Hai bài giảng chưa từng được biết đến trước đây của Thánh Augustinô đã được xác định trong một bản thảo thế kỷ 12 được lưu giữ ở Ba Lan, mang đến cho các học giả một cái nhìn mới hiếm hoi về tư tưởng của một trong những nhà thần học vĩ đại nhất của Kitô giáo hơn 1.600 năm sau khi ngài thuyết giảng những bài này.

Phát hiện này được tìm thấy trong một bản thảo thế kỷ 12 được lưu giữ tại thư viện giáo phận ở Pelplin, miền bắc Ba Lan, sau gần hai năm nghiên cứu của các học giả đến từ Đức và Áo. Các bài giảng, dự kiến được xuất bản trong một ấn bản vào cuối năm 2026, đề cập đến cuộc gặp gỡ của Saolô với Nữ thần giao cách cảm ở Endor trong Sách Samuel.

Cha Jan Walkusz, giám đốc thư viện giáo phận ở Pelplin, nói với OSV News rằng bản thảo này đã được lưu trữ trong bộ sưu tập của thư viện từ lâu, nhưng chưa ai nghiên cứu nó một cách chuyên sâu trước khi có sự hợp tác gần đây với các học giả từ Đức và Áo.

"Chỉ có nghiên cứu gần đây của các học giả từ Bad Doberan, Würzburg và Vienna mới phát hiện ra rằng bản thảo này chứa hai bài giảng chưa từng được biết đến trước đây của Giám mục Hippo," vị linh mục nói.

Quá trình nghiên cứu học thuật tỉ mỉ bắt đầu như thế nào

Câu chuyện bắt đầu bằng một cuộc gọi điện thoại.

"Năm 2024, tôi được Cha Paul Nebauer từ Bad Doberan liên lạc... người đã tìm thấy một bản thảo thời trung cổ chứa các bài giảng được tường trình của Thánh Augustinô trong thư viện giáo phận Pelplin," Christian Tornau, một học giả tiếng Latinh và giáo sư tại Đại học Julius-Maximilians-Universität Würzburg, nói với OSV News.

"Ngài nhờ tôi giúp đỡ trong việc xác định và dịch các văn bản đó," vị giáo sư cho biết.

Cha Nebauer, một thành viên của Hiệp hội Tu viện Bad Doberan, đã dành nhiều năm để tìm kiếm các bản thảo thời trung cổ từ tu viện dòng Xitô cũ. Thư viện của tu viện đã bị phá hủy trong Chiến tranh Ba mươi năm vào thế kỷ 17.

Trong các chuyến nghiên cứu đến Pelplin vào năm 2024 và 2025, Cha Nebauer đã xác định được sáu bản thảo rõ ràng có nguồn gốc từ Bad Doberan. Một tập sách ngay lập tức thu hút sự chú ý của ngài.

"Ban đầu, mục lục ngắn gọn không cung cấp nhiều thông tin về nội dung," Cha Nebauer nói với OSV News. "Chỉ có các từ khóa ‘Phytonissa’ và ‘Resuscitatio Samuelis’ mới thu hút sự chú ý của tôi đến câu chuyện trong Kinh Thánh về Bà phù thủy chuyên gọi hồn ở Endor."

Trong sách Samuel thứ nhất, chương 28, vua Saolô tham khảo ý kiến của một người đồng cốt, người này đã triệu hồi tiên tri Samuel trước trận chiến cuối cùng của ngài với người Philistine. Đoạn này từ lâu đã gây khó khăn cho các nhà giải thích Kinh Thánh Kitô vì nó dường như cho thấy một người đồng cốt đang thực hiện quyền năng đối với một trong những tiên tri của Chúa.

Cha Nebauer "thấy văn bản này rất khác thường — những từ ngữ như vậy lại đến từ Thánh Augustinô sao?". Nhận thấy rằng bản thảo cần được phân tích chuyên sâu, ngài đã liên lạc với Tornau. Bản thảo thế kỷ 12 này được sao chép tại Bad Doberan, có thể từ một bản thảo hiện đã thất lạc tại Tu viện Amelungsborn.

Hai bài giảng mới chưa từng được biết đến trước đây.

Cha Walkusz cho biết bản thảo này đến Pelplin thông qua các tu sĩ dòng Xitô. Khi các tu sĩ từ Bad Doberan thành lập một tu viện chi nhánh ở Pelplin vào thế kỷ 13, "theo thông lệ, các tu sĩ dòng Xitô sẽ trang bị cho cộng đồng mới những sách phụng vụ và thần học cần thiết," ngài nói với OSV News. "Đó là cách mà tập sách chứa các bài giảng của Thánh Augustinô, cùng với các bản thảo khác từ Bad Doberan, đến được Pelplin."

Trong số sáu bài giảng được lưu giữ trong bản thảo, bốn bài đã được các học giả biết đến, trong khi hai bài chưa từng được xác định.

"Tất nhiên, chúng tôi rất hào hứng với ý tưởng tìm thấy những bài giảng mới của Thánh Augustinô," Tornau nói với OSV News, "nhưng nhanh chóng trở nên hoài nghi vì ở một số chỗ, các bài giảng dường như không giống với phong cách của Thánh Augustinô." Nhóm nghiên cứu, cùng với các học giả Dorothea Weber và Clemens Weidmann của Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum — Kho tàng các tác phẩm giáo hội Latinh bằng tiếng Anh, hay CSEL, ở Vienna — đã dành gần hai năm để sao chép và phân tích các văn bản, bao gồm cả một khóa học hè năm 2025 với khoảng 20 chuyên gia.

"Kết luận cuối cùng của chúng tôi rằng chúng thực sự là tài liệu xác thực là kết quả của quá trình nghiên cứu ngữ văn liên tục trong gần hai năm," Tornau nói.

Các học giả đã dựa trên kết luận của họ vào các bằng chứng về phụng vụ, ngôn ngữ và thần học, tất cả đều nhất quán chỉ ra rằng Thánh Augustinô là tác giả. Clemens Weidmann của CSEL, người cũng tham gia vào ấn bản này, cho biết việc gán bản thảo cho Thánh Augustinô chỉ là điểm khởi đầu. "Tuy nhiên, chỉ riêng điều này thôi là chưa đủ để chứng minh Thánh Augustinô là tác giả vì trước đây nhiều bài giảng không xác thực đã bị gán sai cho ngài," ngài nói với OSV News.

"Vì người thuyết giảng không thể phân biệt được với Augustinô, nên chúng tôi thấy việc chấp nhận tác giả là Thánh Augustinô thay vì bịa ra một ‘học trò’ hay ‘người theo dõi’ vô danh là an toàn hơn," Tornau nói với OSV News. "Không một môn đệ nào, không một tác giả nào ở thời kỳ sau lại quen thuộc với phong cách và tư tưởng của Augustinô đến mức có thể biên soạn một ‘bài giảng theo phong cách Augustinô’ bằng cách kết hợp quá nhiều đặc điểm về phong cách được tìm thấy trong các tác phẩm của ngài," Weidmann nói với OSV News.

Những giá trị văn hóa và tôn giáo phong phú của bộ sưu tập Pelplin.

Cha Walkusz cho biết phát hiện này cũng làm nổi bật tầm quan trọng của bộ sưu tập Pelplin. "Việc phát hiện ra những bài giảng này chứng minh không còn nghi ngờ gì nữa rằng các bộ sưu tập được bảo quản cẩn thận ở Pelplin ẩn chứa những kho tàng văn hóa và tôn giáo khổng lồ, có thể tiếp cận được đối với các nhà nghiên cứu từ khắp nơi trên thế giới," ngài nói với OSV News.

"Những khám phá mới về các tác phẩm từ thời Hậu Cổ đại luôn gây xôn xao dư luận," Weber, một giáo sư đã nghỉ hưu và là học giả lâu năm chuyên nghiên cứu về Thánh Augustinô tại CSEL, nói với OSV News. Bà nhấn mạnh rằng những bài giảng mới được xác định này cũng mang đến một cái nhìn rất mới về Thánh Augustinô với tư cách là một nhà thuyết giáo.

"Thật vô cùng thú vị khi thấy Thánh Augustinô giải thích với giáo đoàn lý do tại sao ngài không có cơ hội chuẩn bị cho đoạn Kinh Thánh mà ngài dự định giảng," Weber nói với OSV News. "Ban đầu, ngài cố gắng câu giờ để sắp xếp suy nghĩ của mình, nhưng dù phải ứng biến, ngài vẫn đạt được phong cách xuất sắc đặc trưng và cấu trúc mạch lạc trong lập luận phức tạp của mình," bà nói.

Các bài giảng tập trung vào một trong những sự kiện gây tranh cãi nhất trong Cựu Ước. Theo Tornau, các nhà giải thích Kinh Thánh Kitô giáo thời xưa thường đưa ra hai lời giải thích cho cuộc gặp gỡ giữa Saolô và Samuel. Hoặc là Chúa cho phép nhà tiên tri xuất hiện bất chấp hành động của người trung gian, hoặc là Saolô bị một tà linh giả dạng Samuel lừa dối. Thay vì khẳng định chỉ có một lời giải thích là đúng, Thánh Augustinô đã xem xét cẩn thận cả hai.

Những điều Thánh Augustinô bàn luận trong các bài giảng

"Trong những bài giảng mới, Augustinô đã thảo luận cả hai lựa chọn với những ưu điểm và nhược điểm, và kết luận rằng cả hai đều có thể chấp nhận được vì không lựa chọn nào trái với đức tin Kitô giáo," Tornau nói với OSV News.

"Sự cởi mở đối với những cách giải thích khác nhau về kinh thánh là đặc điểm chung của Thánh Augustinô."

Weber cho rằng đường lối đó đã phân biệt Thánh Augustinô với nhiều nhà văn Kitô giáo thời kỳ đầu khác.

"Mục đích của Augustinô không phải là đưa ra một cách giải thích ‘đúng’ duy nhất, mà là khám phá phạm vi các cách giải thích khả thi vẫn nằm trong khuôn khổ giáo lý của Giáo hội," bà nói. "Không có nhiều bài giảng của Augustinô tiếp cận vấn đề chú giải một cách có hệ thống như vậy và do đó đòi hỏi người nghe phải có sự tham gia trí tuệ cao."

Nebauer tin rằng sự cởi mở chính là điều khiến những bài giảng mới được phát hiện trở nên phù hợp với thời đại ngày nay. "Chủ đề về ‘Phù thủy thành Endor’ đặt ra thách thức cho niềm tin vào Chúa," ngài nói với OSV News. "Tuy nhiên, Thánh Augustinô đã giải quyết vấn đề một cách rất khéo léo."

"Ngài đưa ra một số cách giải thích khả thi, không đưa ra phán quyết cuối cùng và cho phép người nghe tự rút ra kết luận của riêng mình." Các nhà nghiên cứu cho biết, cái nhìn sâu sắc về thần học đáng ngạc nhiên nhất xuất hiện gần cuối các văn bản mới được xác định. "Yếu tố đáng chú ý nhất của các bài giảng mới là ý tưởng cho rằng sau khi nghe lời tiên tri của Samuel, Saolô có thể đã ăn năn và được cứu chuộc," Tornau nói với OSV News.

"Điều này thể hiện sự độc lập trong tư tưởng của Augustinô và sự sẵn lòng của ngài trong việc nghĩ về mọi người, ngay cả những người có vẻ xấu xa nhất, đều có khả năng được cứu rỗi nhờ ân sủng của Chúa," Tornau nói với OSV News. "Điều này kết hợp sự trung thực về trí tuệ và lòng khiêm nhường của một giám mục theo một cách đáng chú ý và rất giống với tinh thần của Augustinô."

Source:CATHOLICREVIEW