Mùa Giáng Sinh đang đến với 340,000 anh chị em tín hữu Công Giáo tại nước Cộng Hòa Hồi Giáo Ba Tư, quê hương của ba nhà đạo sĩ hay còn gọi là Ba Vua, những người đã theo ánh sao dẫn đường đến Bê Lem để thờ lạy Hài Nhi giáng trần.
Theo truyền thống quê hương của Ba Vua là Ba Tư. Thật vậy, năm 619, thành phố Bêlem bị quân Hồi Giáo Ba Tư chiếm đóng nhưng may mắn là những người này không phá hủy đền thờ. Những người Ba Tư thấy trên các bức ảnh trong nhà thờ có hình Ba Vua là những hình thường thấy trên trang phục vua chúa Ba Tư (như hình bên) nên đã không dám phá hủy nhà thờ.
Cũng như tại các nước khác trong vùng Trung Đông, các cộng đoàn Kitô Giáo kỳ cựu tại đây đang đứng trước những chính sách kỳ thị và bách hại gần như công khai của người Hồi Giáo. Cám dỗ được thoát ra nước ngoài luôn ám ảnh họ trước trào lưu phát triển mạnh của Hồi Giáo cuồng tín. Những ảnh hưởng của một thế giới toàn cầu hóa cũng làm cho cám dỗ này mạnh hơn.
Cũng như Ba Vua thay mặt cho ba truyền thống khác nhau, anh chị em Kitô hữu tại Iran cũng chia thành ba nhóm khác biệt nhau với những cách thế khác biệt trong việc cử mừng ngày lễ Ngôi Hai xuống thế làm người.
Nhóm thứ nhất là “những người địa phương”, đó là con số đông đảo nhất những hậu duệ của các cộng đồng Kitô hữu tiên khởi. Họ là những người Công Giáo hay Chính Thống Giáo, với nghi lễ Armênia hay Assyria- Chanđê. Không chỉ là trong nghi thức Phụng Vụ mà thôi, các gia đình này vẫn còn nói được tiếng Armênia và cả tiếng Aramaic – ngôn ngữ của chính Chúa Giêsu. Vì là công dân thứ thiệt của Iran, tuy bị áp bức và kỳ thị, họ vẫn được luật pháp công nhận. Lễ Giáng Sinh được cử hành long trọng trong các nhà thờ tại Teheran và các thành phố khác. Bên cạnh các lễ nghi tại nhà thờ, những tiệc mừng, những buổi hòa nhạc và cả những hoạt động khác như chợ trời cũng có thể được tổ chức. Tuy nhiên, những cấm đoán về các hình thức biểu hiện tôn giáo không phải là Hồi Giáo đã gói gọn các sinh hoạt này trong một phạm vi riêng tư, ít công khai: bên trong khuôn viên nhà thờ, tại các tư gia … thì OK.
Nhóm thứ hai là “những ngoại kiều”: Công Giáo, Chính Thống Giáo, Tin Lành. Các thánh lễ theo Công Giáo nghi lễ La Tinh được tổ chức tại 4 nhà thờ duy nhất trên toàn quốc Iran. Và cả 4 nhà thờ này đều tập trung tại thủ đô Teheran. Đó là nhà thờ Thánh Tâm, nhà thờ Đức Mẹ Yên Ủi, nhà thờ Abraham và nhà thờ thánh Joan thành Ark. Phụng Vụ được cử hành bằng tiếng Farsi, tiếng Ý, tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Hàn. Một số nhỏ trong nhóm này thường trú lâu dài tại Iran, đa số các tín hữu khác là các nhân viên ngoại giao, sinh viên, thương gia và các công nhân lao động. Nhóm thứ hai này thường có quan hệ với các tòa đại sứ và do đó, thường cũng được luật pháp bảo vệ theo các công ước ngoại giao. Hầu hết các ngoại kiều đều dự lễ Giáng Sinh tại thủ đô Teheran. Tuy nhiên, theo truyền thống, các nhân viên sứ quán Ý, Pháp, Bỉ và Tây Ban Nha thường dự lễ tại Bethlehem bên Palestine.
Nhóm thứ ba là những Kitô hữu “bất hợp pháp”. Họ cử hành lễ Giáng Sinh trong nguy hiểm. Họ là ai? Thưa đó là những người Hồi Giáo đã cải đạo sang Kitô Giáo hay đó là những người trước đây là Kitô hữu cải đạo sang Hồi Giáo vì lý do hôn nhân, hay nhiều lý do khác trong đó có cả lý do vì sợ, nay ăn năn trở lại; và cả những con cái của các gia đình tôn giáo hỗn hợp. Một khi anh đã theo Hồi Giáo hay anh không theo nhưng cha hay mẹ anh theo thì anh cũng được kể là tín hữu Hồi Giáo và anh không có quyền từ bỏ Hồi Giáo, nếu anh chưa muốn chết. Cơ quan mật vụ tôn giáo Iran được thành lập để theo dõi và bắt bớ những trường hợp này.
Gần đây nhất, mật vụ tôn giáo Iran đã tiến hành một loạt các cuộc hành quân để bắt bớ các tín hữu Kitô thuộc nhóm này trong những ngày trước lễ Giáng Sinh. Theo thông tấn xã Công Giáo AsiaNews, hôm Chúa Nhật 10/12/2006, 15 Kitô hữu trong các vùng Karaj, Teheran, Rasht và Bandar-i Anzali đã bị bắt giữ. Cho đến nay, chỉ có ba người được trả tự do.
Các tín hữu Kitô bị bắt là những người theo “Tin Lành Tự Do” với chủ trương nhà thờ tại tư gia. Các tín hữu Tin Lành Tự Do tổ chức các buổi cầu nguyện tại tư gia không xin phép nhà nước. Nhiều giáo hội Tin Lành trên thế giới không ủng hộ Tin Lành Tự Do vì nhóm này có nhiều quan điểm không chính thống. Chẳng hạn, họ không tin vào khái niệm Chúa Ba Ngôi.
Tin tức từ Iran cho biết vào sáng Chúa Nhật 10/12, mật vụ tôn giáo đã ập vào các căn nhà nơi các tín hữu Tin Lành Tự Do đang cầu nguyện. Những người bị bắt bị cáo buộc 10 tội trong đó có việc truyền giáo trái phép, và có các hoạt động phương hại đến an ninh quốc gia. Mật vụ tôn giáo đã tịch thu của các tín hữu này các phương tiện làm việc như computer, CD, băng hình, Thánh Kinh, và các văn hóa phẩm dùng cho việc truyền giáo.
Những ngày sau đó, một số người khác lại bị bắt hỏi cung trong vòng một đến hai ngày. Hơn 600 thành viên của Tin Lành Tự Do đã phải chịu các cuộc hỏi cung và bị đe dọa không được tiết lộ bất cứ tin tức nào liên quan đến các cuộc hành quân của cảnh sát hôm 10/12.
Trong khi cả thế giới tưng bừng chào đón lễ Giáng Sinh. Trên các đường phố tại Teheran, quê hương của Ba Vua, ngày nay không có một biểu hiện Giáng Sinh nào cả.
 |
| Hình Ba Vua theo kiểu Iran |
Cũng như tại các nước khác trong vùng Trung Đông, các cộng đoàn Kitô Giáo kỳ cựu tại đây đang đứng trước những chính sách kỳ thị và bách hại gần như công khai của người Hồi Giáo. Cám dỗ được thoát ra nước ngoài luôn ám ảnh họ trước trào lưu phát triển mạnh của Hồi Giáo cuồng tín. Những ảnh hưởng của một thế giới toàn cầu hóa cũng làm cho cám dỗ này mạnh hơn.
Cũng như Ba Vua thay mặt cho ba truyền thống khác nhau, anh chị em Kitô hữu tại Iran cũng chia thành ba nhóm khác biệt nhau với những cách thế khác biệt trong việc cử mừng ngày lễ Ngôi Hai xuống thế làm người.
Nhóm thứ nhất là “những người địa phương”, đó là con số đông đảo nhất những hậu duệ của các cộng đồng Kitô hữu tiên khởi. Họ là những người Công Giáo hay Chính Thống Giáo, với nghi lễ Armênia hay Assyria- Chanđê. Không chỉ là trong nghi thức Phụng Vụ mà thôi, các gia đình này vẫn còn nói được tiếng Armênia và cả tiếng Aramaic – ngôn ngữ của chính Chúa Giêsu. Vì là công dân thứ thiệt của Iran, tuy bị áp bức và kỳ thị, họ vẫn được luật pháp công nhận. Lễ Giáng Sinh được cử hành long trọng trong các nhà thờ tại Teheran và các thành phố khác. Bên cạnh các lễ nghi tại nhà thờ, những tiệc mừng, những buổi hòa nhạc và cả những hoạt động khác như chợ trời cũng có thể được tổ chức. Tuy nhiên, những cấm đoán về các hình thức biểu hiện tôn giáo không phải là Hồi Giáo đã gói gọn các sinh hoạt này trong một phạm vi riêng tư, ít công khai: bên trong khuôn viên nhà thờ, tại các tư gia … thì OK.
 |
| Hình Ba Vua theo Tây Phương |
Nhóm thứ ba là những Kitô hữu “bất hợp pháp”. Họ cử hành lễ Giáng Sinh trong nguy hiểm. Họ là ai? Thưa đó là những người Hồi Giáo đã cải đạo sang Kitô Giáo hay đó là những người trước đây là Kitô hữu cải đạo sang Hồi Giáo vì lý do hôn nhân, hay nhiều lý do khác trong đó có cả lý do vì sợ, nay ăn năn trở lại; và cả những con cái của các gia đình tôn giáo hỗn hợp. Một khi anh đã theo Hồi Giáo hay anh không theo nhưng cha hay mẹ anh theo thì anh cũng được kể là tín hữu Hồi Giáo và anh không có quyền từ bỏ Hồi Giáo, nếu anh chưa muốn chết. Cơ quan mật vụ tôn giáo Iran được thành lập để theo dõi và bắt bớ những trường hợp này.
 |
| Thánh Lễ Giáng Sinh 2005 tại Teheran |
Các tín hữu Kitô bị bắt là những người theo “Tin Lành Tự Do” với chủ trương nhà thờ tại tư gia. Các tín hữu Tin Lành Tự Do tổ chức các buổi cầu nguyện tại tư gia không xin phép nhà nước. Nhiều giáo hội Tin Lành trên thế giới không ủng hộ Tin Lành Tự Do vì nhóm này có nhiều quan điểm không chính thống. Chẳng hạn, họ không tin vào khái niệm Chúa Ba Ngôi.
Tin tức từ Iran cho biết vào sáng Chúa Nhật 10/12, mật vụ tôn giáo đã ập vào các căn nhà nơi các tín hữu Tin Lành Tự Do đang cầu nguyện. Những người bị bắt bị cáo buộc 10 tội trong đó có việc truyền giáo trái phép, và có các hoạt động phương hại đến an ninh quốc gia. Mật vụ tôn giáo đã tịch thu của các tín hữu này các phương tiện làm việc như computer, CD, băng hình, Thánh Kinh, và các văn hóa phẩm dùng cho việc truyền giáo.
Những ngày sau đó, một số người khác lại bị bắt hỏi cung trong vòng một đến hai ngày. Hơn 600 thành viên của Tin Lành Tự Do đã phải chịu các cuộc hỏi cung và bị đe dọa không được tiết lộ bất cứ tin tức nào liên quan đến các cuộc hành quân của cảnh sát hôm 10/12.
Trong khi cả thế giới tưng bừng chào đón lễ Giáng Sinh. Trên các đường phố tại Teheran, quê hương của Ba Vua, ngày nay không có một biểu hiện Giáng Sinh nào cả.