1. Quân đoàn Azov: Kherson 2.0 là mục tiêu tiếp theo, sau đó là Crimea. Nga không có cách nào để tiếp tế cho họ.

Chiến dịch của Ukraine nhằm cắt đứt các tuyến đường tiếp tế của Nga vào Crimea bị tạm chiếm cuối cùng có thể buộc Mạc Tư Khoa phải rút khỏi tỉnh Kherson bị tạm chiếm, và sau đó là toàn bộ Crimea, Quân đoàn Azov cho biết như trên trong một tuyên bố chính thức. Khi được Euromaidan Press hỏi liệu một “Kherson 2.0” có khả thi hay không, bộ phận báo chí của lực lượng này đã trả lời thẳng thắn: “Tỉnh Kherson và Crimea – chắc chắn rồi.”

Quân đoàn Azov đã đưa ra đánh giá của mình cho Euromaidan Press để phân tích trong bài báo “Lực lượng Nga phụ thuộc vào Crimea. Ukraine đang biến nơi đây thành một hòn đảo”, bài báo này sẽ chỉ ra các tuyến đường tiếp tế mà Ukraine đang cắt đứt và chi phí mà Mạc Tư Khoa phải trả nếu mất đi những tuyến đường này.

“Kherson 2.0” đề cập đến mùa thu năm 2022, khi Ukraine buộc Nga phải từ bỏ thành phố Kherson. Các cuộc tấn công liên tục vào hệ thống hậu cần của Nga đã khiến việc giữ vững bờ tây sông Dnipro trở nên không thể duy trì, và Mạc Tư Khoa đã rút quân về phía bên kia sông thay vì để họ bị cô lập.

Quân đoàn Azov lập luận rằng logic tương tự giờ đây đã lan rộng hơn về phía nam. “Mặc dù ranh giới hành chính của bán đảo Crimea không nằm trực tiếp trong khu vực tác chiến của Quân đoàn Azov số 1, nhưng logic chi phối các trung tâm giao thông ở đó là hoàn toàn giống nhau”, thông cáo báo chí cho biết. Lực lượng Nga ở tỉnh Kherson và Crimea dựa vào một số ít cầu và đường sá, và Ukraine đã mất nhiều tuần để vô hiệu hóa chúng.

Lực lượng Nga đang cố gắng khắc phục thiệt hại nhưng không thành công, theo thông báo của lực lượng này: “Những nỗ lực của địch nhằm chuyển hướng các tuyến đường tiếp tế chính vòng qua các cây cầu quan trọng hoặc các tuyến đường huyết mạch là bất khả thi cả về lý thuyết lẫn thực tiễn, vì không có tuyến đường thay thế khả thi nào.” Từ ngày 7 đến ngày 13 tháng 6, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công cầu Chonhar và các cửa khẩu khác cho đến khi các quan chức do Nga cài cắm tuyên bố không còn cây cầu nào nguyên vẹn ở các cửa ngõ đường bộ của bán đảo.

Các cuộc tấn công này là một phần trong nỗ lực kéo dài nhiều tháng của Ukraine nhằm siết chặt miền nam. Ukraine đã tấn công các cây cầu, tuyến hỏa xa, đầu máy xe lửa và các tuyến đường vận chuyển nhiên liệu trên khắp vùng Kherson và Crimea bị tạm chiếm, và các quan chức do Nga dựng lên đã thừa nhận tình trạng thiếu nhiên liệu ngày càng trầm trọng trên bán đảo.

Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đã mô tả chiến dịch này như việc biến Crimea “từ một bán đảo thành một hòn đảo”. Câu trả lời của Quân đoàn Azov nêu rõ một đơn vị quân sự Ukraine cụ thể đứng sau bước đi tiếp theo: việc siết chặt nguồn cung có thể khiến các vị trí của Nga ở tỉnh Kherson, và sau đó là Crimea, trở nên khó giữ vững như thành phố Kherson năm 2022.

Trong một cuộc phỏng vấn với Euromaidan Press, Trung Tướng Ben Hodges, cựu chỉ huy quân đội Mỹ tại Âu Châu, đã gọi bán đảo bị tạm chiếm là một cái bẫy đối với lực lượng Nga chứ không phải là một pháo đài.

Chiến dịch tấn công cắt đứt các tuyến đường tiếp tế của Crimea chính là sự cô lập mà Hodges đã mô tả, đạt được nhờ khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương mà phương Tây đã giữ lại—điều mà Euromaidan Press năm 2025 gọi là ưu thế vượt trội nhiều lớp của máy bay điều khiển từ xa, cho phép thực hiện một cuộc phản công.

[Europe Maidan: Azov Corps: Kherson 2.0 is next, then Crimea. Russia has no way to resupply them.]

2. CƠN BÃO MÁY BAY ĐIỀU KHIỂN TỪ XA: Ukraine tấn công Crimea do Putin xâm lược bằng cuộc tấn công máy bay điều khiển từ xa dữ dội khi quân đội tiến hành phong tỏa bán đảo Hắc Hải.

Ukraine đã tấn công dữ dội bằng máy bay điều khiển từ xa vào Crimea bị Nga tạm chiếm đêm qua, trong bối cảnh quân đội của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đang tìm cách phong tỏa bán đảo Hắc Hải này.

Hôm Thứ Hai, 22 Tháng Sáu, Tổng thống Ukraine cho biết ông đã tấn công các mục tiêu trọng yếu ở cả hai bên cầu Crimea trị giá 3 tỷ bảng Anh hay 4 tỷ Mỹ Kim của Nga vào rạng sáng Chúa Nhật.

Một đám cháy lớn bùng phát tại cảng Kerch thuộc bán đảo do Putin xâm lược, tạo ra cột khói đen cao hàng trăm mét bốc lên không trung. Tại đó, một kho chứa dầu khí đã bị tấn công khi Ukraine tìm cách cắt đứt nguồn cung cấp từ Nga cho Crimea.

Bên kia eo biển Kerch dài 21 dặm ở Nga, cảng Kavkaz cũng đang bốc cháy. Là một trong những cảng hành khách lớn nhất của Nga, đây là trung tâm trung chuyển phà chở xe hơi và hỏa xa cũng như vận chuyển hàng tiếp tế đến Crimea.

Việc bán xăng dầu đã bị tạm dừng ở Crimea vào Chúa Nhật sau khi các cuộc tấn công có chủ đích làm ảnh hưởng đến nguồn cung nhiên liệu.

Sergei Aksyonov, Thống đốc khu vực bán đảo Crimea, do Nga dựng nên, cho biết 5 người đã thiệt mạng và 28 người bị thương trong các cuộc tấn công.

Các cuộc tấn công làm dấy lên những đồn đoán rằng Ukraine đang chuẩn bị phát động cuộc tấn công lớn nhất từ trước đến nay vào chính cây cầu Crimea, một tuyến đường huyết mạch nối liền quân đội của Putin với vùng lãnh thổ bị sáp nhập.

Giao thông đường bộ và hỏa xa trên cầu đã bị tê liệt hoàn toàn khi chính quyền đóng cửa cây cầu trong hơn chín giờ.

Bán đảo này đã bị Putin chiếm giữ vào năm 2014, tám năm trước khi “Putin điên” phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Giờ đây, Ukraine có thể đang cố gắng giành lại tiền đồn bên Hắc Hải từ tay tên độc tài điên rồ đó.

“Sáng Chúa Nhật, 21 Tháng Sáu, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công dữ dội các cơ sở hậu cần hàng hải dùng để vận chuyển dầu ở khu vực Krasnodar và các cơ sở hậu cần quân sự,” Tổng thống Zelenskiy nói. Ông nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công cũng đã vô hiệu hóa các hệ thống liên lạc quan trọng của Nga - bốn trạm radar và hai hệ thống Pantsir.

Phà Panagia của Crimea đã bị tấn công khi đang vận chuyển nhiên liệu đến khu vực bị Nga tạm chiếm, nơi đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng sau các cuộc tấn công của Ukraine.

Tất cả các chuyến phà qua eo biển Kerch đã bị tạm ngừng hoạt động sau các vụ tấn công.

Sáng Thứ Hai, 22 Tháng Sáu, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Nga, Trung tướng Igor Konashenkov, cho biết 239 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ trong đêm qua.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói: “Đêm qua, các biện pháp trừng phạt tầm xa của chúng ta đã nhắm vào hệ thống hậu cần quân sự, ngành công nghiệp dầu mỏ và phòng không của lực lượng xâm lược.

“Tất cả những điều này là sự đáp trả chính đáng đối với các cuộc tấn công tàn bạo của Nga nhằm vào người dân chúng ta.”

Ông cảm ơn lực lượng của mình “vì những thành quả đạt được ở khoảng cách 300 km từ tiền tuyến”, đồng thời nói thêm: “Tôi biết ơn tất cả các chiến binh của chúng ta vì sự chính xác và chuyên nghiệp của họ.”

Tổng thống Zelenskiy tuyên bố: “Nước Nga chỉ hiểu sức mạnh, và sức mạnh lâu dài của chúng ta chắc chắn đang phục vụ cho hòa bình. Vinh quang cho Ukraine!”

Những đoạn video kịch tính cũng xuất hiện cho thấy một tài xế xe chở nhiên liệu đã đánh lái gấp để tránh một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa Hornet của Ukraine trên con đường được gọi là “Con đường Tử thần”, nối liền Nga với Crimea bị tạm chiếm.

Video cho thấy chiếc máy bay điều khiển từ xa suýt chút nữa đã chạm vào nóc xe tải.

Hàng trăm xe tải đã bị tai nạn trên tuyến đường này đi qua các vùng Zaporizhzhia và Donetsk do Nga kiểm soát ở Ukraine.

Cầu Crimea đã trở thành mục tiêu tấn công ba lần của Ukraine kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu, với các cuộc tấn công lớn vào tháng 10 năm 2022, tháng 7 năm 2023 và tháng 6 năm 2025. Cấu trúc bị suy yếu do các vụ tấn công liên tiếp nhưng vẫn mở cửa cho giao thông nhẹ.

[The Sun: DRONE STORM Ukraine blasts Putin-occupied Crimea with deadly drone onslaught as troops move to choke off Black Sea peninsula]

3. Tướng Syrsky cho biết Ukraine sẽ mở rộng quy mô các hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa thử nghiệm.

Theo tuyên bố của Tổng tư lệnh, Tướng Oleksandr Syrsky, Quân đội Ukraine có kế hoạch tăng cường triển khai các công nghệ thử nghiệm được thiết kế để chống lại máy bay điều khiển từ xa tấn công, gọi tắt là UAV và máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV của Nga.

Tướng Syrsky tuyên bố rằng việc lực lượng Nga tiếp tục sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công đòi hỏi các giải pháp công nghệ để nâng cao khả năng sống sót của các đơn vị Ukraine trên chiến trường.

Thông báo này được đưa ra sau một cuộc trình diễn do Cục Hoạt động Đổi mới Trung ương của quân Ukraine tổ chức, một nền tảng điều phối nghiên cứu quân sự với các nhà phát triển công nghệ và các nhà sản xuất quốc phòng.

Theo Tướng Syrsky, các nhà sản xuất Ukraine đã giới thiệu những phát triển mới và trình diễn hoạt động của chúng trong điều kiện chiến đấu mô phỏng. Ông lưu ý rằng kết quả thử nghiệm đã xác nhận các hệ thống này có khả năng làm giảm hiệu quả các cuộc tấn công đường không của đối phương.

Các thông số kỹ thuật, nguyên tắc hoạt động và chiến thuật triển khai vẫn được giữ bí mật.

“Nhiệm vụ của chúng ta là bảo đảm rằng quân xâm lược Nga sẽ trực tiếp biết được khả năng của họ trên chiến trường”, Tướng Syrsky nói.

Bộ chỉ huy quân sự sẽ phân tích kết quả thử nghiệm trước khi đưa ra quyết định cuối cùng về quy mô sản xuất và việc tích hợp các hệ thống này vào các đơn vị tiền tuyến.

Cải tổ cấu trúc hệ thống nhân sự quân đội

Việc triển khai các công nghệ quốc phòng mới trùng khớp với giai đoạn đầu của cuộc cải tổ toàn diện hệ thống nhân sự quân đội Ukraine. Cuộc cải cách này đưa ra các hợp đồng có thời hạn, điều chỉnh lại chế độ lương thưởng cho binh lính tiền tuyến và một khuôn khổ cho việc giải ngũ trong tương lai.

Mới đây, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mstyslav Banik đã phác thảo cuộc cải cách trong một cuộc họp báo ở Kyiv, nêu rõ mục tiêu là cung cấp lộ trình phục vụ rõ ràng hơn cho binh lính, đặc biệt là những người được huy động ngay từ đầu cuộc xâm lược toàn diện.

Theo khuôn khổ sửa đổi, binh sĩ tại ngũ được phép ký hợp đồng tối thiểu 10 tháng, trong khi dân thường nhập ngũ phải tuân thủ thời hạn tối thiểu 14 tháng. Sau khi hoàn thành hợp đồng, quân nhân sẽ đủ điều kiện được hoãn tạm thời khỏi các đợt điều động trong tương lai dựa trên kinh nghiệm chiến đấu và tổng thời gian phục vụ.

Cuộc cải cách cũng thực hiện điều chỉnh chế độ lương thưởng quân đội bằng cách sử dụng ngân sách quốc phòng hiện có. Binh lính tấn công tiền tuyến sẽ được hưởng mức lương trung bình hàng tháng khoảng 300.000 Hr /hờ-ri-ni-ơ/ hay 6.700 Mỹ Kim. Mức lương tối thiểu cho quân nhân phục vụ ngoài khu vực chiến đấu sẽ tăng từ 20.000 Hr /hờ-ri-ni-ơ/ hay 447 Mỹ Kim lên 30.000 Hr/hờ-ri-ni-ơ/ hay 670 Mỹ Kim.

Banik cho biết quyết định ưu tiên bồi thường cho binh lính bộ binh dựa trên những rủi ro liên quan đến các vị trí này và tình trạng thiếu hụt nhân lực bộ binh hiện nay.

Ngoài ra, Bộ Quốc phòng đang mở rộng nỗ lực tuyển dụng tình nguyện viên nước ngoài. Bộ cũng cho biết việc thực hiện các điều khoản hợp đồng rõ ràng dự kiến sẽ khuyến khích sự trở lại của các quân nhân trước đây đã rời đơn vị mà không được phép.

[Kyiv Post: Ukraine to Scale Up Experimental Anti-Drone Systems, Syrsky Says]

4. Món quà 300 tỷ đô la của Tổng thống Trump dành cho Iran có thể giúp chuyển đổi nền kinh tế của nước này như thế nào?

Phải chăng Hoa Kỳ sắp trả cho Iran 300 tỷ đô la để giúp nước này tái thiết sau những thiệt hại do bom đạn của Mỹ và Israel gây ra?

Câu trả lời cho đến nay là không — các quan chức chính quyền Trump khẳng định sẽ không có đồng đô la Mỹ nào được chuyển cho Iran để bồi thường chiến tranh. Phó Tổng thống JD Vance nói với các phóng viên rằng “không một xu” tiền thuế của người dân Mỹ sẽ chảy vào Tehran. Ông đưa ra lập trường trên hôm Chúa Nhật, 21 Tháng Sáu, trong cuộc họp báo tại trung tâm hội nghị Bürgenstock, Thụy Sĩ.

Nhưng đã có sự nhầm lẫn, bởi vì trong thỏa thuận mà Tổng thống Trump đã ký kết có bao gồm ít nhất 300 tỷ đô la trong Quỹ Tái thiết và Phát triển cho Iran, mà nước này có thể sử dụng để khắc phục hậu quả của cuộc oanh tạc chung và vực dậy nền kinh tế bị tàn phá bởi chiến tranh.

Điều khoản số 6 trong “bản ghi nhớ” gồm 14 điểm cho biết “Hoa Kỳ cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng một kế hoạch cụ thể, được hai bên nhất trí, với kinh phí ít nhất 300 tỷ Mỹ Kim để tái thiết và phát triển kinh tế Cộng hòa Hồi giáo Iran. Cơ chế thực hiện kế hoạch này sẽ được hoàn thiện trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Hoa Kỳ sẽ cấp tất cả các giấy phép, miễn trừ và sự cho phép cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan.”

Phó tổng thống Mỹ James David Vance khẳng định Mỹ sẽ không chi khoản tiền đó. Ông nhấn mạnh rằng số tiền này sẽ không đến từ tiền thuế của người dân Mỹ.

Việc Hoa Kỳ chi cho Iran một số tiền lớn như thế sẽ gây ra phản ứng chính trị mạnh mẽ ở Mỹ ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng vào tháng 11.

Thay vào đó, dự án sẽ được tài trợ bằng đầu tư tư nhân, và Mỹ sẽ có tiếng nói cuối cùng về tất cả các miễn trừ và giấy phép cần thiết cho các thỏa thuận mà hiện tại đang bị đình trệ do lệnh trừng phạt đối với Tehran.

Ông cho biết các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh sẽ chiếm phần lớn khoản đầu tư, và văn bản thỏa thuận đề cập đến “các đối tác khu vực”.

Theo Reuters, dẫn nguồn tin giấu tên, các công ty có trụ sở tại Mỹ, Trung Đông, Á Châu, Phi Châu và Nam Mỹ được tường trình đã đồng ý tài trợ cho sáng kiến này, và hơn một nửa số tiền đã được cam kết.

Vance nói với tờ The New York Times rằng những lợi ích kinh tế tiềm năng cho Iran, “được chi trả bằng đầu tư từ các quốc gia khác,” sẽ chỉ được hiện thực hóa nếu chính quyền “thay đổi căn bản đất nước của họ.”

Hình thức đầu tư này có thể như thế nào?

Vance đã đưa ra một giả thuyết. Ông đề xuất rằng Mỹ có thể dỡ bỏ lệnh trừng phạt và cho phép Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đầu tư vào một nhà máy điện bên trong Iran.

HA Hellyer, một chuyên gia cao cấp tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute, gọi tắt là RUSI ở Luân Đôn, cho biết chính quyền Mỹ có thể đã chọn ví dụ này vì nó có thể được xem là một cách để giúp đỡ người dân Iran hơn là chế độ mà họ muốn lật đổ nhưng không thành công.

Ông Hellyer nói với Newsweek rằng để điều này xảy ra, Mỹ cần phải dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt kinh tế hiện hành đối với Iran, nếu không các công ty của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất có thể vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Tuy nhiên, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất có đủ nguồn tài chính và bí quyết để đảm nhận một dự án khổng lồ như vậy, nếu một thỏa thuận được hoàn tất, theo Fawaz Gerges, giáo sư quan hệ quốc tế tại Trường Kinh tế Luân Đôn.

Tuy nhiên, ngoài ví dụ này, vẫn rất khó để đánh giá quỹ này đang hình thành như thế nào, mặc dù nhiều quốc gia vùng Vịnh Ả Rập sẽ tìm kiếm những cơ hội sinh lợi để ổn định khu vực và phục hồi kinh tế sau những tổn thất do chiến tranh gây ra.

Trong một kịch bản, các công ty tư nhân có trụ sở tại vùng Vịnh và các nơi khác có thể đầu tư vào việc sửa chữa lưới điện của Iran. Các chuyên gia cho biết, cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi chiến tranh, cũng như các bệnh viện và khu vực dân cư gần nơi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích.

Trong ngắn hạn, việc ổn định kinh tế Iran, bao gồm cả việc kết nối lại hoàn toàn Tehran với hệ thống ngân hàng SWIFT, được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới cho các giao dịch tài chính, có lẽ còn cấp bách hơn cả việc tái thiết đất nước về mặt vật chất, Hellyer cho biết. Nhiều ngân hàng Iran đã bị cắt quyền truy cập SWIFT định kỳ, tùy thuộc vào các lệnh trừng phạt được áp dụng vào thời điểm đó.

Nhưng các chuyên gia tỏ ra hoài nghi về việc liệu quỹ 300 tỷ đô la này có được đưa vào thỏa thuận cuối cùng hay không.

Mặc dù Tòa Bạch Ốc có thể dễ dàng bãi bỏ một số lệnh trừng phạt, nhưng những lệnh trừng phạt do Quốc hội thông qua trong những năm qua sẽ khó để Tổng thống Trump đảo ngược hơn.

Các lệnh trừng phạt được các nhà lập pháp Mỹ thông qua trong nhiều thập niên qua bao gồm việc trừng phạt các công ty đầu tư vào lĩnh vực năng lượng của Iran và khiến các ngân hàng nước ngoài gặp rủi ro khi tham gia vào các giao dịch với Iran, vì họ có thể bị cắt đứt khỏi hệ thống của Mỹ như một hình phạt.

“Hiện tại vẫn còn quá sớm,” Hellyer nói. “Cơ chế triển khai các lệnh trừng phạt, vì không phải tất cả đều tuân theo một sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump, nên rất phức tạp.”

Tài sản bị đóng băng và các khoản miễn trừ

Các tài sản bị đóng băng của Iran mà Tehran rất cần cho các dự án tái thiết lớn, và chính Tổng thống Trump đã bày tỏ sẵn lòng trả lại cho Iran cái mà ông gọi là “tiền của họ” trong tương lai.

“Đến một thời điểm nào đó, tôi nghĩ chúng ta sẽ phải trả lại nó,” ông nói. “Nếu chúng ta không trả lại, sẽ chẳng ai đầu tư vào đồng đô la nữa.”

Thỏa thuận nêu rõ Mỹ sẽ cố gắng đưa các khoản tiền bị đóng băng hoặc hạn chế của Iran vào sử dụng “toàn bộ”.

Các quan chức Iran cho biết ít nhất 100 tỷ đô la đang bị đóng băng ở nước ngoài, nhưng các ước tính khác cho rằng con số này thấp hơn nhiều. Một số khoản tiền đã bị tịch thu từ nhiều thập niên trước, kể từ khi chế độ giáo sĩ lên nắm quyền ở Tehran cách đây gần 50 năm. Người ta cho rằng vài tỷ đô la đang được giữ ở Trung Quốc, và các khoản tiền nhỏ hơn bị đóng băng ở các quốc gia khác như Iraq, Ấn Độ và Qatar.

Các nguồn tin từ Iran cho biết việc giải ngân 12 tỷ đô la đầu tiên là ưu tiên hàng đầu của Tehran.

Một quan chức Mỹ nói với các phóng viên rằng một số tài sản của Iran có thể được trả lại trong quá trình đàm phán, nếu Iran tuân thủ các điều khoản khác của thỏa thuận ban đầu.

Mỹ cũng sẽ miễn trừ thuế quan đối với dầu mỏ của Iran, điều mà các nhà phê bình cho rằng có thể cho phép Iran nhanh chóng phục hồi kinh tế ngay cả trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng về những điểm bất đồng gay gắt nhất, như chương trình hạt nhân của nước này.

Nền kinh tế Iran phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ và doanh thu mà chúng mang lại. Đó là lý do tại sao Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran, bảo đảm rằng dầu của Iran không thể vận chuyển ra khỏi nước này qua eo biển Hormuz.

300 tỷ đô la sẽ tạo ra sự khác biệt lớn đến mức nào?

Hoa Kỳ thường không bồi thường cho các quốc gia mà họ đã giao chiến, nhưng đôi khi hỗ trợ các nỗ lực tái thiết hoặc bồi thường cho các quốc gia bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Đức buộc phải trả tiền bồi thường chiến tranh sau Thế chiến I, và các nước phe Trục bại trận phải chấp nhận nhiều thỏa thuận khác nhau sau Thế chiến II, trong đó có cả các khoản thanh toán tài chính.

Mỹ không trả tiền bồi thường sau cuộc chiến này, nhưng đã tài trợ cho các chương trình tái thiết quy mô lớn. Trong những trường hợp khác, như những năm sau Chiến tranh vùng Vịnh đầu những năm 1990, Iraq đã trả tiền bồi thường cho một quỹ do Liên Hiệp Quốc tổ chức để đền bù cho cuộc xâm lược Kuwait năm 1990, và chỉ trả hết khoản nợ này hơn 30 năm sau đó.

Iran đã yêu cầu bồi thường 270 tỷ đô la cho những thiệt hại do các cuộc tấn công của Israel và Mỹ gây ra. Nhưng quỹ đầu tư tư nhân này có thể là một cách thức dễ chấp nhận để Mỹ thừa nhận lập trường của Iran và khuyến khích Tehran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hạt nhân, ông Gerges cho biết.

Tóm lại, ý tưởng đầu tư 300 tỷ đô la, dù dưới hình thức nào, cũng có thể giúp Iran ngăn chặn sự sụp đổ của nền kinh tế trong ngắn hạn, nếu không muốn nói là hoàn toàn khắc phục những thiệt hại mà chiến tranh gây ra cho nền kinh tế Iran, theo Hellyer.

[Newsweek: How Trump’s $300B Gift to Iran Could Help Transform Their Economy]

5. Nhà đàm phán Iran cảnh báo Mỹ “phải cẩn trọng” khi Tổng thống Trump đe dọa Iran về vấn đề Hezbollah.

Theo các quan chức Mỹ, các cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ đã bắt đầu và vẫn đang tiếp diễn. Một trong những trọng tâm chính của cuộc thảo luận là việc giảm thiểu xung đột và thực thi lệnh ngừng bắn ở miền nam Li Băng.

Iran, Qatar, Pakistan và Hoa Kỳ vẫn đang đàm phán, và những thông tin cho rằng người Iran sẽ rút lui là không đúng sự thật.

Một thành viên cao cấp trong nhóm đàm phán của Iran đã cảnh báo các quan chức Mỹ “cần thận trọng với những tuyên bố của mình” và cảnh báo rằng quân đội Iran “sẵn sàng đáp trả”, sau khi Tổng thống Trump đe dọa tấn công Iran nếu nước này không ngay lập tức ngăn chặn Hezbollah “gây rối”.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nói: “Họ không nghĩ rằng nếu những lời đe dọa của họ có tác dụng, thì họ đã không rơi vào tình trạng tuyệt vọng như ngày hôm nay sao? Chúng tôi không mong đợi những lời đe dọa của người Mỹ.”

Những động thái đe dọa mới này có thể làm gia tăng thêm sự bất ổn cho các cuộc đàm phán vốn đã nhạy cảm giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ.

[CBSNews: Iranian negotiator warns U.S. to “be careful” as Trump threatens Iran over Hezbollah]

6. Chỉ huy Ukraine: Nga không thể mua hệ thống phòng không để giữ Crimea. Các vi mạch điều khiển không tồn tại.

Nga không thể đơn giản dùng tiền để giải quyết tình trạng thiếu hụt hệ thống phòng không, khiến Crimea bị tạm chiếm và miền nam Ukraine dễ bị Ukraine tấn công, bởi vì nút thắt cổ chai là vi mạch chứ không phải tiền. Thiếu Tá Robert “Magyar” Brovdi, Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, cho biết như trên.

Vấn đề tiền bạc mà Nga cuối cùng có thể giải quyết được; còn vấn đề chip, dưới lệnh trừng phạt, họ không thể—đó là lý do tại sao lỗ hổng phòng không trên Crimea bị tạm chiếm và miền nam vẫn còn tồn tại khi Ukraine tiếp tục tấn công. Brovdi nhấn mạnh rằng “Lực lượng Nga phụ thuộc vào Crimea. Ukraine đang biến nó thành một hòn đảo”, điều này cho thấy chiến dịch đang cô lập bán đảo như thế nào.

“Vì đây là nguồn tài nguyên khan hiếm, nên nó rất đắt đỏ, và ngay cả khi họ chỉ cần ném một bao tiền vào nhà sản xuất, hệ thống phòng không cũng sẽ không tự nhiên xuất hiện vì không có vi mạch điều khiển,” Brovdi nói. “Không có thiết bị nào mà bạn chỉ cần bỏ tiền vào là nó sẽ cung cấp cho bạn một vi mạch điều khiển hỏa tiễn phòng không.”

Tình trạng thiếu hụt càng trầm trọng hơn do các nhu cầu cạnh tranh. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh, khi các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào lãnh thổ Nga gia tăng, Mạc Tư Khoa đã điều chuyển các hệ thống phòng không để bảo vệ các thành phố như Mạc Tư Khoa và St. Petersburg, khiến số lượng hệ thống phòng không ở khu vực chiến sự giảm đi. Mỗi hệ thống được rút về để bảo vệ một thành phố đồng nghĩa với việc thiếu đi một hệ thống bảo vệ cả tiền tuyến và hậu phương bị tạm chiếm.

Theo Brovdi, kết quả là một lớp phòng không mỏng manh, chắp vá. “Giờ đây, họ buộc phải triển khai các hệ thống phòng không ít thường xuyên hơn. Họ đang đánh mất khái niệm về phòng không nhiều lớp… vì vậy, họ bị bỏ lại với những điểm mù,” ông nói. “Giờ đây, nhờ công trình nghiên cứu trước đây của chúng tôi, chúng tôi có thể xuyên qua những điểm mù này và tấn công các mục tiêu yếu, không được bảo vệ.”

Bộ Quốc phòng Ukraine đặt tên cho chiến dịch đó là “chiến dịch phong tỏa hậu cần” trị giá 113 triệu đô la, được công bố vào tháng 5 nhằm cắt đứt một cách có hệ thống các tuyến đường tiếp tế vào Crimea bị tạm chiếm bằng máy bay điều khiển từ xa tầm trung. Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết chương trình này chuyển thẳng kinh phí đến các đơn vị có thể nhanh chóng mua và triển khai các máy bay điều khiển từ xa đó, và Ukraine càng phá hủy nhiều nguồn hậu cần của Nga thì Nga càng ít có khả năng tiến hành các cuộc tấn công.

Trên bán đảo, chính quyền xâm lược được tường trình đã bắt đầu thành lập các nhóm phòng không cơ động riêng, vì phản ứng của Bộ Quốc phòng Nga quá thiếu quyết liệt.

Nga có hai cách để ngăn chặn những máy bay điều khiển từ xa đó - bắn hạ chúng hoặc gây nhiễu sóng. Tình trạng thiếu chip đang làm suy yếu phương án đầu tiên; máy bay điều khiển từ xa điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo của Ukraine được chế tạo để vượt qua phương án thứ hai.

Bộ Quốc phòng cho biết trí tuệ nhân tạo hiện đang điều khiển các máy bay điều khiển từ xa tầm trung “tấn công tầm trung” của họ trong giai đoạn tiếp cận cuối cùng. Chúng định hướng bằng cách đối chiếu địa hình với hình ảnh vệ tinh đã lưu trữ thay vì GPS, do đó việc gây nhiễu không còn làm chúng mất khả năng quan sát nữa, và chúng bay qua những điểm mù mà sự thiếu hụt phòng không đang tạo ra.

[Europe Maidan: Ukrainian commander: Russia can’t buy the air defense to hold Crimea. The microchips don’t exist.]

7. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công mục tiêu dân thường ở Kharkiv, Zaporizhzhia và Kherson

Ngày Chúa Nhật, 21 tháng 6, lực lượng Nga tiếp tục các hoạt động sử dụng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các thành phố của Ukraine, tấn công các mục tiêu ở các vùng Kharkiv, Zaporizhzhia và Kherson. Phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska cho biết như trên hôm Thứ Hai, 22 Tháng Sáu.

Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công cơ sở hạ tầng và dân thường.

Tại Kharkiv, Thị trưởng Ihor Terekhov báo cáo rằng một máy bay điều khiển từ xa đã tấn công bãi đậu xe của một trung tâm mua sắm nằm ở quận Saltivskyi của thành phố.

Theo thông tin sơ bộ do thị trưởng cung cấp trên mạng xã hội, cuộc tấn công không gây thương vong và không ghi nhận thiệt hại đáng kể về cấu trúc.

Cùng lúc đó, tại vùng phía nam Zaporizhzhia, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Ivan Fedorov báo cáo rằng một máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV của Nga đã tấn công vào một trạm xăng địa phương. Đánh giá ban đầu cho thấy một người bị thương trong vụ tấn công.

Trong một vụ việc riêng biệt ở Kherson, chính quyền địa phương báo cáo về một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào một thường dân. Cơ quan quản lý quân sự thành phố Kherson cho biết vào khoảng 12:00 giờ địa phương, lực lượng Nga đã thả một thiết bị nổ từ máy bay điều khiển từ xa xuống một người đàn ông 61 tuổi ở quận Dniprovskyi của thành phố.

Người này bị thương do bom mìn và mảnh đạn găm vào cả hai chân. Nhân viên y tế đã đưa nạn nhân đến bệnh viện địa phương, nơi anh ta hiện đang được khám và điều trị.

Thống kê tấn công của Nga hàng tuần

Các cuộc tấn công hôm Chúa Nhật diễn ra trong bối cảnh các cuộc oanh tạc trên không trên khắp đất nước đang gia tăng. Trước đó cùng ngày, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã đưa ra một tuyên bố nêu chi tiết quy mô các cuộc tấn công gần đây của Nga, lưu ý rằng lực lượng này đã sử dụng khoảng 2.200 máy bay điều khiển từ xa tấn công trong bảy ngày qua.

Trong tuyên bố của mình, Tổng thống Zelenskiy cũng báo cáo về việc triển khai hơn 1.800 bom dẫn đường, gọi tắt là KAB và 87 hỏa tiễn các loại, chủ yếu nhắm vào các cộng đồng tiền tuyến và biên giới trên khắp các vùng Dnipropetrovsk, Kharkiv, Odesa, Sumy, Donetsk, Kirovohrad và Rivne.

Tổng thống nhấn mạnh tác động nghiêm trọng của các cuộc tấn công cuối tuần qua, đặc biệt lưu ý rằng các cuộc không kích bằng bom có điều khiển vào thứ Bảy đã khiến 5 người thiệt mạng và 26 người bị thương ở Zaporizhzhia. Các cuộc tấn công khác ở vùng Poltava đã gây ra 2 người chết và 12 người bị thương, trong đó có 6 trẻ em, trong khi một cuộc tấn công vào thành phố Sumy khiến 1 người thiệt mạng và 5 người bị thương.

[Kyiv Post: Russian Drone Strikes Target Civilians in Kharkiv, Zaporizhzhia, and Kherson]

8. Tổng thống Hung Gia Lợi do ông Orbán bổ nhiệm tuyên bố sẽ chống lại nỗ lực của Magyar nhằm lật đổ ông.

Tổng thống Hung Gia Lợi Tamás Sulyok — người ngày càng được biết đến như là hiện thân của tàn dư chế độ cũ của Thủ tướng Viktor Orbán — đang tuyên bố sẽ chống lại những nỗ lực của chính phủ mới nhằm buộc ông phải rời khỏi chức vụ.

Thủ tướng Péter Magyar đã giành chiến thắng áp đảo trước Orbán vào tháng Tư và nhấn mạnh trong bài phát biểu chiến thắng của mình rằng ông sẽ loại bỏ Sulyok và các quan chức được bổ nhiệm từ thời Orbán, những người mà ông cáo buộc đã tiếp tay cho hệ thống thân hữu và thao túng nhà nước đã ăn sâu bám rễ của người tiền nhiệm.

Nhưng tổng thống đã nói với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn rằng ông sẽ chiến đấu để giữ chức vụ - bằng cách sử dụng một loạt các thủ đoạn pháp lý - và cố gắng lật ngược tình thế, cáo buộc thủ tướng mới Magyar âm mưu thâu tóm các thể chế nhà nước để có được quyền lực tuyệt đối hơn so với Orbán.

Ông Sulyok lập luận rằng, bằng cách cố gắng lật đổ ông và các quan chức được bổ nhiệm thời Orbán, ông Magyar đang lạm dụng đa số tuyệt đối trong quốc hội một cách trắng trợn hơn cả Orbán. Điều đó, theo ông Sulyok, khiến ông có nghĩa vụ phải tiếp tục tại chức để bảo vệ các chuẩn mực dân chủ và sự phân chia quyền lực giữa quốc hội và phủ tổng thống.

“Không một đa số [trong quốc hội] nào có thể cho phép coi thường pháp quyền và các giá trị Âu Châu”, ông Sulyok nói về những nỗ lực của đảng Magyar nhằm lật đổ ông, thông qua người phiên dịch tại văn phòng của ông trong cung điện Sándor tráng lệ thế kỷ 19 ở Budapest.

Ông nói thêm rằng đảng Tisza của Magyar “muốn đạt được sự tập trung quyền lực lớn hơn trong 16 tuần so với đảng Fidesz của Orbán trong 16 năm, bởi vì trên thực tế, họ muốn thay thế tất cả các quan chức nhà nước được quốc hội khóa trước bầu ra.”

Đối với Magyar và các đồng minh của ông trong đảng Tisza, những tuyên bố của Sulyok chỉ là chiêu trò đánh lạc hướng chính trị thuần túy.

Ông Magyar giành được đa số áp đảo trong quốc hội nhờ làn sóng phẫn nộ chống lại ông Orbán, với nhiều người cho rằng cựu thủ tướng đã nắm quyền kiểm soát tuyệt đối Hung Gia Lợi thông qua việc thao túng khu vực bầu cử, điều tiết truyền thông và mua phiếu bầu. Ông Magyar cam kết khôi phục nền pháp trị dân chủ và phá bỏ bộ máy chính phủ tự xưng là “phi tự do” của ông Orbán.

Nhưng giờ đây, ông ấy có thể đang nhận ra rằng việc thực hiện những lời hứa đó và thuyết phục những người của Orbán thôi việc có thể gặp nhiều khó khăn về chính trị và pháp lý hơn dự kiến.

Márton Hajdu, một Dân biểu thuộc đảng Tisza và là chủ tịch ủy ban chính sách đối ngoại trong quốc hội Hung Gia Lợi, cho biết hiện đang xem xét nhiều biện pháp để phế truất Sulyok, chủ tịch Tòa án Hiến pháp, chủ tịch Tòa án Tối cao và các quan chức được bổ nhiệm dưới thời Orbán, mặc dù ông từ chối cung cấp chi tiết.

Ông lập luận rằng những người còn lại này không thể được tin tưởng sẽ hành động độc lập với lợi ích của Orbán, vì vậy không nên cho phép họ tiếp tục tại vị.

Ông Hajdu nói: “Chế độ của Orbán đã phạm những tội ác tày trời chống lại người dân Hung Gia Lợi - tham nhũng, bán đứng lợi ích quốc gia cho Nga, làm suy yếu và phá hoại mối quan hệ với các đồng minh truyền thống của chúng ta. Chính những người này lẽ ra có thể ngăn chặn ông ta, hạn chế khả năng thực hiện những hành động đó, thậm chí làm chậm bước tiến của ông ta. Và họ không những không làm vậy, mà còn sẵn lòng phục vụ ông ta bởi vì những người này, như chúng ta gọi họ, là những con rối của Orbán.”

Đáp lại tuyên bố của Sulyok rằng đảng Tisza đang tập trung quyền lực một cách quyết liệt hơn cả thời Orbán, Hajdu nói thêm: “Sulyok chưa bao giờ bảo vệ cơ chế kiểm soát và cân bằng khi Orbán đang phá bỏ chúng, cũng như không bảo vệ những người bị lạm dụng quyền lực. Giờ đây, khi chính thành tích của ông ta đang bị đặt dấu hỏi, ông ta lại muốn chúng ta tin rằng một chính phủ Tisza mới thành lập được một tháng lại nguy hiểm hơn 16 năm cầm quyền của Orbán. Điều đó có đáng tin cậy không?”

Chính phủ Hung Gia Lợi có thể dễ dàng loại bỏ các quan chức thời Orbán bằng cách tận dụng hệ thống quyền lực tập trung mà Orbán đã xây dựng, bao gồm cả khuôn khổ bầu cử tập trung quyền lực bằng cách biến những chênh lệch phiếu bầu tương đối khiêm tốn thành sự thống trị áp đảo trong quốc hội. Đa số tuyệt đối trong quốc hội của thủ tướng mới, giành được với 53% phiếu bầu phổ thông, cho phép ông sửa đổi hiến pháp theo cách có thể lật đổ Sulyok.

[Politico: Hungary’s Orbán-appointed president vows to resist Magyar’s attempt to remove him]

9. Các quan chức hàng không chuyển sang sử dụng trí tuệ nhân tạo để giải quyết các vấn đề trên đường băng.

Các quan chức hàng không liên bang hy vọng sẽ giảm đáng kể các tình huống suýt xảy ra tai nạn trên đường băng phi trường bằng cách sử dụng trí tuệ nhân tạo - một nỗ lực được thực hiện sau vụ tai nạn chết người trên đường băng ở New York hồi đầu năm nay đã thu hút sự chú ý trở lại đối với những sự việc như vậy.

Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đã hợp tác với công ty công nghệ Palantir, đơn vị đã phát triển một công cụ trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI mới mà FAA đang triển khai để giải quyết lượng dữ liệu khổng lồ và dự đoán các vấn đề tiềm ẩn trong quá trình cất cánh và hạ cánh. Theo một quan chức cao cấp của FAA làm việc tại văn phòng quản lý an toàn hàng không, công việc này đã được đẩy nhanh trong năm tháng qua nhờ nguồn tài trợ từ đạo luật lớn do đảng Cộng hòa lãnh đạo năm ngoái, cho phép FAA bù đắp các chi phí hiện đại hóa khác và dành nhiều hơn ngân sách hoạt động cốt lõi để mở rộng dự án.

Quan chức này cho biết công cụ trí tuệ nhân tạo, được gọi là Foundry, đang tổng hợp thông tin trước đây nằm rải rác trong chính phủ liên bang và các nguồn khác. Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA ước tính sẽ chi gần 4 triệu đô la cho dự án này từ ngân sách năm tài chính 2027; cơ quan này chưa có thông tin ngay lập tức về số tiền đã chi cho đến nay.

“Dữ liệu này luôn luôn có sẵn,” một quan chức giấu tên cho biết để có thể thẳng thắn thảo luận về dự án đang được cơ quan này thực hiện. “Vấn đề là dữ liệu này luôn bị phân tán,” người này nói thêm, lưu ý rằng trước đây, nhiều bộ phận khác nhau trong FAA đã phân tích các phần riêng biệt của vấn đề.

Công cụ của Palantir — “nền tảng tích hợp trung tâm” cho nhiều bộ dữ liệu của FAA — giúp xác định chính xác các phi trường hoặc hoạt động đang gặp phải các mô hình an toàn bất thường, FAA cho biết trong một tuyên bố. Cơ quan này tải các báo cáo sự việc, dữ liệu an toàn và các sự kiện báo trước lên nền tảng, nơi trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI phân tích hàng trăm ngàn bản ghi để xác định xu hướng, các trường hợp ngoại lệ và các rủi ro tiềm ẩn.

Cựu chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Robert Sumwalt cho biết, mặc dù có “rất nhiều sự cường điệu” xung quanh trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI, ông cho rằng trong trường hợp này, AI thực sự có tiềm năng cải thiện an toàn hàng không khi được sử dụng đúng cách. Ông nói: “Nó sẽ cho phép Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA nhận thức rõ hơn về các rủi ro an toàn thực tế và tiềm ẩn.”

“Dĩ nhiên, một điều cần đề phòng là sự phụ thuộc quá mức vào trí tuệ nhân tạo,” ông nói thêm. “Ít nhất là trong trung hạn, sự tham gia của con người vào việc phân tích dữ liệu như vậy sẽ rất cần thiết.”

Con người vẫn còn liên quan

Cục Hàng không Liên bang Mỹ, gọi tắt là FAA đã thực hiện các khuyến nghị của công cụ này. Vào tháng 4, FAA thông báo họ sẽ cấm hạ cánh song song tại Sân bay Quốc tế San Francisco, trong đó hai máy bay hạ cánh cạnh nhau cùng một lúc. Một quan chức của FAA cho biết công cụ trí tuệ nhân tạo đã xác định được các vấn đề an toàn tiềm ẩn dẫn đến lệnh cấm này.

Đối với cộng đồng hàng không, các sự việc được gọi chính thức là xâm phạm đường băng được xem là một trong những mối đe dọa an toàn nghiêm trọng nhất trong ngành hàng không vì tiềm năng leo thang nhanh chóng thành thảm họa. Và mặc dù số vụ xâm phạm đường băng trong năm nay vẫn ở mức thấp, vụ tai nạn chết người hồi tháng 3 giữa một xe cứu hỏa và một máy bay của Air Canada tại phi trường LaGuardia ở New York đã nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện.

Tuy nhiên, các quan chức thừa nhận rằng công cụ mới này sẽ không giúp ích gì trong vụ tai nạn đó, khiến hai phi công thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Foundry được thiết kế để xác định các mô hình lặp lại và các rủi ro mới nổi theo thời gian, chứ không nhất thiết phải dự đoán một sự kiện phức tạp duy nhất liên quan đến nhiều yếu tố góp phần.

“Lý tưởng nhất là nó sẽ làm được,” vị quan chức này nói. “Nếu có điều gì đó xảy ra liên tục tại phi trường LaGuardia, chẳng hạn như gia tăng số vụ xâm nhập của xe cộ, công cụ AI sẽ xác định được, nhưng có quá nhiều yếu tố tác động trong vụ việc ở LaGuardia đó,” vị quan chức cho biết thêm.

Mỗi tuần, các nhà phân tích của FAA điều chỉnh hoặc sửa đổi mô hình để bao gồm dữ liệu mới từ nhiều nguồn khác nhau. Theo một quan chức, dữ liệu đó có thể bao gồm các báo cáo về hình thái thời tiết hoặc nhiễu động, dữ liệu theo dõi máy bay trực tiếp, cảnh báo giao thông và cảnh báo va chạm, các bài báo, dữ liệu radar bề mặt, báo cáo của NTSB, các sự việc chiếu tia laser hoặc thậm chí là việc nhìn thấy máy bay điều khiển từ xa.

Sau đó, các nhà phân tích có thể sắp xếp và truy vấn dữ liệu bằng hầu hết mọi biến số, cho dù là xem xét các hồ sơ lịch sử hay theo dõi thông tin khi nó được cập nhật theo thời gian thực.

[Politico: Aviation officials turn to AI for combating runway issues]

10. Nga phóng 99 máy bay điều khiển từ xa, một doanh nghiệp bị tấn công ở vùng Sumy, 2 người bị thương.

Rạng sáng thứ Hai, 22 Tháng Sáu, lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào Ukraine, trong đó hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn phần lớn, mặc dù có thương vong dân sự và thiệt hại về tài sản từ một cuộc tấn công ở vùng Sumy. Phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho biết như trên hôm Thứ Hai, 22 Tháng Sáu.

Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở Trostianets làm hai người bị thương.

Một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một doanh nghiệp ở thị trấn Trostianets thuộc vùng Sumy. Theo Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine, gọi tắt là DSNS, vụ va chạm đã gây ra hỏa hoạn tại cơ sở này, nhưng các đội cấp cứu đã nhanh chóng khống chế và dập tắt đám cháy.

Một người đàn ông 40 tuổi bị thương và phải vào bệnh viện điều trị, còn một phụ nữ 42 tuổi bị phản ứng căng thẳng cấp tính và đang được chăm sóc y tế ngoại trú.

Cuộc tấn công ở Trostianets là một phần của cuộc tấn công trên không quy mô lớn hơn. Lực lượng Không quân Ukraine báo cáo rằng quân Nga đã phóng tổng cộng 99 máy bay điều khiển từ xa tấn công. Các loại máy bay được phóng bao gồm Shahed, Gerbera và Italmas, cùng với các máy bay mồi nhử “Parody”, xuất phát từ các thành phố Orel, Bryansk và Primorsko-Akhtarsk của Nga.

Các chiến dịch phòng thủ của Ukraine – sử dụng không quân, lực lượng hỏa tiễn phòng không, các nhóm hỏa lực cơ động và các đơn vị tác chiến điện tử – đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 92 máy bay điều khiển từ xa đang bay tới các khu vực phía bắc, phía nam và phía đông của đất nước.

Theo dữ liệu sơ bộ của Không quân, bảy máy bay điều khiển từ xa đã vượt qua hệ thống phòng thủ và tấn công các mục tiêu tại ba địa điểm khác nhau. Ngoài ra, mảnh vỡ rơi xuống từ các máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn đã được ghi nhận tại ba địa điểm.

Bom dẫn đường trên không đã tấn công Kharkiv.

Vào tối thứ Sáu, ngày 19 tháng 6, máy bay chiến thuật Nga đã tấn công vào Kharkiv bằng bom dẫn đường, gọi tắt là KAB.

Thị trưởng Kharkiv, Ihor Terekhov, xác nhận rằng bom đạn đã rơi xuống khu Kholodnohirskyi của thành phố. Một quả bom đã rơi trúng một tòa nhà chung cư hai tầng, gây sập cấu trúc.

“Có thể có bốn người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Hiện tại, đã có năm người được xác nhận bị thương”, Terekhov thông báo trên mạng xã hội.

Các đội cấp cứu khẩn cấp và lực lượng dịch vụ đô thị đã được triển khai đến khu vực bị ảnh hưởng. Hoạt động tìm kiếm và cứu nạn đang được tiến hành khi các đội cấp cứu nỗ lực dọn dẹp đống đổ nát.

[Kyiv Post: Russia Launches 99 Drones, Enterprise Struck in Sumy Region, 2 Injured]

11. ’Khủng hoảng hiến pháp’ ở Hung Gia Lợi

Tổng thống đã đệ trình yêu cầu lên Tòa án Hiến pháp Hung Gia Lợi — nơi mà các nhóm giám sát cho rằng ông Orbán đã bổ nhiệm toàn những người trung thành — để đánh giá trước tính hợp pháp của bất kỳ “luật pháp nhắm vào cá nhân” nào có thể dẫn đến việc ông bị phế truất khỏi chức vụ. Bản thân ông Sulyok đã được bầu làm chủ tịch tòa án đó vào năm 2016, dưới thời ông Orbán, và giữ chức vụ đó cho đến khi trở thành tổng thống.

Tuy nhiên, vào thứ Sáu, bảy thẩm phán tòa án hiến pháp đã tự rút lui khỏi vụ án, viện dẫn lý do “có liên quan trực tiếp và cá nhân đến vụ việc”, khiến tòa án không thể thụ lý đơn kiến nghị.

Ông Sulyok cũng đã trực tiếp liên hệ với Ủy ban Venice, cơ quan tư vấn về luật hiến pháp của Hội đồng Âu Châu, để xin ý kiến về cách giải quyết điều mà ông gọi là “cuộc khủng hoảng hiến pháp” do những lời kêu gọi liên tục của ông Magyar đòi ông từ chức gây ra.

Magyar và các đồng minh của ông cũng nhận thấy sự trớ trêu cay đắng trong điều này. Ủy ban Venice thường xuyên chỉ trích chính phủ của Orbán vì làm suy yếu tính độc lập của tư pháp và sự giám sát hiến pháp.

Việc ông Sulyok kháng cáo lên cơ quan tư vấn cũng có thể đặt Brussels vào thế khó xử, bởi các nhà lãnh đạo chính thống của họ đã hoan nghênh chiến thắng của Hung Gia Lợi - và Ủy ban Âu Châu đã giữ lại hàng tỷ euro từ Hung Gia Lợi vì vi phạm luật Liên Hiệp Âu Châu trong thời kỳ cầm quyền của ông Orbán. Hiện tại, Hung Gia Lợi đang chạy đua để giải ngân 16,4 tỷ euro từ quỹ Liên Hiệp Âu Châu bằng cách thực hiện một loạt cải cách pháp trị.

Ông Andrew Cutting, phát ngôn nhân của Ủy ban Venice thuộc Hội đồng Âu Châu, cho biết: “Ủy ban này đang chuẩn bị một ý kiến khẩn cấp về các câu hỏi cụ thể liên quan đến vấn đề này.”

Một lý do khiến chính phủ Hung Gia Lợi đang tích cực loại bỏ những tàn dư của chế độ Orbán là bài học từ chính phủ chia rẽ của Ba Lan, cho thấy những thiệt hại mà một tổng thống thù địch có thể gây ra.

Tại Warsaw, Tổng thống Karol Nawrocki, người cùng phe với chính quyền dân tộc chủ nghĩa tiền nhiệm do đảng Luật pháp và Công lý (PiS) lãnh đạo, đã sử dụng quyền phủ quyết của mình để ngăn chặn những yếu tố quan trọng trong chương trình nghị sự của Thủ tướng Donald Tusk. Giống như Magyar, Tusk được bầu dựa trên lời hứa đảo ngược sự suy thoái dân chủ và khôi phục pháp quyền, nhưng ông đã gặp khó khăn trong việc thực hiện lời hứa đó khi chính phủ của ông là một tổng thống đối lập.

Ngược lại, Sulyok có quyền lực theo hiến pháp hạn chế hơn nhiều so với tổng thống Ba Lan, nhưng bất kể quyền lực nào ông có, ông dường như đều quyết tâm sử dụng.

[Politico: ‘Constitutional crisis’ in Hungary]

12. Tuyên bố từ chức của Thủ tướng Anh Keir Starmer

Cảm ơn. Cảm ơn. Được đi bộ trên con phố này hai năm trước là khoảnh khắc tự hào nhất trong cuộc đời tôi. Một chính phủ Lao động mới. Chính phủ đầu tiên sau 14 năm. Một trang sử mới của đất nước đã được mở ra sau nhiều năm thất vọng và tuyệt vọng.

Cơ hội để thay đổi cuộc sống của hàng triệu người theo hướng tốt đẹp hơn. Đó là lý do tôi tham gia chính trị. Hành trình đến được điểm đó không hề dễ dàng.

Sáu năm trước, tôi tiếp quản một Đảng Lao động đang trên bờ vực phá sản về chính trị, tài chính và đạo đức. Tôi được nghe đi nghe lại rằng đảng của tôi đã hết thời.

Họ cho rằng chúng tôi đã bị lãng quên trong lịch sử, rằng việc giành được đa số trong cuộc tổng tuyển cử, chứ đừng nói đến chiến thắng áp đảo, là điều không thể. Nhưng chúng tôi đã chứng minh rằng những người đó sai vì chúng tôi đã thay đổi đảng của mình.

Loại bỏ tận gốc nọc độc của chủ nghĩa bài Do Thái, khôi phục niềm tin vào nền kinh tế, quốc phòng và an ninh quốc gia.

Và trở thành một đảng, một lần nữa, tự hào đứng vững bên cạnh, chứ không phải chống lại, quốc kỳ của chúng ta. Công cuộc thay đổi gian khổ ấy chỉ nhằm một mục đích duy nhất. Không phải vì quyền lực mà là để thay đổi nước Anh theo hướng tốt đẹp hơn.

Xây dựng một đất nước công bằng hơn, với phẩm giá và sự tôn trọng, nơi mọi người đều được nhìn nhận, mọi người đều được trân trọng. Thịnh vượng và cơ hội cho tất cả mọi người, không chỉ dành cho một số ít người có đặc quyền. Và hãy nhìn những gì chúng tôi đã đạt được chỉ trong hai năm.

Một nền kinh tế mạnh mẽ hơn, tăng trưởng nhanh hơn so với các nước bạn. Tiền lương tăng nhanh hơn lạm phát mỗi tháng kể từ khi chúng tôi lên nắm quyền. Đầu tư được bảo đảm, cơ sở hạ tầng đang được xây dựng. Chấm dứt chính sách thắt lưng buộc bụng, với sự tụt giảm nhanh nhất trong danh sách chờ khám chữa bệnh của Bộ Y tế và nhân sinh trong 17 năm qua.

Đây là bước cải thiện lớn nhất về quyền lợi cho người lao động và người thuê nhà trong một thế hệ. Chi tiêu quốc phòng tăng mạnh nhất kể từ Chiến tranh Lạnh. Số lượng người vượt biên bằng thuyền nhỏ giảm, các trại tị nạn đóng cửa, bảo vệ giới trẻ khỏi mạng xã hội, và nửa triệu trẻ em thoát khỏi nghèo đói nhờ những lựa chọn mà tôi đã đưa ra.

Uy tín của chúng ta trên thế giới đã được khôi phục, với việc nước Anh một lần nữa đứng lên bảo vệ sự đứng đắn, tôn trọng và pháp quyền. Bảo đảm các khoản thuế thương mại, sát cánh cùng Ukraine, bảo vệ các giá trị của chúng ta và xây dựng lại mối quan hệ với các đồng minh ở Âu Châu.

Sự thay đổi được chính phủ Lao động hứa hẹn. Sự thay đổi được chính phủ Lao động đấu tranh giành lấy, sự thay đổi được chính phủ Lao động thực hiện.

Nhưng tôi biết câu hỏi đang được đặt ra bây giờ không phải là ai sẽ là người phù hợp nhất để thay đổi Đảng Lao động, đưa chúng ta lên nắm quyền và bắt đầu công việc quan trọng là cải thiện cuộc sống cho hàng triệu người. Những câu hỏi đó đã được trả lời rồi.

Câu hỏi mà đảng của tôi đang đặt ra hiện nay là liệu tôi có phải là người phù hợp nhất để dẫn dắt đảng bước vào cuộc tổng tuyển cử sắp tới hay không. Tôi đã nghe câu trả lời của các thành viên đảng của tôi trong quốc hội về câu hỏi đó. Và tôi chấp nhận câu trả lời đó một cách vui vẻ.

Mọi quyết định tôi đưa ra đều nhằm đặt lợi ích của đất nước tôi yêu quý lên hàng đầu. Đó là lý do tại sao tôi sẽ từ chức lãnh đạo Đảng Lao động. Sáng nay tôi đã nói chuyện với Đức Vua để thông báo quyết định của mình.

Tôi sẽ yêu cầu Ủy ban Điều hành Quốc gia của Đảng Lao động đưa ra một lịch trình với việc bắt đầu nhận đề cử vào ngày 9 tháng 7 và hoàn tất trước kỳ nghỉ hè. Trong trường hợp có tranh cử, điều này sẽ bảo đảm một nhà lãnh đạo mới được bổ nhiệm trước khi Quốc hội họp lại vào tháng 9.

Tôi sẽ tiếp tục giữ chức thủ tướng cho đến khi cuộc bầu cử kết thúc. Và tôi sẽ làm mọi điều có thể để bảo đảm việc chuyển giao quyền lực diễn ra suôn sẻ.

Tôi cũng sẽ dành sự ủng hộ hoàn toàn và tuyệt đối cho người kế nhiệm của mình, tin tưởng rằng họ sẽ thừa hưởng một nước Anh mạnh mẽ và công bằng hơn nhiều so với nước Anh mà tôi thừa hưởng hai năm trước, được chuẩn bị tốt hơn cho những thách thức phía trước và có khả năng bảo đảm tốt hơn cho Đảng Lao động giành được nhiệm kỳ thứ hai.

Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến tất cả những người bạn và đồng nghiệp đã luôn sát cánh bên tôi trong suốt sáu năm qua vì sự tận tâm, cống hiến và hỗ trợ tuyệt vời của họ.

Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến đội ngũ nhân viên xuất sắc của Phủ Thủ tướng và các công chức ưu tú của đất nước, những người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho sự nghiệp phục vụ công chúng.

Và khi tôi rời khỏi vị trí công việc lớn nhất cả nước, tôi sẽ dành nhiều thời gian hơn cho công việc quan trọng nhất. Đó là trở thành người chồng tốt nhất có thể cho người vợ tuyệt vời của tôi, Vic, người luôn là chỗ dựa vững chắc bên cạnh tôi trong những lúc vui buồn. Và trở thành người cha tốt nhất có thể cho những đứa con xinh đẹp của tôi, niềm tự hào và niềm vui của tôi.

Cảm ơn rất nhiều.