Cyprien Viet, trong mục Vatican Insight của I.Media ngày 31 tháng 8, 2026, cho rằng: Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến Nhà thờ Đức Bà vào ngày 25 tháng 9 năm 2026 được mong đợi rất nhiều và sẽ được theo dõi sát sao. Đã gần hai năm kể từ khi nhà thờ được mở cửa trở lại sau khi trùng tu vào tháng 12 năm 2024. Giờ đây, Đức Leo XIV sẽ đến đó để gặp gỡ các giáo sĩ và tu sĩ từ khắp nước Pháp.

Nhà thờ này gắn bó mật thiết với lịch sử Giáo hoàng—bao gồm cả những giai đoạn phức tạp nhất. Ví dụ, sự hiện diện của Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII tại lễ đăng quang của Napoleon năm 1804 tượng trưng cho sự thao túng của hoàng đế đối với Giáo hoàng. Tuy nhiên, lịch sử về mối quan hệ đầy sóng gió giữa Notre Dame và các vị Giáo hoàng thậm chí còn có trước cả ngày hoàn thành ban đầu của nhà thờ.

Chuyến viếng thăm đầu tiên của Giáo hoàng vào năm 1163

Đức Giáo Hoàng Alexander III, người trị vì từ năm 1159 đến năm 1181, là vị Giáo hoàng đầu tiên đến thăm địa điểm này. Alexander III đã tìm nơi ẩn náu ở Pháp trong hơn ba năm trong cuộc xung đột với Hoàng đế La Mã Thần thánh Frederick Barbarossa. Trong thời gian này, ngài đã long trọng đặt viên đá đầu tiên của nhà thờ mới vào năm 1163, cùng với Giám mục Maurice de Sully. Mặc dù các nhà sử học vẫn còn tranh luận về một số khía cạnh của buổi lễ thành lập này, nhưng mối liên hệ giữa nguồn gốc của nhà thờ Paris này và Tòa Thánh Phêrô là không thể phủ nhận. Nhà thờ nổi tiếng nhất nước Pháp đã ra đời dưới sự hiện diện của một vị Giáo hoàng.

Đức Pi-ô VII và sự hồi sinh Công Giáo

Trong gần sáu thế kỷ, không có vị Giáo hoàng nào khác trở lại Notre Dame. Chuyến viếng thăm của vị Giáo hoàng tiếp theo được ghi nhận diễn ra trong những hoàn cảnh đặc biệt. Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII đã đến Paris vào mùa thu năm 1804 theo lời mời của Napoleon Bonaparte. Chuyến thăm diễn ra ba năm sau khi ký kết Hiệp ước năm 1801, chấm dứt cuộc đàn áp Giáo Hội Công Giáo. Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII đã đến dự lễ đăng quang của hoàng đế.

Ngày 2 tháng 12 năm 1804, Đức Giáo Hoàng đã có mặt tại nhà thờ Notre Dame để tham dự buổi lễ, sự kiện mà Jacques-Louis David đã bất tử hóa trong một bức tranh nổi tiếng. Sự kiện này vẫn còn gây tranh cãi cho đến ngày nay bởi vì Napoleon đã tự đăng quang trước khi làm lễ đăng quang cho vợ mình, Joséphine. Hành động táo bạo này đã giới hạn vai trò phụng vụ của Giáo hoàng chỉ còn là ban phước lành.

Đức Giáo Hoàng không hài lòng với diễn biến bất ngờ này, và ngài cũng không mù quáng trước sự thao túng của hoàng đế. Tuy nhiên, thời gian Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII ở Paris đã tạo ra sự nhiệt tình thực sự trong dân chúng và đánh dấu một thời điểm quan trọng trong việc tái thiết Giáo Hội Công Giáo ở Pháp.

Chuyến thăm mang tính chính trị sâu sắc này sẽ vẫn là lần xuất hiện duy nhất của một vị Giáo hoàng đương nhiệm tại Notre Dame trong một thời gian rất dài. Đức Giáo Hoàng Pi-ô VII trở lại Pháp vào năm 1809, và dành thời gian ở đó một lần nữa từ năm 1812 đến năm 1814. Tuy nhiên, ngài không đến thăm nhà thờ trong những chuyến đi đó, bởi vì ngài là tù nhân của Napoleon.

Mối liên hệ với các Giáo hoàng đương thời

Thế kỷ 20 cuối cùng đã mang đến những mối liên hệ bản thân giữa các vị Giáo hoàng tương lai và nhà thờ chính tòa Paris. Hồng Y Eugenio Pacelli, vị Giáo hoàng tương lai Pi-ô XII, đã đến thăm Notre Dame vào ngày 13 tháng 7 năm 1937. Ngài tham dự Triển lãm Quốc tế Paris năm đó với tư cách là đặc sứ của Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI.

Trong chuyến thăm của mình, Đức HY Pacelli—quốc vụ khanh của Tòa Thánh—đã có một bài phát biểu nổi tiếng về “ơn gọi Kitô giáo của nước Pháp”. Ngài nhắc nhở các tín hữu rằng “Nước Pháp đã được kêu gọi đến những sứ mệnh vĩ đại trong lịch sử Giáo hội”. Bài phát biểu này đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người Công Giáo Pháp, và họ thường nhắc lại nó sau khi ngài được bầu làm Giáo hoàng vào năm 1939.

Mối liên hệ của Angelo Roncalli với Notre Dame thậm chí còn mạnh mẽ hơn. Được bổ nhiệm làm sứ thần Tòa Thánh tại Pháp vào tháng 12 năm 1944, ngài sống ở Paris cho đến năm 1953. Ngài thường xuyên đến thăm nhà thờ chính tòa, đặc biệt là vào các dịp lễ lớn của quốc gia và giáo phận. Những người chứng kiến thời đó vẫn nhớ về hình ảnh ngài cầu nguyện trước tượng Đức Mẹ Maria.

Sau khi trở thành Giáo hoàng Gioan XXIII năm 1958, ngài không có cơ hội trở lại Pháp. Tuy nhiên, người kế nhiệm ngài đã nhấn mạnh mối liên hệ đặc biệt này. Trong một thông điệp phát thanh ngày 31 tháng 5 năm 1964 nhân kỷ niệm 800 năm thành lập nhà thờ, Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã nói về “Sứ thần Roncalli, vị tiền nhiệm đáng kính của chúng tôi, người thường xuyên đến đó quỳ gối với lòng thành kính”. Câu nói này vẫn là bằng chứng chính thức rõ ràng nhất về mối quan hệ bản thân của Đức Gioan XXIII với Nhà thờ Đức Bà.

Đức Phaolô VI, trước khi lên ngôi Giáo hoàng

Giovanni Battista Montini, vị Giáo hoàng tương lai Phaolô VI, cũng duy trì mối liên hệ lâu dài với Nhà thờ Đức Bà trước khi được bầu chọn, mặc dù các chuyến thăm của ngài ít được ghi chép lại. Khi giữ chức Phó Quốc vụ khanh dưới thời Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII, ngài đã nhiều lần đến Pháp và thăm nhà thờ vào nhiều dịp khác nhau. Nghịch lý thay, sau khi được bầu làm Giáo hoàng năm 1963, vị Giáo hoàng này, người có tình cảm sâu sắc với nước Pháp, lại không bao giờ trở lại đất nước này. Tuy nhiên, ngài cũng chia sẻ những ký ức bản thân của mình trong cùng một thông điệp phát thanh năm 1964.

“Một mối liên kết vô hình […] kết nối Chúng tôi với Nhà thờ Đức Bà Paris, nơi Chúng tôi đã đến thăm nhiều lần và đã cầu nguyện với lòng sốt sủng,” ngài nói. “Và đó là với một tâm hồn tràn đầy lòng thành kính.” “Những kỷ niệm quý giá mà Chúng Tôi mang đến cho người dân Pháp là minh chứng cho tình cảm sâu sắc của Chúng Tôi.”

Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Ngày Giới trẻ Thế giới

Vị Giáo Hoàng đầu tiên thực sự đến thăm Nhà thờ Đức Bà sau Đức Giáo Hoàng Piô VII là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Vào ngày 30 tháng 5 năm 1980, khi bắt đầu chuyến tông du đầu tiên đến Pháp, ngài đã cử hành Thánh lễ tại nhà thờ. Hàng ngàn tín hữu đã tham dự, trong đó có Tổng thống Pháp Valéry Giscard d’Estaing. Trong lời cầu nguyện với Đức Mẹ Maria, vị Giáo Hoàng người Ba Lan nói: “Lạy Đức Mẹ Maria, ở trung tâm Thành phố, chúng con cầu nguyện với Mẹ cho thủ đô này, cho tất cả những người sống và làm việc ở đó.”

Chuyến thăm mang ý nghĩa biểu tượng vô cùng to lớn. Sau 176 năm, cuối cùng một vị Giáo hoàng đương nhiệm đã trở lại nhà thờ chính tòa Paris.

Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trở lại vào ngày 22 tháng 8 năm 1997, nhân Ngày Giới trẻ Thế giới. Được người bạn của mình, Đức Tổng Giám Mục Paris, Hồng Y Jean-Marie Lustiger chào đón, ngài đã cử hành lễ phong chân phước cho Frédéric Ozanam, người sáng lập Hội Thánh Vinh Sơn Phaolô.

Trong số những người đồng tế Thánh lễ có Cha Pierre. Sự hiện diện của ngài gây ra một số bất ngờ. Người sáng lập nổi tiếng của phong trào Emmaus đã không được lòng cả Vatican và Tổng Giáo phận Paris. Ngài đã đưa ra những tuyên bố bài Do Thái gây ra vụ bê bối ở Pháp vào giữa những năm 1990, nhiều thập kỷ trước khi những cáo buộc lạm dụng tình dục sau khi ngài qua đời đã hủy hoại danh tiếng của ngài.

Đức Giáo Hoàng Benedict XVI

Đức Giáo Hoàng Benedict XVI trở thành vị Giáo hoàng đương nhiệm thứ ba đến thăm Nhà thờ Đức Bà. Vào ngày 12 tháng 9 năm 2008, ngài đến Pháp trong chuyến thăm kỷ niệm 150 năm ngày Đức Mẹ hiện ra tại Lourdes. Hồng Y André Vingt-Trois, Tổng Giám mục Paris, đã chào đón ngài vào nhà thờ chính tòa.

Ngài cử hành Kinh Chiều với các giáo sĩ địa phương trước khi giảng về sứ mệnh của các linh mục, tu sĩ nam nữ và chủng sinh. Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng có một khoảnh khắc cầu nguyện trước Mão Gai, một trong những thánh tích quý giá nhất được lưu giữ trong nhà thờ chính tòa. Bài giảng của ngài nhấn mạnh chiều kích tâm linh của nhà thờ chính tòa cũng như tầm quan trọng lịch sử của nó trong Kitô giáo châu Âu.

Sau phụng vụ, ngài chào hỏi những người trẻ tuổi tụ tập ở quảng trường bên ngoài. Sự kiện này giống như một Ngày Giới trẻ Thế giới thu nhỏ, diễn ra chỉ vài tuần sau cuộc gặp gỡ chính thức ở Sydney, Úc.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô và vụ hỏa hoạn

Vụ hỏa hoạn kinh hoàng ngày 15 tháng 4 năm 2019 đã đưa Nhà thờ Đức Bà trở lại tâm điểm chú ý toàn cầu. Đức Giáo Hoàng Phanxicô ngay lập tức bày tỏ sự đoàn kết của mình với các tín hữu Công Giáo Pháp và tất cả những người bị ảnh hưởng bởi thảm kịch. Trong một bức điện gửi cho Tổng Giám mục Paris, ngài hứa sẽ cầu nguyện. Ngài cũng chia sẻ hy vọng rằng việc tái thiết sẽ cho phép nhà thờ chính tòa một lần nữa trở thành một “viên ngọc kiến trúc” của “Một ký ức tập thể, nơi tụ họp của nhiều sự kiện lớn, chứng nhân của đức tin và lời cầu nguyện của người Công Giáo trong thành phố.”

Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng Phanxicô chưa bao giờ có chuyến thăm chính thức tới Pháp; ngài chỉ đến thăm Marseille, Strasbourg và Corsica vào những dịp riêng biệt trong những chuyến thăm ngắn và tập trung cao độ.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV hướng tới tương lai

Chuyến thăm sắp tới của Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ biến ngài trở thành vị Giáo hoàng đương nhiệm thứ tư bước vào Nhà thờ Đức Bà Paris. Điều này đánh dấu một chương mới trong một lịch sử phức tạp và đầy mâu thuẫn. Giống như chuyến đi dự kiến tới Uruguay và Argentina vào tháng 11 tới, việc dừng chân tại Paris của ngài có thể được xem như là sự bù đắp cho những chuyến đi mà vị tiền nhiệm trực tiếp của ngài đã bỏ lỡ.

Tuy nhiên, nó cũng là một phần của dòng dõi lâu đời bắt nguồn từ chính nền móng của nhà thờ. Trớ trêu thay, mối liên hệ đầu tiên của Giáo hoàng bắt đầu với cuộc lưu đày bất đắc dĩ ba năm của Đức Giáo Hoàng Alexander III tại Pháp.