Những bài học của Đức Thánh Cha: Bình luận của báo National Catholic Register
Năm ngoái, một số người đã đánh giá cao lòng nhiệt thành của Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI muốn đối thoại với người Hồi giáo. Ngài thực hiện tâm ý ấy một cách thành thực và yêu thương. Bài diễn văn ngài đọc tại Resenburg (Đức) được coi như tương tự với những bãi mìn (landmines), còn những ý kiến ngài nêu lên tại Thổ nhĩ kỳ lại tương tự như những mỏ vàng (goldmines).
Một năm sau, Đức Thánh Cha lại từng bước một dấn thân vào những việc dễ làm nản lòng người, chẳng khác việc đối thoại với Hồi giáo. Đó là việc bắt đầu đề cập đến những niềm tin và thái độ của một phương Tây đã tục hóa.
Những sự việc nổi bật mới đây tại nước Ý và nước Áo chứng tỏ Đức Thánh Cha đã chấp nhận theo những bài học mà các nhà lãnh đạo công chúng khác sẽ không hiểu hoặc không thể hiểu nổi.
Điều dễ dàng nhất để thấy được sự khác biệt là xem xét việc Đức Thánh Cha tiếp xúc với giới trẻ.
Trước đây, đã có những nỗ lực rời rạc của các nhà lãnh đạo công chúng nhằm lôi cuốn giới trẻ, nhưng hầu hết đều không mang lại kết quả. Chẳng hạn, có thể nghĩ đến việc Bill Clinton chơi kèn saxophone tại một buổi trình diễn thịnh hành vào thời đó, hoặc Bob Dole trả lời các câu hỏi trên chương trình MTV.
Việc tiếp xúc với giới trẻ của Đức Thánh Cha và của các chính trị gia này có một điều khác biệt, đó là sự bình dị.
Khi các chính trị gia nói với người trẻ, họ có vẻ gắng gượng và bồn chồn. Họ tìm kiếm chuyện để nói, chuyện họ tưởng là giới trẻ muốn nghe. Trái lại, Đức Thánh Cha có vẻ hoàn toàn thoải mái trước những người trẻ - và ngài muốn nói những điều thách đố họ.
Có lẽ vì, đối với chính trị gia, giới trẻ là một khối cử tri, một trong nhiều khối khó tiên đoán nhất. Còn đối với Đức Thánh Cha, giới trẻ là những linh hồn đáng quý trọng như bao nhiêu linh hồn khác – và là những người có tâm trí cởi mở hơn cả.
Các chính trị gia coi người trẻ như là nguồn tạo ra quyền lực cho họ - còn Đức Thánh Cha coi giới trẻ là đoàn chiên được trao phó cho ngài coi sóc.
Trong thánh lễ cử hành tại Loreto (Ý) ngày 1 tháng 9 vừa qua với nửa triệu người trẻ tham dự, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đã trao cho giới trẻ một thông điệp đơn giản, nhưng là một thông điệp khó thực hiện: Đừng đòi hỏi những gì xã hội phải cống hiến cho bạn; trái lại hãy trở thành người muốn cống hiến cho xã hội những gì chỉ có Thiên Chúa mới ban tặng được.
Đức Thánh Cha nói: “Đây là sứ điệp: Đừng đi theo con đường kiêu hãnh mà theo đường lối khiêm tốn. Hãy lội ngược giòng: Đừng nghe theo các tiếng nói chiêu dụ và vị kỷ ngày nay đang đề cao những lối sống mang dấu vết kiêu căng và bạo lực, tự tôn và muốn đạt được thành công bằng mọi giá, ‘phô trương’ và ‘sở đắc’ làm thiệt hại cho ‘bản chất’ con người.”
Thật là một món hàng khó bán tại phương Tây, nơi đang bị thống trị bởi những phương tiện truyền thông nhằm giải trí theo chủ nghĩa khoái lạc. Nhưng Đức Thánh Cha cũng đem tới cho người đã trưởng thành tại nước Áo cùng một sứ điệp ngài đã trao cho giới trẻ tại Loreto.
Ngài yêu cầu người thành niên cũng bơi ngược giòng trong một lãnh vực mà chúng ta ngần ngại nhất không muốn nhượng bộ - đó là cách xử dụng thời gian. Ngài đặt trọng điểm vào ngày Chủ Nhật.
Tại Vương cung thánh đường Thánh Stêphanô ở Vienna (Áo) hôm 9 tháng 9 ngài nói: “Trong các xã hội Tây phương chúng ta, Chủ nhật đã biến thành ngày cuối tuần, thành thời gian nhàn rỗi.
“Thời gian rảnh rỗi chắc chắn là điều tốt và cần thiết, đặc biệt là trong cuộc sống chạy đua đến điên khùng của xã hội thời tân tiến. Nhưng nếu thời gian nhàn hạ thiếu chủ đích nội tâm, thiếu ý thức toàn bộ về phương hướng, thì cuối cùng nó trở thành thời gian hoang phí, chẳng củng cố mà cũng không xây dựng được gì cho chúng ta.”
Giữ ngày Chủ nhật là giới răn thứ ba – nhưng Đức Thánh Cha quan tâm nhiều hơn tới việc hát lên lời ngợi ca để thờ phượng vào ngày Chủ nhật hơn là chỉ trích tội bỏ không dự thánh lễ ngày hôm đó.
Ngài nói: “Tham dự Thánh lễ Chủ nhật không chỉ là một luật lệ phải giữ, mà còn là một “nhu cầu nội tâm”
Trong bài giảng thánh lễ, ngài lặp lại lời phát biểu của những người Kitô hữu tuẫn đạo thời sơ khai của Giáo hội đã chết vì giữ ngày Chủ nhật: “Không có ngày Chủ nhật, chúng tôi không sống được.” Và ngài hỏi: “Thái độ đó của người Kitô hữu thời đại xưa còn áp dụng được cho người tín hữu thời nay không?
“Thời gian rảnh rỗi cần có một tiêu điểm – đó là cuộc gặp gỡ Đấng là nguyên thủy và cùng đích của chúng ta. Chúng ta cũng cần đến với Đấng đã sống lại, là người che chở ta lúc chết và ở cõi đời sau. Chúng ta cần cuộc gặp gỡ này để đưa chúng ta xích lại gần nhau, để cho chúng ta không gian mà hưởng tự do, để cho chúng ta có thể nhìn xa hơn cuộc sống bận rộn hàng ngày mà hướng đến tình yêu sáng tạo của Thiên Chúa, nơi chúng ta xuất phát và chốn chúng ta đi tới.”
Chính nơi nguồn suối này mà Đức Thánh Cha hy vọng người Kitô hữu phương Tây sẽ múc kín được sức mạnh cần thiết để nói lên được vấn đề luân lý hạn chế của thời đại chúng ta, đó là: “sự độc tài của chủ nghĩa tương đối”
Trong bài giảng thánh lễ ngày 8 tháng 9 tại Đền thánh Mariazell, Đức Thánh Cha đã bảo vệ chân lý:.
“Nếu chân lý không hiện hữu cho con người thì chung cuộc con người chẳng thể phân biệt được thiện và ác.
“Chúng ta cần đến chân lý. Thế nhưng, dưới ánh sáng của lịch sử, chúng ta sợ rằng lòng tin vào chân lý có thể đòi hỏi sự không dung thứ. Nếu chúng ta bị nỗi lo sợ này ám ảnh, đó là điều có căn cứ trong lịch sử, thì bây giờ là lúc phải nhìn lên Đức Giêsu mà chúng ta thấy trong đền thánh Mariazell này. Nơi đây, chúng ta thấy Người nơi hai hình ảnh: là hài nhi trong cánh tay mẹ, và phía trên bàn thờ chính của thánh đường, là người bị treo trên thập tự giá.
Sự khiêm nhường của Đức Kitô – Đấng là đường, sự thật và sự sống – là bí quyết để tôn trọng chân lý mà vẫn giữ được lòng khoan dung.”
Đức Kitô cũng chính là lời giải thích khiến cho nửa triệu người trẻ tụ tập tại đền thánh ở Loreto để nghe Đức Thánh Cha, và cho hàng chục ngàn người khác đến chào đón ngài dưới cơn mưa sũng ướt – một niềm đam mê mà không chính trị gia nào có thể tìm được.
Chúng ta muốn nghe các chân lý thách đố của Tin Mừng hơn những lời hứa hẹn trống rỗng của trần gian.
Chúng ta tha thiết được nghe một người như Bênêđictô XVI yêu cầu chúng ta hiến dâng mọi sự cho Đức Kitô; tha thiết hơn là nghe từ miệng kẻ chỉ muốn chúng ta làm lợi khí cho chính người đó.
Năm ngoái, một số người đã đánh giá cao lòng nhiệt thành của Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI muốn đối thoại với người Hồi giáo. Ngài thực hiện tâm ý ấy một cách thành thực và yêu thương. Bài diễn văn ngài đọc tại Resenburg (Đức) được coi như tương tự với những bãi mìn (landmines), còn những ý kiến ngài nêu lên tại Thổ nhĩ kỳ lại tương tự như những mỏ vàng (goldmines).
Một năm sau, Đức Thánh Cha lại từng bước một dấn thân vào những việc dễ làm nản lòng người, chẳng khác việc đối thoại với Hồi giáo. Đó là việc bắt đầu đề cập đến những niềm tin và thái độ của một phương Tây đã tục hóa.
Những sự việc nổi bật mới đây tại nước Ý và nước Áo chứng tỏ Đức Thánh Cha đã chấp nhận theo những bài học mà các nhà lãnh đạo công chúng khác sẽ không hiểu hoặc không thể hiểu nổi.
Điều dễ dàng nhất để thấy được sự khác biệt là xem xét việc Đức Thánh Cha tiếp xúc với giới trẻ.
Trước đây, đã có những nỗ lực rời rạc của các nhà lãnh đạo công chúng nhằm lôi cuốn giới trẻ, nhưng hầu hết đều không mang lại kết quả. Chẳng hạn, có thể nghĩ đến việc Bill Clinton chơi kèn saxophone tại một buổi trình diễn thịnh hành vào thời đó, hoặc Bob Dole trả lời các câu hỏi trên chương trình MTV.
Việc tiếp xúc với giới trẻ của Đức Thánh Cha và của các chính trị gia này có một điều khác biệt, đó là sự bình dị.
Khi các chính trị gia nói với người trẻ, họ có vẻ gắng gượng và bồn chồn. Họ tìm kiếm chuyện để nói, chuyện họ tưởng là giới trẻ muốn nghe. Trái lại, Đức Thánh Cha có vẻ hoàn toàn thoải mái trước những người trẻ - và ngài muốn nói những điều thách đố họ.
Có lẽ vì, đối với chính trị gia, giới trẻ là một khối cử tri, một trong nhiều khối khó tiên đoán nhất. Còn đối với Đức Thánh Cha, giới trẻ là những linh hồn đáng quý trọng như bao nhiêu linh hồn khác – và là những người có tâm trí cởi mở hơn cả.
Các chính trị gia coi người trẻ như là nguồn tạo ra quyền lực cho họ - còn Đức Thánh Cha coi giới trẻ là đoàn chiên được trao phó cho ngài coi sóc.
Trong thánh lễ cử hành tại Loreto (Ý) ngày 1 tháng 9 vừa qua với nửa triệu người trẻ tham dự, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đã trao cho giới trẻ một thông điệp đơn giản, nhưng là một thông điệp khó thực hiện: Đừng đòi hỏi những gì xã hội phải cống hiến cho bạn; trái lại hãy trở thành người muốn cống hiến cho xã hội những gì chỉ có Thiên Chúa mới ban tặng được.
Đức Thánh Cha nói: “Đây là sứ điệp: Đừng đi theo con đường kiêu hãnh mà theo đường lối khiêm tốn. Hãy lội ngược giòng: Đừng nghe theo các tiếng nói chiêu dụ và vị kỷ ngày nay đang đề cao những lối sống mang dấu vết kiêu căng và bạo lực, tự tôn và muốn đạt được thành công bằng mọi giá, ‘phô trương’ và ‘sở đắc’ làm thiệt hại cho ‘bản chất’ con người.”
Thật là một món hàng khó bán tại phương Tây, nơi đang bị thống trị bởi những phương tiện truyền thông nhằm giải trí theo chủ nghĩa khoái lạc. Nhưng Đức Thánh Cha cũng đem tới cho người đã trưởng thành tại nước Áo cùng một sứ điệp ngài đã trao cho giới trẻ tại Loreto.
Ngài yêu cầu người thành niên cũng bơi ngược giòng trong một lãnh vực mà chúng ta ngần ngại nhất không muốn nhượng bộ - đó là cách xử dụng thời gian. Ngài đặt trọng điểm vào ngày Chủ Nhật.
Tại Vương cung thánh đường Thánh Stêphanô ở Vienna (Áo) hôm 9 tháng 9 ngài nói: “Trong các xã hội Tây phương chúng ta, Chủ nhật đã biến thành ngày cuối tuần, thành thời gian nhàn rỗi.
“Thời gian rảnh rỗi chắc chắn là điều tốt và cần thiết, đặc biệt là trong cuộc sống chạy đua đến điên khùng của xã hội thời tân tiến. Nhưng nếu thời gian nhàn hạ thiếu chủ đích nội tâm, thiếu ý thức toàn bộ về phương hướng, thì cuối cùng nó trở thành thời gian hoang phí, chẳng củng cố mà cũng không xây dựng được gì cho chúng ta.”
Giữ ngày Chủ nhật là giới răn thứ ba – nhưng Đức Thánh Cha quan tâm nhiều hơn tới việc hát lên lời ngợi ca để thờ phượng vào ngày Chủ nhật hơn là chỉ trích tội bỏ không dự thánh lễ ngày hôm đó.
Ngài nói: “Tham dự Thánh lễ Chủ nhật không chỉ là một luật lệ phải giữ, mà còn là một “nhu cầu nội tâm”
Trong bài giảng thánh lễ, ngài lặp lại lời phát biểu của những người Kitô hữu tuẫn đạo thời sơ khai của Giáo hội đã chết vì giữ ngày Chủ nhật: “Không có ngày Chủ nhật, chúng tôi không sống được.” Và ngài hỏi: “Thái độ đó của người Kitô hữu thời đại xưa còn áp dụng được cho người tín hữu thời nay không?
“Thời gian rảnh rỗi cần có một tiêu điểm – đó là cuộc gặp gỡ Đấng là nguyên thủy và cùng đích của chúng ta. Chúng ta cũng cần đến với Đấng đã sống lại, là người che chở ta lúc chết và ở cõi đời sau. Chúng ta cần cuộc gặp gỡ này để đưa chúng ta xích lại gần nhau, để cho chúng ta không gian mà hưởng tự do, để cho chúng ta có thể nhìn xa hơn cuộc sống bận rộn hàng ngày mà hướng đến tình yêu sáng tạo của Thiên Chúa, nơi chúng ta xuất phát và chốn chúng ta đi tới.”
Chính nơi nguồn suối này mà Đức Thánh Cha hy vọng người Kitô hữu phương Tây sẽ múc kín được sức mạnh cần thiết để nói lên được vấn đề luân lý hạn chế của thời đại chúng ta, đó là: “sự độc tài của chủ nghĩa tương đối”
Trong bài giảng thánh lễ ngày 8 tháng 9 tại Đền thánh Mariazell, Đức Thánh Cha đã bảo vệ chân lý:.
“Nếu chân lý không hiện hữu cho con người thì chung cuộc con người chẳng thể phân biệt được thiện và ác.
“Chúng ta cần đến chân lý. Thế nhưng, dưới ánh sáng của lịch sử, chúng ta sợ rằng lòng tin vào chân lý có thể đòi hỏi sự không dung thứ. Nếu chúng ta bị nỗi lo sợ này ám ảnh, đó là điều có căn cứ trong lịch sử, thì bây giờ là lúc phải nhìn lên Đức Giêsu mà chúng ta thấy trong đền thánh Mariazell này. Nơi đây, chúng ta thấy Người nơi hai hình ảnh: là hài nhi trong cánh tay mẹ, và phía trên bàn thờ chính của thánh đường, là người bị treo trên thập tự giá.
Sự khiêm nhường của Đức Kitô – Đấng là đường, sự thật và sự sống – là bí quyết để tôn trọng chân lý mà vẫn giữ được lòng khoan dung.”
Đức Kitô cũng chính là lời giải thích khiến cho nửa triệu người trẻ tụ tập tại đền thánh ở Loreto để nghe Đức Thánh Cha, và cho hàng chục ngàn người khác đến chào đón ngài dưới cơn mưa sũng ướt – một niềm đam mê mà không chính trị gia nào có thể tìm được.
Chúng ta muốn nghe các chân lý thách đố của Tin Mừng hơn những lời hứa hẹn trống rỗng của trần gian.
Chúng ta tha thiết được nghe một người như Bênêđictô XVI yêu cầu chúng ta hiến dâng mọi sự cho Đức Kitô; tha thiết hơn là nghe từ miệng kẻ chỉ muốn chúng ta làm lợi khí cho chính người đó.