn, nhö Ñöùc Giaùo Hoaøng Phaoloâ VI ñaõ noùi leân trong baøi giaûng cuûa ngaøi, khi phong thaùnh cho caùc vò töû ñaïo ôû Ugandan (x. Acta Apostolicae 56 -1964- 906).

Chöùng töø naøy khoâng theå naøo ñöôïc pheùp queân ñi. Giaùo Hoäi cuûa caùc theá kyû ñaàu tieân, maëc daàu phaûi ñoái dieän vôùi nhöõng khoù khaên ñaùng keå coù tính caùch toå chöùc hoùa, cuõng ñaõ vieát xuoáng nhöõng soå boä chöùng tích (martyrologies), ñaëc bieät veà nhöõng chöùng taù cuûa caùc vò töû ñaïo. Nhöõng soå boä chöùng tích naøy, qua caùc theá kyû ñöôïc lieân tuïc theâm vaøo, vaø vieäc ghi danh tích caùc thaùnh cuõng nhö caùc chaân phöôùc khoâng phaûi chæ keå ñeán nhöõng vò ñoå maùu ra vì Chuùa Kitoâ, maø coøn caû caùc vò thaøy daäy ñöùc tin, caùc nhaø truyeàn giaùo, caùc vò giaûi toäi, caùc ñöùc giaùm muïc, caùc linh muïc, caùc trinh nöõ, caùc caëp vôï choàng, caùc baø goùa vaø caùc treû em nöõa.

Trong theá kyû cuûa chuùng ta ñaây, caùc vò töû ñaïo ñaõ trôû laïi, nhieàu vò trong caùc ngaøi khoâng coù teân tuoåi, nhö nhöõng ngöôøi lính voâ danh cho yù muoán cao caû cuûa Thieân Chuùa. Giaùo Hoäi phaûi coá gaéng heát söùc ñeå chöùng tích cuûa hoï khoâng bò maát ñi. Nhö nghò hoäi (Hoàng Y Ñoaøn, ñöôïc nhaéc ñeán ôû ñoaïn 29) ñeà nghò, caùc Giaùo Hoäi ñòa phöông phaûi taän löïc ñeå baûo ñaûm toaøn veïn vieäc töôûng nhôù ñeán nhöõng vò ñaõ chòu töû ñaïo, baèng caùch thu tích nhöõng taøi lieäu caàn thieát. Cöû chæ naøy cuõng khoâng theå naøo boû qua tính caùch vaø bieåu hieän lieân quan ñeán vieäc ñaïi keát. Coù leõ hình thöùc noåi baät nhaát trong phong traøo ñaïi keát laø phong traøo ñaïi keát caùc vò thaùnh vaø caùc vò töû ñaïo. Vieäc caùc thaùnh thoâng coâng (communio sanctorum) coøn lôùn tieáng hôn caû nhöõng gì laøm chia reõ chuùng ta. Soå boä chöùng tích cuûa caùc theá kyû ñaàu laø neàn goác cho vieäc toân kính caùc vò thaùnh. Baèng vieäc coâng boá vaø toân kính nhaân ñöùc thaùnh thieän nôi caùc ngöôøi con nam nöõ cuûa mình, Giaùo Hoäi hieán daâng leân chính Thieân Chuùa moät söï toân vinh cao caû; nôi caùc vò töû ñaïo, Giaùo Hoäi toân kính Chuùa Kitoâ, Ñaáng laø caên nguyeân töû ñaïo cuûa caùc ngaøi cuõng laø caên nguyeân nhaân ñöùc thaùnh thieän cuûa caùc ngaøi. Vaøo nhöõng thôøi sau (caùc theá kyû ñaàu) vieäc phong thaùnh ñaõ hình thaønh, moät thöïc haønh vaãn coøn tieáp tuïc nôi Giaùo Hoäi Coâng Giaùo cuõng nhö nôi caùc Giaùo Hoäi Chính Thoáng Giaùo. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, con soá ñöôïc phong thaùnh vaø chaân phöôùc ñaõ taêng trieån. Nhöõng vò naøy chöùng toû cho thaáy söùc soáng nôi caùc Giaùo Hoäi ñòa phöông, ngaøy nay coøn nhieàu hôn caû ôû nhöõng theá kyû ñaàu cuõng nhö ôû thieân nieân thöù nhaát. Vieäc toân phuïng cao caû nhaát maø taát caû Giaùo Hoäi coù theå daâng leân cho Chuùa Kitoâ tröôùc ngöôõng cöûa cuûa thieân nieân thöù ba naøy, ñoù laø vieäc bieåu döông söï hieän dieän toaøn naêng cuûa Ñaáng Cöùu Theá, qua caùc hoa traùi tin, caäy, meán nôi caùc ngöôøi nam nöõ thuoäc nhieàu ngoân ngöõ vaø chuûng toäc khaùc nhau, nhöõng ngöôøi ñaõ theo Chuùa Kitoâ baèng nhieàu hình thöùc khaùc nhau cuûa ôn goïi Kitoâ giaùo.

Coâng vieäc cuûa Hoäi Thaùnh, trong cuoäc söûa soaïn cho naêm 2000, seõ laø vieäc caäp nhaät hoùa caùc soå boä chöùng tích cho Giaùo Hoäi hoaøn vuõ, chuù troïng caån thaän ñeán nhaân ñöùc thaùnh thieän cuûa nhöõng vò soáng troïn veïn theo chaân lyù cuûa Chuùa Kitoâ thuoäc thôøi ñaïi chuùng ta. Phaûi chuù yù caùch rieâng ñeán vieäc nhaän bieát nhöõng nhaân ñöùc anh huøng cuûa nhöõng ngöôøi nam nöõ soáng ôn goïi Kitoâ höõu cuûa mình trong ñôøi soáng hoân nhaân. Chính vì chuùng ta khaâm phuïc nhöõng hoa traùi thaùnh thieän doài daøo trong baäc soáng hoân nhaân, maø chuùng ta caàn tìm ra nhöõng phöông thöùc thích hôïp nhaát ñeå nhaän ra hoï vaø trình baøy hoï cho toaøn theå Giaùo Hoäi bieát, nhö laø moät maãu göông vaø laø moät nieàm khích leä cho caùc caëp vôï choáng khaùc.

  38- Caùc vò hoàng y vaø giaùm muïc cuõng nhaán maïnh ñeán moät nhu caàu khaùc nöõa, ñoù laø nhu caàu caùc cuoäc nhoùm hoïp (Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc) töøng luïc ñòa, theo göông caùc cuoäc nhoùm hoïp cuûa (Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc) AÂu Chaâu vaø Phi Chaâu. Hoäi nghò chung vöøa qua cuûa haøng giaùo phaåm Myõ Chaâu Latinh ñaõ ñoàng yù, vôùi söï chaáp thuaän cuûa caùc vò giaùm muïc Baéc Myõ, döï aùn toå chöùc moät cuoäc nhoùm hoïp cho Myõ Chaâu, veà nhöõng vaán naïn truyeàn baù phuùc aâm nôi caû hai mieàn cuøng moät luïc ñòa maø nguoàn goác vaø lòch sö laïi raát khaùc nhau, cuõng nhö veà nhöõng vaán ñeà coâng lyù, cuøng vôùi nhöõng lieân heä kinh teá lieân quoác tröôùc khoaûng caùch khoång loà giöõa mieàn Baéc vaø mieàn Nam.

Moät döï aùn khaùc cho cuoäc nhoùm hoïp luïc ñòa seõ lieân quan ñeán AÙ Chaâu, nôi maø vaán ñeà gaëp gôõ giöõa Kitoâ giaùo vaø nhöõng vaên hoùa cuõng nhö toân giaùo coå truyeàn ñòa phöông, seõ laø moät döï aùn khaù naëng. Ñaây laø moät thaùch ñoá lôùn lao cho vieäc truyeàn baù phuùc aâm, vì nhöõng neàn moùng toân giaùo nhö Phaät giaùo hay AÁn giaùo ñaõ roõ raøng maëc moät tính chaát lieân quan ñeán vieäc cöùu roãi (soteriological character). Nhaân dòp Ñaïi Hyû, cuõng raát caàn coù moät cuoäc nhoùm hoïp ñeå daãn giaûi vaø caét nghóa ñaày ñuû hôn, veà söï thaät chæ coù Ñöùc Kitoâ laø trung gian duy nhaát giöõa Thieân Chuùa vaø loaøi ngöôøi, Ngöôøi laø Ñaáng Cöùu Chuoäc duy nhaát cuûa theá giôùi, hoaøn toaøn noåi baät hôn nhöõng vò giaùo toå cuûa caùc toân giaùo lôùn khaùc. Baéng moät nhaän ñònh thaønh thöïc, Giaùo Hoäi coi nhöõng yeáu toá veà söï thaät ñöôïc thaáy nôi caùc toân giaùo aáy nhö laø moät phaûn aûnh cuûa chaân lyù maø aùnh saùng cuûa noù soi cho taát caû moïi con ngöôøi nam nöõ (tuyeân ngoân Nostra Aetate, veà Lieân Heä giöõa Giaùo Hoäi vôùi caùc Toân Giaùo ngoaøi Kitoâ Giaùo, ñoaïn 2). Ecce natus est nobis Salvator mundi (xin taïm dòch: Naøy ñaây Ñaáng Cöùu Chuoäc theá giôùi cuûa chuùng ta ñaõ sinh ra): Vaøo naêm 2000 vieäc loan baùo chaân lyù naøy (theo ngöôøi dòch hieåu theo maïch vaên ôû ñaây: "chaân lyù naøy" laø chaân lyù ñöôïc dieãn taû qua caâu Latinh treân ñaây) phaûi vang voïng baèng moät maõnh löïc môùi meû.

Ñoái vôùi Ñaïi Döông Chaâu cuõng vaäy, neân coù moät cuoäc nhoùm hoïp mieàn. ÔÛ mieàn ñaát naøy, trong soá caùc vaán ñeà khaùc, coøn coù vaán ñeà veà loaïi ngöôøi nguyeân chuûng (aboriginal poeple), loaïi ngöôøi laøm khôi daäy, moät caùch ñaëc bieät, moät laõnh vöïc lieân quan ñeán tieàn söû cuûa loaøi ngöôøi. Trong cuoäc nhoùm hoïp naøy, cuøng vôùi nhöõng vaán naïn khaùc trong mieàn cuûa mình, coù moät vaán ñeà khoâng theå boû qua, ñoù laø vaán ñeà Kitoâ giaùo giao tieáp vôùi nhöõng hình thöùc toân giaùo coå kính nhaát, nhöõng hình thöùc toân giaùo toû ra coù khuynh höôùng ñôn thaàn.

 

B- Thôøi Kyø Thöù Hai:

  39- Töø moät chöông trình saâu roäng ñeå laøm cho Kitoâ höõu yù thöùc nhö theá, chuùng ta môùi coù theå baét ñaàu sang ñeán thôøi kyø thöù hai, thôøi kyø söûa soaïn moät caùch trieät ñeå. Thôøi kyø naøy seõ dieãn tieán trong voøng 3 naêm, töø naêm 1997 ñeán 1999. Caáu truùc cuûa chuû ñeà cho giai ñoaïn 3 naêm naøy nhaém vaøo Chuùa Kitoâ, Con Thieân Chuùa laøm ngöôøi, caàn phaûi coù tính caùch thaàn hoïc, vaø vì theá cuõng coù tính caùch Ba Ngoâi.

 

Naêm Moät: Chuùa Gieâsu Kitoâ

40- Nhö theá, naêm thöù nhaát, naêm 1997, seõ ñöôïc daønh cho vieäc suy nieäm veà Chuùa Kitoâ, Lôøi cuûa Thieân Chuùa, laøm ngöôøi bôûi quyeàn pheùp Chuùa Thaùnh Thaàn. Tính chaát ñaêc thuø veà Kitoâ hoïc lieân quan ñeán cuoäc möøng naøy caàn phaûi ñöôïc nhaán maïnh, vì cuoäc möøng naøy seõ cöû haønh vieäc Con Thieân Chuùa Nhaäp Theå vaø ñeán trong theá gian, moät maàu nhieäm cöùu chuoäc ñoái vôùi caû loaøi ngöôøi. Chuû ñeà toång quaùt ñöôïc nhieàu hoàng y vaø giaùm muïc ñeà nghò cho naêm nay laø: "Chuùa Gieâsu Kitoâ, vò cöùu tinh duy nhaát cuûa theá giôùi, hoâm qua, hoâm nay vaø cho ñeán muoân ñôøi" (x.Heb.13:8).

Trong soá nhöõng ñeà taøi veà Kitoâ hoïc, theo ñeà nghò cuûa nghò hoäi (hoàng y ñoaøn ngaøy 13-14/6/1994, nhö ÑTC ñaõ nhaéc ñeán ôû ñoaïn 29), thì caàn phaûi chuù troïng: ñeán vieäc taùi caûm nhaän veà Chuùa Kitoâ, Ñaáng cöùu theá cuõng laø Ñaáng loan truyeàn Phuùc AÂm, caên cöù vaøo chöông 4 cuûa Phuùc AÂm theo thaùnh Luca, ñoaïn Phuùc AÂm lieân keát ñeà taøi söù meänh rao giaûng tin möøng cuûa Chuùa Kitoâ vaø ñeà taøi cuûa cuoäc möøng naøy laïi vôùi nhau; roài ñeán vieäc hieåu bieát saâu xa hôn maàu nhieäm nhaäp theå cuõng nhö maàu nhieäm Chuùa Gieâsu ñöôïc haï sinh bôûi Ñöùc Trinh Nöõ Maria; vaø ñeán vieäc caàn phaûi tin vaøo Chuùa Kitoâ ñeå ñöôïc cöùu roãi. Ñeå nhaän bieát Chuùa Kitoâ thöïc söï laø ai, Kitoâ höõu, ñaëc bieät trong naêm nay, phaûi trôû veà vôùi Thaùnh Kinh baèng moät caûm höùng môùi, "hoaëc laø qua phuïng vuï, phong phuù nhöõng lôøi thaàn linh, hay laø qua vieäc soát saéng ñoïc (Thaùnh Kinh), hoaëc laø qua nhöõng buoåi höôùng daãn (Thaùnh Kinh) thích hôïp vôùi muïc ñích cuûa noù, cuõng nhö qua nhöõng phöông tieän khaùc" (hieán cheá Verbum Dei, ñoaïn 25). Nôi nhöõng baûn vaên maïc khaûi, chính Cha treân trôøi ñeán vôùi chuùng ta baèng tình yeâu vaø laø Ñaáng ôû trong chuùng ta, toû ra cho chuùng ta baûn tính cuûa Con Moät Ngaøi cuõng nhö chöông trình cöùu roãi loaøi ngöôøi cuûa Ngaøi (x. hieán cheá Verbum Dei, ñoaïn 2).

  41- Vieäc daán thaân, nhö ñöôïc nhaéc ñeán treân ñaây, trong vieäc laøm cho maàu nhieäm cöùu chuoäc hieän dieän moät caùch nhieäm tích, coù theå ñöa ñeán, trong naêm nay, moät caûm nhaän môùi veà bí tích röûa toäi nhö laø moät bí tích neàn taûng cho ñôøi soáng Kitoâ höõu, döïa theo lôøi cuûa thaùnh toâng ñoà: "Vì taát caû anh em ñöôïc röûa trong Chuùa Kitoâ thì ñaõ maëc laáy Ngöôøi" (Gal.3:27). Cuoán Giaùo Lyù cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo ñaõ laøm nhieäm vuï cuûa mình trong vieäc nhaéc nhôù laø bí tích röûa toäi caáu taïo neân "neàn taûng cuûa cuoäc hieäp thoâng giöõa taát caû moïi Kitoâ höõu, bao goàm caû nhöõng ngöôøi chöa hoaøn toaøn hieäp thoâng vôùi Giaùo Hoäi Coâng Giaùo" (soá 1271). Töø moät quan ñieåm ñaïi keát nhö theá, naêm naøy seõ laø moät naêm raát quan troïng ñoái vôùi caùc Kitoâ höõu ñeå hoï cuøng nhau nöông döïa vaøo Ñöùc Kitoâ laø Chuùa duy nhaát, khi ñi saâu vaøo cuoäc daán thaân cuûa mình haàu ñöôïc neân moät trong Ngöôøi, hôïp vôùi lôøi Ngöôøi nguyeän caàu cuøng Chuùa Cha. Vieäc nhaán maïnh ñeán trung taâm ñieåm (trong naêm moät) laø Ñöùc Kitoâ, laø lôøi cuûa Thieân Chuùa vaø laø ñöùc tin naøy phaûi gaây höùng khôûi cho Kitoâ höõu cuûa caùc giaùo phaùi khaùc, vaø phaûi ñöôïc hoï aân caàn ñaùp öùng.

  42- Moïi söï phaûi nhaém vaøo muïc tieâu chính yeáu cuûa cuoäc möøng, ñoù laø vieäc taêng cöôøng ñöùc tin vaø laøm chöùng taù cuûa ngöôøi Kitoâ höõu. Bôûi theá, caàn phaûi kheâu gôïi leân nôi taát caû moïi tín höõu moät loøng khao khaùt neân thaùnh thöïc söï, moät öôùc voïng caûi thieän saâu xa vaø canh taân baûn thaân, trong moät tinh thaàn caàu nguyeän thieát tha nhö chöa bao giôø coù, vaø trong moät tình ñoaøn keát vôùi tha nhaân, ñaëc bieät vôùi ngöôøi thieáu thoán nhaát.

Theá neân, naêm thöù nhaát naøy seõ laø moät thôøi ñieåm thuaän tieän cho vieäc caûm nhaän laïi vaán ñeà daïy giaùo lyù theo yù nghóa nguyeân thuûy cuûa noù nhö laø "'giaùo huaán' cuûa caùc toâng ñoà" (Acts 2:42) veà con ngöôøi cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ cuõng nhö veà maàu nhieäm cöùu roãi cuûa Ngöôøi. Theo chieàu höôùng naøy thì vieäc hoïc hoûi kyõ löôõng cuoán Giaùo Lyù cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo seõ mang laïi nhieàu lôïi ích, vì giaùo lyù trình baøy "moät caùch trung thaønh vaø coù heä thoáng... giaùo huaán cuûa Saùch Thaùnh, truyeàn thoáng cuûa Giaùo Hoäi vaø giaùo huaán chính toâng cuûa Giaùo Hoäi, cuøng vôùi di saûn thieâng lieâng cuûa caùc giaùo phuï, tieán só vaø thaùnh nhaân trong Giaùo Hoäi, mang laïi moät taàm hieåu bieát khaù hôn veà maàu nhieäm Kitoâ giaùo vaø laøm daäy men ñöùc tin cuûa daân Chuùa" (toâng hieán Fidei Depositum, 11-10-1992). Thöïc teá laø chuùng ta caàn phaûi soi saùng cho löông taâm cuûa tín höõu veà nhöõng sai laàm lieân quan ñeán con ngöôøi cuûa Chuùa Kitoâ, baèng caùch laøm saùng toû nhöõng phaûn ñeà ñoái vôùi Ngöôøi cuõng nhö ñoái vôùi Giaùo Hoäi.

  43- Phaûi chieâm ngaém Ñöùc Trinh Nöõ laø Ñaáng seõ thöïc söï hieän dieän moät caùch giaùn tieáp trong caû thôøi kyø söûa soaïn, ñaëc bieät ôû naêm thöù nhaát naøy, nôi maàu nhieäm Ngöôøi laø Meï Thieân Chuùa. Chính ôû trong loøng daï cuûa Ngöôøi maø Ngoâi Lôøi ñaõ hoùa thaønh nhuïc theåù! Bôûi theá, vieäc xaùc nhaän vò trí then choát cuûa Chuùa Kitoâ khoâng theå naøo taùch lìa khoûi vieäc nhaän bieát vai troø maø ngöôøi meï raát thaùnh cuûa Ngöôøi ñaõ naém giöõ. Vieäc toân kính Meï, neáu hieåu moät caùch ñuùng ñaén, khoâng heà laøm maát ñi "phaåm vò vaø coâng hieäu cuûa Chuùa Kitoâ trung gian" (hieán cheá Lumen Gentium, ñoaïn 52). Thaät ra, Meï Maria luoân luoân chæ cho tín höõu ñeán vôùi Con Thaàn Linh cuûa Ngöôøi, vaø ñoái vôùi taát caû moïi tín höõu Meï ñöôïc coi nhö maãu göông soáng ñöùc tin. "Soát saéng suy nieäm veà Meï vaø chieâm ngöôõng Meï trong aùnh saùng cuûa Lôøi laøm ngöôøi, Giaùo Hoäi cung kính tieán vaøo saâu hôn maàu nhieäm toái cao cuûa vieäc nhaäp theå, vaø caøng gioáng nhö Ngöôøi trong vieäc trôû neân moät hieàn theâ" (hieán cheá Lumen Gentium, ñoaïn 65).

 

Naêm Hai: Chuùa Thaùnh Thaàn.

  44- Naêm 1998, naêm thöù hai cuûa thôøi kyø söûa soaïn naøy, seõ ñöôïc daâng kính moät caùch ñaëc bieät cho Chuùa Thaùnh Thaàn vaø cho vieäc Ngaøi hieän dieän linh thaùnh trong coäng ñoàng cuûa caùc moân ñeä Chuùa Kitoâ. Toâi ñaõ vieát trong thoâng ñieäp Dominum et Vivificantem (veà Chuùa Thaùnh Linh trong sinh hoaït cuûa Giaùo Hoäi vaø theá giôùi, ban haønh ngaøy 18-5-1986). "Cuoäc ñaïi hyû ôû vaøo thôøi ñieåm keát thuùc ñeä nhò thieân nieân naøy lieân quan ñeán phöông dieän Thaùnh Linh (pneumatological aspect), vì maàu nhieäm nhaäp theå ñaõ ñöôïc hoaøn thaønh bôûi 'quyeàn pheùp Thaùnh Thaàn'. Maàu nhieäm nhaäp theå naøy ñöôïc 'thöïc hieän' bôûi Thaàn Linh - ñoàng baûn theå vôùi Cha vaø Con - laø Ñaáng, trong maàu nhieäm toái cao veà Thieân Chuùa Ba Ngoâi, laø ngoâi-tình yeâu (the person-love), laø taëng aân nhöng khoâng (the uncreated gift), maïch nguoàn voâ cuøng cuûa moïi taëng aân Thieân Chuùa ban trong traät töï taïo döïng, laø nguyeân lyù tröïc tieáp (the direct principle) cuõng nhö, trong moät yù nghóa naøo ñoù, laø chuû theå trong vieäc thoâng ban mình cuûa Thieân Chuùa (the subject of God's self-communication) theo traät töï aân suûng. Maàu nhieäm nhaäp theå laø möùc tuyeät ñænh cuûa vieäc ban phaùt naøy, moät thoâng ban mình cuûa thaàn linh" (ñoaïn 50).

Giaùo Hoäi khoâng theå naøo söûa soaïn cho taân thieân nieân "theo moät ñöôøng loái naøo khaùc hôn laø theo Chuùa Thaùnh Linh. Vieäc ñaõ ñöôïc hoaøn thaønh bôûi quyeàn pheùp Chuùa Thaùnh Linh 'khi thôøi gian vieân troïn' thì giôø ñaây cuõng chæ nhôø quyeàn pheùp Chuùa Thaùnh Linh môùi coù theå toû hieän qua cuoäc töôûng nieäm cuûa Giaùo Hoäi" (cuøng thoâng ñieäp, ñoaïn 51).

Thaät ra, Thaàn Linh, ôû trong Giaùo Hoäi, qua moïi thôøi vaø moïi nôi, laøm cho maïc khaûi ñaëc thuø, ñöôïc Chuùa Kitoâ mang ñeán cho nhaân loaïi, hieän thöïc, laøm cho noù soáng ñoäng vaø hoaït ñoäng nôi taâm hoàn cuûa moãi caù nhaân: "Ñaáng daãn ñaøng chæ loái laø Chuùa Thaùnh Thaàn, ñaáng maø Cha seõ nhaân danh Thaøy sai ñeán, Ngaøi seõ daïy caùc con taát caû moïi söï, vaø laøm cho caùc con nhôù laïi taát caû nhöõng gì Thaøy ñaõ noùi vôùi caùc con" (Jn.14:26).

  45- Theá neân, nhöõng coâng vieäc chính ñeå söûa soaïn cho cuoäc möøng naøy cuõng bao goàm caû moät caûm nhaän môùi veà söï hieän dieän vaø hoaït ñoäng cuûa Thaàn Linh, Ñaáng taùc haønh trong Giaùo Hoäi, caû qua caùc bí tích, nhaát laø qua bí tích theâm söùc, cuõng nhö qua tính caùch khaùc bieät veà caùc ñaëc suûng, caùc vai troø vaø caùc thöøa taùc vuï maø Ngaøi laøm khôi daäy leân cho lôïi ích cuûa Giaùo Hoäi: "Chæ coù moät Thaàn Linh laø Ñaáng, tuøy theo söï phong phuù cuûa mình, cuõng nhö tuøy theo nhu caàu cuûa caùc söù vuï, phaân phoái nhöõng taëng aân khaùc nhau cuûa mình cho an sinh cuûa Giaùo Hoäi (x. 1Cor.12:1-11). Trong soá caùc taëng aân naøy laø aân suûng ban cho caùc thaùnh toâng ñoà. Chính Thaàn Linh cuõng tuøy thuoäc vaøo quyeàn bính cuûa caùc ngaøi, vaøo caû nhöõng ai ñöôïc höôûng nhöõng ñaëc suûng (x. 1Cor.14). Cuõng cuøng moät Thaàn Linh naøy ñaõ laøm phaùt sinh vaø thoâi thuùc tình yeâu thöông trong caùc tín höõu, laøm cho thaân theå (Chuùa Kitoâ) ñöôïc hieäp nhaát nhôø chính Ngaøi, nhôø quyeàn löïc cuûa Ngaøi, cuõng nhö nhôø vieäc gaén boù noäi taïi nôi caùc chi theå cuûa thaân theå naøy" (Lumen Gentium, ñoaïn 7).

Caû ôû trong thôøi ñieåm cuûa chuùng ta, Thaàn Linh laø taùc nhaân chính yeáu (the principal agent) cho vieäc taùi phuùc aâm hoùa. Bôûi theá, caàn phaûi taïo ñöôïc moät caûm nhaän môùi veà Thaàn Linh nhö laø moät Ñaáng xaây döïng vöông quoác cuûa Thieân Chuùa theo gioøng lòch söû, vaø söûa soaïn cho vöông quoác naøy ñöôïc hoaøn toaøn toû hieän trong Chuùa Gieâsu Kitoâ, baèng caùch khôi ñoäng taâm hoàn con ngöôøi vaø khôi leân trong theá giôùi cuûa chuùng ta nhöõng haït gioáng cuûa moät ôn cöùu roãi seõ neân troïn vaøo luùc taän cuøng thôøi gian.

  46- Theo quan ñieåm keát chung (eschatological perspective) naøy, tín höõu phaûi ñöôïc keâu goïi ñeå caûm nhaän laïi thaàn ñöùc troâng caäy, moät thaàn ñöùc maø hoï ñaõ nghe coâng boá "baèng lôøi chaân lyù, ñoù laø Phuùc AÂm" (Col.1:5). Thaùi ñoä caên baûn cuûa ñöùc caäy laø, moät maët, noù khieán Kitoâ höõu theâm can ñaûm giöõ mình khoûi bò laïc maát ñích ñeán laø caùi mang laïi yù nghóa vaø giaù trò cho ñôøi soáng, maët khaùc, noù hieán cho hoï nhöõng lyù do vöõng chaéc vaø saâu xa nôi cuoäc daán thaân haèng ngaøy cuûa hoï, ñeå hoï bieán ñoåi hoaøn caûnh soáng cho töông hôïp vôùi chöông trình cuûa Thieân Chuùa.

Nhö thaùnh toâng ñoà Phaoloâ nhaéc nhôû chuùng ta: "Chuùng ta bieát raèng toaøn theå taïo vaät vaãn cuøng nhau reân xieát quaèn quaïi cho ñeán nay; chaúng nhöõng taïo vaät maø caû chính chuùng ta nöõa, nhöõng ngöôøi nhaän ñöôïc nhöõng hoa traùi ñaàu muøa cuûa Thaàn Linh, cuõng reân xieát trong thaâm taâm, khi chuùng ta ñôïi chôø cho ñöôïc thöøa nhaän laøm con caùi, vieäc cöùu chuoäc thaân xaùc cuûa chuùng ta. Vì nhôø nieàm caäy troâng naøy maø chuùng ta ñaõ ñöôïc cöùu" (Rm.8:22-24). Kitoâ höõu ñöôïc keâu goïi ñeå söûa soaïn cho cuoäc Ñaïi Hyû ôû vaøo ñaàu ñeä tam nguyeân nieân naøy, baèng vieäc laøm môùi laïi ñöùc caäy troâng cuûa mình ñoái vôùi vieäc vöông quoác Thieân Chuùa phaûi trò ñeán, ôû choã, haèng ngaøy söûa soaïn cho vöông quoác naøy nôi taâm hoàn hoï, nôi coäng ñoàng Kitoâ höõu maø hoï thuoäc veà, nôi moái giao tieáp ñaëc bieät trong xaõ hoäi, vaø nôi chính lòch söû theá giôùi.

Cuõng caàn phaûi coù moät caûm nhaän vaø hieåu bieát roõ raøng hôn veà nhöõng daáu hieäu hy voïng xuaát hieän ôû vaøo phaàn cuoái theá kyû naøy, maëc daàu chuùng thöôøng aån khuaát tröôùc con maét cuûa chuùng ta. Ngoaøi xaõ hoäi, noùi chung, nhöõng daáu hieäu hy voïng nhö theá goàm coù: taàm möùc phaùt trieån cuûa khoa hoïc, kyõ thuaät vaø nhaát laø ngaønh y khoa trong vieäc phuïc vuï söï soáng con ngöôøi, vieäc nhaän thöùc nhieàu hôn veà traùch nhieäm cuûa chuùng ta ñoái vôùi moâi sinh, nhöõng noã löïc ñeå phuïc hoài hoøa bình vaø coâng lyù cho nhöõng nôi bò vi phaïm, nguyeän öôùc hoøa giaûi vaø keát ñoaøn giöõa caùc daân toäc khaùc nhau, nhaát laø trong moái lieân heä phöùc taïp giöõa hai mieàn Baéc Nam treân theá giôùi. Trong Giaùo Hoäi, nhöõng daáu hieäu hy voïng nhö theá goàm coù: vieäc chuù troïng hôn ñoái vôùi tieáng cuûa Thaàn Linh, qua haønh ñoäng chaáp nhaän nhöõng ñaëc suûng vaø ñeà cao giaùo daân, vieäc daán thaân maïnh meõ hôn cho coâng cuoäc hieäp nhaát Kitoâ giaùo, vaø vieäc taêng trieån veà chieàu höôùng ñoái thoaïi vôùi caùc toân giaùo khaùc cuõng nhö vôùi neàn vaên hoùa ñöông thôøi.

  47- Vieäc phaûn tænh cuûa tín höõu trong naêm söûa soaïn thöù hai naøy phaûi ñaëc bieät chuù yù ñeán giaù trò cuûa moái hieäp nhaát trong loøng Giaùo Hoäi, moái hieäp nhaát maø caùc taëng aân vaø ñaëc suûng khaùc nhau do Thaàn Linh ban cho Giaùo Hoäi phaûi qui veà. Theo chieàu höôùng naøy, cuõng caàn phaûi naâng cao taàm möùc hieåu bieát saâu xa hôn veà giaùo huaán lieân quan ñeán hoäi thaùnh cuûa Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II, ñöôïc goàm toùm caên baûn trong hieán cheá tín lyù (the dogmatic constitution) Lumen Gentium. Vaên kieän quan troïng naøy ñaõ roõ raøng nhaán maïnh raèng, nieàm hieäp nhaát cuûa thaân theå Chuùa Kitoâ ñöôïc xaây treân hoaït ñoäng cuûa Thaàn Linh, ñöôïc baûo ñaûm bôûi söù vuï toâng ñoà vaø ñöôïc naâng ñôõ bôûi tình yeâu hoã töông (x.1Cor.13:1-8). Möùc ñoä tröôûng thaønh veà giaùo lyù cuûa ñöùc tin naøy khoâng theå naøo laïi khoâng mang laïi cho caùc phaàn töû trong daân cuûa Thieân Chuùa moät nhaän thöùc chín chaén hôn veà traùch nhieäm rieâng cuûa hoï, cuõng nhö moät caûm quan soáng ñoäng hôn veà taàm möùc quan troïng cuûa vieäc tuaân phuïc hoäi thaùnh (Lumen Gentium, ñoaïn 7).

48- Trong naêm nay, tröôùc heát phaûi chieâm ngaém vaø baét chöôùc Meï Maria, Ñaáng ñaõ thuï thai Lôøi nhaäp theå bôûi quyeàn pheùp Chuùa Thaùnh Thaàn, ñeå roài, trong caû cuoäc soáng, Meï ñaõ hieán thaân tuøy Ngaøi höôùng daãn theo nhöõng taùc ñoäng cuûa Ngaøi trong taâm hoàn Meï, nhö moät ngöôøi nöõ deã daäy vôùi tieáng cuûa Thaàn Linh, moät ngöôøi nöõ thaàm laëng vaø chuyeân chuù, moät ngöôøi nöõ cuûa loøng caäy troâng, ngöôøi maø, nhö Abraham, "hy voïng khoâng coøn hy voïng" (x.Rm.4:18), ñaõ chaáp nhaän yù muoán cuûa Thieân Chuùa. Meï Maria ñaõ dieãn taû troïn veïn loøng troâng ñôïi cuûa moät keû khoù heøn nôi Giaveâ, vaø laø moät maãu göông saùng choùi cho nhöõng ai heát loøng tin vaøo nhöõng lôøi höùa cuûa Thieân Chuùa.

 

Naêm Ba: Thieân Chuùa laø Cha

  49- Naêm 1999, naêm thöù ba vaø laø naêm cuoái cuøng cuûa vieäc söûa soaïn, seõ nhaém ñeán vieäc môû roäng nhöõng chaân trôøi cho tín höõu, ñeå hoï thaáy ñöôïc nhöõng söï vaät theo quan ñieåm cuûa Chuùa Kitoâ: theo quan ñieåm cuûa "Cha laø Ñaáng ôû treân trôøi" (x.Mt.5:45), töø Ngaøi maø Chuùa Kitoâ ñöôïc sai ñeán vaø ñaõ trôû veà vôùi Ngaøi (x.Jn.16:28).

"Ñaây laø söï soáng ñôøi ñôøi, ñoù laø hoï nhaän bieát Cha laø Thieân Chuùa chaân thaät duy nhaát, vaø Gieâsu Kitoâ Cha sai" (Jn.17:3). Taát caû ñôøi soáng cuûa ngöôøi Kitoâ höõu gioáng nhö moät cuoäc löõ haønh daøi tieán veà nhaø Cha, Ñaáng maø chuùng ta haèng ngaøy laïi caûm nhaän ñöôïc tình yeâu nhöng khoâng ñoái vôùi moïi ngöôøi, nhaát laø ñoái vôùi ñöùa con hoang ñaøng (x.Lk.15:11-32). Cuoäc löõ haønh naøy dieãn ra trong loøng cuûa moãi ngöôøi, traûi ra coäng ñoàng tín höõu, ñeå roài tieán ñeán toaøn theå nhaân loaïi.

Nhö theá, cuoäc möøng, ñöôïc ñaët troïng taâm vaøo con ngöôøi cuûa Chuùa Kitoâ, trôû neân moät taùc ñoäng cao troïng trong vieäc chuùc tuïng Chuùa Cha: "Chuùc tuïng Thieân Chuùa vaø Cha cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, Ñaáng ñaõ chuùc laønh cho chuùng ta trong Ñöùc Kitoâ baèng moïi phuùc laønh thieâng lieâng ôû treân trôøi, keå caû vieäc tröôùc khi coù theá gian Ngaøi ñaõ choïn chuùng ta trong Ngöôøi, ñeå chuùng ta ñöôïc thaùnh haûo vaø voâ traùch cöù tröôùc nhan Ngaøi" (Eph.1:3-4).

  50- Trong naêm thöù ba naøy, yù nghóa veà cuoäc ñang löõ haønh veà cuøng Cha phaûi laøm cho moïi ngöôøi phaán khôûi chaáp nhaän, baèng caùch gaén boù vôùi Chuùa Kitoâ cöùu tinh cuûa con ngöôøi, moät cuoäc haønh trình caûi thieän ñích thöïc. Cuoäc caûi thieän ñích thöïc naøy bao goàm caû hai phöông dieän, phöông dieän tieâu cöïc laø giaûi thoaùt khoûi toäi loãi, vaø phöông dieän tích cöïc laø choïn löïa söï thieän, chaáp nhaän nhöõng giaù trò ñaïo ñöùc ñöôïc toû hieän nôi luaät töï nhieân, moät thöù luaät maø Phuùc AÂm ñaõ xaùc nhaän vaø ñaøo saâu. Vieäc caûi thieän ñích thöïc naøy coøn coù moät lieân heä thích ñaùng vôùi nieàm caûm nhaän môùi, cuõng nhö vôùi vieäc chuù troïng laõnh nhaän hôn bí tích thoáng hoái theo yù nghóa saâu xa nhaát cuûa noù. Tieáng goïi caûi thieän, nhö moät ñieàu kieän khoâng theå chaâm chöôùc cuûa tình yeâu Kitoâ giaùo, coù moät taàm quan troïng ñaëc bieät trong xaõ hoäi hieän thôøi, nôi maø nhöõng caên baûn nhaát cuûa nhaân sinh quan ñuùng ñaén veà ñaïo lyù döôøng nhö vaãn thöôøng hay bò maát ñi.

Chính vì theá maø, ñaëc bieät trong naêm nay, caàn phaûi nhaán maïnh ñeán thaàn ñöùc yeâu meán, nhôù laïi nhöõng lôøi quan troïng vaø saâu ñaäm trong Thö Thöù Nhaát cuûa thaùnh Gioan: "Thieân Chuùa laø tình yeâu" (4:8,16). Ñöùc AÙi, theo baûn chaát löôõng ñoâi cuûa mình, laø tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân, laø toùm taét cuoäc soáng luaân lyù cuûa tín höõu. Thaàn ñöùc naøy baét nguoàn töø Thieân Chuùa vaø qui veà Thieân Chuùa.

  51- Theo quan ñieåm naøy, neáu chuùng ta nhôù laïi raèng Chuùa Gieâsu ñeán "ñeå rao giaûng tin möøng cho ngöôøi ngheøo khoù" (Mt.11:5; Lk.7:22), thì laøm sao chuùng ta laïi coù theå boû qua khoâng nhaán maïnh hôn veà vieäc Giaùo Hoäi quan taâm ñaëc bieät ñeáán keû ngheøo naøn vaø keû voâ loaøi? Thaät vaäy, caàn phaûi noùi raèng, cuoäc daán thaân cho coâng lyù vaø hoøa bình trong moät theá giôùi nhö cuûa chuùng ta ñaây, moät theá giôùi bò ghi daáu bôûi quaù nhieàu giaèng co, vôùi nhöõng tình traïng thieáu quaân bình veà xaõ hoäi cuõng nhö veà kinh teá khoâng theå naøo chaáp nhaän ñöôïc, laø moät ñieàu kieän caàn thieát cho vieäc söûa soaïn vaø cöû haønh cuoäc möøng kyû nieäm naøy. Bôûi theá, theo tinh thaàn cuûa Saùch Leâvi (25:8-12), Kitoâ höõu caàn phaûi leân tieáng thay cho taát caû moïi ngöôøi ngheøo treân theá giôùi, laáy cuoäc möøng kyû nieäm naøy nhö moät thôøi ñieåm thích thuaän, ñeå ñöa ra yù töôûng, cuøng vôùi caùc ñieàu khaùc, veà vieäc giaûm bôùt thaät nhieàu, neáu khoâng hoaøn toaøn huûy boû, soá nôï quoác teá (international debt) laø caùi haèng ñe doïa töông lai cuûa nhieàu quoác gia moät caùch traàm troïng. Cuoäc kyû nieäm möøng naøy cuõng coù theå laø moät dòp ñeå suy nghó veà nhöõng thaùch ñoá khaùc trong thôøi ñieåm cuûa chuùng ta, nhö nhöõng khoù khaên trong vieäc ñoái thoaïi giöõa caùc thöù vaên hoùa khaùc nhau, vaø nhöõng vaán naïn lieân heä ñeán vieäc toân troïng caùc quyeàn cuûa ngöôøi phuï nöõ, cuõng nhö ñeán vieäc ñeà cao gia ñình vaø hoân nhaân.

  52- Khi nhôù laïi raèng "Ñöùc Kitoâ... baèng vieäc maïc khaûi maàu nhieäm veà Cha vaø veà tình yeâu cuûa Ngaøi, hoaøn toaøn toû cho con ngöôøi bieát chính con ngöôøi vaø laøm saùng toû ôn goïi sieâu vieät cuûa hoï" (hieán cheá Gaudium et Spes, ñoaïn 22), chuùng ta caàn phaûi coù hai vieäc quyeát taâm laøm neân tính caùch ñaëc bieät cho naêm söûa soaïn thöù ba naøy: ñoù laø vieäc ñöông ñaàu vôùi thaùch ñoá cuûa khuynh höôùng tuïc hoùa, vaø vieäc ñoái thoaïi vôùi nhöõng toân giaùo lôùn.

Veà vieäc quyeát taâm laøm thöù nhaát, caàn phaûi baét ñaàu baøn ñeán vaán ñeà lôùn lieân quan ñeán cuoäc khuûng hoaûng vaên minh, moät cuoäc khuûng hoaûng vaên minh ñaõ trôû neân hieån nhieân, ñaëc bieät ôû Taây phöông, nôi phaùt trieån nhieàu veà phöông dieän kyõ thuaät, nhöng noäi taâm laïi kieät queä, bôûi khuynh höôùng laõng queân Thieân Chuùa hay xa laùnh Ngaøi. Cuoäc khuûng hoaûng vaên minh naøy phaûi ñöôïc ñöông ñaàu baèng moät neàn vaên minh yeâu thöông, moät neàn vaên minh ñöôïc xaây döïng treân nhöõng giaù trò phoå quaùt veà hoøa bình, ñoaøn keát, coâng lyù vaø töï do, laø nhöõng gì hoaøn toaøn ñöôïc ñaït thaønh nôi Chuùa Kitoâ.

  53- Ngoaøi ra, ñoái vôùi vieäc nhaän thöùc veà ñaïo giaùo, thì theo chieàu höôùng dieãn tieán cuûa nhöõng thaäp nieân vöøa qua, thôøi gian saùt caän naêm 2000 seõ laø moät dòp raát thuaän tieän cho vieäc ñoái thoaïi lieân toân (interreligious dialogue), theo nhöõng chæ daãn ñöôïc Coâng Ñoàng Chung Vaticanoâ II phaùc hoïa trong tuyeân ngoân Nostra Aetate veà vieäc lieân heä giöõa Giaùo Hoäi vôùi caùc toân giaùo ngoaøi Kitoâ giaùo.

Trong cuoäc ñoái thoaïi (lieân toân giaùo) ôû ñaây, Nhöõng ngöôøi Do Thaùi vaø Hoài Giaùo phaûi chieám ñöôïc moät choã ngoaïi haïng. Neáu Thieân Chuùa muoán, ñeå ñaåy maïnh nhöõng yù höôùng naøy, cuõng coù theå toå chöùc caùc cuoäc hoïp chung nhau (joint meetings), ôû nhöõng ñòa ñieåm quan troïng ñoái vôùi nhöõng toân giaùo ñôn thaàn lôùn ôû ñaây.

Veà vaán ñeà naøy, phaûi ñeå yù tìm caùch saép xeáp nhöõng buoåi gaëp gôõ ôû nhöõng nôi coù tính caùch tieâu bieåu ñaëc bieät, chaúng haïn ôû Beâlem, ôû Gia-Lieâm vaø ôû Nuùi Sinai, nhö moät caùch thöùc ñeå ñoái thoaïi hôn nöõa vôùi nhöõng ngöôøi Do Thaùi vaø nhöõng moân ñoà cuûa Hoài Giaùo, vaø cuõng saép xeáp nhöõng buoåi gaëp gôõ gioáng nhö theá ôû moät nôi naøo ñoù vôùi caùc vò laõnh ñaïo cuûa nhöõng toân giaùo lôùn treân hoaøn vuõ. Tuy nhieân, phaûi luoân ñeå yù ñöøng gaây ra nhöõng hieåu laàm tai haïi, traùnh maéc phaûi chuû tröông hoøa hôïp nieàm tin (syncretism) cuõng nhö chuû tröông caàu an (irenicism) deã daõi vaø giaû taïo.

54- Theo quan ñieåm saâu roäng cuûa nhöõng quyeát taâm laøm naøy, Meï Maria chí thaùnh, nöõ töû raát öu aùi cuûa Chuùa Cha, seõ hieän leân tröôùc con maét cuûa tín höõu nhö laø moät maãu göông yeâu thöông ñoái vôùi caû Thieân Chuùa laãn tha nhaân. Nhö chính Meï noùi trong ca vònh "Ngôïi Khen", Ñaáng Toaøn Naêng ñaõ laøm cho Meï nhöõng ñieàu troïng ñaïi, danh Ngaøi laø thaùnh (x.Lk.1:49). Chuùa Cha ñaõ choïn Meï cho moät söù meänh ñaëc thuø trong lòch söû cöùu ñoä: ñoù laø söù meänh laøm meï cuûa ñaáng cöùu theá bao ñôøi ñôïi troâng. Trinh Nöõ Maria ñaõ ñaùp laïi tieáng goïi cuûa Thieân Chuùa baèng moät coõi loøng hoaøn toaøn côûi môû: "Naøy toâi laø nöõ tyø cuûa Chuùa" (Lk.1:38). Vai troø laøm meï cuûa Ngöôøi, baét ñaàu ôû Nazareùt vaø ñöôïc theå hieän maïnh meõ nhaát ôû Gia-Lieâm döôùi chaân thaäp giaù, trong naêm nay phaûi ñöôïc caûm nhaän nhö laø moät lôøi môøi goïi yeâu thöông vaø khaån thieát maø Ngöôøi ngoû vôùi taát caû con caùi cuûa Thieân Chuùa, nhôø ñoù hoï môùi coù theå veà nhaø Cha, khi hoï nghe tieáng hieàn maãu: "Caùc con haõy laøm nhöõng gì Chuùa Kitoâ baûo caùc con" (x.Jn.2:5).

 

 C- Tieán Ñeán Vieäc Cöû Haønh:

  55- Moät chöông trình rieâng bieät seõ ñöôïc thöïc hieän ñoù laø vieäc cöû haønh thöïc söï cuoäc Ñaïi Hyû, seõ dieãn tieán cuøng moät luùc ôû Thaùnh Ñòa, ôû Roâma vaø ôû caùc Giaùo Hoäi ñòa phöông treân khaép theá giôùi. Ñaëc bieät trong giai ñoaïn naøy, giai ñoaïn cöû haønh, muïc ñích laø ñeå toân vinh Ba Ngoâi, nguoàn maïch maø moïi söï trong theá gian vaø trong lòch söû ñöôïc phaùt sinh vaø laø cuøng ñích maø chuùng phaûi qui veà. Maàu nhieäm Ba Ngoâi naøy laø tieâu ñieåm cuûa ba naêm söûa soaïn gaàn: bôûi Chuùa Kitoâ vaø nhôø Chuùa Kitoâ, trong Chuùa Thaùnh Thaàn, vaø cho Chuùa Cha. Theo yù nghóa naøy, vôùi chieàu höôùng ngöôõng voïng veà ñoù, vieäc cöû haønh cuoäc möøng naøy seõ laøm hieän thöïc muïc ñích vaø taàm möùc vieân troïn cuûa cuoäc soáng nôi moãi ngöôøi Kitoâ höõu, cuõng nhö nôi toaøn theå Giaùo Hoäi trong Thieân Chuùa Ba Ngoâi.

Theá nhöng, Chuùa Kitoâ laø ñöôøng loái duy nhaát ñeán cuøng Cha, ñeå ñeà cao söï hieän dieän soáng ñoäng vaø cöùu ñoä cuûa Ngöôøi trong Giaùo Hoäi cuõng nhö trong theá giôùi, moät Ñaïi Hoäi Thaùnh Theá Quoác Teá (the International Eucharistic Congress) seõ ñöôïc dieãn ra taïi Roâma vaøo dòp toå chöùc cuoäc Ñaïi Hyû. Naêm 2000 seõ thöïc söï laø moät naêm thaùnh theå: trong Bí Tích Thaùnh Theå, Ñaáng cöùu theá, Ñaáng ñaõ maëc laáy xaùc thòt trong loøng Meï Maria 20 theá kyû tröôùc, tieáp tuïc hieán mình cho nhaân loaïi nhö nguoàn maïch cuûa söï soáng thaàn linh.

Ñaëc tính ñaïi keát vaø phoå quaùt cuûa cuoäc möøng kyû nieäm thaàn linh naøy coù theå phaûn aûnh moät caùch xöùng hôïp baèng moät cuoäc gaëp gôõ cuûa taát caû moïi Kitoâ höõu. Cuoäc gaëp gôõ naøy seõ laø moät bieán coá raát quan troïng, vaø vì theá, ñeå traùnh nhöõng hieåu laàm, noù caàn phaûi ñöôïc trình baøy moät caùch thuaän hôïp vaø söûa soaïn moät caùch thaän troïng, baèng moät thaùi ñoä coäng taùc huynh ñeä vôùi caùc Kitoâ höõu cuûa caùc giaùo phaùi khaùc vaø caùc truyeàn thoáng khaùc, cuõng nhö baèng tinh thaàn öu aùi côûi môû ñoái vôùi nhöõng toân giaùo coù nhöõng vò ñaïi dieän muoán thoâng coâng nieàm vui maø taát caû moïi ngöôøi moân ñeä cuûa Chuùa Kitoâ ñöôïc höôûng.

Moät ñieàu chaéc chaén laø: Moïi ngöôøi caàn phaûi laøm heát söùc coù theå ñeå baûo ñaûm raèng hoï khoâng coi thöôøng cuoäc thaùch ñoá cam go lôùn lao ñoái vôùi naêm 2000, vì cuoäc thaùch ñoá cam go naøy nhaát ñònh seõ mang laïi aân suûng ñaëc bieät cuûa Chuùa cho Giaùo Hoäi cuõng nhö cho theá giôùi.

  Xem tieáp Muïc 5:

Chuùa Gieâsu Kitoâ: ... Ñeán Muoân Ñôøi