ĐTC nói về vai trò của hai thánh Tông Đồ Phêrô và Phaolô
VATICAN - Nguyên văn bài giảng của Đức Benedict XVI ngày 29.6.2006, Lễ trọng các thánh Phero và Phaolo
“Anh là Phero, nghĩa là Đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy” (Mt 16:18)
Chính xác điều gì Chúa nói với Phero qua những lời này? Với những lời này, Chúa hứa với Pherô điều gì và trách nhiệm nào Chúa đã giao cho ngài? Và Người đang nói gì với chúng tôi—Giám Mục Rome, kẻ ngồi trên ghế của Pherô, và Chúa đang nói gì với Gíao Hội ngày nay?
Nếu chúng ta muốn hiểu ý nghĩa những lời của Chúa Giêsu, thì điều hữu ích là nhớ rằng các sách Tin Mững thuật lại cho chúng ta ba tình huống khác biệt trong đó Chúa, mỗi lần theo một cách riêng, truyền cho Pherô trách nhiệm tương lai của ngài. Trách nhiệm thì luôn là một, nhưng điều Chúa đã và đang quan tâm, trở thành rõ ràng hơn cho chúng ta từ chỗ khác biệt của những tình huống và những hình ảnh được sử dụng.
Trong Tin Mừng theo Thánh Matthew chúng ta vừa nghe, Pherô làm việc tuyên xưng của mình về Chúa Giêsu, công nhận Người là Đấng Messiah và Con Thiên Chúa. Trên cơ sở này, trách nhiệm riêng của ngài được trao cho ngài qua ba hình ảnh: tảng đá làm nền tảng hay là đá góc, những chìa khóa, và hình ảnh cầm buộc và tháo cỡi
Ở đây tôi không có ý giải thích một lần nữa ba hình ảnh này mà Giáo Hội qua các thời đại đã giãi thích nhiều lần; đúng hơn, tôi muốn lưu ý tới chỗ địa lý và bối cảnh niên đại của những tiếng này.
Lời hứa được thực hiện tại những nguồn nước sông Giodan, trên bờ Đất Juda, trên những biên giới thế giới ngoại giáo. Thời điểm của lời hứa đánh dấu một điểm ngoặt quan quan trọng trong cuộc hành trình của Chúa Giêsu: lúc đó Chúa Giêsu đi Jerusalem và lần đầu tiên, Người nói với các môn đệ là cuộc hành trình này tới Thánh Thánh là cuộc hành trình tới thánh giá: “Từ lúc đó, Đức Giêsu bắt đầu tỏ cho các môn đệ biết: Người phải đi Jerusalem, phải chịu nhiều đau khổ do các ký mục, các thượng tế và kinh sư gây ra, rồi bị giết chết, và ngày thứ ba sẽ sống lại” (Mt. 16:21).
Những sự này đi đôi với nhau và ấn định chỗ nội tại của tính ưu việt, trên thực tế, của Giáo Hội nói chung: Chúa tiếp tục trên con đường của Người tới thánh giá, tới chốn cô tịch của người tôi tớ Chúa, chịu đau khổ và chịu chết, nhưng đồng thời Người cũng ở trên con đường tới sự mênh mông thế giới trong đó Người đi trước chúng ta như Đấng Phục Sinh, ngõ hầu ánh sáng của những lời Người và sự hiện diện của tình yêu Người có thể sáng chói trong thế giới; Người ở trên con đường mà qua Người, Đấng Kitô bị Đóng Đinh và Phúc Sinh, chính Thiên Chúa, có thể đến trong thế giới.
Về phương diện nầy, Pherô diễn tả mình trong thư thứ nhất của ngài như “một chứng nhân những đau khổ cũa Đức kitô và được dự phần vinh quang sắp tỏ hiện trong tương lai” (1 Pt.5:1) Đối với Giáo Hội, Ngày Thứ sáu Tuần Thánh và lễ Phục Sinh đã luôn hiện hữu chung; Giáo Hội luôn là hột và cây cải mà trên cành cây đó chim trời làm tổ.
Giáo Hội—và trong Giáo Hội, Chúa Kitô—còn đau khổ ngày nay. Trong Giáo Hội, Chúa kitô vẫn bị mắng nhiếc và lăng mạ, vẫn còn một cố gắng loại trừ Người khỏi thế giới. Chiếc thuyền nhỏ Giáo Hội vẫn bị những ngọn gió ý thức hệ xé toạt, nước những ý thức hệ này chảy vào trong Giáo Hội và xem ra muốn nhận chìm Giáo Hội.
Mặc dầu tất cả, đức tin vào Người luôn phục hồi sức mạnh luôn mới. Ngày nay Chúa cũng sai khiến những nước và chứng tỏ rằng Người là Chúa các yếu tố. Người ở trong thuyền của Người, trong chiếc thuyền nhỏ Giáo Hội.
Như vậy, một bên, sự yếu hèn thuộc con người được mặc khải trong thừa tác vụ Pherô, nhưng đồng thời, cũng có quyền phép của Chúa: trong chính sự yếu hèn con người Chúa cho thấy sức mạnh của Người; Người minh chứng chính Người nhờ những con người mỏng giòn mà xây dựng Giáo Hội Người.
Bây giờ chúng ta quay qua Tin Mừng theo Thánh Luca, Tin Mừng này nói với chúng ta rằng trong bữa Tiệc Ly, một lần nữa Chúa lại trao một trách nhiệm đặc biệt cho Phêrô (x. Lc 22:31-33).
Lần này, những lời của Chúa nói với Simon, được gặp liền sau khi thiết lập Thánh Thể Chí Thánh. Chúa vừa ban mình cho các môn đệ dưới những hình bánh và rượu. Chúng ta có thể thấy việc thiết lập Thánh Thể như là hành vi thiết lập thật và thích hợp của Giáo Hội.
Qua Thánh Thể, Chúa không những ban mình cho các môn đệ Người, mà còn ban cho các môn đệ thực tại một sự hiệp thông mới giữa họ, sự hiệp thông được trải dài trong thời gian,”cho tới khi Người đến” (x. 1 Cor. 11:26).
Qua Thánh Thể, các môn đệ trở thành nơi ở sống động của Người, nơi ở này, như lịch sử chứng tỏ, lớn lên như đền thờ mới và sống động của Chúa trong thế giới này. Như vậy, liền sau khi thiết lập Bí Tích, Chúa Giêsu nói về sự làm môn đệ là gì, “thừa tác vụ” có nghĩa gì trong cộng đồng mới: Người nói đó là một sự dấn thân phục vụ, như chính Người ở giữa họ như một kẻ phục vụ.
Và lúc đó Người nói với Pherô. Người nói Satan đã xin quyền trên ngài hầu nó có thể sàng ngài như sàng lúa. Điều này nhắc nhớ đoạn trong sách Job, Satan xin Chúa quyền làm hành hạ Job. Kẻ dữ—kẻ vu khống Thiên Chúa và người ta—qua đó muốn minh chứng rằng không có cảm giác tôn giáo thật, nhưng trong con người mọi mục đích luôn chỉ là vụ lợi.
Trong trường hợp của Job, Thiên Chúa ban cho Satan quyền tự do nó xin, làm vậy để có khả năng bảo vệ tạo vật của Người—con người—và chính Người. Và điều này cũng xảy ra với các môn đệ Chúa Giêsu. Thiên Chúa ban một quyền tự do nào đó cho Satan trong mọi lúc.
Với chúng ta thường xem ra Thiên Chúa cho Satan rất nhiều tự do, Người ban cho nó quyền làm khổ chúng cũng khủng khiếp, và nó đánh bại những sức lục chúng ta và đàn áp chúng ta cũng nặng nề. Chúng ta luôn kêu tới Chúa: “A, xin Chúa nhìn xem sự khốn khổ các môn đệ Chúa! A, xin hãy bênh đỡ chúng con! Trên thực tế, Chúa Giêsu tiếp tục: “Nhưng Thầy đã cầu nguyện cho anh để anh khỏi mất lòng tin” (Lc 22:32)
Sự cầu nguyện của Chúa Giêsu là giới hạn đặt trên quyền phép kẻ dữ. Sự cầu nguyện của Chúa Giêsu là sự bảo vệ Giáo Hội. Chúng ta có thể tìm sự che chở dười sự bảo vệ của Người, bấu víu vào đó và được an toàn. Nhưng—như Người nói trong Tin Mừng—Chúa Giêsu cầu nguyện một cách đặc biệt cho Pherô: “…để anh khỏi mất lòng tin.”
Sự cầu nguyện của Chúa Giêsu đồng thời là một lời hứa và một nhiệm vụ. Sự cầu nguyện của Chúa Giêsu bảo toàn đức tin của Pherô, đức tin mà ngài đã tuyên xưng tại Caesarea Philippi:”Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống” (Mt.16:16). Và như vậy, không bao giờ để đức tin nín câm, hãy tăng cường nó mãi mãi, cả khi đối mặt thánh giá và tất cả những mâu thuẩn của thế giới: đó là nhiệm vụ Pherô.
Do đó, điểm chính là Chúa không những cầu nguyện cho đức tin cá nhân của Pherô, nhưng cho đức tin của ngài để phục vụ những kẻ khác. Đó chính là điều Người muốn nói với những lời: “Phần anh, một khi đã trở lại, hãy làm cho các anh em của anh nên vững mạnh” (Lc 22:32).
“Một khi anh đã trở lại”: những lời này đồng thời là một lời tiên tri và một lời hứa. Những lời đó nói tiên tri về sự yếu đuối của Simon, kẻ đã phải chối trước một tớ gái và mộ tớ trai rằng mình đã biết Chúa Kitô. Qua sự sa ngã này, Pherô—và với ngài Giáo Hội của mọi thời đại—phải học biết rằng sức mạnh mà thôi của người ta không đủ để xây dựng và hướng dẫn Giáo Hội của Chúa. Không ai thành công trong sức mạnh của mình. Cho dầu Phero có thể xem ra có khả năng và thông minh—chỉ cơn thử thách đầu tiên mà ngài đã sa ngã rồi.
“Khi anh đã trở lại” : Chúa, Đấng nói tiên tri về sự sa ngã của ngài, cũng hứa sự trở lại của ngài: “Và Chúa quay lại nhìn Pherô…” (Lc 22:61) Cái nhìn của Chúa Giêsu biến đổi và trở nên sự cứu rỗi của Pherô: “Và ông ra ngoài, khóc lóc thảm thiết” (Lc 22:62).
Chúng ta hãy cầu xin cả một lần nữa cái nhìn cứu rỗi này của Chúa Giêsu: cho tất cả mọi người có trách nhiệm trong giáo Hội, cho tất cả những ai chịu trạng thái lúng túng của những thời đại này; cho kẻ lớn và cho kẻ nhỏ: Lạy Chúa, xin hãy nhìn lại chúng con, hãy nắm lấy chúng con mỗi khi chúng con vấp ngã và hãy giữ chúng con trong những bàn tay tốt lành của Chúa.
Qua lời hứa cầu nguyện của Người mà Chúa giao phó cho Phero nhiệm vụ đối với anh em. Trách nhiệm của Pherô được neo trong sự cầu nguyện của Chúa Giêsu. Đó là điều cho ngài sự chắc chắn ngài sẽ bền đỗ qua tất cả những khốn khó nhân bản.
Và Chúa trao phó nhiệm vụ này cho ngài trong bối cảnh Bữa Tiệc, trong sự liên kết với ân huệ Thánh Thể Chí Thánh.
Giáo Hội, được thành lập trong sự thiết lập Thánh Thể, tự thâm tâm của mình, là một cộng đồng Thánh Thể, do đó, là sự hiệp thông trong
Mình của Chúa. Nhiệm vụ của Pherô là chủ tọa sự hiệp thông phổ quát này, giữ nó hiện diện trong thế giới cũng như sự hiệp nhất nhập thể, thấy được.
Ngài, cùng với toàn thể Giáo Hội Roma—như Thánh Ignatius thành Antiokia đã nói- phải chủ toạ trong đức ái: chủ tọa cộng đồng với tình yêu này đến từ Chúa Kitô và lại vượt quá những giới hạn phạm vị tư để mang tình yêu của Chúa tới tận cùng trái đất.
Qui chiếu thứ ba về tính Ưu Việt gặp được trong Tin Mừng theo Thánh Gioan *21: 15-19). Chúa đã sống lại, và với tư cách Đấng Đã Sống Lại Người giao phó đoàn chiên Người cho Pherô. Ở đây cũng vậy thánh giá và sự Phục Sinh đan chéo nhau. Chúa Giêsu báo trước cho Pherô rằng ngài phải đi con đường thánh giá.
Trong Vương Cung này xây dựng trên mồ Pherô—một mồ kẻ nghèo—chúng ta thấy rằng làm như vậy Chúa, qua thánh giá, đã luôn chiến tjhắng. Quyền lực của Người không phải là một quyền lực theo những cách thế gian này. Đó là quyền lực của sự tốt lành, của chân lý và tình yêu, mạnh hơn tử thần.
Phải, lời hứa của Chúa là thật: những quyền lực sự chết, những cửa hỏa ngục, không thể thắng nổi Giáo Hội Chúa đã thiết lập trên Pherô (x. Mt 16:18) và Giáo Hội đó, trong chính cách này, Pherô tiếp tục đích thân xây dựng.
Trong Lễ Trọng này của các thánh Phero và Phaolo, tôi ngõ lời với anh em cách riêng, hỡi những tổng giám mục yêu quí, những đấng đã đến từ nhiều xứ thế giới để nhận lấy pallium từ kẻ kế Vị Pherô. Tôi dâng anh em một lời chào chân tình, cùng với tất cả những kẻ đồng hành anh em.
Tôi cũng đặc biệt vui mừng chào phái đoàn Toà Thượng Phụ Đại kết, do Đức Gioan Zizioulas hướng dẫn, ngài là Thượng phụ Pergamon và Chủ tịch Uy Ban Quốc tế Phối Hợp Đối Thoại Thần học giữa những người Công Giáo và chính Thống Giáo.
Toi xin cám ơn Thượng Phụ Bartholomew I và Thánh Thượng Hội Đồng vì dấu chỉ tình huynh đệ này chứng tỏ sự ước muốn và sự dấn thân tiến triển mau lẹ hơn trên con đường hiệp nhất đầy đủ mà Chúa Kitô cầu xin cho tất cả môn để Người.
Chúng tôi cảm thấy chúng tôi chia sẻ sự ước muốn nồng nhiệt, ngày xưa được bày tỏ bởi Thượng Phụ Athenagoras và Đức Giáo hoàng Paul VI, (ước muốn ) uống cùng một Chén và ăn cùng một Bánh là chính Chúa. Chúng ta hãy cầu xin một lần nữa nhân dịp này cho ân huệ này sớm được ban cho chúng ta.
Và chúng ta hãy tạ ơn Chúa vì chúng ta hiệp nhất trong sự tuyên xưng mà Pherô đã làm nhân danh tất cả các môn đệ tại Caesarea Philippi: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống,” Chúng ta hãy cùng nhau mang sự tuyên xưng này đến thế giới hiện nay.
Xin Chúa giúp chúng ta chính lúc này trong lịch sử chúng ta, nên những chứng nhân thật về những đau khổ của Chúa Kitô cũng như nên những kẻ thông phần trong vinh quang sắp được mặc khải (x. 1 Pt 5:1) Amen