Ngày thứ tư trong chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Thánh Cha Lêô XIV bắt đầu vào lúc 8 giờ sáng với chuyến thăm nhà tù liên bang tại Buenos Aires
Sau đó, vào lúc 10 giờ, Đức Thánh Cha đã cử hành thánh lễ tại quảng trường trước Vương cung thánh đường Đức Mẹ Luján.
Đức Mẹ Luján là tước hiệu Đức Trinh Nữ Maria được tôn kính tại Á Căn Đình và là Đấng Bảo trợ chính của Á Căn Đình, Uruguay và Paraguay.
Theo lịch sử, vào năm 1630, hai bức tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội được gửi từ Brazil đến Á Căn Đình trên một cỗ xe bò.
Khi đi ngang qua bờ sông Luján, cỗ xe bỗng nhiên dừng lại không thể di chuyển dù người ta đã làm mọi cách để thúc giục đàn bò. Khi người ta lấy một bức tượng xuống, xe lại lăn bánh tiếp; điều này được xem là dấu chỉ Đức Mẹ muốn ở lại nơi đó.
Một nô lệ trẻ tuổi tên là Manuel đã tận tụy chăm sóc bức tượng và đón tiếp khách hành hương suốt 40 năm.
Bức tượng hiện được lưu giữ tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Luján, tọa lạc tại thành phố Luján, cách thủ đô Buenos Aires khoảng 70 km.
Năm 1887, pho tượng được Đức Giáo Hoàng Lêô XIII làm phép và đội triều thiên vàng.
Năm 1930, Đức Piô XI tuyên bố Đức Mẹ Luján là Đấng Bảo trợ của Á Căn Đình, Uruguay và Paraguay.
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II từng viếng thăm đền thánh năm 1982 và trao tặng Hoa Hồng Vàng.
Lễ kính Đức Mẹ Luján được cử hành vào ngày 8 tháng 5 hàng năm.
Anh chị em thân mến,
Bài đọc từ ngôn sứ Isaia mà chúng ta vừa lắng nghe mời gọi chúng ta hình dung về những dạng địa hình khác nhau: sa mạc, thảo nguyên và núi non. Tất cả những nơi ấy đều được mời gọi hãy nở hoa và reo vui, vì chúng phản chiếu vinh quang của Thiên Chúa. Hôm nay, chúng ta hãy cùng chiêm ngắm đất nước tươi đẹp này cùng với địa hình đa dạng mà Đấng Tạo Hóa đã ban tặng: những đồng bằng bao la, những dòng sông hùng vĩ, vô số dãy núi, những cao nguyên xanh mướt, những vùng đất rộng lớn, biển sâu thẳm, những dòng sông băng tráng lệ và những sa mạc mênh mông. Trong tất cả vẻ huy hoàng và tuyệt mỹ ấy, toàn thể vùng đất nơi "tận cùng thế giới" này đều cất tiếng ca ngợi vinh quang của Chúa.
Ngôn sứ Isaia nói rằng, cũng như Thiên Chúa làm cho nước trào lên nơi đất khô cằn, khiến nó trở nên màu mỡ hơn, thì Người cũng làm dịu cơn khát sâu xa của con người, chữa lành bệnh tật, mở mắt cho người mù và mở tai cho người điếc. Anh chị em thân mến, những hình ảnh này gợi mở cho chúng ta về một kỷ nguyên mới và lời hứa giải thoát. Đừng sợ hãi, Thiên Chúa đang ở cùng chúng ta. Hãy vui mừng và trở nên mạnh mẽ nhờ sức mạnh đến từ Chúa.
Trong những ngày qua, tôi đã thấy được sự phong phú của đất nước Á Căn Đình — không chỉ qua địa hình mà còn qua con người nơi đây, qua mỗi cuộc gặp gỡ, trên các quảng trường, đường phố, cũng như qua sự sáng tạo, nét tự nhiên và sức sống tuôn trào trong mọi khoảnh khắc. Trong bài ca Magnificat mà chúng ta vừa đọc trong Thánh Vịnh Đáp Ca, Đức Trinh Nữ Maria cũng tràn ngập niềm vui trong Chúa và ngợi khen Người vì những kỳ công Người đã thực hiện nơi Mẹ. Tôi tạ ơn Thiên Chúa vì cơ hội được gặp gỡ những con người đáng mến này — những người luôn mở rộng cửa đón chào mọi người, sẵn sàng chia sẻ tấm bánh và cả âm nhạc của mình. Tại đất nước này, bên bàn ăn luôn có chỗ cho người mới đến, luôn có thời gian để trò chuyện "bên tách trà mate", và luôn có bàn tay sẵn sàng giúp đỡ những ai đang gặp khó khăn.
Hôm nay, tại ngôi nhà của Đức Mẹ Luján, tâm trí tôi hướng về Đức Thánh Cha Phan-xi-cô kính yêu — vị luôn mang hình ảnh "Đức Mẹ da nâu" (Patroncita morena) trong trái tim mình. Bằng chính cuộc đời, ngài đã dạy chúng ta luôn yêu mến và tôn kính Mẹ. Ngài vẫn tiếp tục dạy chúng ta bài học ấy từ nơi mà ngài đã chọn làm nơi an nghỉ cuối cùng — một vị trí nằm rất gần với ảnh tượng của Đức Trinh Nữ Maria. Thật vậy, những lời cuối cùng ngài thường nói là: "Xin Chúa Giêsu chúc lành cho anh chị em và xin Đức Trinh Nữ Maria che chở anh chị em."
Với tâm hồn tràn đầy lòng biết ơn vì biết bao ân huệ mà Thiên Chúa đã tuôn đổ trên đất nước này, nhân dịp này, tôi muốn mời gọi anh chị em cùng bước vào một hành trình, cũng chính là hành trình mà chúng ta trải nghiệm trong mỗi lần cử hành Bí tích Thánh Thể. Hành trình ấy gồm bốn bước: hòa giải, được soi sáng nhờ Lời Chúa, hiệp thông, và được sai đi thi hành sứ vụ. Đức Maria, khi đứng dưới chân Thập Giá, đã hiệp nhất với Hy tế Thánh Thể và đồng hành cùng chúng ta trên chặng đường này (x. Thánh Gioan Phaolô II, Thông điệp Ecclesia de Eucharistia, 56-58).
Nhiều anh chị em của chúng ta — hoặc chính bản thân chúng ta cùng gia đình — có lẽ đang trải qua những khoảnh khắc như trên đồi Canvê: phải chịu đựng bệnh tật, nghèo đói, thất nghiệp, sự phân biệt đối xử, hay những đổ vỡ trong gia đình, cùng nhiều vấn nạn khác. Trong những thời khắc tăm tối ấy, chúng ta thấu hiểu trải nghiệm của Đức Maria dưới chân Thập Giá, với trái tim người mẹ tan nát vì đau khổ. Ngay trong khoảnh khắc kinh hoàng nhất của cuộc đời mình, Đức Maria đã đón nhận một sứ vụ mới từ Con của Mẹ: ôm trọn toàn thể nhân loại vào trái tim hiền mẫu của ngài. Chúng ta cũng được mời gọi đón nhận ân sủng của Thiên Chúa và trải qua tiến trình tha thứ và hòa giải giúp đổi mới hòa bình, hy vọng và lòng bác ái trong mỗi chúng ta. Chúng ta hãy chân thành nhìn nhận những lỗi lầm của mình và cầu xin Chúa tha thứ; xin tha thứ vì đã thờ ơ với người ăn xin, vì đã làm rơi những giọt nước mắt của người khác; xin tha thứ vì đã ngoảnh mặt đi khi bắt gặp ánh mắt của ai đó (xem Zamba del perdón). Chúng ta cũng cần hòa giải với quá khứ và hiện tại của chính mình, để từ đó xây dựng một tương lai mới, nơi tình yêu là điều cuối cùng còn lại.
Chúng ta cũng hãy nhớ lại trải nghiệm của các môn đệ trên đường đến Emmaus. Họ bước đi với khuôn mặt buồn bã, chán nản và nặng trĩu trước thực tại khắc nghiệt về cái chết của Chúa. Đúng lúc đó, Chúa Giêsu phục sinh đã hiện đến và giải thích Kinh Thánh cho họ. Khi cùng dùng bữa, họ nhận ra sự hiện diện của Người – một sự hiện diện đã làm bừng cháy tâm hồn họ (xem Lc 24:13-35). Anh chị em thân mến, đó cũng thường là trải nghiệm của chính chúng ta, bởi đôi khi chúng ta cũng cảm thấy mệt mỏi, thất vọng hoặc lạc lối. Chúng ta cần một chiếc la bàn, một người dẫn đường; và thực tế, chúng ta đã có điều đó trong Kinh Thánh! Hãy để Lời Chúa soi sáng chúng ta, vì Lời Chúa là ngọn đèn soi cho bước chân và là ánh sáng chỉ đường cho chúng ta (xem Tv 119:105).
Bước thứ ba, sau khi đã hòa giải và được soi sáng nhờ Lời Chúa, chúng ta được mời gọi bước vào sự hiệp thông. Chính Chúa Kitô mời gọi chúng ta đến bàn tiệc của Người, và tại bàn tiệc ấy, tất cả mọi người đều được chào đón (xem Mt 22:9-10). Luôn có chỗ cho tất cả mọi người, đặc biệt là những ai đang cần giúp đỡ nhất: người nghèo đói, người di cư, người đau bệnh và những người bị giam cầm – những người mà chính Chúa đã đồng hóa mình với họ (xem Mt 25:35-40). Thật vậy, "Thánh Thể, bí tích của sự hiệp nhất, nuôi dưỡng ý thức thuộc về Thân Thể Chúa Kitô nơi chúng ta và dạy chúng ta cách sẻ chia. Những cảm nhận đa dạng trong Giáo hội cùng những xác tín mạnh mẽ nơi mỗi cá nhân sẽ trở thành nguồn phong phú, miễn là chúng luôn đặt nền tảng trên sự xác tín rằng: hiệp nhất vừa là một ân huệ được ban tặng, vừa là một trách nhiệm cần phải thực thi" (Magnifica Humanitas, 88). Hiệp thông với Chúa Kitô không khiến chúng ta thu mình vào những mối bận tâm cá nhân, cũng không dẫn chúng ta đến việc lợi dụng nhu cầu của người khác hay trốn tránh trách nhiệm của chính mình. Trái lại, sự hiệp thông ấy thúc đẩy chúng ta trở thành một phần tích cực của cộng đoàn, quảng đại chia sẻ những ân huệ đã lãnh nhận, và dâng hiến những gì mình có — dù chỉ là chút ít — vì lợi ích của nhiều người.
Chúng ta được mời gọi thể hiện đức ái theo cách của Chúa Kitô. Đức Maria cũng dạy chúng ta con đường ấy dưới chân Thập giá; bởi tại đồi Can-vê, cả Mẹ và Con đều đã yêu thương đến cùng (x. Ga 13:1). Yêu thương như Chúa Kitô không nhất thiết phải là thực hiện những việc vĩ đại, mà là trung thành ở bên Chúa — giống như Mẹ Người — dù trong đau khổ hay vui mừng, trong vinh quang hay ánh sáng. Đó là cách nhìn cuộc sống bằng đôi mắt của trời cao và tô điểm cho mỗi ngày sống bằng sắc màu của niềm hy vọng. Dẫu biết rằng vẫn còn đó biết bao khó khăn, nhưng Chúa vẫn khơi dậy nơi dân Người những hành động bác ái đầy anh hùng: đó là người cha thức dậy từ sớm mỗi ngày để mang bánh về cho gia đình; là người mẹ túc trực bên đứa con đau ốm suốt những đêm dài trong bệnh viện; hay là người bạn tốt sẵn sàng dành thời gian cho những ai đang cần giúp đỡ.
Anh chị em thân mến, bước cuối cùng chính là được sai đi thi hành sứ vụ, như chúng ta vẫn được khích lệ vào cuối Thánh lễ. Hãy lên đường và loan báo (x. Mc 16:15), bởi vì "chúng ta không thể không nói về những gì mình đã thấy và đã nghe" (Cv 4:20). Hãy lên đường và loan báo Tin Mừng; hãy công bố niềm vui của Tin Mừng bằng lời nói và việc làm tốt đẹp. Hỡi Á Căn Đình, hãy trỗi dậy và bước đi! Như Thánh Augustinô đã dạy: "Hãy yêu thương và làm bất cứ điều gì bạn muốn: nếu bạn im lặng, hãy im lặng vì tình yêu; nếu bạn lên tiếng, hãy lên tiếng vì tình yêu; nếu bạn sửa dạy, hãy sửa dạy vì tình yêu; nếu bạn tha thứ, hãy tha thứ vì tình yêu. Hãy để cội rễ của đức ái ngự trị trong lòng bạn; từ cội rễ ấy, sẽ chẳng có gì nảy sinh ngoài những điều tốt đẹp" (x. Thánh Augustinô, Bài giảng về Thư thứ nhất của Thánh Gioan, 7:8).
Lạy Mẹ Luján, triều Giáo Hoàng của con bắt đầu vào ngày 8 tháng 5, ngày lễ kính Mẹ. Giống như hàng triệu người Á Căn Đình tìm đến bên Mẹ để cầu xin sự che chở từ tấm lòng từ mẫu, con cũng xin được nương náu dưới tà áo Mẹ. Lạy Mẹ, xin dẫn dắt con trong sứ vụ tông đồ mà Chúa đã trao phó, đồng thời hãy dẫn dắt và đồng hành cùng dân tộc Á Căn Đình trên hành trình của họ. Xin giúp họ xây dựng những nhịp cầu bác ái và mạng lưới tình liên đới; khơi dậy trong họ khát vọng tiếp bước trên con đường hòa giải, hiệp thông và sứ vụ, dưới ánh sáng Lời của Con Mẹ – Chúa Giêsu Kitô – và đặt nền tảng vững chắc nơi Người, "viên đá góc tường" (Cv 4:11). Amen.
Lời cảm ơn của Đức Thánh Cha khi kết thúc Thánh lễ
Vatican Media
Anh chị em thân mến, tôi tạ ơn Thiên Chúa vì những trải nghiệm trong chuyến thăm đất nước này – quê hương của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô kính yêu của chúng ta. Tôi xin cảm ơn tất cả những ai đã góp phần làm nên chuyến thăm này: các nhà chức trách dân sự và tôn giáo, ban tổ chức cùng các tình nguyện viên, cũng như đông đảo cá nhân, gia đình và cộng đoàn đã tham dự các sự kiện hoặc theo dõi qua các phương tiện truyền thông. Cảm ơn Á Căn Đình vì đã đón tiếp tôi bằng vòng tay rộng mở!
Hình ảnh Đức Mẹ Luján, Đấng đồng hành cùng chúng ta hôm nay, đã đến đất nước này trên một chiếc xe ngựa và chọn dừng chân tại đây; ngài vẫn luôn ở lại cùng anh chị em. Người kế vị Thánh Phêrô giờ đây phải tiếp tục sứ mạng của mình ở một nơi khác, bất cứ nơi nào Chúa sai đến, nhưng ngài muốn nhắn nhủ rằng ngài luôn mang tất cả anh chị em trong trái tim mình.
Xin Thiên Chúa chúc lành cho vùng đất của Đức Mẹ Vô Nhiễm này – nơi sắc xanh dương và trắng trên áo choàng của Mẹ được phản chiếu qua màu sắc trên lá cờ quốc gia. Nguyện xin người dân từ phương bắc với những ngọn đồi và thung lũng; phương nam với những dòng sông băng hùng vĩ; phương đông với những con sông và cánh rừng rậm; cùng phương tây với những dãy núi tráng lệ, hãy cùng tôn vinh Chúa vì biết bao ân huệ đã lãnh nhận. Nhân danh Người, xin anh chị em hãy lên đường và loan báo Tin Mừng với niềm vui cùng lòng biết ơn.
Cảm ơn anh chị em đã đón tiếp tôi thật nồng hậu; tôi thực sự cảm thấy như đang ở trong chính ngôi nhà của mình. Chúng ta hãy luôn hiệp nhất trong Chúa Kitô, cầu nguyện cho nhau và phó thác bản thân dưới sự che chở hiền mẫu của Đức Mẹ Luján. Tạm biệt, đất nước Á Căn Đình thân yêu!