Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ: Sau một ngày dài đầu tiên Đức Giáo Hoàng viếng thăm Thổ Nhĩ Kỳ, các giáo sĩ cộng sự viên tháp tùng Đức Thánh Cha đã thở phào nhẹ nhỏm.
Những người biểu tình tại địa phương cảm thấy thất bại. Cuối cùng thì Thủ Tướng Thổ cũng đã có mặt chào đón Đức Thánh Cha. Và cuộc đối thoại với người Hồi Giáo được coi là thành thật và chân tình, có thể nói là thân thiện.
Linh Mục Dòng Tên Federico Lombardi, Giám Đốc Văn Phòng Báo Chí Tòa Thánh, đã mỉm cười khi bước vào trung tâm báo chí Ankara cho cuộc họp báo ngắn vào chiều 28/11. Cha nói chuyến viếng thăm của Đức Giáo Hoàng mà nhiều người đã bày tỏ là một sự khó khăn, có thể nói là sứ vụ nguy hiểm, nhưng đã biến mất và trở thành một sự khởi đầu khả quan.
"Trong những ngày vừa qua đối với chúng tôi, bầu khí cho chuyến viếng thăm đã cải thiện một cách nhanh chóng. Hôm nay chúng tôi có cảm nghiệm rằng Đức Giáo Hoàng là một vị khách được tiếp đón".
Những tít đầu của tờ báo Thổ Nhĩ Kỳ vào sáng ngày hôm sau cũng đã xác định đến những cảm tưởng của Cha Dòng Tên Lombardi.
Một hàng tít lớn trên trang đầu của tờ Hurriyet là một nhật báo bán chạy hàng đầu tại Thổ Nhĩ Kỳ đã đăng "Một sự khởi đầu tốt đẹp. Đức Giáo Hoàng gọi Hồi giáo là một tôn giáo hòa bình".
Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI đã mỉm cười ngay từ lúc Thủ Tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã chào Đức Thánh Cha từ chân cầu thang của máy bay tại phi đạo, và Đức Thánh Cha đã xem ra thoải mái trong một loạt 5 cuộc gặp gỡ chính với các viên chức chính quyền, các vị lãnh đạo Hồi Giáo và các nhà ngoại giao, đây được coi là những biến cố tế nhị nhất trong cuộc viếng thăm này.
Thế nhưng trong cuộc tiếp xúc vói Ali Bardakoglu, giám đốc văn phòng tôn giáo sự vụ tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông được coi là lãnh tụ cao cấp nhất của Hồi Giáo trong nước, đã có những lời lẽ thẳng thừng.
Bardakoglu đã cảnh giái rằng "Islamophobia" đã được châm dầu bởi những người coi Hồi Giáo liên kết với bạo động, một cách gián tiếp nói đến bài thuyết trình của Đức Giáo Hoàng tại Regensburg tại Đức vào tháng Chín vừa qua. Trong bài thuyết trình đó, Đức Thánh Cha đã trích dẫn lời nói của hoàng đế thời Trung Cổ đưa ra rằng Hồi Giáo rao truyền đức tin "bằng gươm giáo", thế nhưng Đức Giáo Hoàng trong dịp này cũng đã tránh né đến lời phẩm bình của Ali Bardakoglu.
Tại Ankara, Đức Giáo Hoàng đã truyền đạt lòng kính trọng của Ngài tới Hồi Giáo và cũng tái nhấn mạnh đến sự khước từ bạo lực là điều cần thiết đối với tôn giáo nếu thật sự họ muốn giúp uốn nắn xã hội với những giá trị luân lý.
Tại Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã có một bầu khí trao đổi tự nhiên và cở mở. Cha Lombardi đã nói bài diễn văn của Bardakoglu hoàn toàn "tích cự và tôn trọng, không hề có sự luận chiến".
Mặc dầu không một ai nhắc đến một cách đặc biệt tới bài thuyết trình của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI tại Regensburg, không có nghĩa rằng những vấn đề tại Regensburg là điều cấm kỵ. Cha Lombardi nói thêm rằng thật sự đó là một phần cho cuộc đối thoại thâm sâu hơn thật sự cần thiết phải diễn ra.
Cha Dòng Tên Lombardi nói điều quan trọng là thính giả Thổ Nhĩ Kỳ đã đáp ứng một cách tích cực đến sự luận lý của Đức Giáo Hoàng rằng tôn giáo cần linh cảm đến các nền văn hóa tân thời với những giá trị, vốn phản ánh lên một sự hài hòa giữa lý trí và đức tin.
Các vị giáo sĩ Vatican khác tháp tùng với Đức Giáo Hoàng cũng đã niềm nở với sự hài lòng.
Đức Hồng Y Roger Etchegaray, người Pháp cùng tháp tùng với Đức Giáo Hoàng, được coi là một "nhà thông thái" trong ngành ngoại giao tại Vatican đã bày tỏ: "Chúng tôi cảm thấy một cách mạnh mẽ thế nào đến chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã làm mọi sự để khởi động cho một bầu khí. Đây là một ngày rất tích cực, đặc biết trong cuộc tiếp kiến (với Bardakoglu) rất thân thiện".
Đức Hồng Y Walter Karper đã thêm: "Những cuộc đối thoại rất tích cực, và đó là một ngày được bày tỏ lên sự hòa bình và hòa giải".
Đức Giáo Hoàng đã khơi động lên một sự tiếp đón đầy thiện chí khi Ngài tuyên bố lòng kính trọng của Đức Thánh Cha đối với tín đồ Hồi Giáo và bày tỏ Ngài "như là một người bạn và là một tông đồ cho sự đối thoại và cho hòa bình". Những lời lẽ đơn giản này đã có một sự vang dội lâu dài trong giới truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ.
Một lý do quan trọng khác nữa đó là Đức Giáo Hoàng đã gióng lên tiếng nói ủng hộ tới Thủ Tướng Erdogan đến những nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ xin gia nhập vào Liên Hiệp Âu Châu. Thủ Tướng Erdogan đã không chần chờ và đã tuyên bố những sự kiện này tới giới báo chí.
Các cộng sự viên của Đức Giáo Hoàng cũng đã xác nhận mặc dầu Tòa Thánh Vatican đã không có một vai trò chính thức đến Thổ Nhĩ Kỳ và thành viên Liên Hiệp Âu Châu, thế nhưng Đức Giáo Hoàng đã muốn khuyến khích đến nỗ lực của Thổ xin vào Liên Hiệp Âu Châu "dựa trên nền tảng chia sẻ những chân giá trị". Điều này nói lên rằng Thổ Nhĩ Kỳ phải đạt được những tiêu chuẩn khác nhau trước khi được thừa nhận, kể cả để sự đảm bảo đến những quyền lợi tôn giáo.
Một số người rất ngạc nhiên đến sự xoay chiều của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI. Thật vậy khi còn là Hồng Y, Tổng Trưởng Bộ Giáo Lý Đức Tin, vào năm 2004 Ngài đã bày tỏ rõ ràng rằng khi xét đến nền văn hóa và lịch sử, thì Thổ Nhĩ Kỳ không thuộc về Âu Châu.
Hẵn nhiên, trên một bình diện nào đó, ý kiến của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI đã không được giải thích một cách máy móc đối với tư thế của giáo triều. Thế nhưng trong sự giải tích một cách có sắc thái hơn, Cha Lombardi đã rút ra một sự phân biệt giữa Âu Châu như một thực tại lịch sử và Liên Hiệp Âu Châu như một cơ cấu chính trị. Cha đã đưa ra rằng sự ủng hộ của Đức Giáo Hoàng đi vào thành viên Liên Hiệp Âu Châu, như là một con đường kéo lại gần hơn tới những giá trị Âu Châu, là điều khác biệt với những bàn thảo có tích cách lịch sử.
Về phần mình, Tòa Thánh Vatican có thể nhấn mạnh đến một sự gì đó tới những vấn đề tự do tôn giáo, đặc biệt trong cuộc tiếp kiến với phó thủ tướng. Cha Lombardi cho biết chính quyền Thổ đã đồng ý trên nguyên tắc để tổ chức những buổi nói chuyện với các viên chức giáo hội về luật pháp, cá nhân và tài sản liên quan đến cộng đoàn Công Giáo.
Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI cũng đã đưa ra vấn đề tự do tôn giáo trong những bài diễn văn công khai không phải là một sự trao đổi qua lại "ăn miếng trả miếng" giữa Kitô Giáo và Hồi Giáo trên thế giới, nhưng trong phạm vị đến quyền lợi chung trên thế giới được các chính quyền dân chủ đảm bảo và đã được chứa đựng trong Hiến Pháp Thổ Nhĩ Kỳ.
Sự thật là Đức Giáo Hoàng đã không màng đến phần lớn dân cư Thổ Nhĩ Kỳ không quan tâm đến Tòa Thánh Vatican. Thế nhưng Tòa Thánh Vatican biết rằng Đức Giáo Hoàng sẽ có ảnh hưởng tác động đến Thổ Nhĩ Kỳ không phải ảnh hưởng qua đám đông nhưng qua các nhà lãnh đạo chính trị, văn hoá và tôn giáo.
Giám Đốc Văn Phòng Báo Chí Tòa Thánh, Linh Mục Dòng Tên Federico Lombardi đã tuyên bố "dường như rõ ràng đối với tôi đây không phải là một nơi để có những đám đông lớn tụ họp để nhìn thấy Đức Giáo Hoàng", có lẽ đó là lý do tại sao chiếc xe bọc kính của Giáo Hoàng đã không được xử dụng tới và có mặt tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Những người biểu tình tại địa phương cảm thấy thất bại. Cuối cùng thì Thủ Tướng Thổ cũng đã có mặt chào đón Đức Thánh Cha. Và cuộc đối thoại với người Hồi Giáo được coi là thành thật và chân tình, có thể nói là thân thiện.Linh Mục Dòng Tên Federico Lombardi, Giám Đốc Văn Phòng Báo Chí Tòa Thánh, đã mỉm cười khi bước vào trung tâm báo chí Ankara cho cuộc họp báo ngắn vào chiều 28/11. Cha nói chuyến viếng thăm của Đức Giáo Hoàng mà nhiều người đã bày tỏ là một sự khó khăn, có thể nói là sứ vụ nguy hiểm, nhưng đã biến mất và trở thành một sự khởi đầu khả quan.
"Trong những ngày vừa qua đối với chúng tôi, bầu khí cho chuyến viếng thăm đã cải thiện một cách nhanh chóng. Hôm nay chúng tôi có cảm nghiệm rằng Đức Giáo Hoàng là một vị khách được tiếp đón".
Những tít đầu của tờ báo Thổ Nhĩ Kỳ vào sáng ngày hôm sau cũng đã xác định đến những cảm tưởng của Cha Dòng Tên Lombardi.
Một hàng tít lớn trên trang đầu của tờ Hurriyet là một nhật báo bán chạy hàng đầu tại Thổ Nhĩ Kỳ đã đăng "Một sự khởi đầu tốt đẹp. Đức Giáo Hoàng gọi Hồi giáo là một tôn giáo hòa bình".
Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI đã mỉm cười ngay từ lúc Thủ Tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã chào Đức Thánh Cha từ chân cầu thang của máy bay tại phi đạo, và Đức Thánh Cha đã xem ra thoải mái trong một loạt 5 cuộc gặp gỡ chính với các viên chức chính quyền, các vị lãnh đạo Hồi Giáo và các nhà ngoại giao, đây được coi là những biến cố tế nhị nhất trong cuộc viếng thăm này.
Thế nhưng trong cuộc tiếp xúc vói Ali Bardakoglu, giám đốc văn phòng tôn giáo sự vụ tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông được coi là lãnh tụ cao cấp nhất của Hồi Giáo trong nước, đã có những lời lẽ thẳng thừng.Bardakoglu đã cảnh giái rằng "Islamophobia" đã được châm dầu bởi những người coi Hồi Giáo liên kết với bạo động, một cách gián tiếp nói đến bài thuyết trình của Đức Giáo Hoàng tại Regensburg tại Đức vào tháng Chín vừa qua. Trong bài thuyết trình đó, Đức Thánh Cha đã trích dẫn lời nói của hoàng đế thời Trung Cổ đưa ra rằng Hồi Giáo rao truyền đức tin "bằng gươm giáo", thế nhưng Đức Giáo Hoàng trong dịp này cũng đã tránh né đến lời phẩm bình của Ali Bardakoglu.
Tại Ankara, Đức Giáo Hoàng đã truyền đạt lòng kính trọng của Ngài tới Hồi Giáo và cũng tái nhấn mạnh đến sự khước từ bạo lực là điều cần thiết đối với tôn giáo nếu thật sự họ muốn giúp uốn nắn xã hội với những giá trị luân lý.
Tại Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã có một bầu khí trao đổi tự nhiên và cở mở. Cha Lombardi đã nói bài diễn văn của Bardakoglu hoàn toàn "tích cự và tôn trọng, không hề có sự luận chiến".
Mặc dầu không một ai nhắc đến một cách đặc biệt tới bài thuyết trình của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI tại Regensburg, không có nghĩa rằng những vấn đề tại Regensburg là điều cấm kỵ. Cha Lombardi nói thêm rằng thật sự đó là một phần cho cuộc đối thoại thâm sâu hơn thật sự cần thiết phải diễn ra.
Cha Dòng Tên Lombardi nói điều quan trọng là thính giả Thổ Nhĩ Kỳ đã đáp ứng một cách tích cực đến sự luận lý của Đức Giáo Hoàng rằng tôn giáo cần linh cảm đến các nền văn hóa tân thời với những giá trị, vốn phản ánh lên một sự hài hòa giữa lý trí và đức tin.
Các vị giáo sĩ Vatican khác tháp tùng với Đức Giáo Hoàng cũng đã niềm nở với sự hài lòng.
Đức Hồng Y Roger Etchegaray, người Pháp cùng tháp tùng với Đức Giáo Hoàng, được coi là một "nhà thông thái" trong ngành ngoại giao tại Vatican đã bày tỏ: "Chúng tôi cảm thấy một cách mạnh mẽ thế nào đến chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã làm mọi sự để khởi động cho một bầu khí. Đây là một ngày rất tích cực, đặc biết trong cuộc tiếp kiến (với Bardakoglu) rất thân thiện".
Đức Hồng Y Walter Karper đã thêm: "Những cuộc đối thoại rất tích cực, và đó là một ngày được bày tỏ lên sự hòa bình và hòa giải".
Đức Giáo Hoàng đã khơi động lên một sự tiếp đón đầy thiện chí khi Ngài tuyên bố lòng kính trọng của Đức Thánh Cha đối với tín đồ Hồi Giáo và bày tỏ Ngài "như là một người bạn và là một tông đồ cho sự đối thoại và cho hòa bình". Những lời lẽ đơn giản này đã có một sự vang dội lâu dài trong giới truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ.
Một lý do quan trọng khác nữa đó là Đức Giáo Hoàng đã gióng lên tiếng nói ủng hộ tới Thủ Tướng Erdogan đến những nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ xin gia nhập vào Liên Hiệp Âu Châu. Thủ Tướng Erdogan đã không chần chờ và đã tuyên bố những sự kiện này tới giới báo chí.Các cộng sự viên của Đức Giáo Hoàng cũng đã xác nhận mặc dầu Tòa Thánh Vatican đã không có một vai trò chính thức đến Thổ Nhĩ Kỳ và thành viên Liên Hiệp Âu Châu, thế nhưng Đức Giáo Hoàng đã muốn khuyến khích đến nỗ lực của Thổ xin vào Liên Hiệp Âu Châu "dựa trên nền tảng chia sẻ những chân giá trị". Điều này nói lên rằng Thổ Nhĩ Kỳ phải đạt được những tiêu chuẩn khác nhau trước khi được thừa nhận, kể cả để sự đảm bảo đến những quyền lợi tôn giáo.
Một số người rất ngạc nhiên đến sự xoay chiều của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI. Thật vậy khi còn là Hồng Y, Tổng Trưởng Bộ Giáo Lý Đức Tin, vào năm 2004 Ngài đã bày tỏ rõ ràng rằng khi xét đến nền văn hóa và lịch sử, thì Thổ Nhĩ Kỳ không thuộc về Âu Châu.
Hẵn nhiên, trên một bình diện nào đó, ý kiến của Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI đã không được giải thích một cách máy móc đối với tư thế của giáo triều. Thế nhưng trong sự giải tích một cách có sắc thái hơn, Cha Lombardi đã rút ra một sự phân biệt giữa Âu Châu như một thực tại lịch sử và Liên Hiệp Âu Châu như một cơ cấu chính trị. Cha đã đưa ra rằng sự ủng hộ của Đức Giáo Hoàng đi vào thành viên Liên Hiệp Âu Châu, như là một con đường kéo lại gần hơn tới những giá trị Âu Châu, là điều khác biệt với những bàn thảo có tích cách lịch sử.
Về phần mình, Tòa Thánh Vatican có thể nhấn mạnh đến một sự gì đó tới những vấn đề tự do tôn giáo, đặc biệt trong cuộc tiếp kiến với phó thủ tướng. Cha Lombardi cho biết chính quyền Thổ đã đồng ý trên nguyên tắc để tổ chức những buổi nói chuyện với các viên chức giáo hội về luật pháp, cá nhân và tài sản liên quan đến cộng đoàn Công Giáo.
Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI cũng đã đưa ra vấn đề tự do tôn giáo trong những bài diễn văn công khai không phải là một sự trao đổi qua lại "ăn miếng trả miếng" giữa Kitô Giáo và Hồi Giáo trên thế giới, nhưng trong phạm vị đến quyền lợi chung trên thế giới được các chính quyền dân chủ đảm bảo và đã được chứa đựng trong Hiến Pháp Thổ Nhĩ Kỳ.
Sự thật là Đức Giáo Hoàng đã không màng đến phần lớn dân cư Thổ Nhĩ Kỳ không quan tâm đến Tòa Thánh Vatican. Thế nhưng Tòa Thánh Vatican biết rằng Đức Giáo Hoàng sẽ có ảnh hưởng tác động đến Thổ Nhĩ Kỳ không phải ảnh hưởng qua đám đông nhưng qua các nhà lãnh đạo chính trị, văn hoá và tôn giáo.
Giám Đốc Văn Phòng Báo Chí Tòa Thánh, Linh Mục Dòng Tên Federico Lombardi đã tuyên bố "dường như rõ ràng đối với tôi đây không phải là một nơi để có những đám đông lớn tụ họp để nhìn thấy Đức Giáo Hoàng", có lẽ đó là lý do tại sao chiếc xe bọc kính của Giáo Hoàng đã không được xử dụng tới và có mặt tại Thổ Nhĩ Kỳ.