KHI TIẾNG "VÂNG" KHÔNG CÒN THẬT

SUY NIỆM CHÚA NHẬT XXVI THƯỜNG NIÊN NĂM A

Trên môi miệng chúng ta, không thiếu những lần đáp tiếng "vâng". Những tiếng "vâng" có khi rất đẹp. Đẹp đến mức người nghe không thể nghĩ đó là lời giả "Dạ, con vâng". "Dạ, con đây". "Lạy Chúa, con xin vâng".

Nhưng có một câu hỏi mà hôm nay Chúa không để chúng ta tránh: Tiếng "vâng" ấy có còn thật không? Có khi miệng vẫn nói "vâng", nhưng lòng đã nói "không". Có khi đôi chân vẫn đi lễ, nhưng lòng không còn đi về phía Chúa. Có khi tay vẫn lần chuỗi, môi vẫn đọc kinh, nhưng bên trong mình đã quen với Chúa đến nỗi không còn biết mình đang đứng trước Đấng nào.

Có khi chúng ta vẫn nói mình thờ Chúa, nhưng lại âm thầm dựng lên một "vị Chúa" vừa ý mình: Ngài phải hiểu mình, bênh mình, chiều mình, nhưng không được đụng đến cái tôi, không được bắt mình tha thứ, không được bảo mình sửa đổi. Đến lúc ấy, tiếng "vâng" vẫn còn trên môi, nhưng không còn trong lòng.

Đó mới là điều đáng sợ của Tin Mừng hôm nay. Bởi người con nói "không", lại đi. Còn người con nói "vâng", lại không đi.

Chúa không hỏi: "Ai nói hay hơn?". Chúa hỏi: "Ai đã thi hành ý muốn của người Cha?". Câu hỏi ấy không chỉ dành cho hai người con. Nó dành cho tôi. Nó dành cho anh chị em. Nó dành cho tất cả chúng ta.

Tiếng "vâng" của tôi đối với Chúa hôm nay còn thật không?

1. MỘT THỨ GIẢ HÌNH ĐAU HƠN CẢ GIẢ HÌNH TRƯỚC MẶT NGƯỜI ĐỜI.

Người ta có thể giả dối với nhau. Có thể ngoài miệng nói thương, trong lòng lại không thương. Có thể trước mặt, người ta rất hiền, nhưng sau lưng lại nói xấu. Có thể tỏ ra khiêm nhường, nhưng trong lòng chỉ muốn người khác khen mình. Đó đã là điều đáng buồn.

Nhưng có một thứ còn đáng buồn hơn: Giả hình trước mặt Thiên Chúa.

Bởi vì trước mặt người đời, có thể mình còn che giấu được. Nhưng trước mặt Chúa thì không có gì che được. Chúa biết lòng mình. Chúa biết những điều người khác không biết. Chúa biết cả những điều chính mình nhiều khi cũng không muốn nhìn nhận.

Vậy mà chúng ta vẫn đến nhà thờ. Vẫn quỳ xuống. Vẫn làm dấu Thánh Giá. Vẫn đọc kinh. Vẫn thưa: "Lạy Chúa".

Nhưng rất cần phải dừng lại mà hỏi: Tôi có thực sự biết mình đang đứng trước ai không? Hay tôi đã quen với việc đi lễ đến nỗi đi lễ chỉ vì Chúa nhật phải đi? Đã quen đọc kinh đến nỗi miệng đọc mà lòng chẳng còn nghe mình nói gì? Đã quen gọi "Lạy Chúa" đến nỗi tiếng gọi ấy không còn làm lòng mình rung động?

Đó là điều đáng sợ. Bởi có khi người ta vẫn giữ đạo, nhưng đạo đã không còn đi vào lòng.

2. CÓ KHI CHÚNG TA ĐÃ NẶN RA MỘT "THIÊN CHÚA" THEO Ý MÌNH.

Một điều còn sâu hơn. Chúng ta nói mình thờ Chúa. Nhưng đôi khi, chúng ta không còn để Chúa là Chúa nữa. Chúng ta muốn Chúa phải giống điều mình nghĩ. Tôi muốn Chúa thương người tôi thương. Tôi muốn Chúa đứng về phía tôi. Tôi muốn Chúa phạt người tôi không thích. Tôi muốn Chúa hiểu cho tôi.

Nhưng khi Chúa bảo tôi tha thứ, tôi không muốn. Khi Chúa bảo tôi sửa mình, tôi không muốn. Khi Chúa bảo tôi nhường nhịn, tôi không muốn. Khi Chúa bảo tôi bỏ một điều mình đang bám víu, tôi không muốn. Thế rồi tôi vẫn nói: "Con tin Chúa". Nhưng tôi lại muốn Chúa phải theo ý tôi.

Nếu vậy, tôi đang thờ Chúa thật, hay đang thờ một hình ảnh về Chúa do chính tôi tạo ra? Đây là câu hỏi không dễ chịu. Tuy nhiên, câu hỏi làm chúng ta đau lại là câu hỏi giúp chúng ta trở về.

Bởi Thiên Chúa thật không phải là Thiên Chúa được nặn theo ý chúng ta. Chúa là Cha. Cha thì yêu thương, nhưng cũng dạy chúng ta. Cha an ủi, nhưng cũng uốn nắn chúng ta. Cha tha thứ, nhưng cũng mời gọi chúng ta thay đổi. Cha không muốn chúng ta sống mãi trong tội lỗi, rồi lấy lòng thương xót của Cha làm cái cớ để khỏi hoán cải.

3. ĐẠO CÓ THỂ THÀNH MỘT THÓI QUEN.

Số đông người đã giữ đạo rất lâu. Hai mươi năm. Ba mươi năm. Năm mươi năm. Ngày nào cũng đọc kinh. Chúa nhật nào cũng đi lễ. Nhưng có khi phải hỏi mình: Tôi đang sống đạo, hay chỉ đang giữ một thói quen đạo?

Hai điều ấy khác nhau. Thói quen có thể làm cho tay mình vẫn lần chuỗi. Nhưng đức tin làm cho trái tim mình tìm Chúa; Thói quen làm cho chân mình đi vào nhà thờ. Nhưng đức tin làm cho lòng mình bước đến với Chúa; Thói quen làm cho miệng mình nói: "Lạy Chúa". Nhưng đức tin làm cho mình thật sự muốn thuộc về Chúa.

Nếu không cẩn thận, đạo của chúng ta có thể trở thành một thứ việc phải làm. Đi lễ vì phải đi. Đọc kinh vì quen rồi. Giữ lễ vì sợ tội. Làm việc đạo đức vì người khác thấy. Nhưng bên trong, lòng mình lại xa Chúa.

Khi đó, điều nguy hiểm nhất là không còn nhận ra mình đang xa Chúa. Bởi bản thân vẫn đang làm những việc của người có đạo, dù cái gọi là "việc của người có đạo" ấy vô hồn. Nói thì nghe rắc rối: Nhưng khi đó, việc của người có đạo lại... không có đạo.

4. NHƯNG ĐẠO THẬT KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ NGƯỜI TA KHÔNG BAO GIỜ NGÃ.

Điều này rất quan trọng. Nếu nghe bài Tin Mừng hôm nay mà chúng ta nghĩ: "Người đạo đức là người luôn luôn tốt, luôn luôn mạnh, không bao giờ phạm tội", thì chúng ta sẽ hiểu sai.

Người con thứ nhất đã nói: "Con không muốn!"- Anh đã sai. Nhưng sau đó anh hối hận. Rồi anh đi. Đây là điều rất đẹp. Bởi vì Chúa không đòi chúng ta phải là những con người không bao giờ yếu đuối. Chúa biết chúng ta yếu. Hôm nay mình sốt sắng, ngày mai mình nguội lạnh. Hôm nay mình quyết tâm, ngày mai mình lại vấp ngã. Hôm nay mình tha thứ, ngày mai mình lại nổi nóng. Hôm nay mình muốn sống tốt, ngày mai mình lại phạm một lỗi cũ. Con người là như vậy.

Nhưng người có đạo thật là người không chịu nằm mãi trong sự yếu đuối của mình. Ngã thì đứng lên. Sai thì sửa. Phạm tội thì trở về. Làm Chúa buồn thì xin Chúa tha thứ. Làm người khác đau thì biết xin lỗi. Và ngày mai lại cố gắng.

Chúng ta phải bắt đầu lại rất nhiều lần. Không sao. Miễn là mỗi lần bắt đầu lại, mình vẫn quay về phía Chúa.

5. NGƯỜI CÓ TỘI ĐỪNG SỢ QUAY VỀ.

Dù có thể có người đang mang một điều gì đó rất nặng trong lòng. Một tội đã phạm. Một lỗi lầm đã gây ra. Một điều mình xấu hổ. Một quá khứ mình không muốn ai biết. Có thể mình nghĩ: "Chắc Chúa chán con rồi".

Không. Hãy nhìn người con thứ nhất. Anh đã nói "không". Nhưng người cha vẫn gọi: "Con".

Chúa vẫn gọi chúng ta là con. Cho nên đừng vì mình đã ngã mà nghĩ mình không còn đường về. Đừng vì mình đã làm Chúa buồn mà chạy xa Chúa. Người có tội càng phải chạy về với Cha. Đứa con đi lạc không cần trốn khỏi nhà vì xấu hổ. Nó cần tìm đường về nhà.

Người bệnh không cần trốn bác sĩ vì mình bệnh. Người bệnh cần đến với bác sĩ. Và người tội lỗi cần đến với lòng thương xót của Chúa.

Có thể hôm nay chúng ta chưa tốt. Không sao. Nhưng đừng bỏ Chúa; Có thể hôm nay chúng ta chưa sống được điều mình đã hứa. Không sao. Hãy xin Chúa cho mình bắt đầu lại.

Điều Chúa cần nơi chúng ta không phải là một vẻ đạo đức giả tạo. Chúa cần một trái tim thật. Một trái tim biết: "Lạy Cha, con yếu đuối". "Lạy Cha, con đã sai"."Lạy Cha, con cần Cha". Và rồi đứng lên.

6. NGƯỜI TỐT CŨNG PHẢI CẨN THẬN.

Nhưng Lời Chúa hôm nay không chỉ dành cho người tội lỗi. Nó cũng dành cho những người đang sống đạo tốt. Bởi người con thứ hai không phải là người nói lời xấu. Anh nói rất đẹp: "Thưa cha, con đây!". Điều đáng sợ chính là anh tưởng tiếng "vâng" của mình đã đủ rồi.

Có thể chúng ta cũng vậy. Chúng ta làm nhiều việc tốt. Chúng ta đi lễ. Đọc kinh. Giúp nhà thờ. Giúp người nghèo. Dạy con cái. Phục vụ giáo xứ. Có thể chúng ta rất tích cực. Nhưng Chúa vẫn hỏi: "Lòng con có thật không?".

Đừng để những việc đạo đức bên ngoài làm mình quên mất việc Chúa đang muốn sửa bên trong. Có khi người khác nhìn mình và nói: "Ông ấy đạo đức". "Bà ấy sốt sắng". Nhưng chỉ mình và Chúa biết trong lòng mình thế nào.

Vì vậy, người sống đạo lâu năm càng phải khiêm nhường. Càng gần Chúa càng phải biết mình cần Chúa. Càng làm được nhiều việc cho Chúa càng phải nhớ: Không có Chúa, con chẳng làm được gì.

7. GƯƠNG MÙ ĐÁNG SỢ NHẤT LÀ MANG DANH CHÚA NHƯNG SỐNG KHÔNG GIỐNG CHÚA.

Một người yếu đuối mà biết mình yếu đuối thì còn có thể trở về. Nhưng nếu một người sống sai mà vẫn nghĩ mình đang sống đạo rất tốt, thì người ấy khó thấy mình cần hoán cải. Và khi đó có thể xảy ra một điều rất đau: Người khác nhìn vào đời sống của mình rồi nhìn luôn vào đạo của mình.

Mình nói: "Tôi là người Công giáo". Nhưng nếu mình sống gian dối, người ta sẽ nhớ đến người Công giáo gian dối; Mình nói: "Tôi tin Chúa". Nhưng nếu mình sống đầy hận thù, người ta có thể tự hỏi: "Đạo của ông ấy là đạo gì mà không dạy ông ấy tha thứ?"; Mình nói: "Tôi yêu Chúa". Nhưng nếu mình đối xử tệ với người bên cạnh, người ta có thể không nhìn thấy tình yêu Chúa nơi mình. Người ta sẽ thấy một con người kinh khủng trong lúc miệng vẫn ra rả: "Tôi yêu Chúa".

Đó là điều chúng ta phải hết sức tránh. Không phải vì chúng ta phải hoàn hảo. Nhưng vì chúng ta phải chân thật. Nếu mình yếu, mình nhận mình yếu. Nếu mình sai, mình nhận mình sai. Nếu mình ngã, mình đứng lên. Nếu mình cần Chúa, mình nói: "Lạy Chúa, con cần Chúa".

Đừng lấy cái danh có đạo để che cái lòng chưa chịu trở về. Bởi như thế, mình không chỉ làm hại mình. Mình còn có thể làm người khác mất niềm tin vào Chúa.

8. ĐẠO THẬT LÀ MỖI NGÀY LẠI THƯA "VÂNG" BẰNG ĐỜI SỐNG.

Bài đọc thứ hai đưa chúng ta đến Chúa Giêsu. Chúa không chỉ nói "vâng" với Chúa Cha. Chúa sống tiếng "vâng" ấy. Chúa tự hạ mình. Chúa vâng phục. Chúa đi đến tận cùng. Và tận cùng của tiếng "vâng" ấy là thập giá.

Nhìn vào Chúa Giêsu, chúng ta mới hiểu thế nào là đạo thật. Đạo thật không chỉ là nói: "Lạy Chúa, con yêu Chúa". Mà là khi Chúa bảo: Tha đi. Tôi cố gắng tha; Nhường đi. Tôi cố gắng nhường; Sống thật đi. Tôi cố gắng sống thật; Bỏ điều đó đi. Tôi cố gắng bỏ; Trở về đi. Tôi đứng lên trở về.

Có thể tôi làm chưa được. Có thể tôi làm rất chậm. Có thể tôi phải chiến đấu với chính mình rất lâu. Nhưng tôi vẫn cố gắng. Đó là điều quý giá trước mặt Chúa.

9. ĐIỀU CHÚA MUỐN NHẤT Ở CHÚNG TA: HÃY THẬT VỚI CHA.

Ta không cần nói với Chúa những lời đẹp. Chỉ cần lòng thật. "Lạy Chúa, hôm nay con mệt". "Lạy Chúa, con đang giận". "Lạy Chúa, con chưa tha thứ được". “Lạy Chúa, con yếu đuối". “Lạy Chúa, con đã phạm tội". "Lạy Chúa, con muốn bỏ cuộc". "Lạy Chúa, con không biết phải làm sao".

Nhưng rồi sau tất cả những lời ấy, vẫn nói: "Nhưng con không muốn bỏ Cha". Đó là một lời cầu nguyện rất đẹp. Bởi Chúa không cần chúng ta diễn trước mặt Chúa. Chúa muốn chúng ta thật. Thật trong tội lỗi để được tha thứ. Thật trong yếu đuối để được nâng đỡ. Thật trong đau khổ để được ủi an. Thật trong những điều tốt mình làm để biết tạ ơn.

Và thật trong tình yêu để ngày càng trung thành hơn.

10. "CON ĐÂY" - KHÔNG CHỈ LÀ MỘT CÂU NÓI.

Người con thứ hai nói: "Thưa cha, con đây". Nhưng rồi anh không đi. Người con thứ nhất ban đầu nói "không", nhưng cuối cùng anh đi.

Có lẽ Chúa đang nhìn mỗi người chúng ta và hỏi: "Con nói ‘con đây’, nhưng con có thật sự ở đây với Cha không?". Không phải chỉ thân xác ở trong nhà thờ. Mà lòng có ở với Chúa không? Không phải chỉ miệng đọc kinh. Mà lòng có đang tìm Chúa không? Không phải chỉ mang danh người Công giáo. Mà đời sống có đang thuộc về Chúa không?

Nếu chúng ta nhận ra mình chưa thật, đừng buồn đến mức bỏ cuộc. Hãy vui vì Chúa đã cho mình nhìn thấy sự thật. Nhìn thấy mình chưa thật là một ơn. Biết mình yếu là một ơn. Biết mình cần Chúa là một ơn. Bởi khi biết mình cần Cha, mình mới bắt đầu trở về.

Và nếu hôm nay chúng ta đang sống tốt, xin đừng tự hào. Hãy tạ ơn. Rồi ngày mai lại trung thành. Bởi chúng ta không biết mình sẽ yếu đuối lúc nào. Hôm nay đứng vững, ngày mai có thể quỵ xuống.

Nhưng người thuộc về Chúa là người, ngay cả khi quỵ xuống, vẫn còn biết quay mặt về phía Cha. Vẫn đứng lên. Vẫn đi tiếp. Vẫn làm điều Cha muốn. Vẫn cố gắng yêu thương. Vẫn cố gắng sống thật.

Và cuối cùng vẫn có thể thưa: "Lạy Cha, con đây". Không phải "con đây" bằng môi miệng. Mà là: "Con đây - với tất cả sự yếu đuối của con. Con đây - với cả những lần con đã ngã. Con đây - vì con biết con cần Cha. Xin Cha đừng để con chỉ nói về Cha, mà xin cho con thật sự thuộc về Cha".

Đạo thật không khiến con người mạnh đến nỗi không bao giờ ngã. Đạo thật làm cho người đã ngã vẫn biết mình thuộc về Cha, để đứng lên và đi tiếp.

Và xin Chúa cho chúng ta đừng bao giờ chỉ nói "con đây", nhưng hãy thật sự ở đó - trong lòng, trong đời sống, trước mặt Cha.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Ðang lúc mọi người thán phục về tất cả các việc Chúa Giêsu làm, thì Người phán cùng các môn đệ rằng: “Phần các con, các con hãy ghi vào lòng những lời này là: Con Người sẽ phải bị nộp vào tay người đời”. Nhưng các ông không hiểu lời đó, vì nó còn bị che khuất, nên các ông không lĩnh hội được ý nghĩa, và các ông không dám hỏi Người về lời ấy.

 

Lúc 7:50 sáng Thứ Sáu, 25 Tháng Chín, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã khởi hành bằng máy bay từ phi trường quốc tế Fiumicino của Rôma để bay đến phi trường Orly của Paris. Sau 2 giờ 10 phút, máy bay đã đáp xuống phi trường Orly lúc 10 giờ sáng.

Trên chuyến bay, trong cuộc gặp gỡ với các ký giả tháp tùng, ngài đã gởi lời chào buổi sáng đến họ bằng 3 thứ tiếng Ý, Pháp và Anh.

Đức Thánh Cha nói:

Như chúng ta thường nói trong tiếng Anh "welcome on board!" - "Chào mừng lên máy bay!" Tôi rất vui được gặp tất cả anh chị em sáng nay và rất vui được chào hỏi anh chị em ngắn gọn trong chặng đường này. Tôi muốn đặc biệt nhắc đến những người đã cùng tôi trên chuyến bay trở về Rôma từ Tây Ban Nha. Tôi muốn gửi lời xin lỗi cá nhân về một sự việc mà tôi không hề liên quan nhưng tôi biết rằng nó đã khiến một số người trong số anh chị em không hài lòng vì chúng ta không thể cùng nhau bay trở lại Rôma.

Tôi muốn gửi lời chào chân thành đến tất cả anh chị em và cảm ơn quý anh chị em đã đưa tin về chuyến tông du Pháp này, về chuyến đi mà như anh chị em đã biết từ buổi họp báo, có một số chủ đề rất quan trọng. Trên hết, tôi đến Pháp, cũng như bất cứ nơi nào khác trên thế giới, với tư cách là một người theo Chúa Giêsu Kitô, mong muốn rao truyền hòa bình, hòa bình của Chúa Kitô khắp thế giới. Đây là một thông điệp mà, như chúng ta đều biết, vào thời điểm này đặc biệt quan trọng.

Cảm ơn anh chị em đã có mặt ở đây, cảm ơn vì những công việc anh chị em đang làm. Tôi mong được gặp lại anh chị em trong chuyến đi và chúng ta sẽ có cơ hội trò chuyện đôi chút khi trở về. Cảm ơn anh chị em rất nhiều.

---

Source:Dicastère pour la Communication - Libreria Editrice Vaticana

MOTS IMPROVISÉS DU SAINT-PÈRE AUX JOURNALISTES LORS DU VOL ALLER ROME-PARIS

 

 

Như chúng tôi đã đưa tin, lúc 7:50 sáng Thứ Sáu, 25 Tháng Chín, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã khởi hành bằng máy bay từ phi trường quốc tế Fiumicino của Rôma để bay đến phi trường Orly của Paris. Sau 2 giờ 10 phút, máy bay đã đáp xuống phi trường Orly lúc 10 giờ sáng.

Tại đây đã có các nghi thức chào mừng Đức Thánh Cha. Sau đó, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã dùng xe hơi để đến thăm xã giao Tổng thống Pháp tại Cung Điện Élysée vào lúc 11 giờ sáng.

Sau khi đàm đạo với Tổng thống trong 45 phút, lúc 11 giờ 45, Đức Thánh Cha đã có cuộc gặp gỡ với chính quyền dân sự và ngoại giao đoàn.

Ban chiều, lúc 15 giờ, Đức Thánh Cha đã thăm Tổ Chức Giáo Dục, Khoa Học Và Văn Hóa Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là UNESCO.

Trong diễn từ tại đây, Đức Thánh Cha nói:

Thưa ngài Tổng Giám đốc,

Thưa ngài Chủ tịch Đại hội đồng,

Thưa Chủ tịch Hội đồng điều hành,

Kính thưa các Ngài,

Kính thưa quý vị,

Tôi rất vui mừng được có mặt cùng quý vị hôm nay trong hội nghị quốc tế này, nơi các ngôn ngữ và văn hóa cùng hội tụ để hợp tác trong một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đối với toàn thể nhân loại: đó là "góp phần vào hòa bình và an ninh bằng cách thúc đẩy sự hợp tác giữa các quốc gia thông qua giáo dục, khoa học và văn hóa nhằm tăng cường sự tôn trọng phổ quát đối với công lý, pháp quyền và nhân quyền cũng như các quyền tự do cơ bản" (Hiến pháp UNESCO, điều 1, khoản 1). Nỗ lực xây dựng một thế giới công bằng thực chất là nền tảng của hợp tác quốc tế. Chúng ta chia sẻ kinh nghiệm, kỹ năng và chuyên môn của mình để tạo ra một môi trường mà tất cả mọi người đều cảm thấy thoải mái và mỗi cá nhân đều có thể phát triển, để các dân tộc trên khắp thế giới có thể sống trong hòa bình và thịnh vượng.

Chính với tư cách là một chứng nhân cho hòa bình, tôi gửi lời chào đến mỗi người trong quý vị, các Đại diện của các Quốc gia Thành viên và Quan sát viên, các Tổ chức Quốc tế, và giới học thuật cũng như xã hội dân sự. Tôi cảm ơn ngài Khaled El-Enany, Tổng Giám đốc của Tổ chức này, vì lời mời trân trọng và những lời tốt đẹp của ngài. Tôi đến đây với tư cách là một Mục tử, để nói chuyện với quý vị thay mặt cho Giáo Hội Công Giáo, một Giáo hội không ngừng tìm kiếm sự đối thoại và có một thông điệp muốn chia sẻ với mọi dân tộc, với tất cả những người nam nữ thiện chí (xem Thông điệp Ecclesiam Suam, 65 của Đức Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục).

Cam kết xây dựng một thế giới công bằng là một phần của sứ mệnh mà chúng ta đã học cách chia sẻ trong suốt chiều dài lịch sử. Trong thời đại của chúng ta, UNESCO vừa là mục tiêu vừa là phương tiện để theo đuổi cam kết đó với quyết tâm cao hơn, phù hợp với các lĩnh vực hoạt động đa dạng của chúng ta. Năm 2027 sẽ đánh dấu kỷ niệm 75 năm sự hiện diện của Tòa Thánh tại UNESCO, một sự hiện diện dựa trên niềm tin rằng tương lai trước hết và trên hết phụ thuộc vào nhu cầu tôn trọng và thúc đẩy phẩm giá bất khả xâm phạm vốn có trong mỗi người nam nữ được tạo dựng theo hình ảnh của Thiên Chúa. Do đó, chúng ta coi Tổ chức này là một đối tác đặc quyền trong việc phục vụ lợi ích chung, đó là "biểu hiện xã hội của phẩm giá" mà tất cả chúng ta cùng chia sẻ ngay từ đầu và ở mức độ bình đẳng (xem Thông điệp Magnifica Humanitas, 59). Từ năm 1952, Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh đã xem xét và đồng hành cùng các sáng kiến của UNESCO từ quan điểm này, đóng góp cụ thể vào cuộc đối thoại giữa các quốc gia. Việc này được thực hiện với mục đích thúc đẩy sự phát triển đích thực của con người, điều chỉ có thể đạt được khi nó hướng đến việc nuôi dưỡng "sự phát triển của mỗi người và toàn thể con người" (Phaolô Đệ Lục, Thông điệp Populorum Progressio – Phát Triển Các Dân Nước, 14).

Trong bài phát biểu trước hội nghị này, vị tiền nhiệm đáng kính của tôi, Thánh Gioan Phaolô II, đã nhận xét rằng "genus humanum arte et ratione vivit." Do đó, "con người sống một cuộc sống thực sự nhân văn nhờ văn hóa."[1] Bản thân từ này — văn hóa — hàm ý quá trình mà nhân loại ban tặng ý nghĩa cho tất cả các hoạt động của mình. Giờ đây, bốn mươi sáu năm sau, khi tôi tái khẳng định, trước sự hiện diện của quý vị, cam kết hợp tác của Tòa Thánh, tôi khuyến khích quý vị hãy nhìn nhận UNESCO không chỉ là một tổ chức quốc tế nổi bật, mà còn là nơi nhân loại có thể suy ngẫm về chính mình, về lịch sử và về tương lai của mình. Thật vậy, việc thúc đẩy giáo dục, khoa học và văn hóa là không thể nếu không đồng thời cải thiện cuộc sống của những người đang tham gia vào các hoạt động này.

Trong lĩnh vực giáo dục, Giáo Hội Công Giáo thừa hưởng một truyền thống lâu đời. Trong nhiều thế kỷ, các cộng đồng của Giáo hội đã thành lập các trường học và đại học, dạy người dân đọc và viết, và hiện diện ngay cả ở những nơi nghèo khó và xa xôi nhất. Với Hiệp ước Toàn cầu về Giáo dục, vị tiền nhiệm của tôi, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, đã tìm cách biến kinh nghiệm này thành một phần của giao ước giáo dục rộng lớn hơn, mở ra cho sự đóng góp của tất cả mọi người. Tuy nhiên, điều tôi muốn nói với quý vị không phải chủ yếu là những nỗ lực đã được thực hiện, mà là niềm tin xuất phát từ những nỗ lực đó. Không một nền giáo dục nào có thể được coi là hoàn chỉnh nếu nó không giải quyết được câu hỏi về ý nghĩa của cuộc sống. Trong bài phát biểu đã đề cập ở trên, Thánh Gioan Phaolô II đã lưu ý rằng giáo dục có nghĩa là giúp mọi người "trở nên" tốt hơn chứ không chỉ đơn thuần là "có" nhiều hơn, và thừa nhận trong họ sự siêu việt của con người vốn là một phần của sự trọn vẹn trong nhân tính của họ (xem ibid., 10–11).

Trong hội nghị này, một câu hỏi cơ bản cần được khám phá, một câu hỏi khẩn cấp cần được trả lời: đó là ý nghĩa của việc làm người là gì? Mọi nền văn hóa đều phải đối mặt với câu hỏi này, vốn nằm ở cốt lõi của mọi hình thức tri thức, mọi loại hình nghệ thuật và mọi tôn giáo. Ngay cả trong thế kỷ 21, chúng ta cũng không thể coi là điều hiển nhiên đối với nhận thức con người là ai hoặc sống như một con người có nghĩa là gì. Thật vậy, mỗi thế hệ đều được kêu gọi phải vật lộn với câu hỏi này, đặc biệt là trước những bi kịch mà, đáng tiếc thay, vẫn xảy ra ngay cả ngày nay.

Trước hết, con người là một cá thể được thụ thai và sinh ra. Vì vậy, trước tiên, làm người có nghĩa là làm một đứa trẻ. Không ai trong chúng ta lựa chọn trở thành con người. Không ai trong chúng ta quyết định mình được sinh ra từ ai, khi nào hay ở đâu. Chân lý hiển nhiên này làm sáng tỏ một điều không chỉ mang tính sinh học mà còn mang tính đạo đức: khi còn nhỏ, chúng ta đều là anh chị em ruột thịt. Ngay từ đầu, nhân tính của chúng ta là một món quà và một thử thách, một lời hứa và một trách nhiệm. Đối với mỗi con người, sự ra đời thiết lập một mối liên kết nguyên thủy — một sự hiệp thông của cuộc sống có nguồn gốc và môi trường giáo dục đầu tiên nằm trong gia đình.

Thứ hai, tất cả chúng ta đều sinh ra trần truồng và thiếu thốn. Chúng ta nghèo khó từ khi sinh ra, thiếu thốn lương thực và lời nói, thiếu thốn sự chăm sóc và tình cảm – nghĩa là, thiếu thốn tất cả những gì nuôi dưỡng cả thể xác lẫn tinh thần. Chúng ta biết rõ điều này, thế nhưng, khi trưởng thành, chúng ta lại có nguy cơ quên mất nó. Chính những người thiếu thốn là những người phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất của sự lãng quên này, bất cứ khi nào nhân tính của họ bị phản bội hoặc bị gạt bỏ, bị bóc lột hoặc bị lừa dối. Quên đi hoàn cảnh khi sinh ra làm lu mờ chính ý niệm về cuộc sống con người, bởi vì nó tách rời cuộc sống khỏi lịch sử chung của tất cả chúng ta. Do đó, cuộc sống không còn được hiểu là một món quà, mà là một món hàng hóa. Nó không còn được coi là lời kêu gọi chăm sóc và trách nhiệm, mà là một sản phẩm để bị bóc lột. Thật vậy, sự lựa chọn bi thảm này nhắc nhở chúng ta rằng làm người là tự do theo bản chất. Vì tất cả chúng ta đều từng là trẻ con, nên sự tự do của chúng ta bắt đầu từ phản ứng của chúng ta đối với sự tự do của người đầu tiên hướng về chúng ta – dù bằng những cử chỉ yêu thương hay từ chối, bằng sự chào đón nồng ấm hay sự thờ ơ và tàn nhẫn.

Thứ ba, để giữ gìn ký ức về nhân loại chung của chúng ta, cần phải nhận ra sự vĩ đại của nó – tức là tiềm năng to lớn của nó – ngay cả khi nó bị suy giảm bởi nhiều hình thức xấu xa và bất công. Những người hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và văn hóa càng được kêu gọi quan tâm đến mọi người hơn nữa, để vẻ đẹp của tự do chúng ta có thể tỏa sáng. Vẻ đẹp này có tên là: công lý. Tự do thực sự đẹp đẽ khi nó hướng đến điều tốt đẹp và chân lý; nó bị biến dạng khi nó sa vào sự độc đoán, bạo lực hoặc khát vọng quyền lực. Do đó, làm người hàm chứa trách nhiệm trước lịch sử: con người là người trưởng thành, học hỏi và lao động bằng cả tay và trí. Bằng lao động đó, chúng ta có thể vun trồng trái đất hoặc làm biến dạng nó, tạo ra các tác phẩm nghệ thuật hoặc phá hủy chúng. Tại thời điểm đặc biệt này, chúng ta phải nhận ra rằng "tác phẩm của con người" khủng khiếp nhất là chiến tranh, bởi vì khi đó chính khoa học bị đặt vào phục vụ cho ý chí vô nhân đạo muốn hủy diệt và giết chóc.

Về vấn đề này, Lời mở đầu của Hiến pháp UNESCO bắt đầu bằng những từ ngữ vẫn giữ nguyên tính thời sự đáng chú ý cho đến ngày nay — như chúng ta đã thấy tại "Bức tường Hòa bình" — "Vì chiến tranh bắt đầu từ trong tâm trí con người, nên chính trong tâm trí con người mà những nền tảng bảo vệ hòa bình phải được xây dựng" (Hiến pháp UNESCO, Lời mở đầu, 1945). Những lời này được viết ra sau Chiến tranh thế giới thứ hai, là thảm kịch tàn khốc nhất của thế kỷ trước. Nhân loại đã nhận ra rằng tiến bộ khoa học, khi tách rời khỏi trí tuệ, có thể trở thành vũ khí hủy diệt; rằng văn hóa, khi bị lệ thuộc vào ý thức hệ, có thể thoái hóa thành dối trá và tuyên truyền; và rằng giáo dục, khi từ bỏ sự thật, có thể trở thành công cụ thao túng lương tâm. Các quốc gia sáng lập UNESCO hiểu rằng các hiệp ước là cần thiết, nhưng tự bản thân chúng không đủ. Chúng đòi hỏi một nền văn hóa hòa bình và một cam kết chung về hòa bình để duy trì chúng. Hòa bình không thể được xây dựng chỉ bằng các hiệp ước, cũng không thể bằng những thỏa hiệp giữa các lực lượng đối lập. Hòa bình đích thực khi nó nảy sinh từ đức tính công bằng chứ không phải từ một hợp đồng đơn thuần, và từ một ý chí ngay thẳng chứ không phải từ sự cân bằng lợi ích không ổn định. Thật vậy, chỉ có một ý chí ngay thẳng mới có thể nhận ra ở người khác một người anh em hoặc chị em, một người giống như mình.

Tám mươi năm sau, những lời trong Hiến chương thành lập của quý vị vẫn không hề mất đi sức mạnh. Tuy nhiên, chúng ta cũng thấy nguyên tắc chung này đang bị đe dọa sâu sắc bởi những hình thức tàn bạo gây ra sự ganh đua và xung đột. Trong số những thách thức mà thế giới khoa học và giáo dục đang phải đối mặt ngày nay, tôi muốn đặc biệt lưu ý đến những thách thức phát sinh từ lĩnh vực công nghệ rộng lớn. Nỗ lực của chúng ta trong lĩnh vực này phải bảo đảm rằng các công nghệ mới vẫn phục vụ con người, chứ không trở thành một công cụ thống trị và bất công khác.

Trải qua nhiều thế kỷ, nhiều công việc từng do con người thực hiện đã được giao phó cho máy móc, và khả năng cũng như ứng dụng của chúng không ngừng được mở rộng. Gần đây hơn, một số hệ thống nhân tạo thậm chí còn được đặt tên theo khả năng tư duy của con người: là trí tuệ. Tuy nhiên, đồng thời, các ý tưởng và mối quan hệ của chúng ta lại có nguy cơ bị suy yếu bởi quá trình phi nhân hóa. Nghịch lý ngày càng trở nên rõ ràng: trong khi "trí tuệ" được gán cho các hệ thống tính toán, chúng ta lại khó nhận ra phẩm giá bất khả xâm phạm của con người, những người mà cuộc sống bị đánh giá theo tiêu chuẩn hiệu quả và, khi bị coi là không còn hữu ích, sẽ bị từ chối và loại bỏ.

Thực tế đau lòng này mời gọi chúng ta suy ngẫm về sự mong manh của bản chất con người và phẩm giá vô bờ bến của mỗi con người — một phẩm giá không hề suy giảm ngay cả trong những hoàn cảnh dễ tổn thương nhất, thậm chí cho đến khi chết. Con người chắc chắn là một người được sinh ra, nhưng cũng là một người sẽ chết đi. Phẩm giá của chúng ta không bị hủy hoại bởi bệnh tật hay đau khổ, cũng không phụ thuộc vào khả năng của chúng ta. Thay vào đó, nó cần được chăm sóc yêu thương ở mọi giai đoạn của cuộc đời.

Đối với đức tin Kitô giáo, mầu nhiệm con người tìm thấy ánh sáng viên mãn nhất nơi Chúa Kitô, Đấng mà, "trong chính sự mặc khải mầu nhiệm của Chúa Cha và tình yêu của Người, đã mạc khải trọn vẹn cho nhân loại chính nó và soi sáng ơn gọi cao cả của nhân loại" (Công đồng Vatican II, Hiến chương Mục vụ Gaudium et Spes, 22). Trong ánh sáng của Người, mỗi người hiện ra trước mắt chúng ta như một tạo vật được Thiên Chúa yêu thương và mong muốn. Ánh sáng này cũng giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của kinh nghiệm chung của con người.

Kính thưa quý vị, với tư cách là những nhà khoa học, quý vị được kêu gọi hợp tác không ngừng nghỉ vì lịch sử chung của chúng ta, để từ sự đa dạng về quan điểm, một tầm nhìn chung có thể hội tụ, và từ sự hội tụ này, một hành động hài hòa. Sự hài hòa này được thể hiện trong công việc của UNESCO khi tổ chức này cất lên một tiếng nói hòa âm cho những khát vọng cao cả nhất vì lợi ích và sự quan tâm đến nhân loại. Nơi nào có sự hài hòa, nơi đó có sự đồng thuận giữa các tiếng nói khác nhau, và các quốc gia mà quý vị đại diện do đó được gắn kết lại với nhau trong sự đồng thuận.

Về vấn đề này, tôi muốn viện dẫn hai hình ảnh từ Kinh Thánh, là kho tàng văn hóa vĩ đại của nhân loại. Đó là tháp Babel và quảng trường Lễ Ngũ Tuần. Tôi đưa ra chúng như những cách để thể hiện sự thống nhất của gia đình nhân loại, mà ngay cả ngày nay vẫn luôn được kêu gọi để phân định hướng đi đúng đắn và ý nghĩa của lịch sử mà mình đang sống trong đó. Những câu chuyện Kinh Thánh này mô tả hai hình thức sống trong xã hội, mời gọi chúng ta suy ngẫm về hoàn cảnh của thời đại mình.

Tháp Babel tượng trưng cho sự thống nhất được áp đặt thông qua sự thống trị (xem Sáng thế ký 11:4). Đồng thời, công trình này cho thấy rằng quyền lực càng tìm cách áp bức, nó càng tự làm suy yếu mình, phơi bày bộ mặt vô nhân đạo của nó. Chúng ta thấy điều này trong sự đau khổ và bất công do chế độ chuyên chế gây ra, cũng như trong các hình thức bóc lột làm tổn hại cả xã hội và môi trường. Như lịch sử đã dạy chúng ta, nhiều đế chế đã say sưa trong quyền lực của mình trước khi bị chính quyền lực đó nuốt chửng và sụp đổ như một tòa tháp. Kết quả của sự kiêu ngạo này, được tôn cao rồi bị hạ thấp, là sự phân tán. Sự tự phụ cho mình là giống như Chúa và bắt các dân tộc phải chịu một ách thống trị duy nhất dẫn đến sự hỗn loạn ngôn ngữ và sự thất bại trong việc hiểu nhau. Thay vì vươn tới thiên đường như nó đã từng hy vọng, tháp Babel đã sụp đổ, với hai kết quả tiêu cực. Vì sự thống nhất mà nó áp đặt là cưỡng bức, sự đa dạng sau đó đã trở thành nguồn gốc của xung đột. Ngày nay, cám dỗ của tháp Babel lại xuất hiện trong toàn cầu hóa được theo đuổi mà không có tình huynh đệ, trong các hình thức tân thực dân tham lam, trong những áp đặt ý thức hệ và trong tất cả những "mối liên hệ không ràng buộc" làm giảm giá trị cuộc sống con người xuống thành thương mại (xem Ủy Ban Thần Học Quốc Tế, Quo Vadis, Humanitas?, 42). Bản thân khoa học, khi bị thu hẹp thành một kỹ thuật quyền lực, không còn phục vụ mục đích nâng cao nhân cách con người, mà thay vào đó có nguy cơ làm suy giảm thành quả lao động của con người.

Ngày nay, đặc biệt là khi chúng ta có phương tiện để kết nối con người và các châu lục tức thì, nhưng đồng thời, chúng ta cũng đang chứng kiến những hình thức cô lập mới, sự nghèo khó về vật chất và tinh thần, và sự bỏ rơi. Giao tiếp trở nên nhanh hơn nhiều, nhưng không nhất thiết là trung thực hơn. Thông tin thì dồi dào, nhưng không đồng nghĩa với sự khôn ngoan. Nếu thiếu một nền tảng đạo đức chung, nhiều kênh giao tiếp có nguy cơ làm gia tăng thông tin sai lệch và tạo ra sức lan truyền cho những từ ngữ vô nghĩa, từ đó cản trở đối thoại thay vì thúc đẩy nó.

Trí tuệ nhân tạo làm trầm trọng thêm vấn đề này. Mặc dù các hệ thống như vậy có thể liên kết dữ liệu, nhưng chúng không thể trả lời những câu hỏi liên quan đến ý nghĩa của cuộc sống con người, vốn bắt nguồn từ kinh nghiệm sống. Tuy nhiên, con người không thể sống thiếu ý nghĩa. Ý nghĩa là oxy của tâm trí. Vì lý do này, những thách thức của giao tiếp, vốn luôn là thách thức của giáo dục, khiến việc tìm kiếm chân lý trở thành vấn đề công bằng xã hội và bình đẳng lịch sử. Đó là lý do tại sao giáo dục trong lĩnh vực này là rất cần thiết, và tôi hoan nghênh sáng kiến của UNESCO thông qua chương trình Giáo dục Truyền thông và Thông tin, gọi tắt là MIL, nhằm thúc đẩy việc sử dụng có trách nhiệm các phương tiện truyền thông và công cụ kỹ thuật số.

Thật vậy, nếu thiếu đi sự thật, ngôn ngữ sẽ trở thành nô lệ cho logic của bạo lực và ý chí độc đoán của kẻ nắm quyền. Những người khác bị loại trừ nhân danh lợi nhuận, và người vô tội bị giết hại nhân danh tự do. Thay vì tôn trọng pháp luật, những người nắm quyền viện dẫn pháp luật khi nó phục vụ lợi ích của họ và coi thường nó khi nó hạn chế họ, thậm chí coi công lý như một món hàng để mua bán. Nếu nhận ra rằng sự tha hóa của pháp luật bắt đầu từ sự tha hóa của tâm hồn, chúng ta có thể nhận thấy mọi ngành khoa học đều có nguy cơ đánh mất ý nghĩa đích thực của nó khi được theo đuổi mà thiếu đạo đức, và do đó không còn phục vụ và phản ánh phẩm giá con người.

Về vấn đề này, tôi khuyến khích toàn thể cộng đồng quốc tế dành sự quan tâm đặc biệt đến việc bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên. Trong thời đại kỹ thuật số, sự dễ bị tổn thương của các em không bao giờ được trở thành cơ hội để bị lợi dụng. Mong rằng những công nghệ này sẽ hỗ trợ sự phát triển, giáo dục và các mối quan hệ của các em, bảo vệ quyền tự do tư tưởng và nhận thức, và luôn luôn phục vụ phẩm giá con người.

Sự tha hóa văn hóa mà chúng ta đang xem xét tìm thấy sự cứu chuộc của nó trong quảng trường công cộng của Lễ Ngũ Tuần. Ở đó, một thông điệp hòa bình được đón nhận như tin mừng bởi người dân của mọi quốc gia. Thông điệp này loan báo sự phục sinh của Chúa Giêsu, nghĩa là chiến thắng của sự sống trên cái chết và ơn cứu độ mang lại hy vọng cho thế giới. Vào ngày Lễ Ngũ Tuần, quảng trường công cộng trở thành nơi mà hòa bình chữa lành mọi tội lỗi chống lại con người được cử hành. Mỗi người hiện diện đều nghe được thông điệp "bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của mình" (xem Công vụ 2:8). Sự hiệp thông không hề đàn áp sự đa dạng. Trái lại, nó cho phép sự đa dạng phát triển mạnh mẽ trong sự hài hòa của các giọng nói và khuôn mặt. Trong lời loan báo hòa bình, sự phong phú của các nền văn hóa trở thành người mang một chân lý phổ quát. Giáo huấn Kinh Thánh do đó chỉ cho chúng ta con đường để đạt được điều mà tất cả chúng ta tìm kiếm: "sự hiệp nhất không xóa bỏ sự khác biệt mà coi trọng lịch sử cá nhân của mỗi người và văn hóa xã hội và tôn giáo của mỗi dân tộc" (Bài giảng trong Thánh lễ Khởi đầu Triều Đức Giáo Hoàng, ngày 18 tháng 5 năm 2025). Không phải sự thống trị của tháp Babel, mà chính là hòa bình của Lễ Ngũ Tuần, đã tạo nên sự hiệp thông giữa tất cả các dân tộc. Do đó, mỗi nền văn hóa đều đạt được trí tuệ cao nhất của mình khi tìm kiếm hòa bình và lợi ích chung, làm chứng cho ý nghĩa đích thực của nhân loại chúng ta.

Những người làm công tác giáo dục biết rằng chỉ có chân lý mới giải phóng chúng ta. Những người giảng dạy và những người nghiên cứu biết rằng sai lầm trói buộc chúng ta vào sự ngu dốt và mê tín. Bất cứ khi nào chúng ta gặp trở ngại trong sứ mệnh của mình, hãy nhớ rằng chỉ có một trái đất cho tất cả và một bản chất con người chung. Con người không thể được hiểu bằng cách tách rời những gì thuộc về nhau: thể xác và linh hồn, đời sống cá nhân và các mối quan hệ, mối quan hệ của chúng ta với người khác và với môi trường. Tất cả đều là một phần của sự thống nhất trong sự tồn tại của chúng ta. Vì lý do này, việc vun trồng trái đất cũng có nghĩa là vun trồng nhân loại sinh sống trên đó. Giáo dục và khoa học được kêu gọi thực hiện nhiệm vụ này. Thật vậy, không phải ngẫu nhiên mà mọi nền văn hóa, theo chính từ nguyên thủy của từ này, đều là một hành động vun trồng. Do đó, tôi xin nhắc lại lời kêu gọi của những người tiền nhiệm của tôi về việc cùng nhau chăm sóc con người và tạo hóa: Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã nói về sự cần thiết của một hệ sinh thái của con người, trong khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã phát triển quan điểm về hệ sinh thái toàn diện (xem Bênêđíctô XVI, Bài phát biểu trước Quốc hội Liên bang, ngày 22 tháng 9 năm 2011; Phanxicô, Thông điệp Laudato Si’, 137–162).

Tiêu chuẩn để đánh giá sự cam kết của chúng ta chính là sự quan tâm mà chúng ta dành cho những người yếu thế nhất và người nghèo: trẻ em trong bụng mẹ và trên các chiến trường, người khuyết tật về thể chất và trí tuệ, người già, người di cư, người tị nạn và tất cả những người bị gạt bỏ một cách kiêu ngạo vì bị coi là vô dụng. Họ là thước đo thực sự cho tuyên bố của chúng ta về việc tôn trọng phẩm giá con người, và việc bảo vệ và thúc đẩy họ cũng mở rộng đến cả tạo hóa. Trái ngược với điều này là ý chí khai thác và cướp bóc, lấy càng nhiều càng tốt từ mọi sinh vật, tiêu thụ mà không bảo vệ, phá hủy mà không vun trồng. Do đó, cuộc khủng hoảng sinh thái hiện nay là một cuộc khủng hoảng nhân học; hơn nữa, Giáo hội tin chắc rằng mỗi nền văn hóa đều mang trong mình một trí tuệ trưởng thành trong một hệ sinh thái của các dân tộc. Môi trường sống của con người là xã hội - không chỉ là một môi trường vật chất đơn thuần, như sa mạc hay đại dương đối với động vật, mà là một môi trường đạo đức và quan hệ. Nơi nào có hòa bình xã hội, nơi đó các dân tộc phát triển thịnh vượng trong công lý.

Tại đây, sứ mệnh giáo dục và khoa học cao cả của UNESCO tìm thấy mục tiêu tối thượng của mình: trong công việc kiên trì kiến tạo hòa bình. Giữa nhiều vấn đề phức tạp và cấp bách của thời đại hiện nay, thế giới nhìn nhận các thể chế quốc tế với nhiều cảm xúc lẫn lộn. Một mặt, các thể chế này được kỳ vọng sẽ đáp ứng những thách thức mà không một quốc gia nào có thể đơn độc đối mặt. Mặt khác, chính những thể chế này lại đang trải qua một cuộc khủng hoảng về hiệu quả, đặc biệt là trong những tình huống mà đối thoại bị coi là trở ngại cho hành động hơn là nguồn lực cho hòa bình, là một trò hề hơn là một cơ hội để cùng nhau tìm kiếm lợi ích chung. Trong trường hợp này, chúng ta thấy nhu cầu cấp thiết phải thúc đẩy một đức tính dường như rất được mong muốn nhưng lại hiếm khi được tìm thấy, đó là đức tính tin tưởng. Tin tưởng rằng sự khác biệt không nhất thiết cấu thành mối đe dọa; tin tưởng rằng đối thoại chân thành có thể mang lại điều tốt đẹp hơn những gì các cá nhân có thể đạt được một mình. Tòa Thánh mong muốn tăng cường niềm tin này vào UNESCO, cũng như các tổ chức quốc tế khác, trong nhận thức rằng mỗi dân tộc đều có vai trò quý giá của riêng mình trong việc theo đuổi sự tiến bộ đích thực của nhân loại mà chỉ có hòa bình mới có thể bảo đảm. Điều này không phải là ôm ấp một sự lạc quan ngây thơ bỏ qua những khó khăn, mà là kiên trì với hy vọng rằng điều tốt đẹp mong muốn luôn luôn có thể đạt được. Mỗi đứa trẻ sinh ra trên thế giới này đều mang đến một niềm hy vọng mới. Mỗi người cống hiến cuộc đời mình cho việc theo đuổi chân lý đều đang thực hiện một hành động của hy vọng. Mong rằng UNESCO, về phần mình, sẽ làm chứng cho niềm hy vọng này bằng cách thúc đẩy sự hiểu biết giữa các quốc gia thông qua đối thoại giữa các nền văn hóa của họ. Bởi vì chúng ta tin chắc rằng giáo dục là con đường để vượt qua sự ngờ vực lẫn nhau và khoa học có thể phục vụ mọi con người, gieo những hạt giống ngày hôm nay sẽ cho một mùa gặt bội thu trong tương lai. Niềm tin này củng cố niềm hy vọng của chúng ta vào lòng bác ái, vào sự tận tâm vì lợi ích của người láng giềng. Bởi vì nếu tất cả chúng ta đều vững vàng cam kết với sự vĩ đại của nhân loại chung, hòa bình cuối cùng có thể nở rộ.

Trong quá trình hợp tác này, các truyền thống tôn giáo đóng một vai trò cần thiết và không thể thay thế về mặt văn hóa. Tôn giáo lên tiếng cho những câu hỏi của chúng ta về nguồn gốc sự sống và mục đích của nó. Chúng đề cập đến ý nghĩa tối thượng của cuộc sống, điều được phản ánh trong những quyết định hàng ngày của chúng ta. Khi những người thiện chí hướng hành động của mình về phía Chúa, dưới ánh sáng của Ngài, những khác biệt văn hóa của họ không tan biến vào sự hỗn loạn của tháp Babel. Thay vào đó, họ thấy mình được đoàn kết trong một cuộc tìm kiếm ý nghĩa chung và hướng tới một vận mệnh không phải là cái chết. Chúng ta không đang hướng tới sự lãng quên. Đó là lý do tại sao tinh thần con người, trong mối quan hệ với Chúa, càng cảm nhận sâu sắc hơn lời kêu gọi vun đắp hòa bình thông qua một giao ước giữa các dân tộc nhận ra rằng họ là con cái của cùng một Cha, anh chị em của nhau.

Tôi hy vọng rằng cuộc gặp gỡ hôm nay sẽ củng cố thêm nỗ lực của tất cả chúng ta trong việc nuôi dưỡng một nhận thức sống động, sâu sắc và hiệu quả hơn về tư cách thành viên của chúng ta trong một gia đình nhân loại duy nhất. Trong bối cảnh này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ của UNESCO, những người đã thực hiện một cách chuyên nghiệp và tận tâm sứ mệnh cao cả của tổ chức này là thúc đẩy hòa bình thông qua việc trau dồi mọi ngành nghệ thuật và khoa học của nhân loại.

Tôi trình bày những suy nghĩ này với tất cả quý vị, với những người dân mà quý vị đại diện, và đặc biệt là với thế hệ trẻ. Thật vậy, chính thế hệ trẻ là những người quan sát hành động của chúng ta sát sao nhất. Khi bày tỏ sự ủng hộ của tôi đối với khát vọng công lý của họ, với lòng biết ơn và sự kính trọng, tôi cầu xin Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa toàn năng và nhân từ, ban phước lành dồi dào cho tất cả quý vị và đất nước của quý vị. Xin cảm ơn.

[1] Diễn văn tại UNESCO, ngày 2 tháng 6 năm 1980. Xem thêm. Thomas Aquinas, In Aristotelis Posteriora Analytica, 1.

---

Source:Dicastère pour la Communication - Libreria Editrice Vaticana

VISITE À L'ORGANISATION DES NATIONS UNIES POUR L'ÉDUCATION, LA SCIENCE ET LA CULTURE (UNESCO) - DISCOURS DU PAPE LÉON XIV

 

Trước sự chứng kiến của hàng chục ngàn người tụ tập tại The Dome at America’s Center ở St. Louis, Đức Tổng Giám Mục Fulton J. Sheen đã chính thức được tuyên Chân Phước vào lúc 3 giờ chiều Thứ Năm, 24 Tháng Chín, theo một sắc lệnh do Đức Giáo Hoàng Lêô XIV ký

Nghi thức tuyên Chân Phước bắt đầu vào đầu Thánh lễ, ngay sau khi các tín hữu hát kinh Kyrie, tiếng Việt gọi là Kinh Thương Xót.

Mở đầu nghi thức, Đức Cha Louis Tylka, Giám Mục Giáo phận Peoria, Illinois, đã chính thức thỉnh cầu Đức Hồng Y Tagle tuyên Chân Phước cho Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen.

Sau đó, Paul Cunningham, cháu trai của Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen, đã đọc một tiểu sử ngắn về người thân nổi tiếng của mình.

Đức Tổng Giám Mục Fulton J. Sheen có tên khai sinh là Peter John Sheen; sinh ngày 8 tháng 5 năm 1895 tại El Paso, Illinois, trong một gia đình nông dân bình thường. Sau đó, ngài đổi tên là Fulton John Sheen. Fulton là họ của mẹ ngài.

Ngài được thụ phong linh mục tại giáo phận Peoria vào ngày 20 tháng 9 năm 1919, sau khi theo học tại Chủng viện Thánh Phaolô và Đại Học Thánh Viator. Ngài nhận được bằng tiến sĩ triết học từ Đại học Công Giáo Louvain ở Bỉ năm 1923.

Cha Fulton Sheen là một người tiên phong có tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực truyền thông và một nhà truyền giáo nổi tiếng trên truyền hình, người đã tiếp cận hàng triệu người thông qua đài phát thanh và truyền hình thời kỳ đầu. Chương trình "Giờ Công Giáo" được phát sóng trên đài phát thanh vào tối Chúa Nhật rất được yêu thích, bắt đầu từ năm 1930 và thu hút hàng triệu người nghe mỗi tuần trong suốt hai thập niên.

Sau đó, ngài phát triển chương trình "Cuộc sống đáng sống". Đó là chương trình tiên phong trong lĩnh vực phát sóng tôn giáo trên truyền hình với một chương trình hàng tuần ra mắt năm 1951, thu hút tới 30 triệu người xem mỗi tuần.

Ngài được thụ phong giám mục năm 1951, và được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ Tá của New York. Ngài đoạt giải Emmy cho Nhân vật truyền hình xuất sắc nhất năm 1953.

Sau đó, ngài được bổ nhiệm Giám mục Chính Tòa của Rochester từ năm 1966 đến năm 1969. Ngài từ chức vào ngày 6 Tháng Chín, 1969 ở tuổi nghỉ hưu 75, và được Đức Thánh Cha Phaolô Đệ Lục bổ nhiệm làm Tổng Giám Mục hiệu tòa Newport, xứ Wales.

Ngài được Chúa gọi về vào ngày 9 Tháng Mười Hai, 1979 tại thành phố New York ở tuổi 84.

Án Tuyên Thánh cho ngài được bắt đầu vào năm 2002.

Tháng 6, 2012, Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô thứ 16 tuyên bố ngài là Bậc Đáng Kính. Ngày 5 Tháng Bẩy, 2019, Đức Thánh Cha Phanxicô chuẩn y một phép lạ nhờ lời cầu bầu của ngài, mở đường cho việc tuyên Chân Phước cho ngài. Lễ tuyên Chân Phước cho ngài được dự trù vào ngày 21 Tháng Mười Hai, 2019 tại Peoria.

Tưởng cũng nên biết thêm: Lý do chọn giáo phận Peoria để tuyên Chân Phước cho Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen là vì theo một thủ tục mới của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô thứ 16, việc tuyên Chân Phước lý tưởng nhất nên diễn ra tại giáo phận quê hương của vị Tân Chân Phước.

Chẳng may, Đức Cha Salvatore Matano, Giám Mục Rochester đã tìm cách cản trở lễ tuyên Chân Phước, cáo buộc rằng Đức Cha Sheen đã thuyên chuyển một linh mục lạm dụng tính dục từ nơi này sang nơi khác thay vì phải huyền chức vị ấy. Tuy nhiên, giáo phận Peoria phản kháng và trưng ra các bằng chứng cho thấy quyết định thuyên chuyển vị linh mục ấy là do Giám Mục kế nhiệm Đức Cha Sheen đưa ra, không phải là ngài. Phản kháng của giáo phận Peoria có hiệu quả nhưng vì đại dịch coronavirus và vì những thận trọng nhất định, mãi cho đến nay lễ tuyên Chân Phước mới được diễn ra.

Sau phần đọc tiểu sử, Đức Hồng Y Tagle, thay mặt Đức Giáo Hoàng Lêô, đã đọc sắc lệnh tuyên Chân Phước bằng tiếng Latinh. Tiếp theo, Đức Cha Tylka đọc bản tuyên bố bằng tiếng Anh.

Dưới đây là toàn văn bản dịch sang Việt Ngữ sắc lệnh tuyên Chân Phước

"Để thực hiện nguyện vọng của anh em chúng tôi, là Giám mục Louis của Peoria, cũng như nhiều anh em khác trong hàng giám mục và nhiều tín hữu Kitô giáo, sau khi tham khảo ý kiến của Bộ Tuyên thánh; chúng tôi theo thẩm quyền tông đồ của mình, tuyên bố rằng Tôi Tớ Đáng Kính của Chúa Fulton John Sheen, Tổng Giám Mục danh dự của Newport và cựu Giám mục Rochester ở Hoa Kỳ, một người rao giảng Tin Mừng không mệt mỏi qua các phương tiện truyền thông hiện đại và một mục tử siêng năng được thúc đẩy bởi lòng nhiệt thành truyền giáo, từ nay sẽ được gọi là Chân Phước và lễ kính ngài được cử hành vào ngày 9 tháng 12, là ngày ngài được tái sinh trên trời, tại những nơi và theo cách thức được luật pháp quy định. Nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Amen. Ban hành tại Castel Gandolfo vào ngày Lễ nhớ Đức Trinh Nữ Maria Núi Carmelô, 16 tháng 7, năm 2026, năm thứ hai triều Giáo Hoàng của chúng tôi. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV."

Trong bài thánh ca tạ ơn "Lạy Chúa là Cha Chí Thánh, chúng con ngợi khen Danh Chúa", một bức ảnh mới được tạc của Chân phước Sheen, có vầng hào quang, được mở ra, và một thánh tích được dâng lên để tôn kính. Sau bài thánh ca và lời phát biểu của Đức Cha Tylka, Thánh lễ tiếp tục.

Hàng ngàn tín hữu đã tập trung tại Nhà thờ chính tòa Thánh Louis để tham dự lễ chiều trước thềm lễ tuyên Chân Phước lịch sử cho Đức Tổng Giám Mục Fulton J. Sheen vào ngày 24 tháng 9.

Phát biểu trước đám đông, Đức Cha Robert Barron của Giáo phận Winona-Rochester, Minnesota, đã nêu bật tinh thần của Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen như một hình mẫu quan trọng cho Giáo hội ngày nay.

"Bất cứ ai tìm kiếm ngôn ngữ mới mẻ để mang Tin Mừng đến nền văn hóa của chúng ta, bất cứ ai rao giảng lời cổ xưa với tấm lòng nhiệt huyết, và bất cứ ai dám sử dụng phương tiện truyền thông sẵn có đều mang ơn Fulton Sheen và tìm thấy nơi ngài một người bạn và người cầu thay nguyện giúp quyền năng trên trời."

Lịch sử đáng chú ý của địa điểm Tuyên Chân Phước cho Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen

Các tín hữu Công Giáo đã tập trung tại The Dome at America’s Center ở St. Louis để tham dự lễ tuyên Chân Phước cho Đức Tổng Giám Mục Fulton J. Sheen. Địa điểm này nằm ở phía tây sông Mississippi và sát bên Cổng vòm Gateway Arch nổi tiếng.

Với kỳ vọng đón tiếp hơn 50.000 tín hữu Công Giáo từ khắp thế giới, địa điểm tuyên Chân Phước này đã có một lịch sử đáng chú ý kể từ khi mở cửa vào năm 1995.

Trước đây được biết đến với tên gọi Trans World Dome và Edward Jones Dome, công trình lịch sử này nổi tiếng vì đã tổ chức một Thánh lễ công khai mang tính lịch sử trong chuyến thăm kéo dài 32 giờ của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị tới St. Louis.

Thu hút hơn 104.000 tín hữu tham dự buổi lễ vào ngày 27 Tháng Giêng năm 1999, đây là một trong những sự kiện tập trung đông người nhất bên trong nhà thờ. Đức Giáo Hoàng đã gửi một thông điệp ủng hộ sự sống đến người dân Mỹ: "Hãy chống lại văn hóa sự chết và đứng vững về phía sự sống." Đức Thánh Cha kêu gọi sự đoàn kết, hòa giải và liên minh chống lại các chương trình phá thai.

Sân vận động Dome at America’s Center tiếp tục là không gian dành cho các cuộc tụ họp lớn. Ngành công nghiệp thể thao, các triển lãm thương mại, hội nghị và các hình thức giải trí khác thường xuyên sử dụng sân vận động này. Hiện tại, đây là sân nhà của đội St. Louis Battlehawks thuộc Liên đoàn Bóng bầu dục Hoa Kỳ (United Football League); tuy nhiên, trước đây nó từng là sân nhà của đội St. Louis Rams thuộc NFL trong 20 năm trước khi đội chuyển đến Los Angeles vào năm 2016. Dome at America’s Center là địa điểm tổ chức các cuộc tụ họp lớn và những sự kiện quan trọng đối với mọi người thuộc mọi tầng lớp xã hội.

Một khoảnh khắc quan trọng trong buổi lễ bao gồm việc một thiếu niên tên James Fulton Engstrom mang một thánh tích lên.

Đối với người ngoài cuộc, cậu ấy chỉ là một học sinh trung học bình thường. Nhưng đối với Giáo Hội Công Giáo, sự hiện diện của cậu ấy là bằng chứng sống động của một phép lạ — và là minh chứng sâu sắc cho lý do tại sao Đức Cha Fulton Sheen lại là vị thánh bảo trợ quyền lực cho thai nhi và phong trào tôn trọng sự sống. Phép lạ xoay quanh sự cầu bầu của Đức Cha Sheen bắt nguồn từ một ca sinh nở kinh hoàng tại nhà. Sinh ra không có mạch hoặc nhịp tim, đứa trẻ về mặt kỹ thuật đã chết trong 61 phút đầy đau đớn. Khi các nhân viên cấp cứu chuyển đứa bé từ nhà đến bệnh viện, các bác sĩ đã nỗ lực hết sức để cứu sống em. Trong suốt quá trình đó, cha mẹ sùng đạo của đứa trẻ — những người có lòng sùng kính sâu sắc đối với Đức Cha Sheen — đã cầu xin vị Tổng Giám Mục huyền thoại can thiệp, kêu gọi những người khác cùng cầu nguyện với họ.

Ngay khi các bác sĩ chuẩn bị tuyên bố rằng đứa trẻ đã không qua khỏi, mạch của đứa trẻ đã trở lại.

Luke và Elena Arredondo đã cùng các con của họ di cư từ Pensacola, Florida đến đây. Khi còn học ở chủng viện, Luke được Elena, lúc đó chỉ là bạn, tặng cuốn sách "Ba điều cần biết để kết hôn". Những lời trong sách đã ảnh hưởng sâu sắc đến sự phân định đức tin của Luke, cuối cùng dẫn đến việc anh kết hôn với Elena. Ngày nay, họ có năm người con, trong đó có một cậu con trai tên là Fulton!

Đối với Bonnie Engstrom, người đã chứng kiến đứa con sơ sinh của mình được chữa lành một cách kỳ diệu nhờ sự cầu bầu của Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen, người sắp được tuyên Chân Phước, hành trình hướng tới lễ tuyên Chân Phước cho vị giám mục này là một "cuộc hành trình đầy cảm xúc thăng trầm".

Bà Engstrom dự đoán Thánh lễ ngày 24 tháng 9 sẽ là "một sự nếm trải trước thiên đường", "nơi tất cả chúng ta sẽ cùng nhau thờ phượng Chúa và cử hành Giáo hội nói chung, cùng với quyền năng của thân thể Chúa Kitô và mọi ân sủng tốt lành mà Chúa đã ban cho chúng ta. Tôi rất mong chờ điều đó", bà nói tại cuộc họp báo sáng thứ Năm.

Tòa Bạch Ốc ra thông cáo về việc Tuyên Chân Phước cho Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen.

Tòa Bạch Ốc hôm thứ Năm đã ra một tuyên bố của Tổng thống Donald Trump nhân dịp tuyên Chân Phước cho Đức Tổng Giám Mục Fulton Sheen. "Tôi và Melania cùng chung vui với tất cả những người đang tôn vinh cuộc đời và di sản của Đức Tổng Giám Mục Fulton J. Sheen - vị linh mục Công Giáo tiên phong trong việc sử dụng truyền thông để nói lên sự thật, rao giảng Tin Mừng và đưa nhiều linh hồn đến gần Chúa Kitô hơn", Tổng thống Trump nói trong tuyên bố.

"Fulton Sheen được trời phú cho trí thông minh phi thường, khiếu hài hước và tài hùng biện"

Thông cáo này đề cập đến nguồn gốc của Sheen ở Illinois cho đến khi ngài nổi tiếng với vai trò người dẫn chương trình truyền hình "Life Is Worth Living" nghĩa là "Cuộc đời đáng sống".

Theo tuyên bố, vào những năm 1960, " Đức Tổng Giám Mục Sheen đã hướng về phía máy quay để chỉ ra một ‘loại bạo lực mới đang càn quét đất nước, trường học và đường phố của chúng ta’." Tuyên bố cho biết, trích dẫn lời Đức Cha Sheen, "bạo lực này liên quan đến việc phá hủy mọi thứ thuộc về quá khứ." Tuyên bố nói tiếp: "Quốc gia chúng ta quá đầy rẫy những kẻ đang la hét, ‘Đả đảo... Đả đảo trường học. Đả đảo nhà thờ. Đả đảo giáo viên. Đả đảo chính phủ. Đả đảo cảnh sát. Liệu các người có thể xây dựng bất cứ thứ gì từ dưới lên không? Các người không thể... Bây giờ chúng ta hãy bắt đầu sử dụng từ "Hướng lên". Hướng lên khỏi tất cả những thứ dơ bẩn này. Hướng lên khỏi bạo lực này... Hướng lên - hướng lên với Chúa.’"

Thông cáo kết luận: "Tối nay, khi hàng ngàn người Mỹ tụ họp tại St. Louis, Missouri, để tham dự Thánh lễ tuyên Chân Phước cho ngài, chúng ta cầu nguyện rằng sự tận tâm anh hùng của Đức Tổng Giám Mục Sheen trong việc nuôi dưỡng tâm hồn đất nước sẽ truyền cảm hứng cho những người khác noi theo gương ngài và nâng đỡ quốc gia chúng ta lên cao hơn nữa hướng về Chúa."

Tammy Peterson suy ngẫm về Fulton Sheen

Tammy Peterson, một người cải đạo sang Công Giáo, người dẫn chương trình podcast và là vợ của nhà tâm lý học nổi tiếng Jordan Peterson, đã có cuộc phỏng vấn với tờ National Catholic Register trước lễ tuyên Chân Phước cho Đức Tổng Giám Mục Fulton J. Sheen, nói rằng ngài là "một nhân vật vĩ đại để mọi người noi theo" khi họ tìm kiếm ý nghĩa, và cuối cùng là tình yêu thiêng liêng, trong cuộc sống của mình.

"Ngài là một nhân vật trí thức phức tạp," bà nói, lưu ý rằng Đức Cha Sheen đã sống một cuộc đời tận hiến sâu sắc từ khi còn rất trẻ, dành một giờ cầu nguyện mỗi ngày trong khoảng 60 năm. "Ngài nói rằng ngài không hoàn hảo. Không ai trong chúng ta hoàn hảo cả, và ngài cũng biết điều đó. Vì vậy, ngài thực sự là một hình mẫu tuyệt vời để mọi người noi theo, để nghĩ rằng, ‘Có lẽ nếu tôi cẩn thận hơn, có lẽ tôi có thể sống một cuộc đời có ý nghĩa và điều đó sẽ đưa tôi đến một nơi mà tôi có thể có tình yêu trong cuộc sống của mình và trao đi tình yêu trong cuộc sống của mình’," bà nói. "Bởi vì thực sự, khi xét đến tất cả những điều khác mà chúng ta tìm kiếm, nếu không có tình yêu, thì chúng ta cảm thấy lạc lõng," Peterson nói.

Bà Peterson gia nhập Giáo Hội Công Giáo năm 2023, sau khi trải qua sự chữa lành kỳ diệu khỏi một dạng ung thư thận hiếm gặp và nghiêm trọng, là điều mà bà đã kể lại với Solene Tadie của tờ Register. Bà là một trong những diễn giả nổi bật tại "Hội nghị Thánh nhân nước Mỹ" của Phong trào Fulton Sheen, được tổ chức vào thứ Tư tại St. Louis. Là một "người nổi tiếng cải đạo", sự hiện diện của bà Peterson tại lễ tuyên Chân Phước cho ngài đặc biệt phù hợp. Trong suốt thời gian làm linh mục, Fulton Sheen dường như có một khát vọng không thể nguôi ngoai trong việc cải đạo mọi người sang Công Giáo. Ngài nổi tiếng với việc sẵn lòng hướng dẫn đức tin cho bất cứ ai yêu cầu, và danh sách những người cải đạo được tường trình nhờ ngài rất dài và bao gồm nhiều nhân vật văn hóa và chính trị nổi tiếng.

 

1. Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công tỉnh Rostov và vùng Krasnodar của Nga, các kho chứa dầu bốc cháy dữ dội.

Theo chính quyền địa phương, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine được tường trình đã tấn công vào các kho chứa dầu ở tỉnh Rostov và vùng Krasnodar của Nga vào đêm 24 tháng 9.

Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố rằng hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn và phá hủy 40 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên một số khu vực của Nga, bao gồm tỉnh Rostov, vùng Krasnodar và Crimea bị tạm chiếm, vào đêm 24 tháng 9.

Thống đốc tỉnh Rostov Yury Slyusar tuyên bố lực lượng phòng không Nga đã chặn các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên bầu trời Taganrog và các quận Kagalnitsky và Neklinovsky.

Theo Slyusar, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống đã gây hư hại các tòa nhà hành chính tại một kho dầu ở quận Kagalnitsky, nhưng không có thương vong hay hỏa hoạn.

Ngoài ra, kênh Telegram Exilenova+ của Ukraine ngày 24 tháng 9 cho biết một kho chứa dầu ở thị trấn Novotitarovskaya thuộc vùng Krasnodar Krai lân cận cũng bốc cháy sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đưa tin một vụ cháy đã xảy ra tại khuôn viên "một cơ sở" sau khi mảnh vỡ từ một máy bay điều khiển từ xa rơi xuống khu Dinsky thuộc tỉnh Krasnodar. Không có thương vong nào được ghi nhận.

[Kyiv Independent: Ukrainian drones attack Russia's Rostov Oblast, Krasnodar Krai, allegedly targeting oil depots]

2. Lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công 300 tàu chở dầu thuộc Hạm đội Bóng tối của Nga trong vòng 3 tháng.

Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF của Ukraine cho biết họ đã tấn công 300 tàu chở dầu hạm đội bí mật của Nga trong vòng 11 tuần trong một chiến dịch có tên gọi "Chiến dịch MoLoChKa".

Cái gọi là "hạm đội bóng tối" đề cập đến các tàu chở dầu cũ vận chuyển dầu của Nga và lách luật trừng phạt cũng như mức giá trần của phương Tây bằng nhiều cách khác nhau để che giấu nguồn gốc và điểm đến của hàng hóa.

Chỉ huy của USF, Thiếu Tá Robert "Magyar" Brovdi, cho biết đơn vị của ông đã tấn công 134 tàu chở dầu như vậy ở Biển Azov và 166 tàu chở dầu khác ở Hắc Hải trong vòng 11 tuần.

Ông cho biết chiến dịch bắt đầu vào ngày 6 tháng 7 năm 2026.

Theo lời giải thích của Brovdi hồi tháng 7, tên của chiến dịch này là một từ viết tắt ngược từ một cụm từ tiếng Ukraine có nghĩa là "Mạc Tư Khoa sẽ nằm xuống bên kia Crimea", trong đó từ "Molochka" có nghĩa là "Sữa" trong tiếng Ukraine.

Hầu hết các tàu thuộc hạm đội ngầm bị tấn công đều đến từ giai đoạn đầu của chiến dịch, với việc USF tuyên bố 159 tàu chở dầu đã bị tấn công trong vòng 12 ngày, kết thúc vào ngày 17 tháng 7.

Đến đầu tháng 8, USF cho biết họ đã bắt giữ thêm 12 tàu ngầm nữa trong tuần đầu tiên của tháng, nâng tổng số tàu ngầm bị bắt giữ lên 218 chiếc – 134 chiếc ở Biển Azov và 84 chiếc ở Hắc Hải.

Hồi tháng 7, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov lên án các vụ tấn công là "hành vi cướp biển", trong khi ông Brovdi bác bỏ tuyên bố này. Cùng thời điểm đó, Mạc Tư Khoa cũng tấn công vào các tàu thương mại chở ngũ cốc của Ukraine kể từ những ngày đầu cuộc xâm lược Ukraine năm 2022.

Một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, gọi tắt là CREA ước tính rằng tổng lượng xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch của Nga đã giảm 7% trong tháng 8, trong đó khối lượng xuất khẩu bằng đường biển giảm 21% và doanh thu giảm 32% do Ukraine cũng tăng cường các cuộc tấn công vào các cảng Hắc Hải của Nga.

Một báo cáo khác của Viện KSE của Ukraine lưu ý rằng Nga đã tăng cường vận chuyển hàng hóa bằng đội tàu ngầm từ các cảng Baltic của mình để đáp trả, mặc dù điều này vẫn không bù đắp được những tổn thất tổng thể.

[Kyiv Post: Ukraine's Drone Forces Hit 300 Russian Shadow Fleet Tankers in 3 Months]

3. Tổng thống Zelenskiy nói ông sẽ đến thăm Mạc Tư Khoa "trên một hỏa tiễn".

Khi các phóng viên Nga hỏi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy ở New York về kế hoạch thăm Mạc Tư Khoa, ông đã trả lời thẳng thừng: "Bằng hỏa tiễn chết tiệt."

Cuộc trao đổi diễn ra bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ Tư. Video về cuộc gặp gỡ này đã được lan truyền trên mạng.

Tổng thống Zelenskiy đã đề cập đến khả năng đàm phán tại Mạc Tư Khoa vào ngày 30 tháng Giêng. Ông nói rằng một cuộc gặp với Putin ở đó là "không thể" và công khai mời Putin đến Kyiv thay thế.

"Tôi sẽ công khai mời ông ấy, nếu ông ấy dám, dĩ nhiên rồi," Tổng thống Zelenskiy nói vào thời điểm đó.

Ông nói thêm rằng Ukraine rất nghiêm chỉnh trong việc chấm dứt chiến tranh và sẽ xem xét một cuộc gặp gỡ giữa các nhà lãnh đạo theo thể thức có thể mang lại kết quả. Nhưng ông cho rằng Mạc Tư Khoa và Belarus là những địa điểm không thể chấp nhận được vì Nga đang tiến hành chiến tranh chống lại Ukraine và Belarus là đối tác của Nga trong những hành động đó.

"Nhưng nếu ai đó không muốn gặp mặt nhưng vì lý do nào đó không thể nói thẳng ra, thì đó là lúc những lời mời đến Mạc Tư Khoa xuất hiện. Chuyện gì đang xảy ra đã rõ ràng rồi," Tổng thống Zelenskiy nói thêm.

[Kyiv Post: Zelensky Says He Would Visit Moscow ‘On a Rocket’]

4. Tòa Bạch Ốc phản hồi bài phát biểu của tổng thống Iran tại Liên Hiệp Quốc.

Tòa Bạch Ốc hôm thứ Ba cho biết Tổng thống Trump đang "dũng cảm" đấu tranh chống lại chế độ Iran, khi trả lời câu hỏi về bài phát biểu của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

"Chính quyền Iran đã sát hại hàng ngàn người dân của mình, giết hại người Mỹ ở nước ngoài, thực hiện các hành vi khủng bố ở eo biển Hormuz và tiến hành các cuộc tấn công bừa bãi chống lại các nước láng giềng trong khu vực," Anna Kelly, phó thư ký báo chí chính của Tòa Bạch Ốc, cho biết trong một tuyên bố. "Tổng thống đang dũng cảm bảo đảm rằng một quốc gia độc ác như vậy sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, điều này sẽ làm cho toàn thế giới an toàn hơn và ổn định hơn."

Pezeshkian nói rằng Iran là nạn nhân của Israel và Mỹ, và Mỹ đang sử dụng eo biển Hormuz "để áp đặt sự xâm lược của họ lên chúng tôi".

Ông Pezeshkian nói: "Iran sẽ không bao giờ cúi đầu hay quỳ gối. Tổng thống Trump và những kẻ muốn bắt nạt chúng tôi cần hiểu rằng chúng tôi sẵn sàng đối thoại, ngoại giao và đàm phán mà không cần sử dụng ngôn ngữ vũ lực."

[CBSNews: White House responds to Iranian president's speech at U.N.]

5. NATO tăng cường chia sẻ thông tin tình báo trước mối đe dọa phá hoại từ Nga.

Các đồng minh NATO đang tăng cường chia sẻ thông tin tình báo khi các vụ phá hoại nghi do Nga gây ra lan rộng khắp Âu Châu.

Hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Chín, Tư lệnh tối cao Liên minh Âu Châu, gọi tắt là SACEUR, Tướng Alexus Grynkewich, kêu gọi các đối tác giữ bình tĩnh trước mối đe dọa từ Mạc Tư Khoa, khẳng định rằng liên minh có đủ công cụ cần thiết để quản lý rủi ro.

Tướng Grynkewich nói về những sự việc gần đây: "Điều này thật đáng lo ngại", đồng thời mô tả NATO là "liên minh hùng mạnh nhất trong lịch sử".

Trong khi đó, Điện Cẩm Linh tiếp tục bác bỏ các cáo buộc về việc tiến hành các hoạt động hỗn hợp trên lãnh thổ NATO, đồng thời phủ nhận việc tìm kiếm một cuộc đối đầu với liên minh này.

Đan Mạch cảnh báo về sự leo thang.

Những phát biểu của vị tướng này được đưa ra sau đánh giá mới nhất từ cơ quan tình báo quốc phòng Đan Mạch, vốn dự đoán Mạc Tư Khoa sẽ tăng cường các cuộc tấn công hỗn hợp, bao gồm phá hoại, tấn công mạng và xâm nhập trên bộ hạn chế, nhằm vào các đối tác phương Tây của Ukraine trong những tháng tới.

Theo Reuters, cơ quan tình báo Đan Mạch cũng nhận thấy nguy cơ thấp nhưng ngày càng tăng về việc Nga tiến hành một cuộc tấn công quân sự hạn chế vào một hoặc nhiều thành viên NATO, đặc biệt là các quốc gia Baltic.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu khác thường xuyên đưa ra những cảnh báo tương tự. Tuần trước, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết các đánh giá tình báo chỉ ra rằng Nga đang lên kế hoạch tấn công các quốc gia ủng hộ Kyiv, trong đó có Ba Lan.

Trong những tháng gần đây, các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga và các cuộc tấn công kết hợp khác đã tăng gần gấp đôi. Một số quốc gia thành viên hiện coi chúng là các cuộc tấn công trực tiếp chứ không phải là các sự việc riêng lẻ.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể tấn công vào một quốc gia Liên Hiệp Âu Châu khác bằng máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn hoặc lực lượng lục quân nhằm chia rẽ phương Tây và ngăn chặn sự ủng hộ dành cho Kyiv.

Trong phiên họp Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski đã đối chất với Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, đồng thời nhắc lại cảnh báo của Tusk rằng mối nguy hiểm đang lan rộng ra ngoài Ukraine, chỉ ra các cuộc tấn công gần biên giới NATO và các vụ vi phạm không phận.

"Nga hiện đang áp dụng chiến thuật tương tự vào Âu Châu," ông nói.

Mặc dù một cuộc tấn công hạn chế của Nga vào lãnh thổ NATO khó xảy ra, nhưng đó là điều không thể loại trừ hoàn toàn, Grynkewich nói với Reuters.

"Nếu chúng ta tiếp tục từ giai đoạn hiện tại và bắt đầu thấy những mối đe dọa mới nổi lên, tôi tin tưởng rằng hiện tại tôi đã có đủ thẩm quyền cần thiết để thực hiện các biện pháp ngăn chặn bất kỳ hành động gây hấn nào chống lại liên minh," ông nói.

Vị tướng này đang trên đường đến dự lễ chuyển giao quyền chỉ huy được tổ chức tại trụ sở NATO ở Norfolk, Virginia, nơi dự kiến quyền chỉ huy sẽ được chuyển từ một đề đốc hải quân Mỹ sang một tướng quân đội Anh.

Theo Reuters, động thái này là một phần của cuộc tái tổ chức rộng lớn hơn do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy, nhằm khuyến khích Liên Hiệp Âu Châu tự chủ hơn trong việc phòng thủ quốc phòng.

Một quan chức của Liên Hiệp Âu Châu cũng sẽ lãnh đạo Bộ Chỉ huy Lực lượng Liên hợp NATO tại Naples, Ý.

Bộ chỉ huy Norfolk giám sát các hoạt động ở Bắc Cực và Bắc Âu, đồng thời bảo vệ các tuyến đường tiếp tế nối liền Bắc Mỹ và Âu Châu.

Tướng Grynkewich cho biết Washington sẽ tiếp tục cung cấp "những năng lực thiết yếu nhưng hạn chế hơn" khi Liên Hiệp Âu Châu gánh vác phần lớn trách nhiệm.

Washington đã lãnh đạo NATO từ năm 1949. Gần đây, Tổng thống Trump liên tục đe dọa rút Mỹ khỏi NATO, cho rằng Liên Hiệp Âu Châu đã dựa vào sự bảo hộ của Mỹ mà không đáp lại bằng bất cứ điều gì.

Một loạt các sự việc

Trong số những sự việc khiến Tướng Grynkewich đặc biệt lo ngại, ông đã đề cập đến vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa bất thành vào phi trường Leipzig/Halle của Đức và việc một tàu Nga bắn pháo sáng về phía một máy bay trực thăng quân sự của Đan Mạch - điều mà Mạc Tư Khoa mô tả là hành động ngăn chặn một "sự khiêu khích" của Đan Mạch.

Ngày 16 tháng 9, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đã trao tặng huân chương "Vì thành tích chiến đấu xuất sắc" cho vị chỉ huy giấu tên của tàu hộ vệ Soobrazitelny thuộc Hạm đội Baltic.

Một máy bay trực thăng quân sự Mi-8 của Nga thuộc vùng Kaliningrad đã xâm phạm không phận Ba Lan trong khoảng 42 giây vào thứ Tư.

Hôm thứ Năm, một máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga đã bay vào Rumani từ không phận Ukraine và rơi xuống một khu rừng ở hạt Suceava. Các máy bay chiến đấu của NATO đã không thể đánh chặn nó, đánh dấu ngày thứ hai liên tiếp máy bay Nga xâm nhập không phận liên minh mà không gặp trở ngại.

[Kyiv Post: NATO Steps Up Intelligence-Sharing Over Russian Sabotage Threat]

6. Ba Lan điều động máy bay chiến đấu sau khi trực thăng Nga xâm phạm không phận nước này.

Hôm thứ Tư, một máy bay trực thăng Mi-8 của Nga đã xâm phạm không phận Ba Lan trong thời gian ngắn gần vùng lãnh thổ Kaliningrad thuộc Nga, khiến Warsaw phải điều động máy bay chiến đấu của mình.

Bộ Chỉ huy Tác chiến của Quân đội Ba Lan cho biết trong một tuyên bố trên X rằng chiếc trực thăng đã xâm nhập không phận Ba Lan lúc 11:08 sáng từ Kaliningrad ở phía bắc nước này, và ở đó trong 42 giây.

"Hệ thống định vị vô tuyến của quân đội Ba Lan đã theo dõi được chuyến bay của chiếc máy bay", bộ chỉ huy cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng lực lượng lục quân vẫn trong tình trạng sẵn sàng. "Bản chất của vụ việc cho thấy Nga một lần nữa đang thử nghiệm khả năng sẵn sàng của hệ thống phòng không của chúng ta."

Vụ việc xảy ra sau khi các công tố viên Ba Lan tiết lộ rằng một máy bay điều khiển từ xa Gerbera 2 của Nga được tìm thấy ở Biển Baltic tuần trước mang theo đầu đạn nổ mạnh phân mảnh. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo ngày 17 tháng 9 rằng Nga có thể tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hoặc hỏa tiễn nhằm vào các quốc gia ủng hộ Ukraine, và cố gắng che đậy chúng như những tai nạn.

Các quan chức Âu Châu đã nhiều lần cáo buộc Mạc Tư Khoa trong năm nay sử dụng các hành động phá hoại, tấn công mạng, gián điệp và hoạt động máy bay điều khiển từ xa để gây áp lực lên những người ủng hộ Kyiv trong bối cảnh Nga tiếp tục cuộc chiến toàn diện dai dẳng chống lại nước láng giềng.

Vào tháng 8, Đức cáo buộc Nga về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ nhằm vào phi trường Leipzig/Halle, trong khi đầu tháng này, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cáo buộc một tàu khu trục của Nga đã bắn hai quả pháo sáng vào một máy bay trực thăng quân sự của Đan Mạch. Bà gọi vụ việc là một nỗ lực nhằm thử thách NATO và cho rằng đó là một phần trong chiến lược chiến tranh hỗn hợp ngày càng hung hăng của Nga.

Trong bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ Tư, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã cáo buộc Nga "kiên trì đến cùng" trong nỗ lực "chinh phục một quốc gia láng giềng và gây bất ổn toàn bộ khu vực".

"Chúng tôi không phải là người tìm kiếm sự đối đầu," ông nói.

Putin tuyên bố Mạc Tư Khoa không có kế hoạch tấn công các nước NATO, nhưng Ngoại trưởng Sergey Lavrov cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào của Âu Châu nhằm vào Nga sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến khác — và "rất ngắn".

Văn phòng của ông Tusk và Đại sứ quán Nga tại Warsaw đã không đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được POLITICO yêu cầu bình luận.

[Politico: Poland scrambles jets after Russian helicopter breaches its airspace]

7. Ngoại trưởng Đức: "Iran phải tham gia một cách mang tính xây dựng" vào các cuộc đàm phán.

Trong cuộc gặp với người đồng cấp Abbas Araghchi tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ Ba, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul đã trực tiếp chỉ trích các cuộc đàm phán của Iran.

Ông nói: "Iran phải tham gia một cách xây dựng vào các cuộc đàm phán để tìm ra giải pháp bền vững nhằm chấm dứt xung đột trong khu vực và mở cửa vô điều kiện eo biển Hormuz, bảo đảm quyền tự do, an toàn và không thu phí cho tất cả các phương tiện hàng hải."

Những phát ngôn của Wadephul được đưa ra trong bối cảnh Iran tiếp tục giữ lập trường cứng rắn trong các cuộc đàm phán, yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, thả các tài sản bị đóng băng hoặc hạn chế và đồng ý với thỏa thuận do Oman và Iran đàm phán về việc đi qua eo biển, theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei.

Ông Araghchi vẫn chưa bình luận về cuộc gặp với ông Wadephul, mặc dù chính phủ đã chia sẻ bức ảnh hai người gặp nhau bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

[CBSNews: German foreign minister: "Iran must engage constructively" in negotiations]

8. Đan Mạch cảnh báo Nga có thể leo thang các cuộc tấn công kết hợp nhằm vào NATO trong những tháng tới.

Hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Chín, cơ quan tình báo quân sự Đan Mạch cảnh báo rằng Nga có khả năng sẽ tăng cường chiến dịch hỗn hợp chống lại NATO và các nước phương Tây trong những tháng tới, tiến hành các cuộc tấn công thường xuyên hơn với hậu quả tiềm tàng lớn hơn.

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Đan Mạch, gọi tắt là DDIS cho biết Nga ngày càng sẵn sàng chấp nhận rủi ro khi tình hình an ninh ở Âu Châu xấu đi.

"Nga sẽ tăng cường chiến tranh hỗn hợp bằng cách tiến hành các cuộc tấn công thường xuyên hơn nhằm vào phương Tây và NATO, với hậu quả nghiêm trọng hơn đối với các quốc gia bị tấn công so với trước đây", cơ quan này cho biết trong đánh giá mối đe dọa mới nhất của mình.

Theo đánh giá, các cuộc tấn công có thể bao gồm các hoạt động mạng phá hoại nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu cũng như hành vi phá hoại mang theo nguy cơ thương vong đáng kể.

DDIS cũng cảnh báo về "nguy cơ thấp nhưng ngày càng tăng" rằng Nga có thể tiến hành một cuộc tấn công quân sự hạn chế nhằm vào một hoặc nhiều quốc gia NATO giáp biên giới với Nga, ngay cả khi chiến tranh ở Ukraine vẫn tiếp diễn.

Cơ quan này cho biết: "Một cuộc tấn công quân sự hạn chế sẽ là một động thái tuyệt vọng của Nga" và có thể diễn ra "trong những tháng tới".

Theo đánh giá, cuộc tấn công như vậy có thể bao gồm các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hoặc hỏa tiễn riêng lẻ nhằm vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ Ukraine, với việc Nga có thể tuyên bố rằng vũ khí đã xâm nhập lãnh thổ NATO do hoạt động chiến tranh điện tử của Ukraine.

DDIS cũng cho biết Nga có thể dàn dựng một cuộc tấn công giả mạo bằng máy bay điều khiển từ xa do Ukraine sản xuất hoặc triển khai một số lượng binh lính hạn chế, có thể không mang phù hiệu quốc gia, vào một quốc gia thành viên NATO giáp biên giới với Nga.

Đồng thời, DDIS đánh giá rằng Putin khó có khả năng thỏa hiệp về các mục tiêu chiến tranh cốt lõi của Mạc Tư Khoa và có thể coi vài năm tới là "cơ hội vàng" trước khi năng lực quân sự của Âu Châu mạnh lên đáng kể.

Bất chấp nguy cơ leo thang gia tăng, DDIS cho biết họ không thấy dấu hiệu nào cho thấy Nga đang chuẩn bị một cuộc xâm lược toàn diện vào một quốc gia thành viên NATO. Theo đánh giá của DDIS, một cuộc xâm lược như vậy vẫn "rất khó xảy ra ", mặc dù cơ quan này cho biết không thể loại trừ hoàn toàn khả năng đó.

Cơ quan tình báo ước tính rằng Nga sẽ cần ít nhất sáu tháng để chuẩn bị lực lượng cần thiết cho một cuộc xâm lược.

[Kyiv Independent: Denmark warns Russia could escalate hybrid attacks against NATO in coming months]

9. Các cơ sở dầu mỏ của Nga lại bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào đêm qua.

Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại một cơ sở công nghiệp ở vùng Krasnodar, miền nam nước Nga, vào đêm 24 tháng 9, trong khi một vụ việc khác liên quan đến máy bay điều khiển từ xa đã gây hư hại các tòa nhà tại một kho chứa dầu ở vùng Rostov lân cận.

Trụ sở chỉ huy khẩn cấp vùng Krasnodar cho biết mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống đã gây ra hỏa hoạn tại một cơ sở ở quận Dinskaya, nhưng không nêu rõ địa điểm. Kênh giám sát Exilenova+ của Ukraine đưa tin rằng đám cháy xảy ra tại một kho chứa dầu ở làng Novotitarovskaya.

Thống đốc vùng Rostov, Yury Slyusar, cho biết các tòa nhà hành chính tại một kho dầu ở huyện Kagalnitsky đã bị hư hại do mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống. Ông cho biết không có hỏa hoạn và không có ai bị thương. Ông cũng nói rằng hệ thống phòng không Nga đã đối phó với máy bay điều khiển từ xa gần Taganrog và ở huyện Neklinovsky.

Bộ Quốc phòng Mạc Tư Khoa cho biết họ đã bắn hạ 40 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trong đêm qua trên nhiều khu vực của Nga và vùng Crimea bị tạm chiếm.

Đầu tuần này, hàng chục máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công vào các cơ sở công nghiệp ở vùng Samara của Nga vào đêm thứ Ba, ngày 22/23 tháng 9, gây hư hại cơ sở hạ tầng dân sự và được tường trình đã gây cháy một nhà máy lọc dầu lớn của Rosneft.

Thống đốc Samara, Vyacheslav Fedorishchev, cho biết máy bay điều khiển từ xa đã tấn công vào các doanh nghiệp công nghiệp, gây hư hại cho nhà cửa và phương tiện giao thông. Ông không báo cáo về thương vong.

Trang tin tức độc lập Astra của Nga, trích dẫn đoạn video do nhân chứng cung cấp, đã xác định mục tiêu ở Samara là nhà máy lọc dầu Kuibyshev, một trong những nhà máy lớn nhất trong khu vực, và cho biết một vụ hỏa hoạn lớn đã bùng phát tại cơ sở này sau vụ tấn công.

Nhà máy lọc dầu này, thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí nhà nước Nga Rosneft, có công suất danh nghĩa hàng năm là 7 triệu tấn dầu thô. Năm 2024, nhà máy đã chế biến 4,7 triệu tấn dầu thô, sản xuất khoảng 800.000 tấn xăng, 1,4 triệu tấn dầu diesel và 1,3 triệu tấn dầu nhiên liệu.

Trước đó, cơ sở này đã bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào tháng Sáu. Hãng Reuters, dẫn nguồn tin từ ngành công nghiệp, đưa tin rằng vào thời điểm đó, nhà máy lọc dầu đã tạm ngừng hoạt động sau vụ tấn công.

[Kyiv Post: Russia’s Oil Sites Hit Again in Overnight Ukrainian Drone Attack]

10. Một quan chức cao cấp của Iran nói với Reuters rằng Tehran đang xem xét phản hồi của Mỹ đối với đề xuất của mình.

Một quan chức cao cấp của Iran nói với hãng tin Reuters hôm thứ Tư rằng Iran đang xem xét phản hồi của Mỹ đối với kế hoạch chấm dứt giao tranh giữa hai nước, đồng thời cho biết thêm rằng vẫn còn nhiều bất đồng giữa hai bên.

Theo nguồn tin, việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng và tàu thuyền của Iran là những chủ đề được thảo luận trong các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ hôm thứ Ba.

Thiếu tướng Mohsen Rezaei, thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết hôm thứ Tư trong một cuộc phỏng vấn dài được phát sóng trên đài truyền hình nhà nước IRIB rằng eo biển Hormuz sẽ vẫn đóng cửa cho đến khi Mỹ đáp ứng các điều kiện mà Iran đã nêu ra từ lâu.

"Không có giai đoạn hay quy trình từng bước nào cả," ông nói. "Iran đang cố gắng thực hiện điều này trong vòng ba hoặc bốn ngày, ví dụ như trong vòng bốn hoặc năm ngày."

"Bước tiếp theo cũng sẽ do Cộng hòa Hồi giáo Iran quyết định và quy định," ông Rezaei nói.

Iran từ lâu đã yêu cầu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa và quay trở lại các điều khoản của Bản ghi nhớ được ký kết hồi tháng 6 giữa Tổng thống Trump và người đồng cấp Iran, điều mà Tehran nhanh chóng cáo buộc Mỹ vi phạm bằng cách duy trì lệnh phong tỏa.

[CBSNews: Tehran reviewing U.S. response to its proposal, senior Iranian official tells Reuters]

11. Phó Thủ tướng Ba Lan cho rằng vụ cháy trạm Starlink có thể là do Nga phá hoại.

Hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Chín, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Kỹ thuật số Ba Lan, Krzysztof Gawkowski, nói với các phóng viên rằng vụ cháy tại trạm mặt đất Starlink ở Ba Lan có thể là một nỗ lực cố ý nhằm làm gián đoạn truy cập internet mà lực lượng Ukraine sử dụng ở tiền tuyến.

Ông Gawkowski cho biết có những dấu hiệu cho thấy vụ cháy tại trạm xăng ở Wola Krobowska, thuộc tỉnh Masovian của Ba Lan, vào tối ngày 23 tháng 9, có thể là một âm mưu nhằm phá hoại hoạt động của trạm.

Trạm này do công ty viễn thông nhà nước Exatel vận hành và đóng vai trò là trung tâm internet truyền tải lưu lượng truy cập qua Ba Lan, bao gồm cả Ukraine, ông Gawkowski cho biết.

Ông cho rằng Nga có thể đứng sau vụ việc, mô tả nó như một phần của chiến tranh hỗn hợp do Mạc Tư Khoa tiến hành. Giới chức Ba Lan vẫn chưa kết luận cuộc điều tra về vụ việc.

Ông cho biết sự gián đoạn này có thể ảnh hưởng đến việc truy cập internet của quân đội Ukraine, có khả năng làm gián đoạn liên lạc của lực lượng Ukraine ở tiền tuyến.

Ngoài khả năng cho phép liên lạc tốc độ cao hoàn hảo giữa các vị trí chiến đấu và sở chỉ huy, mạng internet Starlink, khi được gắn trên máy bay điều khiển từ xa, cho phép kết nối gần như không bị nhiễu sóng, không bị hạn chế bởi các giới hạn của ăng-ten vô tuyến truyền thống.

Trong năm 2026, lực lượng Ukraine đã đạt được nhiều thành công hơn trong việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa được trang bị công nghệ Starlink trên lãnh thổ bị Nga tạm chiếm, đáng chú ý nhất là ở tầm "tấn công tầm trung" (50-200 km từ tiền tuyến), nơi các tuyến đường hậu cần của Nga đã bị tàn phá bởi các cuộc tấn công của Ukraine.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng đưa tin riêng vào ngày 24 tháng 9 rằng hoàn cảnh vụ hỏa hoạn "không khả quan", đồng thời cảnh báo rằng còn quá sớm để xác định liệu vụ việc là do phá hoại hay tai nạn, theo hãng thông tấn PAP của Ba Lan.

[Kyiv Independent: Polish Deputy PM says Starlink station fire possibly Russian sabotage]

12. Bà Tsikhanouskaya cảnh báo Nga có thể sử dụng Belarus để tiến hành các cuộc tấn công mới vào Ukraine.

Lãnh đạo phe đối lập Belarus đang sống lưu vong, Sviatlana Tsikhanouskaya, cho biết mối đe dọa Nga sử dụng lãnh thổ Belarus để phát động các cuộc tấn công mới chống lại Ukraine là "một khả năng có thật", theo báo cáo của Ukrinform ngày 23 tháng 9.

"Nếu Nga vào một thời điểm nào đó lại muốn tấn công Ukraine bằng bất kỳ cách nào từ biên giới phía bắc, thì nhà độc tài Belarus Alexander Lukashenko sẽ rất sẵn lòng cung cấp lãnh thổ, hậu cần và cơ sở hạ tầng của Belarus để giúp Putin đạt được mục tiêu của hắn ta," bà Tsikhanouskaya nói với Ukrinform bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy ngày càng cảnh báo rằng Nga có thể mở một mặt trận mới chống lại miền bắc Ukraine và tìm cách lôi kéo Belarus vào cuộc chiến sâu hơn.

Tên độc tài Lukashenko, người đã cho phép lực lượng Nga sử dụng lãnh thổ Belarus làm căn cứ cho cuộc tấn công Kyiv năm 2022, đã phủ nhận những kế hoạch đó vào ngày 21 tháng 5 và đề xuất một cuộc gặp với Tổng thống Zelenskiy tại Belarus hoặc Ukraine.

Bà Tsikhanouskaya cho biết cơ sở hạ tầng của Belarus hiện đang được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động máy bay điều khiển từ xa của Nga, bao gồm cả hậu cần và thiết bị điều khiển máy bay điều khiển từ xa.

[Kyiv Independent: Tsikhanouskaya warns Russia could use Belarus for new attacks on Ukraine]

13. Lavrov nói với Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc rằng Nga sẽ không tạm dừng chiến tranh trong quá trình đàm phán.

Ngoại trưởng Nga kiêm đại diện cao cấp nhất của Điện Cẩm Linh tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, Sergey Lavrov, tuyên bố trong cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc hôm thứ Tư rằng Nga sẽ không ngừng hành động gây hấn chống lại Ukraine ngay cả trong các cuộc đàm phán có thể xảy ra.

Trong cuộc họp cao cấp của Hội đồng Bảo an về Ukraine tại New York, thuộc khuôn khổ kỳ họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, Nga đã bác bỏ những lời kêu gọi ngừng bắn ngày càng gia tăng từ cộng đồng quốc tế.

"Rút kinh nghiệm từ những trải nghiệm cay đắng, chúng tôi sẽ không tạm dừng chiến dịch quân sự đặc biệt trong suốt thời gian đàm phán dưới bất kỳ hình thức nào", đại diện cao cấp nhất của Điện Cẩm Linh cho biết.

Ông nói tiếp rằng Ukraine lẽ ra đã giữ nguyên biên giới năm 1991 nếu các quốc gia Âu Châu không "gây ra những trò hề của họ", lặp lại thái độ thù địch lâu nay của Mạc Tư Khoa đối với phương Tây, chỉ một tháng sau khi Ukraine kỷ niệm 35 năm Ngày Độc lập.

Trong cuộc gặp hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã lên án những phát ngôn của Lavrov.

Theo một tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Ukraine, ông Sybiha cho biết: "Mười bốn trong số 15 thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ủng hộ lệnh ngừng bắn. Chỉ có một bên gây hấn đang cản trở điều đó."

Hội đồng Bảo an là cơ quan duy nhất của Liên Hiệp Quốc mà các quyết định của nó có tính ràng buộc pháp lý đối với các quốc gia thành viên. Hội đồng có 15 thành viên, bao gồm 5 thành viên thường trực: Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nga.

Mỗi thành viên thường trực đều có quyền phủ quyết một nghị quyết quan trọng, có nghĩa là Nga có thể chặn một nghị quyết nhằm ra lệnh hành động liên quan đến cuộc chiến mà nước này đang tiến hành chống lại Ukraine.

Ông Sybiha nói rằng Nga "chiếm giữ bất hợp pháp vị trí của Liên Xô tại Hội đồng này", đồng thời kêu gọi loại bỏ Nga khỏi Hội đồng.

Sau đó, ông trực tiếp hỏi Lavrov ba câu hỏi gửi đến Mạc Tư Khoa: Tại sao Putin không chịu gặp Tổng thống Volodymyr Zelenskiy? Hàng chục ngàn binh sĩ Nga đã hy sinh vào tháng 8 để làm gì? Và tại sao, sau bốn năm lên kế hoạch chiếm Kyiv trong ba ngày, giờ đây Mạc Tư Khoa lại đang chìm trong lửa loạn?

Sybiha cũng kêu gọi các thành viên yêu cầu thiết lập hành lang nhân đạo cho Oleshky bị tạm chiếm ở vùng Kherson. "Nếu các bạn chỉ nhớ một điều từ cuộc họp này, hãy nhớ đến Oleshky", ông nói.

Oleshky, bị cô lập khỏi nguồn nước, thực phẩm và thuốc men, vẫn là một thảm họa nhân đạo khi Nga không thực hiện thỏa thuận di tản. Dmytro Lubinets, ủy viên nhân quyền của Quốc hội Ukraine, mô tả thành phố này là một "cái bẫy tử thần", nơi người dân thường xuyên đối mặt với nguy cơ bị bom mìn nổ tung chỉ để có cơ hội thoát thân qua rừng.

Ngày 16 tháng 9, Lubinets cho biết văn phòng của ông đã nhận được 176 lời kêu gọi liên quan đến tình hình nhân đạo ở Oleshky, và đã xác minh được ít nhất 358 người cần được hỗ trợ khẩn cấp để rời đi an toàn.

Hôm thứ Tư, 51 quốc gia đã ủng hộ Ukraine trong một tuyên bố chung, kêu gọi Điện Cẩm Linh đồng ý ngừng bắn toàn diện và tiến hành các cuộc đàm phán có ý nghĩa trong bối cảnh các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vẫn tiếp diễn trong năm thứ năm của cuộc chiến.

Theo hãng tin Democrata, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, đã đưa ra tuyên bố này tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, cùng với bà Sybiha và Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine sẵn sàng ủng hộ chế độ tự do đi lại cho tàu thuyền ở Hắc Hải, với điều kiện Nga thực hiện các bước đi chân thành và có đi có lại hướng tới việc giảm leo thang căng thẳng.

Hôm thứ Ba, trong cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump, Tổng thống Zelenskiy đã đề nghị Nga ngừng các cuộc tấn công nhằm vào ngành năng lượng.

[Kyiv Post: Lavrov Tells UN Security Council Russia Won’t Pause the War During Negotiations]

14. Chủ tịch Trung Quốc đến Mỹ với đòn bẩy năng lượng mới trong bối cảnh chiến tranh làm rung chuyển thị trường toàn cầu.

Tổng thống Trump dự định sẽ gây áp lực lên Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về lập trường năng lượng của ông đối với Iran khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau vào thứ Tư tại Washington. Nhưng Trung Quốc khó có lý do để nhượng bộ — đặc biệt là khi cuộc chiến đã giúp củng cố vị thế của nước này như một siêu cường năng lượng toàn cầu đang nổi lên.

Cuộc chiến ở Iran đã đẩy giá năng lượng và các mặt hàng khác trên toàn cầu tăng vọt, tạo ra gánh nặng chính trị cho cả Tổng thống Trump và đảng của ông. Giá một thùng dầu toàn cầu đã ở mức khoảng 100 đô la vào thứ Ba. Trong khi đó, Trung Quốc đang xuất khẩu các công nghệ năng lượng sạch của mình sang các quốc gia dễ bị tổn thương khác, tận dụng nguồn dự trữ dầu khổng lồ và tự thể hiện mình là một đối tác địa chính trị ổn định hơn.

"Trung Quốc chắc chắn là bên thắng lớn," Erica Downs, cựu chuyên gia phân tích năng lượng của CIA, hiện là học giả nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, cho biết. "Trung Quốc đã giải quyết cuộc khủng hoảng khá tốt. Tôi không nghĩ ông Tập Cận Bình sẽ cảm thấy bất kỳ áp lực nào để đáp lại bất kỳ lời kêu gọi nào từ phía Mỹ."

Một quan chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc cho biết, trong chuyến thăm của ông Tập Cận Bình, Tổng thống Trump và chính quyền của ông sẽ nhấn mạnh rằng "tiếp tục làm ăn với Iran và chế độ này là không thể chấp nhận được, và sẽ có hậu quả nếu làm vậy".

Tuy nhiên, các giám đốc điều hành và nhà phân tích ngành năng lượng cho biết họ không kỳ vọng nhiều kết quả thực chất từ cuộc gặp, bất chấp tác động của chiến tranh đối với nền kinh tế của cả hai nước. Philip Luck, một nhà phân tích kinh doanh quốc tế tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS và là cựu quan chức Bộ Ngoại giao dưới thời chính quyền Tổng thống Biden, cho biết chiến tranh dường như đang chiếm phần lớn sự chú ý của các quan chức Tòa Bạch Ốc, những người lẽ ra có thể tập trung vào chuyến thăm của ông Tập Cận Bình.

"Điều quan trọng nhất là tất cả những dấu hiệu chúng tôi nhận được đều cho thấy việc này chưa được lên kế hoạch kỹ lưỡng," Luck nói. "Khi bạn đang uống nước từ vòi cứu hỏa, bạn chỉ nhìn thấy được khoảng cách 5cm trước mặt."

Tuy nhiên, hình ảnh cuộc gặp khó có thể bị bỏ qua. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump đã siết chặt hai nguồn dầu giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc. Trung Quốc là người mua chính dầu thô của Iran và Venezuela, cả hai nguồn dầu này Tổng thống Trump đều tuyên bố Mỹ có thể chiếm đoạt nhờ các hành động quân sự của mình. Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump nói với các nhà lãnh đạo toàn cầu tập trung tại Liên Hiệp Quốc rằng Mỹ hiện có quyền ưu tiên đối với dầu mỏ của Venezuela.

"Kẻ thắng cuộc sẽ được hưởng chiến lợi phẩm," ông ta nói.

Ngay cả khi chính quyền Trump đang khiến việc mua dầu của Bắc Kinh trở nên đắt đỏ hơn, họ vẫn hy vọng có thể tách Trung Quốc khỏi Nga như một nguồn cung cấp dầu khí và đưa thị trường này trở lại thị trường Mỹ. Trung Quốc hầu như đã ngừng mua khí đốt tự nhiên trực tiếp từ Hoa Kỳ kể từ khi Tổng thống Trump áp thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vào năm ngoái. Trung Quốc cũng ngừng mua dầu thô của Mỹ, mặc dù việc mua nhiên liệu từ các nhà máy lọc dầu của Mỹ đã phục hồi trong những tháng gần đây.

Chính quyền Trump đã hứa rằng thuế quan áp đặt lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ giúp họ gây áp lực buộc Bắc Kinh nới lỏng sự kiểm soát đối với nguồn cung khoáng sản quan trọng và thuyết phục các công ty Trung Quốc mua nhiều dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hơn từ Mỹ. Nhưng điều đó vẫn chưa xảy ra - và có rất ít hy vọng rằng các cuộc đàm phán trong tuần này sẽ đạt được bất kỳ tiến triển nào, theo lời một giám đốc điều hành ngành công nghiệp LNG giấu tên cho biết.

Sức ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng diễn ra bất chấp thực tế rằng nước này là nước nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới. Nhưng Trung Quốc đã sử dụng sức mua đó để xây dựng một kho dự trữ dầu thô khổng lồ và nổi lên như một nhà cung cấp sản phẩm dầu mỏ chủ chốt trong khu vực. Trong những tháng gần đây, Bắc Kinh đã cho thấy rằng việc nước này tham gia - hoặc không tham gia - vào các thị trường dầu mỏ đó có thể quyết định điều gì sẽ xảy ra với người tiêu dùng năng lượng trên toàn thế giới.

Trung Quốc đang củng cố vai trò của mình trong nền kinh tế năng lượng toàn cầu một phần bằng cách cung cấp một loại hình an ninh năng lượng mới cho các quốc gia dễ bị tổn thương phụ thuộc vào dầu khí Trung Đông, các chuyên gia cho biết. Xuất khẩu tấm pin mặt trời và xe điện của Trung Quốc đang bùng nổ, điều này càng làm tăng thêm vai trò của nước này như một siêu cường năng lượng lớn.

"Ở Trung Quốc có quan điểm cho rằng thế giới đang ở thời điểm mà nền tảng của an ninh năng lượng đang chuyển từ việc kiểm soát các nguồn tài nguyên vật chất - thùng dầu, tấn than - sang kiểm soát công nghệ," Downs, cựu chuyên gia phân tích năng lượng của CIA, cho biết.

"Và vì Trung Quốc thống trị việc sản xuất rất nhiều công nghệ sạch, họ cảm thấy mình đang ở một vị thế rất thuận lợi, không chỉ để bảo đảm an ninh năng lượng của chính họ mà còn để bán những công nghệ này cho các quốc gia khác cũng đang tìm cách làm điều tương tự," Downs nói.

Theo Ethan Zindler, nhà lãnh đạo bộ phận nghiên cứu chính sách và quốc gia tại BloombergNEF và là cựu quan chức Bộ Tài chính dưới thời chính quyền Tổng thống Biden, hiệu ứng tổng thể là cuộc chiến đang thúc đẩy xuất khẩu năng lượng sạch của Trung Quốc vào các thị trường mới quan trọng, đặc biệt là các nước đang phát triển.

Ông cho rằng, ở những khu vực trên thế giới vẫn đang nỗ lực điện khí hóa, chẳng hạn như khu vực Phi Châu cận Sahara, tấm pin mặt trời của Trung Quốc sẽ là giải pháp tức thời hơn so với một thùng dầu của Mỹ. Và khi nhu cầu năng lượng tăng lên trên toàn cầu, điều đó có nghĩa là ngành công nghệ Mỹ đang nhường lại nhiều thị phần hơn nữa cho Trung Quốc.

"Tôi không chắc thế giới đã thực sự hiểu được cuộc chiến này đã mang lại lợi ích lớn như thế nào cho ngành công nghệ sạch của Trung Quốc, rằng nó đến vào thời điểm mà họ thực sự cần đến nó," ông nói. "Và thành thật mà nói, nó sẽ cho phép các nhà sản xuất thiết bị này củng cố vị thế dẫn đầu mà nhiều công ty trong số họ đã có so với các công ty phương Tây và mở rộng phạm vi hoạt động của họ sang nhiều quốc gia hơn nữa."

[Politico: Chinese president arrives in US with new energy leverage as war rattles global markets]