HUAÁN THÒ THÖÙ BOÁN,

ÑEÅ AÙP DUÏNG ÑUÙNG ÑAÉN HIEÁN CHEÁ PHUÏNG VUÏ CUÛA COÂNG ÑOÀNG TÖØ SOÁ 37-40

Huaán thò naøy tieáp noái ba huaán thò tröôùc laø:

- Huaán thò thöù nhaát Inter Œcumenici ngaøy 26-9-1964 noùi veà nhöõng quyeát ñònh quan troïng cuûa Coâng ñoàng chung quanh vaán ñeà caûi caùch phuïng vuï.

- Huaán thò thöù hai laø Tres abhinc annos ngaøy 4-5-1967 noùi veà nhuõng thay ñoåi trong saùch leã vaø saùch nguyeän chuaån bò cho saùch leã ñöôïc hoaøn chænh naêm 1970 vaø saùch nguyeän môùi ra ñôøi naêm 1972.

- Huaán thò thöù ba ñeà laø Liturgicae instaurationes ngaøy 5-9-1970 nhaèm ñöa ra nhöõng höôùng daãn caàn thieát ñeå cöû haønh Thaùnh leã vaø aùp duïng caùc nghi thöùc môùi lieân quan ñeán saùch leã môùi söûa ñoåi, vaø ñöôïc phaùt haønh tröôùc ñoù khoâng laâu.

Vaø baây giôø, naêm nay sau 30 naêm Hieán cheá Phuïng vuï ra ñôøi, Boä Phöôïng töï vaø Bí tích xuaát baûn Huaán thò thöù boán. Huaán thò naøy ñeà ngaøy 25-1-1994, coâng boá ngaøy 29-3-1994 (theo tin cuûa baùo Osservatore romano ngaøy 30-4-1994). Toaøn vaên cuûa huaán thò naøy ñöôïc aán haønh baèng tieáng La-tinh vaø tieáng Phaùp trong taïp chí Notitiae cuûa Boä Phöôïng töï soá 332 thaùng 3-1994. Ngoaøi hai tieáng naøy ra, Boä coøn cho xuaát baûn baèng tieáng Anh, Ñöùc, Taây Ban Nha, YÙ, Ba Lan, Boà Ñaøo Nha.

Huaán thò naøy khai trieån vaø xaùc ñònh theâm Hieán cheá Phuïng vuï töø soá 37-40, phaàn noùi veà qui cheá thích nghi Phuïng vuï cho hôïp vôùi taâm tính vaø naõo traïng cuûa caùc daân toäc.

Toaøn baûn huaán thò naøy goàm 70 soá, ñaùnh soá töø 1-70 chia laøm 4 phaàn, khoâng keå phaàn môû ñaàu goàm 8 soá.

Phaàn môû ñaàu töø soá 1-8.

Hoäi nhaäp vaên hoùa laø gì? Theo Ñöùc Gio-an Phao-loâ II, hoäi nhaäp vaên hoùa laø laøm cho Tin Möøng nhaäp theå vaøo caùc neàn vaên hoùa baûn ñòa vaø ñoàng thôøi ñöa caùc neàn vaên hoùa ñoù vaøo trong ñôøi soáng cuûa Hoäi thaùnh. (Insertio vaø inductio)

Ñieàu naøy ñuùng ñoái vôùi phuïng vuï, vì phuïng vuï laø nguoàn maïch vaø choùp ñænh cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi. Vaán ñeà laø laøm sao vöøa giöõ cho nghi leã Roâ-ma baûn saéc rieâng cuûa noù, maø vöøa coù theå ñoùn nhaän ñöôïc nhöõng thích nghi caàn thieát, khieán cho caùc tín höõu ngoaøi vaên hoùa la hy khoâng caûm thaáy xa laï, laïc loõng, khi cöû haønh caùc leã nghi phuïng vuï, maø ngöôïc laïi coù theå tham döï ñaày ñuû.

Phaàn I : Thích nghi trong lòch söû

Trong lòch söû cuûa Hoäi Thaùnh, ngay töø ñaàu ñaõ coù vaán ñeà thích nghi, hoäi nhaäp. Phaàn naøy dieãn taû laïi nhöõng neùt chính yeáu tieán trình hoäi nhaäp vaên hoùa trong lòch söû, ñaëc bieät phuïng vuï ñaõ phaùt trieån ra sao trong caùc coäng ñoàng do thaùi theo Ki-toâ giaùo vaø trong nhöõng coäng ñoàng goàm nhöõng ngöôøi theo vaên hoùa la hy môùi trôû laïi. Töø nhöõng coäng ñoaøn hoãn hôïp naøy ñaõ naûy sinh ra nhöõng neàn phuïng vuï Ñoâng Taây khaùc nhau. Caùc baøi hoïc cuûa lòch söû coù theå soi saùng caùc vaán ñeà ñaët ra cho chuùng ta ngaøy nay, do söï kieän nghi thöùc roâ-ma lan traøn phoå bieán trong caùc neàn vaên hoùa treân khaép theá giôùi.

Phaàn II : Moät soá tieàn ñeà

Phaàn thöù hai nhaéc laïi moät soá tieàn ñeà cho coâng cuoäc hoäi nhaäp trong phaïm vi phuïng vuï. Phuïng vuï khoâng phaûi laø moät haønh vi caù nhaân rieâng reõ, coù theå thay ñoåi tuøy yù, maø bao giôø cuõng laø coâng vieäc cöû haønh cuûa Hoäi Thaùnh daáu chæ cuûa söï hieäp nhaát. Hoäi Thaùnh coù boån phaän gìn giöõ vaø chuyeån giao nhöõng gì ñaõ nhaän ñöôïc töø Chuùa do truyeàn thoáng ñeå laïi nhö Kinh thaùnh (laø lôøi cuûa Chuùa) vaø caùc bí tích.

Vì theá, muoán hoäi nhaäp thì phaûi duøng ñeán nhieàu ngaønh chuyeân moân trong ñòa haït lòch söû caùc nghi thöùc, thaàn hoïc, vaên hoùa ñòa phöông vaø coù moät phaùn ñoaùn khoân ngoan chín chaén veà söï lôïi haïi cuûa vieäc thích nghi. Caùc Hoäi ñoàng giaùm muïc coù traùch nhieäm trong vaán ñeà naøy.

Phaàn III : Caùc nguyeân taéc

Phaàn thöù ba ñöa ra ba nguyeân taéc chung höôùng daãn vieäc nghieân cöùu tìm toøi caùch theá thích nghi vaø hoäi nhaäp trong phaïm vi phuïng vuï.

Nguyeân taéc 1 : Khoâng thay ñoåi chæ vì thích thay ñoåi, nhöng ñeå dieãn taû roõ hôn noäi dung caùc nghi thöùc theo moät neàn vaên hoùa, haàu giuùp daân chuùng hieåu kyõ hôn vaø tham döï toát hôn.

Nguyeân taéc 2 : Toân troïng söï duy nhaát veà baûn chaát cuûa nghi thöùc roâ-ma.

Nguyeân taéc 3 : Hoäi nhaäp döôùi söï ñieàu khieån cuûa haøng giaùm muïc ñòa phöông hieäp thoâng cuøng Toøa thaùnh.

Nhö vaäy moâi tröôøng aùp duïng cho coâng cuoäc hoäi nhaäp thaät laø roäng raõi trong caùc phaïm vi aâm nhaïc, ca haùt, cöû ñieäu vaø caùc hình thöùc ngheä thuaät.

Cuoái cuøng, moïi tieán trình hoäi nhaäp ñeàu phaûi dieãn ra moät caùch khoân ngoan thaän troïng nhö Ñöùc Gio-an Phao-loâ II noùi : "Moät tieán trình thoûa ñaùng trong ñòa haït naøy chæ coù theå laø keát quaû cuûa söï suy nghó chín chaén trong ñöùc tin moät caùch tieäm tieán, hay noùi khaùc ñi caùch theá hoäi nhaäp thoûa ñaùng laø suy nghó chín chaén theo tinh thaàn ñöùc tin moät caùch tieäm tieán.”

Phaàn IV : Phaïm vi thích öùng

Phaàn thöù boán cöùu xeùt nhöõng ñòa haït coù theå thích nghi ñöôïc trong nghi thöùc roâ-ma. Coù hai loaïi, moãi loaïi phaûi theo moät caùch thöùc rieâng.

Loaïi thöù nhaát goàm nhöõng thích nghi ñaõ ñöôïc döï truø trong caùc saùch phuïng vuï nhö saùch leã , nghi thöùc bí tích vaø aù bí tích, caùc giôø kinh phuïng vuï.

Loaïi thöù hai chæ ñöôïc moâ taû maø khoâng thaáy keâ khai roõ raøng, nghóa laø sau khi caùc döï truø noùi treân ñöôïc thi haønh vaø aùp duïng maø xem ra chöa ñuû thì caùc Hoäi ñoàng giaùm muïc coù theå ñeà nghò vaø xin Toøa thaùnh cho pheùp söûa ñoåi, theâm bôùt nhöng vaãn trong khuoân khoå nghi thöùc roâ-ma. Ñieàu naøy ñoøi phaûi coù oùc bieän phaân lôïi haïi veà ñöôøng thieâng lieâng, moät caùi nhìn thaàn hoïc saùng suoát vaø moät yù thöùc veà Giaùo hoäi phoå quaùt. Nhö vaäy taát nhieân phaûi coù söï hôïp taùc chaët cheõ giöõa Boä Phöôïng töï vaø Haøng giaùm muïc ñòa phöông.

Keát luaän :

Ñaây môùi laø baûn trình baøy vaén taét khaùi quaùt veà taøi lieäu, coøn neáu muoán bieát kyõ hôn ñeå ruùt ra ñöôïc nhöõng ñieàu boå ích hoaëc ñem ra aùp duïng trong thöïc haønh thì caàn phaûi nghieàn ngaãm, nghieân cöùu chính taøi lieäu cuøng trao ñoåi baøn baïc vôùi nhau ñeå tìm caùch öùng duïng.

Tuy vaäy, nhaân ñoïc taøi lieäu naøy cuõng xin coù moät vaøi nhaän ñònh vaø suy nghó:

1. Vì hoaøn caûnh, noùi chung chuùng ta ít ñöôïc bieát caùc taøi lieäu cuûa Toøa thaùnh veà nhieàu vaán ñeà.

2. Vì khoâng bieát, khoâng ñöôïc nhaéc, khoâng coù chæ thò roõ raøng neân trong phaïm vi phuïng vuï deã maéc côn caùm doã tuøy tieän vaø töï tieän maø cöù töôûng laø ñoäc ñaùo vaø saùng taïo.

3. Ñieàu ñoù voâ tình laøm phöông haïi ñeán söï duy nhaát vaø tinh thaàn kyû luaät trong Hoäi thaùnh ñaønh raèng duy nhaát khoâng phaûi laø ñoàng nhaát vaø khaùc bieät cuõng laø moät thöù phong phuù, nhöng phaûi laø khaùc bieät trong traät töï, theo moät kyû cöông, chaúng vaäy söï khaùc bieät kia seõ laø nhoá nhaêng vaø hoãn ñoän.

4. Phuïng vuï laø tinh thaàn vaø laø söï soáng hôn laø chöõ ñoû. Chöõ ñoû laø phuï thuoäc ñeå toâ ñieåm cho tinh thaàn vaø söï soáng. Nhöng phaûi coù chöõ ñoû thì tinh thaàn vaø söï soáng kia môùi noåi baät leân ñöôïc. Nay neáu vaát chöõ ñoû ñoù thì e raèng tinh thaàn vaø söï soáng kia cuõng deã hoùa ra lu môø.

5. Hoäi nhaäp vaên hoùa laø moät coâng trình roäng lôùn vaø laâu daøi. Khoâng theå ñoåi bình höông thaønh lö höông, baùi quì thaønh cuùi mình, xaây nhaø thôø maùi cong theo kieåu nhaø chuøa, ñi hia, maëc aùo thuïng xanh, ñoäi muõ caùnh chuoàn thay vì ñi giaày Taây, maëc aùo leã, maø ñaõ baûo laø hoäi nhaäp vaên hoùa. Neáu theá thì hoäi nhaäp quaù deã daøng vaø ñôn giaûn. Vì vaäy môùi caàn nghieân cöùu cho thaät kyõ theá naøo laø hoäi nhaäp vaên hoùa vaø neân laøm gì ñeå hoäi nhaäp vaên hoùa. Coâng vieäc naøy khoâng theå thöïc hieän trong moät sôùm moät chieàu do moät vaøi caù nhaân hay moät vaøi nhoùm ngöôøi leû teû maø caàn moät chính saùch, moät ñöôøng loái töø moät cô quan coù thaåm quyeàn vôùi söï ñoùng goùp cuûa nhieàu khaû naêng chuyeân bieät.

Phuïng Linh

This site was created by COMMUNIO FROM VIETNAM