Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

Khi ấy, Đức Giê-su trở về quê quán của Người, có các môn đệ đi theo. 2 Đến ngày sa-bát, Người bắt đầu giảng dạy trong hội đường. Nhiều người nghe rất đỗi ngạc nhiên. Họ nói : “Bởi đâu ông ta được như thế? Ông ta được khôn ngoan như vậy, nghĩa là làm sao? Ông ta làm được những phép lạ như thế, nghĩa là gì? 3 Ông ta không phải là bác thợ, con bà Ma-ri-a và là anh em của các ông Gia-cô-bê, Giô-xết, Giu-đa và Si-môn sao? Chị em của ông không phải là bà con lối xóm với chúng ta sao?” Và họ vấp ngã vì Người. 4 Đức Giê-su bảo họ : “Ngôn sứ có bị rẻ rúng, thì cũng chỉ là ở chính quê hương mình, hay giữa đám bà con thân thuộc, và trong gia đình mình mà thôi.” 5 Người đã không thể làm được phép lạ nào tại đó; Người chỉ đặt tay trên một vài bệnh nhân và chữa lành họ. 6 Người lấy làm lạ vì họ không tin. Rồi Người đi các làng chung quanh mà giảng dạy.

 

Khuôn mặt Olympia - Thế vận hội mùa Đông



Từ 06. - 22. Tháng Hai 2026 diễn ra Thể thao thế vận hội Olympia mùa Ðông 2026 ở vùng Milano Cortina, bên nước Italia.

Các nước trên thế giới đựợc kêu mời gửi các người chơi thể thao chuyên nghiệp tham dự cuộc tranh tài. Thời gian lễ hội Olympia kéo dài hai tuần lễ.

Thể thao và đời sống cùng với niềm tin tôn giáo có liên quan với nhau không?

Ngay từ thời thượng cổ năm vào khoảng 776 / 775 trước Chúa giáng sinh ( v. Chr.) đã có hội lễ thể thao Olympia kính thờ thần Zeus bên Hy lạp, như sử sách còn ghi chép để lại.

Những cuộc tranh tài lễ hội Olympia được tổ chức cứ bốn năm một lần cho tới thế kỷ thứ ba sau Chúa giáng sinh. Vào năm 394 n.Chr. hoàng đế Theodosius I. ra chiếu chỉ cấm hẳn những sinh hoạt lễ hội Olympia. Từ thời điểm đó không còn lễ hội thể thao Olympia nữa.

Ðến năm 1894 Pierre Baron de Coubertin, người Pháp, đã đưa ý kiến làm sống lại truyền thống thể thao Olympia. Thế vận hội Olympia mùa Hè lần đầu được tở chức ở thành phố Athena bên Hylạp năm 1896.

Từ năm 1924 có thêm lễ hội thể thao Olympia mùa Ðông, lần đầu tiên diễn ra ở Chamonix – vùng núi cao tuyết phủ quanh năm Mont Blanc bên Pháp

Các cuộc tranh tài thể thao Olympia được tổ chức cho hai loại thể thao mùa Ðông và mùa Hè khác nhau. Cách bốn năm lễ hội thể thao Olympia được tổ chức ở một địa điểm tùy theo ban tổ chức Olympia thế giới chọn quyết định.

Olympia mùa Đông lần này diễn ra ở Milan nước Italia có 90-93 quốc gia trên thế giới cử đội thể thao đến tham dự những cuộc tranh tài trên các khu vực, các vùng núi đồi, cũng như sân vận động có tuyết bao phủ.

Ngay từ lúc bắt đầu trong thời gian lễ hội Olympia được tổ chức, không chỉ có các cuộc tranh tài thể thao, nhưng còn có những lễ hội khác như ca nhạc, như rước kiệu tôn kính thần thánh. Nên mọi hình thức chiến tranh gây hấn thù địch nhau phải ngừng nghỉ.

Hòa bình là mục tiêu Olympia muốn loan truyền xây dựng trong cuộc sống con người với nhau.

Các vận động viên thể thao tham dự các cuộc tranh tài không chỉ dành phần thắng lợi, nhưng họ còn phải có một đời sống biểu lộ niềm vui tươi trên khuôn mặt.

Lễ hội tranh tài thể thao Olympia được tổ chức để khuyến khích mọi người luyện tập cho thân thể được khỏe mạnh dẻo dai cường tráng.

Trong khi tranh tài thi đua sự chân thành, cao thượng là đức tính cao cả được đề cao.

Và qua các cuộc gặp gỡ tranh tài thể thao, ca hát trình diễn văn hóa, con người hiểu biết nhau hơn cùng xây dựng với nhau tình bằng hữu.

Ngày nay khi lễ hội thể thao Olympia được khai mạc, lá cờ mầu trắng Olympia được kéo lên trong suốt thời gian tranh tài Olympia. Trên là cờ Olympia có hình năm vòng tròn in hay thêu nằm sát cạnh đan chéo một phần góc lên nhau. Ðiều này nói lên sự liên kết cùng chung sống của con người khắp năm châu bốn bể trên thế giới.

Năm vòng tròn tượng trưng cho năm Châu lục: Úc châu, Á châu, Phi châu, Âu châu và Mỹ châu với năm mầu khác nhau: Xanh da trời, Vàng, Ðen, Xanh lá cây và Đỏ. Năm mầu này chỉ là tượng trưng cho đẹp thôi.

Không chỉ lá cờ Olympia với năm vòng tròn tượng trưng cho năm châu lục được long trọng kéo lên trên sân vận động Olympia, nhưng ngọn lửa Olympia cũng được rước vào khai mạc và đốt cháy sáng trong suốt thời gian diễn ra lễ hội thể thao Olympia.

Lửa Olympia được lấy trực tiếp từ mặt trời, ở tại chính vận động trường Olympia ngày xưa đã diễn ra Olympia bên Hylap. Ðây là một vận động trường nhỏ ngày xưa thời thượng cổ xây có sân vận động, có nhiều ngôi đền thờ trong khuôn viên để tôn kính thần Zeus. Bây giờ khu vận động trường Olympia lịch sử chỉ còn lại những tàn tích đổ nát.

Và cứ gần tới lễ hội Olympia được tổ chức nơi đâu trên thế giới, lại có lễ lấy lửa Olympia. Ngọn lửa đó được gìn giữ rước vòng quanh các nước, các thành phố cho tới ngày khai mạc Olympia rước vào vận động trường nơi tổ chức Olympia.

Ðức thánh cha Benedicto XVI. đã làm phép chúc lành ngọn đuốc Olympia tại quảng trường Thánh Phero, và ngài cũng đã có suy tư: “ Ngọn lửa này nhắc người tín hữu Chúa Kitô nhớ đến Ngôi Lời Thiên Chúa đã xuống trần gian làm người, cùng chung sống trong mọi hoàn cảnh con người. Vâng có cả thể thao nữa, và đồng thời Chúa Giêsu Kitô là ánh sáng soi chiếu trong trần gian. Chúa Giêsu con Thiên Chúa đã chấp nhận hóa thành người có thân xác, trừ tội lỗi ra. Ngài đã sống trải qua những chặng biến cố, kể cả thể thao của con người chúng ta dưới sự hướng dẫn soi sáng của Thiên Chúa. Ðể những gía trị của cá nhân cũng như tập thể trên mọi phương diện được thanh luyện và nâng cao.”



Lễ hội thể thao Olympia có những cuộc thi đua tranh tài các bộ môn thể thao. Người thắng cuộc được tưởng thưởng hạng nhất bằng Huy chương vàng, hạng nhì Huy chương bạc và hạng ba Huy chương đồng. Tranh tài thuộc về quy luật trong đời sống. Có thế cuộc sống mới phát triển, mới trăm hoa đua nở! Nhưng phải trong tinh thần cao thượng thể thao, tôn trọng sự chân thật.

Mong rằng “những ngày thi đấu lành mạnh này sẽ góp phần xây dựng cầu nối giữa các nền văn hóa và dân tộc, thúc đẩy sự chào đón, tình liên đới và hòa bình.” Đây là lời chúc của Đức Giáo Hoàng Leo XIV dành cho Thế vận hội Mùa đông Milan-Cortina, trong một bức điện tín được công bố vào ngày 29 tháng 1 năm 2026.

Thành tích thi đua ở lễ hội thể thao Olympia được tóm tắt trong khẩu hiệu: Citius – Altius – Fortius – Nhanh hơn – Cao hơn và khoẻ mạnh dẻo dai hơn!

Thánh Phaolô viết nhắn nhủ: “ Anh em chẳng biết sao: trong cuộc chạy đua trên thao trường, tất cả mọi người đều chạy, nhưng chỉ có một người đoạt giải. Anh em hãy chạy thế nào để chiếm cho được phần thưởng không bao giờ hư nát.” (1cor 9,24-25).

Một tâm hồn lành mạnh trong một thân xác khỏe mạnh.

Olympia mùa Đông 2026

Lm. Đaminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Quân đội Ukraine báo cáo “một loạt các cuộc tấn công hiệu quả” vào các sở chỉ huy của Nga.

Hôm Thứ Ba, 03 Tháng Hai, Bộ Tổng tham mưu Ukraine báo cáo về “một loạt các cuộc tấn công hiệu quả” vào các sở chỉ huy của Nga tại các tỉnh Donetsk và Zaporizhzhia.

Theo Bộ Tổng tham mưu, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đêm qua đã nhắm vào hai sở chỉ huy của Nga, một cấp trung đoàn và một cấp sư đoàn, tại các khu vực bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Donetsk, cũng như một kho đạn dược.

Tại một điểm nóng khác của cuộc chiến, ở phía đông nam tỉnh Zaporizhzhia, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã nhắm vào các sở chỉ huy máy bay điều khiển từ xa của Nga, theo tuyên bố của Bộ Tổng tham mưu.

“Lực lượng Quốc phòng đang từng bước làm suy yếu tiềm lực tấn công của quân xâm lược Nga nhằm ngăn chặn hành động xâm lược vũ trang của Nga đối với Ukraine”, Bộ Tổng tham mưu viết.

[Kyiv Independent: Ukraine's military reports 'series of effective strikes' on Russian command posts]

2. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cho biết nước này nhận thấy “kết quả thực tế” từ việc chặn Nga sử dụng mạng Starlink.

Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết ngày 1 tháng 2 rằng những bước đi ban đầu của SpaceX nhằm ngăn chặn Nga sử dụng Starlink để điều khiển máy bay điều khiển từ xa tấn công trên không phận Ukraine đã mang lại “kết quả thực tế”.

Theo Fedorov, các thiết bị đầu cuối chưa được xác minh sẽ bị vô hiệu hóa.

Tuyên bố của ông được đưa ra vài ngày sau khi Bộ Quốc phòng Ukraine liên hệ với SpaceX, thúc giục công ty này ngăn chặn máy bay điều khiển từ xa của Nga sử dụng Starlink, vì hệ thống internet vệ tinh này có thể giúp chúng hoạt động xa hơn trên không phận Ukraine.

Công ty đã phản hồi nhanh chóng, với tỷ phú công nghệ Mỹ Elon Musk viết vào ngày 1 tháng 2 rằng những nỗ lực của SpaceX nhằm ngăn chặn việc Nga “sử dụng trái phép” Starlink dường như đã có hiệu quả.

“Hãy cho chúng tôi biết nếu cần phải làm thêm điều gì nữa,” ông ấy nói thêm.

Theo Fedorov, Ukraine tiếp tục hợp tác “rất chặt chẽ” với nhóm của Musk về những “bước quan trọng” tiếp theo. Ông cho biết một hệ thống sẽ sớm được đưa vào sử dụng để bảo đảm chỉ những thiết bị đầu cuối được ủy quyền mới có thể hoạt động tại Ukraine.

“Cảm ơn ông đã sát cánh cùng chúng tôi. Ông là một người bảo vệ tự do thực sự và là một người bạn chân thành của người dân Ukraine,” Fedorov đáp lại Musk trên X.

Cố vấn của Fedorov, Serhii Beskrestnov, cho biết vào ngày 31 Tháng Giêng rằng ông không thể tiết lộ các hành động đã được thực hiện để ngăn chặn Nga sử dụng Starlink, đồng thời nói thêm rằng các biện pháp hiện tại chỉ là tạm thời và cuối cùng sẽ được thay thế bằng “các giải pháp toàn cầu”.

“ Tất cả những hành động này đều nhằm vào một mục tiêu: bảo vệ cư dân (cả quân nhân và dân thường) và cơ sở hạ tầng của đất nước chúng ta khỏi mối đe dọa từ các cuộc tấn công của kẻ thù (máy bay điều khiển từ xa)”.

Lực lượng Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào Starlink để liên lạc ở các vị trí tiền tuyến. Nhiều chỉ huy thích hệ thống internet vệ tinh này hơn so với liên lạc vô tuyến truyền thống, vì nó cung cấp một cách thức an toàn hơn để kết nối với binh lính ở khoảng cách xa.

Vào năm 2024, SpaceX tuyên bố rằng họ không bán hoặc cung cấp thiết bị đầu cuối Starlink cho Nga, đồng thời Musk bác bỏ các báo cáo truyền thông về việc Nga sử dụng Starlink là “hoàn toàn sai sự thật”.

[Kyiv Independent: Ukraine sees 'real results' from blocking Russia’s Starlink use, defense minister says]

3. Trung Quốc phủ nhận giúp Nga sản xuất hỏa tiễn Oreshnik

Bộ Ngoại giao Trung Quốc bác bỏ các báo cáo cho rằng các công cụ của Trung Quốc đã được sử dụng để sản xuất hỏa tiễn đạn đạo Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Nga, loại hỏa tiễn đã hai lần được triển khai chống lại Ukraine.

Thông tin này xuất hiện sau khi tờ Telegraph cho biết họ đã xác định được ít nhất 10,3 tỷ đô la thiết bị mà Trung Quốc đã gửi đến để thúc đẩy ngành công nghiệp quân sự của Nga, bao gồm cả máy móc và công cụ được sử dụng để chế tạo đầu đạn Oreshnik.

Theo tờ Telegraph, tình báo Ukraine đã xác định được một loại máy điều khiển số bằng máy tính cụ thể - một máy tiện xoay do Trung Quốc sản xuất - tại nhà máy Votkinsk thuộc sở hữu nhà nước của Nga, nơi sản xuất hỏa tiễn Oreshnik và các loại hỏa tiễn khác.

“Lập trường của Trung Quốc về cuộc khủng hoảng Ukraine (thuật ngữ mà Bắc Kinh sử dụng để chỉ cuộc xâm lược của Nga) luôn nhất quán và rõ ràng”, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Guo Jiakun, cho biết tại một cuộc họp báo khi được hỏi về câu chuyện này.

“Chúng tôi chưa bao giờ kích động tình hình, tìm cách trục lợi từ hoàn cảnh này, và cũng không chấp nhận những nỗ lực đổ lỗi hay trốn tránh trách nhiệm.”

Trung Quốc là đồng minh chủ chốt của Nga trong suốt cuộc xâm lược toàn diện, giúp Mạc Tư Khoa vượt qua các lệnh trừng phạt của phương Tây và trở thành nguồn cung cấp hàng đầu các mặt hàng lưỡng dụng cần thiết cho ngành công nghiệp quốc phòng Nga.

Trước công chúng, Bắc Kinh tuyên bố trung lập trong cuộc chiến và phủ nhận việc cung cấp viện trợ quân sự cho bất kỳ bên nào.

Nga đã tuyên bố Oreshnik, một hỏa tiễn đạn đạo tầm trung có thể di chuyển với tốc độ 13.000 km/giờ (8.000 dặm/giờ), là bất khả xâm phạm đối với các hệ thống của phương Tây.

Mạc Tư Khoa chỉ triển khai loại vũ khí này hai lần: chống lại Dnipro vào tháng 11 năm 2024 và chống lại Lviv vào đầu Tháng Giêng năm 2026, cách biên giới Ba Lan khoảng 60 km (37 dặm).

Trong khi giới chức Nga giới thiệu Oreshnik là một loại vũ khí mới và hiện đại, các chuyên gia tin rằng nó chủ yếu dựa trên RS-26 Rubezh, một hỏa tiễn đạn đạo tầm trung có khả năng mang đầu đạn hạt nhân được sản xuất lần đầu vào năm 2011.

4. Thụy Điển chuẩn bị gói viện trợ “lớn nhất trong số các gói viện trợ” cho Ukraine, bao gồm hệ thống phòng không và máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa.

Bộ Quốc phòng Ukraine hôm Chúa Nhật cho biết Thụy Điển đang chuẩn bị một trong những gói hỗ trợ an ninh lớn nhất cho Ukraine, tập trung vào phòng không, hệ thống radar, tác chiến điện tử và máy bay điều khiển từ xa.

Gói viện trợ này được đưa ra trong bối cảnh Nga tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn bằng hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và bom dẫn đường vào các thành phố và khu vực tiền tuyến của Ukraine. Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, viện trợ này nhằm mục đích tăng cường khả năng phòng không, radar và tác chiến điện tử của Ukraine trước những mối đe dọa đang diễn ra.

Các hệ thống của Saab và máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa được bao gồm.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đã thảo luận về gói viện trợ này trong cuộc hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pål Jonson. Viện trợ sẽ bao gồm các hệ thống phòng không và radar do Saab sản xuất, cũng như tăng cường hỗ trợ cho ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine.

Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết: “Phía Thụy Điển đang chuẩn bị một gói viện trợ quy mô lớn”, bao gồm “các hệ thống phòng không và radar, năng lực tác chiến điện tử và máy bay điều khiển từ xa, trong đó có cả hệ thống tấn công tầm xa”. Máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa cho phép Ukraine tấn công các mục tiêu quân sự bên trong lãnh thổ Nga, cách xa tiền tuyến.

Tăng cường phòng thủ hỏa tiễn đạn đạo

Ông Fedorov cảm ơn Thụy Điển vì sự hỗ trợ nhất quán và các khoản đầu tư mới vào lĩnh vực quốc phòng của Ukraine. Theo Bộ Quốc phòng, ông nói: “Chúng tôi biết ơn Thụy Điển vì lập trường nguyên tắc và những bước đi cụ thể nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của Ukraine”.

Trọng tâm chính của cuộc đàm phán là tăng cường khả năng phòng không của Ukraine trước các mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo. Hai bên đã thảo luận về các đóng góp bổ sung cho sáng kiến PURL, nhằm cung cấp cho lực lượng Ukraine những vũ khí cần thiết, bao gồm cả các hệ thống chống hỏa tiễn đạn đạo.

Đổi mới và sản xuất quốc phòng chung

Các bộ trưởng cũng thảo luận về hợp tác đổi mới quốc phòng. Cụm công nghệ quốc phòng Brave1 của Ukraine đang xem xét khởi động chương trình hợp tác Brave-Thụy Điển, cho phép cấp vốn đồng tài trợ cho các công ty quốc phòng và thử nghiệm các công nghệ mới trực tiếp tại tiền tuyến.

Ngoài ra, hai bên đang nỗ lực đẩy nhanh việc khởi động sản xuất công nghệ quốc phòng chung, bao gồm cả việc sản xuất các giải pháp an ninh của Ukraine tại Thụy Điển.

Máy bay phản lực Gripen và hỏa tiễn Meteor được thảo luận.

Các bộ trưởng cũng thảo luận về hỗ trợ hàng không, bao gồm khả năng cung cấp máy bay chiến đấu Gripen và chuyển giao hỏa tiễn Meteor. Bộ này cho biết Ukraine coi các hỏa tiễn này là “công cụ quan trọng để chống lại máy bay mang bom dẫn đường”.

[Kyiv Independent: Sweden prepares “one of its largest” aid packages for Ukraine with air defense, deep-strike drones]

5. Bình thường hóa tội ác chiến tranh của Putin, chủ tịch FIFA cho rằng Nga nên được phép trở lại túc cầu quốc tế.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino hôm thứ Hai cho biết cơ quan quản lý túc cầu thế giới nên dỡ bỏ lệnh cấm Nga tham gia các giải đấu quốc tế.

Ngay sau cuộc xâm lược Ukraine vào mùa đông năm 2022, Nga đã bị FIFA cấm tham gia các giải đấu túc cầu quốc tế. Lệnh cấm vẫn còn hiệu lực, mặc dù các đội tuyển trẻ đã được phép tham gia thi đấu từ năm 2023.

“Chúng ta phải làm vậy,” Infantino nói với Sky News trong một cuộc phỏng vấn khi được hỏi liệu ông có xem xét việc dỡ bỏ lệnh cấm hay không. “Tôi phản đối các lệnh cấm, tôi cũng phản đối các cuộc tẩy chay,” ông nói thêm, cho rằng chúng chỉ “tạo ra thêm sự thù hận.”

Ông cho rằng việc có “các cô gái và chàng trai đến từ Nga” tham gia các giải đấu túc cầu trên khắp Âu Châu sẽ gửi đi một thông điệp tích cực.

Infantino duy trì mối quan hệ thân thiết với Tổng thống Donald Trump và đã trao cho ông giải thưởng Hòa bình FIFA mới được thành lập vào tháng 12 — được nhiều người coi là một vinh dự mang tính hình thức sau khi tổng thống Mỹ không nhận được giải Nobel Hòa bình dù đã vận động mạnh mẽ cho giải thưởng này.

FIFA cũng đã mở một văn phòng tại Tháp Tổng thống Trump ở New York vào tháng 7 và bổ nhiệm con gái của Tổng thống Trump, Ivanka, vào hội đồng quản trị của một dự án bác ái giáo dục được đồng tài trợ bởi tiền bán vé World Cup 2026.

Mỹ sẽ đăng cai World Cup mùa hè này cùng với Mexico và Canada và đã phải đối mặt với những lời kêu gọi tẩy chay từ một số bộ phận chính trị và xã hội do chính sách đối ngoại của chính quyền Tổng thống Trump.

Nga đã đăng cai giải đấu này vào năm 2018.

[Politico: FIFA boss says Russia should be let back into international football]

6. Ukraine chỉ trích chủ tịch FIFA vì ủng hộ sự trở lại của Nga: “Kẻ suy đồi đạo đức”.

Ngày 2 tháng 2, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã chỉ trích gay gắt chủ tịch FIFA Gianni Infantino sau khi ông này tuyên bố ủng hộ việc dỡ bỏ lệnh cấm Nga tham gia các giải đấu túc cầu quốc tế.

FIFA đã đình chỉ Nga tham gia tất cả các giải đấu của mình vào năm 2022 sau khi nước này phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Infantino nói với kênh truyền hình Sky Sports của Anh rằng FIFA nên dỡ bỏ lệnh cấm đối với Nga, đặc biệt là ở các hạng mục dành cho thanh thiếu niên.

“Chúng ta phải làm vậy. Chắc chắn rồi. Lệnh cấm này chẳng đạt được gì cả, nó chỉ tạo thêm sự thất vọng và thù hận mà thôi”, Infantino nói.

“Việc cho phép các cầu thủ nam và nữ từ Nga chơi túc cầu ở các khu vực khác của Âu Châu có thể giúp ích. Đó là điều chúng ta nhất định phải làm, ít nhất là ở các giải đấu trẻ.”

Sybiha đã bác bỏ lý lẽ này trong một phản hồi đăng tải trên mạng xã hội vào ngày 2 tháng 2, viện dẫn hàng trăm thanh niên Ukraine đã thiệt mạng trong cuộc chiến tranh tổng lực của Nga.

“Sáu trăm bảy mươi chín bé gái và bé trai người Ukraine sẽ không bao giờ có thể chơi túc cầu nữa — Nga đã giết hại họ”, ông nói.

“Và nó vẫn tiếp tục giết hại thêm nhiều người trong khi những kẻ suy đồi đạo đức lại đề nghị dỡ bỏ lệnh cấm, bất chấp việc Nga không thể chấm dứt chiến tranh. Các thế hệ tương lai sẽ nhìn nhận điều này như một nỗi hổ thẹn, gợi nhớ đến Thế vận hội năm 1936.”

Năm 2023, FIFA đã tạm thời dỡ bỏ lệnh cấm tham gia đối với các vận động viên dưới 17 tuổi đến từ Nga, nhưng đã buộc phải đảo ngược quyết định do phản ứng dữ dội từ dư luận.

Tổ chức này đã nhiều lần bị chỉ trích vì những hành động liên quan đến Nga và Ukraine. Vào tháng 12 năm 2024, FIFA đã gây phẫn nộ khi trưng bày một bản đồ trong lễ bốc thăm World Cup 2026, trong đó loại trừ Crimea khỏi Ukraine.

Theo một cuộc điều tra của Follow the Money được công bố vào tháng 12 năm 2025, FIFA cũng đã gây áp lực lên nhiều câu lạc bộ túc cầu Âu Châu để thanh toán các khoản phí chuyển nhượng còn nợ cho Nga, bất chấp các lệnh trừng phạt quốc tế.

Trước thềm Thế vận hội mùa đông ở Milan, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với các cá nhân và nhóm có liên quan đến thể thao Nga, nhằm chứng minh cách Nga lợi dụng thể thao - vốn thường được coi là phi chính trị - trong các hoạt động tuyên truyền do nhà nước tài trợ.

Nhiều vận động viên Nga tham gia các cuộc thi quốc tế với tư cách “trung lập” có quan hệ với Điện Cẩm Linh hoặc đã bày tỏ sự ủng hộ đối với cuộc xâm lược Ukraine.

Trong khi đó, hàng trăm vận động viên và huấn luyện viên Ukraine đã thiệt mạng trong cuộc xâm lược toàn diện của Nga, và hàng trăm cơ sở thể thao đã bị phá hủy bởi các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga.

[Kyiv Independent: 'Moral degenerate' — Ukraine slams FIFA president for supporting Russia's return]

7. Tổng thống Donald Trump cảnh báo Cuba: “Sẽ sớm sụp đổ thôi”

Tổng thống Donald Trump cho rằng Cuba đang “thất bại” sau khi bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc Washington bắt giữ Nicolás Maduro, lãnh đạo Venezuela, quốc gia từng là nhà cung cấp dầu mỏ hàng đầu cho đảo quốc Caribe này.

Tổng thống Trump nói: “Cuba sẽ sớm sụp đổ thôi.”

Chính quyền Tổng thống Trump đã có những phát ngôn cứng rắn về Cuba, hòn đảo do chế độ cộng sản cai trị mà Hoa Kỳ đã duy trì lệnh cấm vận trong nhiều thập niên. Sau khi Tổng thống Trump ra lệnh đột kích Venezuela, trong đó Maduro bị bắt giữ hồi đầu tháng này, ông đã ám chỉ rằng ông cũng sẽ có hành động tương tự đối với Cuba.

Ngày 11 tháng Giêng, Tổng thống Trump tuyên bố rằng sau khi Maduro bị bắt, không một giọt dầu mỏ hay tiền nào của Venezuela sẽ được chuyển đến Cuba, một đồng minh thân cận của Caracas. Những bình luận của Tổng thống Trump hôm thứ Ba cảnh báo về nền kinh tế đang suy yếu trên hòn đảo này, trong bối cảnh có thông tin cho rằng chính quyền của ông đang nhắm đến việc lật đổ giới lãnh đạo khi theo đuổi chính sách đối ngoại ưu tiên khu vực Tây bán cầu.

Hôm thứ Ba, tại nhà hàng Machine Shed ở Urbandale, Iowa, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng Cuba đang suy yếu vì không còn nhận được nguồn dầu mỏ như trước đây từ Venezuela. Ông không nói rõ thêm, nhưng những bình luận này được đưa ra vài tuần sau khi Venezuela, đồng minh và đối tác thương mại chủ chốt của Cuba, bị đảo lộn bởi chiến dịch mà Tổng thống Trump ra lệnh lật đổ Maduro.

Theo Financial Times, cho đến tháng trước, khoảng một phần ba lượng dầu của Cuba đến từ Venezuela. Thậm chí, 44% đến từ Mexico, quốc gia cũng đã ngừng vận chuyển dầu trong bối cảnh những lời lẽ của Tổng thống Trump nhằm cô lập hòn đảo do chế độ cộng sản cai trị này.

Carlos de Cespedes, đại sứ Cuba tại Colombia, nói với Al Jazeera rằng Mỹ phạm tội “cướp biển quốc tế” vì lệnh phong tỏa dầu mỏ của Venezuela.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, người gốc Cuba, đã mô tả chính phủ Havana là một “vấn đề lớn”. Sau vụ bắt cóc Maduro, Tổng thống Trump đã thúc giục Cuba đạt được thỏa thuận “trước khi quá muộn”, mà không nói rõ ông muốn nói đến loại thỏa thuận nào.

Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel hồi đầu tháng này cho biết Mỹ không có thẩm quyền đạo đức để ép buộc Cuba đạt được thỏa thuận. Tờ Politico đưa tin rằng việc phong tỏa nhập khẩu dầu mỏ vào Cuba có thể là một phần trong nỗ lực thúc đẩy thay đổi lãnh đạo tại quốc gia vùng Caribe này, nơi đang đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu.

[Newsweek: Donald Trump Issues Cuba Warning: ‘Failing Pretty Soon’]

8. Nga tấn công vào các thợ mỏ ở Dnipropetrovsk ngày thứ hai liên tiếp sau vụ tấn công xe buýt gây chết người.

Ngày 2 tháng 2, Nga đã tấn công một mỏ than do DTEK, công ty năng lượng tư nhân lớn nhất của Ukraine, điều hành tại tỉnh Dnipropetrovsk.

Vụ tấn công ngày 2 tháng 2 đã gây hư hại các tòa nhà hành chính tại cơ sở này. Theo thông báo, không có thương vong nào được báo cáo trong vụ tấn công.

Thông tin này được đưa ra sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga nhằm vào một chiếc xe buýt chở công nhân mỏ, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 16 người khác bị thương vào ngày 1 tháng 2 tại thị trấn Ternivka.

Giám đốc điều hành Maksym Timchenko cho biết, vụ tấn công này là tổn thất lớn nhất mà DTEK phải gánh chịu kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu.

Ngày 2 tháng 2 được tuyên bố là ngày quốc tang tại tỉnh Dnipropetrovsk để tưởng nhớ các thợ mỏ thiệt mạng trong cuộc tấn công.

[Kyiv Independent: Russia targets Dnipropetrovsk miners 2nd day in a row after deadly bus attack]

9. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine, Mỹ và Nga sẽ gặp nhau tại UAE vào tuần tới để tiến hành vòng đàm phán hòa bình mới.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy ngày 1 tháng 2 cho biết Ukraine, Mỹ và Nga dự kiến sẽ gặp nhau tại Abu Dhabi vào ngày 4-5 tháng 2 để tiến hành vòng đàm phán mới như một phần trong nỗ lực đang diễn ra nhằm thương lượng một thỏa thuận hòa bình.

Tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra trong bối cảnh không chắc chắn về việc liệu các cuộc đàm phán ban đầu dự kiến diễn ra vào ngày 1 tháng 2 có được tiến hành hay không, và liệu chúng sẽ được tổ chức song phương giữa Mạc Tư Khoa và Kyiv hay theo hình thức ba bên với Washington.

Tổng thống Ukraine cho biết: “Ukraine sẵn sàng cho một cuộc thảo luận thực chất, và chúng tôi quan tâm đến việc bảo đảm kết quả sẽ đưa chúng ta đến gần hơn với một kết thúc thực sự và có phẩm giá cho cuộc chiến”.

Hôm trước, vào ngày 31 tháng Giêng, đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev đã gặp gỡ các quan chức Mỹ, trong đó có Đặc phái viên Steve Witkoff, tại Miami.

Cuộc đàm phán kéo dài hai ngày trước đó giữa Kyiv, Washington và Mạc Tư Khoa đã kết thúc tại Abu Dhabi vào ngày 24 tháng Giêng.

Trong bài phát biểu tối cùng ngày, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông sẽ gặp gỡ phái đoàn Ukraine vào ngày 2 tháng 2 để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán và thống nhất khuôn khổ thảo luận. Ông cũng nói rằng ông dự đoán một tháng ngoại giao căng thẳng, với phái đoàn Mỹ tích cực làm việc để giảm số vụ tấn công.

Ông nói: “Chúng tôi dự đoán phía Mỹ cũng sẽ hoạt động tích cực, đặc biệt là về các biện pháp giảm leo thang – giảm các cuộc tấn công – và nhiều điều phụ thuộc vào những gì phía Mỹ đạt được”.

Ông cho biết, niềm tin của người dân Ukraine vào tiến trình hòa bình phụ thuộc một phần vào hiệu quả của việc giảm quy mô các cuộc tấn công.

Các cuộc đàm phán dự kiến sẽ tập trung vào khả năng ngừng bắn năng lượng và kiểm soát khu vực Donbas của Ukraine. Nga từ lâu đã yêu cầu Ukraine nhượng lại toàn bộ các tỉnh Donetsk và Luhansk, bao gồm cả lãnh thổ không bị tạm chiếm, như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.

Khi các cuộc tấn công của Nga đẩy hệ thống năng lượng của Ukraine vào khủng hoảng, Tổng thống Mỹ Tổng thống Trump ngày 29 Tháng Giêng tuyên bố đã yêu cầu Putin ngừng ném bom các thành phố của Ukraine trong một tuần. Ngày hôm sau, Mạc Tư Khoa cho biết lệnh ngừng bắn chỉ áp dụng cho Kyiv và sẽ kéo dài đến ngày 1 tháng 2.

Những ngày gần đây, Nga tiếp tục các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự trên khắp các thành phố khác của Ukraine, gây ra thương vong.

[Kyiv Independent: Ukraine, US, Russia to meet in UAE next week for new round of peace talks, Zelensky says]

10. Pháp cuối cùng cũng thông qua được ngân sách năm 2026.

Ngân sách nhà nước Pháp năm 2026 đã chính thức được quốc hội thông qua hôm thứ Hai, chấm dứt tình trạng bế tắc kéo dài nhiều tháng, làm gia tăng lo ngại về một cuộc khủng hoảng nợ tại nền kinh tế lớn thứ hai của Liên minh Âu Châu.

Sau nhiều tháng đàm phán giữa các đảng phái mà không đạt được sự đồng thuận, Thủ tướng trung hữu Sébastien Lecornu đã kích hoạt một điều khoản hiến pháp cho phép chính phủ thông qua luật mà không cần bỏ phiếu tại quốc hội. Tuy nhiên, việc sử dụng điều khoản này cho phép các nhà lập pháp đưa ra các kiến nghị bất tín nhiệm, nếu được thông qua, sẽ dẫn đến việc dự luật bị bác bỏ và buộc chính phủ phải từ chức.

Chính phủ thiểu số của Lecornu đã vượt qua nhiều cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm do các nhóm cánh tả và cực hữu đưa ra. Việc ông trụ vững là nhờ quyết định của Đảng Xã hội trung tả không tham gia cùng các đồng minh cũ bên cánh tả trong việc bỏ phiếu chống lại Lecornu, đổi lại là những nhượng bộ của chính phủ, bao gồm cả bữa trưa giá 1 euro cho sinh viên đại học.

Ban đầu, ông Lecornu đặt mục tiêu thông qua ngân sách nhằm đưa mức thâm hụt ngân sách của Pháp năm 2026 xuống còn 4,7% GDP, nhưng các yêu cầu chính sách được chấp thuận cho các nhóm chính trị khác nhau đã đẩy con số này lên khoảng 5% GDP, theo ước tính gần đây nhất của chính phủ.

Để tránh tình trạng chính phủ đóng cửa kiểu Mỹ sau khi không thể hoàn tất kế hoạch tài chính trước năm mới, ngân sách năm ngoái đã được chuyển sang tháng Giêng. Ngân sách năm 2026 dự kiến sẽ có hiệu lực ngay sau khi nhận được sự chấp thuận từ Tòa án Hiến pháp Pháp, nơi sẽ sớm tiến hành xem xét pháp lý theo thủ tục thông thường.

[Politico: France finally passes 2026 budget]

11. Danh tính các đặc vụ liên bang đã bắn Alex Pretti được xác định: Bản tin

Hai nhân viên nhập cư liên bang đã bắn chết cư dân Minneapolis, Alex Jeffrey Pretti, được xác định là đặc vụ Tuần tra Biên giới Giêsu Ochoa, 43 tuổi, và sĩ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới, gọi tắt là CBP Raymundo Gutierrez, 35 tuổi, theo hồ sơ chính phủ mà ProPublica đã xem xét.

Cả hai người đàn ông đều được điều động tham gia Chiến dịch Metro Surge, một chiến dịch thực thi luật nhập cư được phát động vào tháng 12, trong đó các đặc vụ vũ trang và đeo mặt nạ được triển khai khắp Minneapolis. Vụ nổ súng ngày 24 Tháng Giêng đã khiến Pretti, một nữ y tá 37 tuổi làm việc tại đơn vị chăm sóc đặc biệt của một bệnh viện thuộc Bộ Cựu chiến binh, thiệt mạng và gây ra các cuộc biểu tình lớn trên khắp cả nước.

Việc xác định danh tính này đã phá vỡ một tuần giữ bí mật của chính phủ liên bang xung quanh vụ đụng độ chết người, mặc dù CBP đã từ chối công khai tên của các đặc vụ bất chấp lời kêu gọi minh bạch từ cả hai đảng.

Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS hôm thứ Ba xác nhận rằng hai đặc vụ đã nổ súng bằng súng ngắn Glock trong vụ xô xát nhưng không tiết lộ danh tính của họ. Cả hai đặc vụ đã bị tạm đình chỉ công tác, và Bộ phận Quyền công dân của Bộ Tư pháp hôm thứ Sáu thông báo đang điều tra vụ nổ súng.

Vụ nổ súng xảy ra khi Pretti đang ghi lại hoạt động của các đặc vụ liên bang tại một khu ẩm thực và nghệ thuật nổi tiếng ở Minneapolis. Các video được chia sẻ rộng rãi cho thấy một đặc vụ đeo mặt nạ xô ngã một người phụ nữ xuống đất, Pretti đến giúp đỡ, và các sĩ quan sử dụng hơi cay trước khi khống chế anh ta.

Trong lúc giằng co, các đặc vụ đã bắn khoảng 10 phát súng. Mặc dù Pretti được phép mang súng ngắn hợp pháp, nhưng một số phân tích video cho thấy một đặc vụ liên bang đã rút súng khỏi hông anh ta trước khi tiếng súng nổ ra.

Vụ việc đã làm gia tăng sự giám sát đối với các hoạt động thực thi luật nhập cư của Tổng thống Trump, vốn bị ảnh hưởng bởi các cảnh bạo lực và các đặc vụ hoạt động với danh tính bị che giấu.

[Newsweek: Federal Agents Who Shot Alex Pretti Identified: Report]

12. Các cuộc tấn công của Nga vào Zaporizhzhia làm ít nhất 9 người bị thương, một bệnh viện phụ sản bị hư hại.

Ngày 1 tháng 2, Nga đã tiến hành hai cuộc tấn công vào thành phố Zaporizhzhia ở miền nam, làm ít nhất chín người bị thương, trong đó có một trẻ em, theo lời Thống đốc Ivan Fedorov.

Khoảng trưa, Nga đã tấn công một bệnh viện phụ sản, làm ít nhất sáu người bị thương. Trong số những người bị thương có hai phụ nữ đang được khám bệnh khi vụ tấn công của Nga xảy ra, ông Fedorov cho biết.

Cuối ngày hôm đó, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một trong các quận ở Zaporizhzhia, làm bị thương hai phụ nữ và một bé trai bốn tuổi, theo lời thống đốc.

Ông đã chia sẻ đoạn video từ hiện trường cho thấy một tòa nhà bị hư hại với cửa kính vỡ vụn và khói bốc lên, cũng như những ngôi nhà bị thiệt hại trong một vụ tấn công khác.

“Cuộc tấn công tại bệnh viện phụ sản là một bằng chứng nữa cho thấy cuộc chiến chống lại sự sống đang diễn ra”, thống đốc nói.

Trong suốt cuộc chiến tranh toàn diện, Nga đã nhiều lần tấn công vào các bệnh viện phụ sản, cùng với các cuộc tấn công vào các cơ sở hạ tầng dân sự khác. Năm 2022, lực lượng Nga đã tấn công một khoa sản ở Vilniansk thuộc tỉnh Zaporizhzhia, khiến một bé trai hai ngày tuổi thiệt mạng.

Vụ tấn công mới nhất vào Zaporizhzhia cũng gây thiệt hại cho gần ba chục tòa nhà khác, bao gồm 15 tòa nhà chung cư và 11 nhà riêng, theo báo cáo của chính quyền thành phố.

Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Nga đang tăng cường hoạt động tấn công ở khu vực phía nam, thường xuyên tiến hành các cuộc không kích trong khu vực này.

[Kyiv Independent: Russian attacks on Zaporizhzhia injure at least 9, maternity hospital damaged]

13. Ít nhất 14 người thiệt mạng và 38 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine trong ngày hôm qua.

Ít nhất 14 người đã thiệt mạng và 38 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga nhằm vào Ukraine trong ngày qua, chính quyền địa phương cho biết vào ngày 2 tháng 2.

Không quân Nga cho biết lực lượng Nga đã tấn công Ukraine bằng một hỏa tiễn đạn đạo và 171 máy bay điều khiển từ xa, trong đó có khoảng 100 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed. Họ báo cáo đã bắn hạ 157 máy bay điều khiển từ xa ở phía đông, nam và bắc nước này.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk ở miền trung-đông, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một xe buýt chở công nhân khai thác mỏ sau ca làm việc gần thị trấn Pavlohrad, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 16 người khác bị thương vào ngày 1 tháng 2, theo thông báo của thống đốc khu vực Oleksandr Hanzha và DTEK, công ty năng lượng tư nhân lớn nhất Ukraine.

Ông Hanzha cho biết ngày 1 tháng 2, các cuộc tấn công của Nga ở phía tây nam khu vực, tại Nikopol và các thị trấn lân cận khác, đã làm bị thương một người đàn ông 72 tuổi.

Hãng tin DTEK đưa tin ngày 2 tháng 2 rằng Nga đã thực hiện một cuộc tấn công khác vào cơ sở khai thác than của công ty nước này trong khu vực, gây hư hại các tòa nhà hành chính. Không có thương vong nào được báo cáo.

Tại tỉnh Donetsk phía đông, thống đốc khu vực Vadym Filashkin báo cáo rằng hai người đã thiệt mạng và bốn người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày hôm qua.

Tại tỉnh Kharkiv phía đông bắc, thống đốc khu vực Oleh Syniehubov báo cáo rằng một thanh niên 20 tuổi và một phụ nữ 52 tuổi đã bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày hôm qua.

Tại thành phố Zaporizhzhia ở phía đông nam và khu vực xung quanh, 12 người đã bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày qua, theo báo cáo của thống đốc khu vực Ivan Fedorov.

Bộ Phát triển Cộng đồng và Lãnh thổ Ukraine báo cáo ngày 2 tháng 2 rằng một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã nhắm vào một cơ sở hạ tầng khác của Hỏa xa Ukraine, cụ thể là một đầu máy diesel dùng để phát điện từ nhiên liệu diesel, ở Zaporizhzhia.

Tại tỉnh Kherson phía nam, ba người đã bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày hôm qua, theo báo cáo của thống đốc khu vực Oleksandr Prokudin.

[Kyiv Independent: At least 14 killed, 38 injured in Russian attacks on Ukraine over past day]

 

1. Nga đang tìm cách “vượt qua và xâm nhập” Vovchansk thuộc tỉnh Kharkiv.

Ngày 2 tháng 2, Viktor Tregubov, phát ngôn nhân của Lực lượng Liên hợp Ukraine phụ trách khu vực này, cho biết quân đội Nga đang cố gắng “vượt qua và xâm nhập” thị trấn Vovchansk bị tàn phá ở phía đông bắc tỉnh Kharkiv, và tình hình “thực sự khó khăn”.

Phát biểu trên truyền hình quốc gia, Tregubov cho biết quân đội Nga đang gây áp lực lên các vị trí của Ukraine ở ngoại ô Vovchansk.

“Thành phố đã bị phá hủy hoàn toàn, không còn cơ sở hạ tầng nào để làm rào chắn cả”, ông Tregubov nói, theo trích dẫn của hãng thông tấn Ukrinform của Ukraine.

“Và người Nga đã gây áp lực ở đó từ rất lâu rồi, trong khi khoảng cách đến biên giới lại rất ngắn.”

Vovchansk — chỉ cách biên giới Nga 5 km — đã phải chịu sự xâm lược của Nga cho đến khi cuộc phản công của Ukraine vào mùa thu năm 2022 giải phóng thị trấn, nhưng lại phải đối mặt với giao tranh ác liệt một lần nữa sau khi Nga bắt đầu một đợt tấn công mới vào tháng 5 năm 2024, buộc nhiều cư dân phải rời bỏ nhà cửa.

[Kyiv Independent: Russian forces trying to 'bypass and infiltrate' Vovchansk in Kharkiv Oblast, military says]

2. Đài truyền hình nhà nước Nga phát đi lời đe dọa tấn công hạt nhân nhằm vào các vệ tinh của Elon Musk.

Một nhà bình luận có tầm ảnh hưởng trên truyền hình nhà nước Nga đã đề xuất rằng Nga nên tấn công vào các vệ tinh của Elon Musk trong không gian bằng vũ khí hạt nhân.

“Tôi không hiểu tại sao, ví dụ, các vệ tinh của Elon Musk lại không phải là mục tiêu hợp pháp đối với chúng ta,” Vladimir Solovyov, một người dẫn chương trình truyền hình nhà nước nổi tiếng có mối liên hệ mật thiết với Điện Cẩm Linh, nói trong một đoạn video lan truyền trên mạng hôm Thứ Hai, 02 Tháng Hai. “Theo tôi hiểu, một vụ nổ vũ khí hạt nhân trong không gian sẽ giải quyết được vấn đề này.”

Starlink, do công ty SpaceX của Musk điều hành, từ nhiều năm nay đã chứng tỏ tầm quan trọng sống còn đối với Ukraine trên chiến trường, với việc Kyiv phụ thuộc rất nhiều vào truy cập internet của mạng lưới này để liên lạc và điều khiển đội máy bay điều khiển từ xa khổng lồ của mình. Mạng lưới Starlink gồm hàng ngàn vệ tinh nằm trên quỹ đạo gần Trái đất hơn nhiều so với các vệ tinh khác có thể được sử dụng cho các mục đích tương tự.

Trong nhiều năm qua, Ukraine đã cáo buộc lực lượng Nga sử dụng các thiết bị đầu cuối Starlink dọc theo tiền tuyến, bao gồm cả những khu vực tranh chấp gay gắt nhất ở miền đông Ukraine. Elon Musk đã kịch liệt phủ nhận việc bán Starlink cho Nga và hôm Chúa Nhật cho biết công ty của ông đã ngăn chặn hiệu quả việc Mạc Tư Khoa sử dụng Starlink một cách “trái phép” sau những phản đối mới từ phía Ukraine và Ba Lan.

Solovyov nói rằng một cuộc tấn công hạt nhân vào Starlink sẽ phải trả giá bằng chính các vệ tinh của Nga, rồi nói thêm một cách mỉa mai: “Nhưng dù sao thì chúng ta cũng đang tụt hậu xa rồi — không sao cả, chúng ta chỉ cần chuyển sang dùng chim bồ câu đưa thư thôi.”

Theo hãng tin AP đưa tin hồi tháng 12, các cơ quan tình báo từ hai quốc gia thành viên NATO tin rằng Nga đang phát triển một loại vũ khí chống vệ tinh nhằm mục tiêu vào hệ thống Starlink. Loại vũ khí này sẽ rải mảnh vỡ xung quanh quỹ đạo của Starlink, đồng thời cũng gây hư hại bừa bãi cho các vệ tinh khác ở gần đó.

Solovyov, một người thường có tiếng nói hiếu chiến trên truyền thông nhà nước Nga, đã cáo buộc Musk có “mối tình sâu đậm” với tân Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, Mykhailo Fedorov, và cho rằng Mạc Tư Khoa cần phải ngăn chặn việc quân sự hóa không gian.

Bộ Trưởng Fedorov cho biết hôm thứ Năm rằng các quan chức Ukraine đã liên hệ với SpaceX sau khi nhận được báo cáo về việc máy bay điều khiển từ xa của Nga, được kết nối với mạng Starlink, đang bay trên các thành phố của Ukraine. Ông Fedorov nói rằng Kyiv “đã đề xuất những cách thức cụ thể để giải quyết vấn đề”.

Bộ Trưởng Fedorov đã cảm ơn chủ tịch SpaceX, bà Gwynne Shotwell, và đích thân ông Musk vì “phản hồi nhanh chóng và việc ngay lập tức bắt tay vào tìm giải pháp”. Đáp lại tuyên bố công khai của Bộ Trưởng Fedorov trên mạng xã hội, Musk nói: “Có vẻ như các bước chúng tôi đã thực hiện để ngăn chặn việc Nga sử dụng trái phép Starlink đã có hiệu quả. Hãy cho chúng tôi biết nếu cần phải làm gì thêm.”

Bộ Quốc phòng Ukraine hôm Chúa Nhật tuyên bố riêng rằng nước này đang thấy “kết quả thực tế” trong việc cắt đứt quyền truy cập của Nga vào mạng Starlink, và cho biết các thiết bị đầu cuối chưa được xác minh sẽ bị “ngắt kết nối”.

Serhii Beskrestnov, cố vấn của Fedorov, cho biết chính quyền Ukraine không thể công khai chi tiết cách thức họ hạn chế việc Nga sử dụng Starlink, nhưng nói rằng các biện pháp mới là cần thiết để bảo vệ các địa điểm dân sự và quân sự, cũng như cơ sở hạ tầng quan trọng, khỏi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Tuần trước, các nhà phân tích phương Tây cho biết quân đội Nga đang “ngày càng sử dụng” Starlink để mở rộng tầm hoạt động của máy bay điều khiển từ xa tấn công, sau khi những báo cáo đầu tiên về việc Mạc Tư Khoa sử dụng mạng lưới này trên máy bay điều khiển từ xa tấn công xuất hiện vào mùa thu năm 2024.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Mỹ cho biết vào ngày 27 Tháng Giêng rằng, phạm vi hoạt động 500 km được báo cáo của máy bay điều khiển từ xa trang bị Starlink “đặt hầu hết Ukraine, toàn bộ Moldova và một phần của Ba Lan, Rumani và Lithuania vào tầm hoạt động của những máy bay điều khiển từ xa này nếu được phóng từ Nga hoặc Ukraine bị tạm chiếm”.

Dựa trên phân tích này, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski đã gửi một thông điệp công khai tới Musk: “Tại sao ông không ngăn chặn người Nga sử dụng hệ thống Starlink để tấn công vào các thành phố của Ukraine?”

“Tên ngốc chảy nước dãi này thậm chí còn không nhận ra rằng Starlink là xương sống của hệ thống liên lạc quân sự Ukraine,” Musk đáp lại sau đó.

Trước đây, Sikorski và Musk từng tranh cãi gay gắt trên mạng về việc sử dụng Starlink ở Ukraine.

Tháng trước, truyền thông nhà nước Nga đưa tin rằng tập đoàn vũ trụ nhà nước Roscosmos của Mạc Tư Khoa sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt một thiết bị thay thế cho Starlink vào cuối năm nay.

[Newsweek: Russian State TV Issues Nuclear Strike Threat To Elon Musk]

3. Thỏa thuận bất ngờ của Tổng thống Trump với Ấn Độ: DC nhượng bộ, Delhi đồng ý

Chỉ vài tuần trước, quan hệ Mỹ-Ấn dường như đang rơi vào bế tắc quen thuộc: Washington cảnh báo rằng việc Ấn Độ mua dầu của Nga làm suy yếu áp lực của phương Tây lên Mạc Tư Khoa, New Delhi tỏ ra khó chịu trước những lời chỉ trích, và các cuộc đàm phán thương mại bế tắc giữa những lời đe dọa áp thuế. Sau đó, vào ngày 2 tháng 2, mối quan hệ này đã thay đổi nhanh chóng.

Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố một thỏa thuận thương mại cắt giảm thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Ấn Độ xuống còn 18% và, quan trọng hơn, loại bỏ thuế phạt riêng biệt 25% liên quan đến việc Ấn Độ mua dầu của Nga, sau khi Tổng thống Trump nói rằng Ấn Độ đã đồng ý ngừng mua dầu thô của Nga. Tổng thống Trump cho biết: “Chúng tôi đã đạt được một thỏa thuận thương mại lớn với Ấn Độ. Thuế quan đối với hàng hóa Ấn Độ sẽ được giảm xuống còn 18%, và Ấn Độ đã đồng ý ngừng mua dầu của Nga. Đây là một thắng lợi to lớn cho người lao động Mỹ, các nhà sản xuất năng lượng Mỹ và an ninh toàn cầu.”

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã nhanh chóng coi đây là một thắng lợi cho các nhà xuất khẩu Ấn Độ, mà không đề cập nhiều đến điều khoản liên quan đến Nga. “Tôi rất vui mừng vì các sản phẩm ‘Made in India’ giờ đây sẽ được giảm thuế xuống còn 18%”, ông Modi đăng tải trên mạng xã hội, đồng thời viết thêm: “Thay mặt 1,4 tỷ người dân Ấn Độ, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Tổng thống Trump…”

Diễn biến sự việc rất quan trọng. Vài phút trước đó, Đại sứ Mỹ mới nhậm chức tại Ấn Độ, ông Sergio Gor, dường như đã chuẩn bị cho thông báo bằng một lời lẽ ngắn gọn và đầy ẩn ý: “Tổng thống Trump vừa nói chuyện với Thủ tướng Modi. Hãy chờ xem…” Lời giới thiệu đó, cùng với thỏa thuận chính thức, đã khiến các nhà ngoại giao và thị trường hiểu được thông điệp: sự thay đổi này là có chủ đích và đang được quản lý ở cao cấp nhất.

Tại sao lại là bây giờ? Thỏa thuận với Liên Hiệp Âu Châu chính là điểm mấu chốt gây áp lực. Ấn Độ vừa mới ký kết một thỏa thuận thương mại tự do mà Brussels gọi là “mang tính bước ngoặt”, tạo lợi thế cho Delhi, và khiến Washington lo sợ bị vượt mặt. Chính ông Modi đã ca ngợi thỏa thuận Ấn Độ-Liên Hiệp Âu Châu vài ngày trước đó: “Ấn Độ và Âu Châu đã tiến một bước lớn ngày hôm nay… mở ra những con đường mới cho tăng trưởng, đầu tư và hợp tác chiến lược.”

“Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận thương mại lớn với Ấn Độ. Thuế quan đối với hàng hóa Ấn Độ sẽ giảm xuống còn 18%, và Ấn Độ đã đồng ý ngừng mua dầu của Nga.”

Đối với người Mỹ, vấn đề cốt lõi nằm ở năng lượng và địa chính trị. Tòa Bạch Ốc đã ra tín hiệu rằng việc giảm thuế quan gắn liền với việc cắt giảm doanh thu của Điện Cẩm Linh, một mục tiêu được Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhắc lại. Ông khẳng định việc Ấn Độ mua dầu của Nga đã “sụp đổ” và đề xuất “một lộ trình để dỡ bỏ thuế quan”. Hãng tin AP đã mô tả chiến lược một cách thẳng thắn: cắt giảm doanh thu dầu mỏ của Nga để gây áp lực chấm dứt chiến tranh Ukraine, trong khi Tổng thống Trump cũng chỉ ra các nguồn cung thay thế như Venezuela; một nước cờ chiến lược năng lượng nhằm ngăn chặn giá dầu toàn cầu tăng vọt. Điều đó càng quan trọng hơn khi Washington đang phải cân nhắc rủi ro từ Iran, các báo cáo mới cho thấy Tehran lo ngại một cuộc tấn công của Mỹ có thể gây bất ổn cho chế độ, một lời nhắc nhở rằng bất kỳ biến động nào ở vùng Vịnh cũng có thể gây ảnh hưởng mạnh đến thị trường dầu mỏ.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở Iran, hãng tin Reuters đưa tin các quan chức Iran lo ngại ngay cả những cuộc tấn công hạn chế của Mỹ cũng có thể gây bất ổn cho chế độ, trong khi các nguồn tin khác chỉ ra khả năng nối lại đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran; cả hai đều là lời nhắc nhở rằng bất kỳ sự leo thang nào ở Trung Đông cũng có thể gây biến động thị trường dầu mỏ và làm phức tạp thêm chính trị liên minh.

Về mặt chính trị, Washington muốn Ấn Độ trở thành đối tác sản xuất và quốc phòng không thuộc Trung Quốc, và Delhi muốn thấy bằng chứng rằng việc liên minh với Mỹ sẽ mang lại lợi ích; càng nhanh càng tốt.

Tất cả những điều này được truyền tải thông qua một vị đại sứ mới, người đã công khai phát tín hiệu rằng một điều gì đó lớn lao sắp xảy ra.

[Newsweek: Trump’s Surprise India Deal: DC Blinked, Delhi Said Yes]

4. Lính điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tuyên bố đạt được nhiều chiến công bắn hạ máy bay Nga, đồng thời công bố kế hoạch mở rộng lực lượng vào năm 2026.

Năm ngoái, các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã giết chết hoặc làm bị thương nghiêm trọng hơn 240.000 binh sĩ Nga, và lực lượng máy bay điều khiển từ xa của nước này có kế hoạch mở rộng mạnh mẽ và đạt được những kết quả ấn tượng hơn trên chiến trường vào năm 2026, Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết như trên.

Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng, ông Federov cho biết tại một lễ trao giải thưởng quân sự rằng, máy bay điều khiển từ xa FPV (góc nhìn thứ nhất) và máy bay ném bom của Ukraine đã thực hiện gần 820.000 (chính xác là 819.737) cuộc tấn công thành công trong năm 2025, tất cả đều được xác nhận bằng video từ máy bay điều khiển từ xa.

Ngoài việc tấn công các cá nhân và nhóm binh lính Nga, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công và vô hiệu hóa hoặc gây hư hại nghiêm trọng hơn 29.000 vũ khí hạng nặng như xe tăng và pháo binh, 62.000 khí tài chiến trường hạng nhẹ như xe hơi và kho chứa đạn dược, và bắn hạ hơn 32.000 máy bay điều khiển từ xa trinh sát hoặc tấn công của Nga, ông Fedorov cho biết. Ông nói thêm rằng mọi vụ tấn công đều được xác nhận bằng video từ máy bay điều khiển từ xa.

“Ngày nay, hơn 80% mục tiêu của địch bị phá hủy bởi máy bay điều khiển từ xa. Tuyệt đại đa số là máy bay điều khiển từ xa do các nhà sản xuất Ukraine chế tạo”, Fedorov nói. “Lần đầu tiên, chúng tôi [quân đội] nhận được dữ liệu thực tế, đã được xác minh từ chiến trường, có thể được sử dụng cho các quyết định chỉ huy. “

Trong sự kiện này, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã ca ngợi lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Quân đội Ukraine, gọi tắt là AFU và trao giải thưởng cho các chỉ huy đơn vị máy bay điều khiển từ xa đạt thành tích cao nhất trong các chiến dịch năm 2025.

Ông Fedorov, vị bộ trưởng trẻ nhất trong nội các Ukraine, nhậm chức năm 2022 sau cuộc xâm lược lần thứ hai của Nga, là một trong những người ủng hộ sớm việc tăng cường sử dụng máy bay điều khiển từ xa trong quân đội Ukraine. Tổng thống Zelenskiy cho biết, sáng kiến năm 2023 của ông về việc tổ chức một “hệ thống điểm tiêu diệt” nhằm khuyến khích các nhà điều khiển máy bay điều khiển từ xa săn lùng các mục tiêu ưu tiên của Nga và cạnh tranh với nhau để đạt được kết quả tốt hơn đã rất thành công.

[Kyiv Post: Ukraine Drone Troops Claim Big Russian Kill Scores, Announce Expansion Plans for 2026]

5. Elon Musk đổ thêm hàng triệu đô la để giúp đảng Cộng hòa giữ vững quyền kiểm soát Quốc hội.

Vị tỷ phú công nghệ, người từng nói rằng ông đã “chi tiêu đủ” cho chính trị, vẫn là một nhà hảo tâm lớn đối với Đảng Cộng hòa sau khi làm hòa với Tổng thống Trump.

Theo các báo cáo tài chính chiến dịch được công bố hôm thứ Bảy, ông trùm công nghệ Elon Musk đã rót 10 triệu đô la vào hai siêu PAC lớn của đảng Cộng hòa vào cuối năm ngoái, khi ông một lần nữa đóng vai trò tích cực hơn trong chính trường đảng Cộng hòa.

Giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đã có mâu thuẫn công khai với Tổng thống Trump vào mùa xuân năm ngoái và tuyên bố từ bỏ chi tiêu chính trị, đã quyên góp 5 triệu đô la vào tháng 12 cho Quỹ Lãnh đạo Quốc hội và Quỹ Lãnh đạo Thượng viện, hai nhóm nhằm mục đích giúp đảng Cộng hòa giữ vững quyền kiểm soát Quốc hội trong năm nay.

Đây là lần quyên góp thứ hai của Musk cho cả hai nhóm trong chu kỳ này, sau lần quyên góp hồi tháng Sáu, trong bối cảnh mâu thuẫn với Tổng thống Trump. Những khoản đóng góp đó diễn ra ngay trước khi Musk đề xuất thành lập đảng chính trị riêng, một sáng kiến dường như không mấy thành công.

Nhưng Musk và Tổng thống Trump đã làm lành những bất đồng gần đây, khi CEO công nghệ này cùng Tổng thống Trump dùng bữa tối tại Mar-a-Lago hồi đầu tháng. Musk cũng đã quay lại ủng hộ chính sách của đảng Cộng hòa trên kênh X mà ông sở hữu, thúc đẩy các Thượng Nghị Sĩ thông qua phiên bản sửa đổi của Đạo luật SAVE, một dự luật yêu cầu các tiểu bang thu thập bằng chứng quốc tịch từ những người ghi danh bỏ phiếu.

Ông Musk đã bày tỏ sự ủng hộ đối với một phiên bản có tên là Đạo luật SAVE Plus, kêu gọi yêu cầu giấy tờ tùy thân và cấm bỏ phiếu qua thư đối với hầu hết người dân Mỹ, cùng với những thay đổi khác đối với công tác quản lý bầu cử.

Musk là nhà tài trợ cá nhân lớn nhất cho các ủy ban chính trị trong chu kỳ bầu cử năm 2024, chi khoảng 290 triệu đô la, chủ yếu thông qua siêu PAC của riêng ông, America PAC, để ủng hộ Tổng thống Trump.

Trong những tháng đầu tiên của chính quyền Tổng thống Trump, ông đã đóng vai trò tích cực tại Bộ Hiệu quả Chính phủ, nhưng sau đó bắt đầu mâu thuẫn với Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa về Đạo luật Một Dự luật Tuyệt vời của tổng thống. Musk cũng tham gia vào cuộc bầu cử Tòa án Tối cao Wisconsin hồi tháng Tư, nơi ứng cử viên mà ông ủng hộ đã thua với cách biệt 10 điểm.

Nguồn vốn của Musk chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số tiền gây quỹ cho cả SLF và CLF. SLF đã huy động được gần 77 triệu đô la trong sáu tháng cuối năm 2025 và có 100 triệu đô la tiền mặt, trong khi CLF đã huy động được hơn 38 triệu đô la trong cùng kỳ và có hơn 54 triệu đô la tiền mặt.

[Politico: Elon Musk pours millions more into helping Republicans keep Congress]

6. Tổng thống Trump nói đảng Cộng hòa nên “quốc hữu hóa” các cuộc bầu cử.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai tuyên bố rằng đảng Cộng hòa nên quốc hữu hóa các cuộc bầu cử, tiếp tục khẳng định mạnh mẽ các thuyết âm mưu sai lệch về gian lận bầu cử trên quy mô lớn trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020.

Đề xuất này — trái ngược với việc Hiến pháp giao quyền quản lý bầu cử cho chính quyền tiểu bang — được đưa ra chưa đầy một tuần sau khi FBI đột kích một văn phòng bầu cử ở ngoại ô Atlanta, thu giữ các lá phiếu và các hồ sơ bỏ phiếu khác từ cuộc bầu cử năm 2020.

“Đảng Cộng hòa nên nói, ‘Chúng tôi muốn nắm quyền. Chúng tôi nên nắm quyền kiểm soát việc bỏ phiếu ở ít nhất 15 nơi.’ Đảng Cộng hòa nên quốc hữu hóa việc bỏ phiếu,” ông nói trong một lần xuất hiện trên podcast của cựu Phó Giám đốc FBI Dan Bongino, chương trình mà ông đã khởi động lại vào thứ Hai.

Tổng thống liên tục khẳng định ông đã thắng cử năm 2020 “với tỷ lệ phiếu bầu áp đảo”, đồng thời cáo buộc mà không đưa ra bằng chứng rằng người dân đã “bỏ phiếu bất hợp pháp” trong cuộc bầu cử. Ông cũng ám chỉ đến cuộc đột kích của FBI tại hạt Fulton, Georgia, và nói bóng gió rằng “các bạn sẽ thấy một số điều thú vị được hé lộ” ở Georgia.

Hàng chục đơn khiếu nại về kết quả cuộc bầu cử đó không đưa ra được bằng chứng đáng tin cậy nào về gian lận cử tri trên quy mô lớn, và cả cuộc kiểm toán toàn tiểu bang lẫn cuộc kiểm phiếu lại do chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump yêu cầu đều xác nhận rằng cựu Tổng thống Joe Biden đã thắng ở tiểu bang đó.

Trong những tháng gần đây, Tổng thống Trump đã tăng cường nỗ lực làm suy yếu kết quả cuộc bầu cử năm 2020, tuyên bố hồi tháng Giêng rằng “mọi người sẽ sớm bị truy tố vì những gì họ đã làm” liên quan đến cuộc bầu cử. Bộ Tư pháp của ông cũng đã kiện khoảng hai chục tiểu bang, yêu cầu được tiếp cận danh sách ghi danh cử tri toàn tiểu bang.

Lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Trump về việc quốc hữu hóa bầu cử gợi nhớ lại lời hứa ông đã đưa ra hồi mùa hè năm ngoái về việc ký một sắc lệnh hành pháp nhằm mang lại “sự trung thực” cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

“Hãy nhớ rằng, các tiểu bang chỉ là 'đại lý' của Chính phủ Liên bang trong việc kiểm đếm và tổng hợp phiếu bầu,” ông viết trong một bài đăng trên mạng xã hội hồi tháng 8. “Họ phải làm những gì Chính phủ Liên bang, thông qua Tổng thống Hoa Kỳ, yêu cầu, VÌ LỢI ÍCH CỦA ĐẤT NƯỚC CHÚNG TA.”

Tổng thống Trump chưa ký sắc lệnh hành pháp nào như vậy, và Tòa Bạch Ốc vẫn chưa làm rõ cách thức họ có thể thực hiện nỗ lực đó sao cho phù hợp với Hiến pháp.

Một sắc lệnh hành pháp riêng biệt do Tổng thống Trump ký hồi tháng 3 năm ngoái, nhằm mục đích bổ sung bằng chứng quốc tịch vào mẫu ghi danh cử tri quốc gia và thay đổi quy trình bỏ phiếu qua thư cho các tiểu bang, đã bị các thẩm phán liên bang chặn lại phần lớn, mặc dù số phận cuối cùng của nó vẫn chưa chắc chắn.

[Politico: Trump says Republicans should ‘nationalize’ elections]

7. Ukraine liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vào danh sách tổ chức khủng bố.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố trong bài phát biểu tối ngày 2 tháng 2 rằng Ukraine đã liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC vào danh sách tổ chức khủng bố.

Động thái này đưa Kyiv phù hợp với Liên minh Âu Châu, tổ chức đã liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC vào ngày 29 tháng Giêng, đồng thời áp đặt một loạt lệnh trừng phạt mới đối với Iran.

“Liên minh Âu Châu đã đồng ý chỉ định một trong những tổ chức chính của chế độ Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, là một tổ chức khủng bố”, Tổng thống Zelenskiy nói trong bài phát biểu qua video của mình.

“Các thủ tục của Âu Châu hiện đang được tiến hành. Chúng tôi ở Ukraine đã đưa ra quyết định này và đã chỉ định tổ chức này là tổ chức khủng bố, và đối với chúng tôi vấn đề này đã khép lại.”

Theo cổng thông tin điện tử của Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC đã được thêm vào danh sách chính thức các nhóm bị Ukraine coi là tổ chức khủng bố vào ngày 30 tháng Giêng.

IRGC là một nhánh mạnh mẽ và tinh nhuệ của quân đội Iran, được thành lập sau cuộc cách mạng Iran năm 1979. Đơn vị này đã bị Mỹ và một số quốc gia khác liệt vào danh sách nhóm khủng bố.

Việc Ukraine và Âu Châu xếp chi nhánh này vào danh sách nhóm khủng bố diễn ra sau cuộc đàn áp tàn bạo của chính phủ Iran đối với các cuộc biểu tình chống chế độ gần đây nổ ra trên khắp đất nước. Sự đàn áp bạo lực của Tehran được tường trình đã khiến hàng ngàn người biểu tình thiệt mạng.

“ Cả thế giới đều thấy những gì đang xảy ra ở Iran, bao nhiêu người đã thiệt mạng, và chế độ Iran đã góp phần như thế nào vào việc lan rộng chiến tranh và bạo lực trong khu vực và trên thế giới”, Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 2 tháng 2.

“Ukraine không quên bất kỳ ai trong số hàng ngàn tên Shahed đã tấn công các thành phố và làng mạc, người dân của chúng tôi,” ông nói thêm.

Iran là đối tác chiến lược thân cận của Nga trong suốt cuộc chiến, cung cấp máy bay điều khiển từ xa Shahed thường xuyên được sử dụng trong các cuộc không kích nhằm vào các thành phố của Ukraine, cùng với các bản sao do Nga sản xuất.

Mỹ cũng lên án việc Tehran đàn áp các cuộc biểu tình, trong bối cảnh căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Trump và Iran leo thang nhanh chóng trong những tuần gần đây. Có thông tin cho rằng Tổng thống Trump một lần nữa đang cân nhắc việc tấn công trong bối cảnh các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran đang bế tắc.

[Kyiv Independent: Ukraine names Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps as terrorist organization]

8. ‘Thay vì 6 hỏa tiễn, giờ chỉ còn 2’ — Không quân Ukraine tiết lộ tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hệ thống phòng không.

Tình trạng thiếu hụt hỏa tiễn phòng không đã khiến một số hệ thống phòng không của Ukraine đôi khi bị bỏ trống trong bối cảnh nguy cơ bị Nga tấn công tiếp theo, Yurii Ihnat, nhà lãnh đạo bộ phận truyền thông của Không quân, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với RBC Ukraine được đăng tải vào ngày 2 tháng 2.

Khi mùa đông đến, Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine nhằm mục đích gây ra tình trạng mất điện trên toàn quốc. Trong khi đó, lực lượng phòng không Ukraine thiếu nguồn lực cần thiết để đánh chặn tất cả hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Ông Ihnat cho biết chính quyền Ukraine, bao gồm cả Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, đã nhiều lần nhấn mạnh tình trạng thiếu hỏa tiễn cho các hệ thống phòng không, lưu ý rằng một số hệ thống đã cạn kiệt và không sẵn sàng để đẩy lùi các cuộc tấn công của Nga.

“Thực tế, trước một cuộc tấn công như vậy, chúng tôi đã được cung cấp các phương tiện cần thiết trước đó một ngày,” Ihnat nói. “Lực lượng Ukraine đã đẩy lùi cuộc tấn công quy mô lớn đó khá thành công, nhờ vào hỏa tiễn dành cho máy bay F-16, NASAMS, IRIS-T và Patriot.”

“Đã có những thời điểm nguồn cung hỏa tiễn này khan hiếm nghiêm trọng. Tôi sẽ không tiết lộ bí mật nào. Ví dụ, có hệ thống NASAMS, nhưng thay vì sáu hỏa tiễn trong bệ phóng, chỉ có hai.”

[Kyiv Independent: 'Instead of 6 missiles, there are only 2' — Ukraine's Air Force reveals dire air defense shortage]

9. TikTok có chủ sở hữu người Mỹ - Nhưng phải chăng Trung Quốc vẫn nắm quyền kiểm soát?

TikTok đã tránh được lệnh cấm ở Hoa Kỳ nhờ một thỏa thuận với công ty mẹ Trung Quốc, ByteDance. Tuy nhiên, những lo ngại vẫn tiếp tục đeo bám ứng dụng video ngắn này—quan trọng nhất là khả năng Bắc Kinh lan truyền tuyên truyền trên đất Mỹ.

Tổng thống Trump đã phê duyệt thỏa thuận trị giá 14 tỷ đô la bằng sắc lệnh hành chính vào tháng 9 sau các cuộc thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, động thái này được xem là một nỗ lực rộng lớn hơn nhằm đạt được một thỏa thuận thương mại sau nhiều tháng áp thuế ăn miếng trả miếng.

Sau khi thỏa thuận được hoàn tất vào thứ Sáu, một liên doanh do Mỹ dẫn đầu sẽ tiếp quản vấn đề bảo mật dữ liệu. Liên doanh này cũng sẽ đào tạo lại thuật toán của nền tảng dựa trên hệ sinh thái nội dung của Mỹ.

Tuy nhiên, trong khi liên doanh TikTok USDS (US Data Security) mới thành lập hiện đã có giấy phép sử dụng nền tảng, ByteDance dường như vẫn sở hữu công nghệ nền tảng. Các nhà phê bình cho rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc, gọi tắt là ĐCSTQ vẫn có thể duy trì quyền kiểm soát thuật toán đề xuất, vốn chi phối những gì người Mỹ nhìn thấy trên trang “Dành cho bạn”.

Theo Michael Sobolik, một chuyên gia cao cấp tại Viện Hudson có trụ sở tại Washington DC, thỏa thuận này là một “sự đầu hàng trước Bắc Kinh”.

Ông Sobolik nói với Newsweek rằng dường như ByteDance vẫn giữ quyền kiểm soát, và liên doanh mới chỉ cấp phép sử dụng thuật toán. “Trong trường hợp đó, các nhà đầu tư Mỹ mới sẽ không có khả năng thúc đẩy hoặc hạn chế nội dung chính trị. Bắc Kinh sẽ vẫn giữ được đòn bẩy đó – điều này thực sự đáng lo ngại. “

Phát ngôn nhân Đại sứ quán Trung Quốc, Lưu Bằng Vũ, cho biết: “Lập trường của Trung Quốc về TikTok là nhất quán và rõ ràng”, đồng thời đề nghị Newsweek liên hệ với “các cơ quan có thẩm quyền”.

TikTok là một thế lực thống trị trong việc tiêu thụ truyền thông toàn cầu, với hai tỷ người dùng trên toàn thế giới—bao gồm khoảng 200 triệu người dùng và 7,5 triệu tài khoản doanh nghiệp chỉ riêng tại Mỹ.

Tranh cãi về ứng dụng Trung Quốc này nổi lên vào năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, khi quan hệ với Bắc Kinh xuống dốc không phanh do một loạt các bất bình, từ các hoạt động thương mại đến việc đàn áp dân chủ ở Hương Cảng. Trong khi đó, ứng dụng này lại nhanh chóng trở nên phổ biến, với số lượng người dùng toàn cầu tăng gần gấp năm lần chỉ riêng trong năm 2018.

Thành công này, kết hợp với nghĩa vụ pháp lý của các công ty Trung Quốc trong việc chia sẻ dữ liệu với chính phủ khi được yêu cầu, đã làm dấy lên nghi ngờ rằng TikTok có thể đóng vai trò là công cụ cho các hoạt động gây ảnh hưởng ủng hộ Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ấn Độ và một số quốc gia khác đã cấm hoàn toàn ứng dụng này, trong khi một số nước khác—bao gồm Vương quốc Anh và Canada—đã cấm cài đặt ứng dụng này trên điện thoại do chính phủ cấp.

Cựu Tổng thống Joe Biden đã ký luật yêu cầu ByteDance thoái vốn khỏi TikTok trước ngày 19 Tháng Giêng năm 2025, nếu không ứng dụng này sẽ bị cấm.

Tổng thống Trump đã giảm bớt những lời lẽ gay gắt sau khi trở lại nắm quyền vào tháng đó và gặp gỡ CEO của TikTok. Ông cho TikTok thời hạn 90 ngày—rồi thêm ba ngày nữa. Vào tháng 12, ông lùi thời hạn lần thứ tư và cũng là lần cuối cùng đến ngày 23 tháng Giêng.

“Tôi rất vui vì đã giúp cứu TikTok! Giờ đây, ứng dụng này sẽ thuộc sở hữu của một nhóm các nhà đầu tư người Mỹ xuất sắc và sẽ tiếp tục là một tiếng nói quan trọng,” tổng thống nói.

“Chúng tôi hy vọng rằng Hoa Kỳ sẽ cung cấp một môi trường kinh doanh cởi mở, công bằng và không phân biệt đối xử cho các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Hoa Kỳ”, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói với các phóng viên sau khi thỏa thuận được công bố vào tháng 9.

Thuật toán đang bị xem xét kỹ lưỡng

Theo thỏa thuận tái cấu trúc, ba nhà đầu tư quản lý chính—gã khổng lồ quản lý cơ sở dữ liệu Oracle, công ty đầu tư tư nhân Silver Lake và công ty trí tuệ nhân tạo MGX của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất—sẽ nắm giữ 15% cổ phần trong TikTok USDS.

Tỷ lệ sở hữu của ByteDance trong liên doanh sẽ giảm xuống còn 20% cổ phần thiểu số. Họ cũng sẽ giữ quyền sở hữu thuật toán của TikTok, trong khi TikTok USDS nhận được giấy phép sử dụng.

Điều này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo ở Washington, bao gồm cả các nhà lập pháp đảng Cộng hòa, những người lo ngại ByteDance vẫn đang có vị thế để truyền bá các luận điệu của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong khi ngăn chặn nội dung về các chủ đề nhạy cảm như Tân Cương hay sự kiện Thiên An Môn.

“Không thể cho phép Đảng Cộng sản Trung Quốc sử dụng một ứng dụng như một vũ khí để chia rẽ và làm suy yếu đất nước chúng ta”, ông John Moolenaar (R-MI), chủ tịch Ủy ban Chọn lọc Hạ viện về Trung Quốc, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Sáu.

“ Liệu thỏa thuận này có bảo đảm Trung Quốc không gây ảnh hưởng đến thuật toán? Các bên liên quan có thể bảo đảm với người Mỹ rằng dữ liệu của họ được bảo mật không? Đó là những câu hỏi cần được trả lời khi Ủy ban Chọn lọc tiến hành giám sát.”

Hôm thứ Sáu, USDS đã tìm cách xoa dịu những lo ngại đó, nhấn mạnh rằng họ sẽ “đào tạo lại, kiểm tra và cập nhật” thuật toán.

Theo thông báo, công việc này sẽ hoàn toàn dựa vào dữ liệu người dùng Mỹ. Dữ liệu người dùng sẽ được lưu trữ trong môi trường điện toán đám mây do Oracle vận hành, một nhà thầu lâu năm của Ngũ Giác Đài và CIA.

Một cơ hội cho Bắc Kinh?

Theo Kenton Thibaut, chuyên gia cao cấp về Trung Quốc tại Phòng Nghiên cứu Pháp y Kỹ thuật số của Hội đồng Đại Tây Dương, các báo cáo cho rằng ByteDance sẽ giữ lại thuật toán này rất có thể là chính xác.

Nhưng Thibaut nghi ngờ rằng thỏa thuận này sẽ tạo ra bước ngoặt lớn đối với các nhà tuyên truyền Trung Quốc.

“Mặc dù Đảng Cộng sản Trung Quốc có thể lợi dụng thuật toán đề xuất của TikTok để lan truyền các thông điệp ủng hộ Bắc Kinh và cố gắng làm suy yếu nền dân chủ Mỹ, nhưng thực tế là Đảng Cộng sản Trung Quốc đã và đang tham gia vào các hoạt động này trên các nền tảng có trụ sở tại Mỹ và sẽ tiếp tục làm như vậy ngay cả khi TikTok bị cấm hoặc bị hạn chế ở Hoa Kỳ”, Thibaut nói.

Thibaut cũng cho rằng rủi ro đã bị thổi phồng quá mức đến nỗi chính phủ Trung Quốc có thể thu thập dữ liệu người dùng để giám sát hoặc gây ảnh hưởng đến dư luận.

Thibaut lưu ý rằng Trung Quốc cũng đang theo dõi dữ liệu thông qua các công ty truyền thông xã hội phương Tây, và có cả các bên trung gian thu thập dữ liệu bên thứ ba.

“Dữ liệu được tạo ra thông qua TikTok không khác biệt đáng kể so với dữ liệu được tạo ra và thu thập bởi các công ty công nghệ khác, cũng không phải là nguồn dữ liệu đáng lo ngại nhất về người Mỹ mà nhà nước Trung Quốc hiện đang có quyền truy cập thông qua các phương tiện hợp pháp.”

10. Ukraine triển khai hệ thống ghi danh Starlink để đối phó với việc Nga sử dụng các thiết bị đầu cuối do Mỹ sản xuất.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov thông báo rằng chính phủ Ukraine đã thông qua một nghị quyết vào ngày 2 tháng 2, yêu cầu ghi danh các thiết bị đầu cuối Starlink để ngăn chặn việc lực lượng Nga sử dụng chúng.

Động thái này diễn ra sau các báo cáo về việc Nga sử dụng máy bay điều khiển từ xa trang bị hệ thống Starlink, vốn đặc biệt khó bị đánh chặn do khả năng bay ở độ cao thấp và khả năng chống lại tác chiến điện tử.

Theo nghị quyết, Ukraine sẽ đưa ra một “danh sách trắng” cho các thiết bị đầu cuối Starlink, trong đó tất cả các thiết bị chưa được xác minh sẽ bị ngắt kết nối. Hệ thống này sẽ được triển khai với sự hợp tác của SpaceX, nhà sản xuất các thiết bị đầu cuối Starlink.

Ông Fedorov cho biết những biện pháp này hiện là giải pháp kỹ thuật duy nhất để chống lại việc lực lượng Nga sử dụng công nghệ này.

Tuyên bố của Fedorov được đưa ra vài ngày sau khi Bộ Quốc phòng Ukraine liên hệ với SpaceX, thúc giục công ty này ngăn chặn máy bay điều khiển từ xa của Nga sử dụng Starlink, vì hệ thống internet vệ tinh này có thể giúp chúng hoạt động xa hơn trên không phận Ukraine.

Công ty đã phản hồi nhanh chóng, với tỷ phú công nghệ Mỹ Elon Musk viết vào ngày 1 tháng 2 rằng những nỗ lực của SpaceX nhằm ngăn chặn việc Nga “sử dụng trái phép” Starlink dường như đã có hiệu quả.

Ông Fedorov cho biết vào ngày 1 tháng 2 rằng những bước đi ban đầu của SpaceX nhằm ngăn chặn Nga sử dụng Starlink để điều khiển máy bay điều khiển từ xa tấn công trên không phận Ukraine đã mang lại “kết quả thực tế”.

[Kyiv Independent: Ukraine implementing Starlink registration to counter Russian use of US-produced terminals]

11. 5 người bị bắt giữ tại Đức vì nghi ngờ xuất khẩu vũ khí trái phép sang các công ty vũ khí của Nga.

Hôm thứ Hai, các nhân viên hải quan Đức đã bắt giữ 5 người đàn ông vì bị cáo buộc vi phạm lệnh cấm vận của Liên minh Âu Châu đối với Nga bằng cách xuất khẩu hàng hóa công nghiệp cho các nhà sản xuất vũ khí của Nga.

Theo cuộc điều tra đang diễn ra, các bị cáo đã dàn xếp khoảng 16.000 chuyến hàng vận chuyển đến Nga, với các giao dịch bất hợp pháp lên tới ít nhất 30 triệu euro, Văn phòng Viện Kiểm sát Liên bang Đức cho biết trong một thông cáo báo chí.

Các vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh chính quyền Kyiv kêu gọi các nhà lãnh đạo Âu Châu siết chặt việc xuất khẩu hàng hóa công nghiệp và phụ tùng mà Nga có thể sử dụng để chế tạo vũ khí được triển khai trong cuộc chiến chống Ukraine. Trong số năm người bị buộc tội có hai nghi phạm mang hai quốc tịch Đức-Nga và một người mang hai quốc tịch Đức-Ukraine.

Trọng tâm của cuộc điều tra là một công ty thương mại ở thành phố Lübeck, miền bắc nước Đức, thuộc sở hữu của một nghi phạm được tòa án xác định là Nikita S.

“Kể từ khi Nga phát động cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine vào tháng 2 năm 2022, ông ta và các bị cáo khác đã sử dụng công ty này để âm mưu mua hàng hóa cho ngành công nghiệp Nga và xuất khẩu chúng sang Nga nhiều lần”, các công tố viên cho biết. “Để che giấu hoạt động của mình, các bị cáo đã sử dụng ít nhất một công ty ma khác ở Lübeck, các người mua giả mạo trong và ngoài Liên minh Âu Châu, và một công ty Nga làm bên nhận hàng, trong đó Nikita S. cũng giữ một vị trí có trách nhiệm.”

Các công tố viên cho biết, “người tiêu dùng cuối cùng” của số hàng hóa xuất khẩu này bao gồm ít nhất 24 công ty quốc phòng niêm yết trên sàn chứng khoán Nga. Theo tuyên bố, các cơ quan chính phủ Nga bị cáo buộc đã hỗ trợ việc mua sắm này.

Theo báo cáo của đài truyền hình công cộng ARD, các mặt hàng xuất khẩu bao gồm, trong số những thứ khác, các phụ tùng cơ khí và kỹ thuật dùng cho sản xuất vũ khí của Nga, chẳng hạn như vòng bi và thiết bị bán dẫn.

[Politico: 5 arrested in Germany on suspicion of illegal exports to Russian arms firms]

12. Mạng lưới Virus Toàn cầu ra tuyên bố về sự bùng phát của virus Nipah.

Sự bùng phát virus Nipah ở Ấn Độ - dù “đáng lo ngại và nghiêm trọng” - nhưng không phải là chưa từng có tiền lệ hay bất ngờ, và không phải là một tình trạng khẩn cấp toàn cầu.

Đây là tuyên bố của các chuyên gia từ Mạng lưới Virus Toàn cầu, gọi tắt là GVN, một nhóm các nhà virus học về người và động vật đến từ hơn 90 trung tâm nghiên cứu hàng đầu trên 40 quốc gia.

“Nhìn chung, nguy cơ lây lan virus Nipah ở cấp khu vực hoặc toàn cầu là rất thấp”, giáo sư hóa sinh Vương Lâm Phát (Linfa Wang, 王林发) giám đốc Trung tâm Xuất sắc GVN tại Trường Y khoa Duke-NUS ở Singapore, cho biết.

“Các đợt bùng phát tương tự đã xảy ra nhiều lần ở Ấn Độ và Bangladesh, chủ yếu do các yếu tố văn hóa và môi trường đặc thù chứ không phải do lây truyền từ người sang người kéo dài.”

Mặc dù các báo cáo ban đầu cho biết có năm trường hợp, nhưng theo Tổ chức Y tế Thế giới, chỉ có hai trường hợp nhiễm virus Nipah được xác nhận trong đợt bùng phát hiện tại ở Tây Bengal, Ấn Độ.

Các nhà chức trách đã tiến hành truy vết tiếp xúc với gần 200 cá nhân khác, tất cả đều có kết quả xét nghiệm âm tính với virus.

Virus Nipah (Henipavirus nipahense) - được ghi nhận lần đầu vào năm 1998 - là một loại virus lây truyền từ động vật sang người nghiêm trọng và thường gây tử vong, được mang bởi dơi ăn quả và có thể lây nhiễm sang động vật (thường là lợn) và con người.

Các triệu chứng ban đầu bao gồm ho, khó thở, sốt, đau đầu và đau họng. Khi nhiễm trùng tiến triển, một số bệnh nhân cũng có thể phát triển biến chứng nghiêm trọng được gọi là viêm não - tình trạng viêm não.

Virus Nipah có tỷ lệ tử vong rất cao, Tổ chức Y tế Thế giới, gọi tắt là WHO ước tính rằng từ 40 đến 75% trường hợp nhiễm bệnh có thể dẫn đến tử vong.

Người nhiễm virus thường do tiếp xúc với động vật bị nhiễm bệnh hoặc thực phẩm bị ô nhiễm. Sự lây truyền từ người sang người là có thể xảy ra, nhưng may mắn là rất hiếm.

GVN cho biết họ đang theo dõi sát sao sự bùng phát dịch bệnh ở Tây Bengal, bao gồm cả thông qua Viện Virus học Cao cấp ở Kerala, nơi các nhà nghiên cứu đang tham gia giám sát virus và phát triển các xét nghiệm chẩn đoán mới.

“Các quốc gia có hệ thống y tế công cộng mạnh mẽ và năng lực giám sát tốt sẽ có vị thế thuận lợi để giảm thiểu rủi ro do virus Nipah gây ra”, mạng lưới này cho biết trong một tuyên bố.

Theo họ, chìa khóa cho những nỗ lực này là “phát hiện sớm, nhận thức lâm sàng và chẩn đoán nhanh chóng”.

Theo GVN, mặc dù các trường hợp nhiễm virus Nipah gần đây không gây báo động toàn cầu, nhưng sự bùng phát này “nhấn mạnh tầm quan trọng liên tục của việc giám sát, chẩn đoán và các mạng lưới khoa học kết nối toàn cầu để phát hiện và phòng chống các mối đe dọa truyền nhiễm mới nổi.”

Mặc dù có thể xác nhận nhiễm virus Nipah thông qua xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, hiện tại vẫn chưa có phương pháp điều trị riêng lẻ nào được chứng minh hiệu quả cho căn bệnh này, cũng như chưa có vắc-xin nào để phòng ngừa.

Bệnh nhân nhiễm bệnh thường được chỉ định nghỉ ngơi và uống nhiều nước, cũng như điều trị để giảm bớt các triệu chứng riêng biệt.

Một số liệu pháp thử nghiệm—dựa trên kháng thể đơn dòng, chất ức chế hợp nhất và thuốc kháng virus mới—hiện đang được phát triển hoặc trải qua các thử nghiệm lâm sàng ban đầu.

Ông Vương nói thêm: “Tiến bộ phụ thuộc vào đầu tư bền vững vào lợi ích công cộng và hợp tác quốc tế.”

[Newsweek: Global Virus Network Issues Statement on Nipah Virus Outbreak]