Trao Ñoåi Tìm Hieåu Phuïng Vuï

CAÙC TUÏC LEÄ DAÂN GIAN VEÀ LEÃ GIAÙNG SINH 

Ngaøy sinh nhaät cuûa thaàn linh vaø vua chuùa laø ngaøy leã lôùn cuûa caùc daân ngoaïi. Trong nhöõng ngaøy naøy, hoï coù tuïc leä ñoát ñeøn saùng choang vaø trang hoaøng nhaø cöûa baèng caønh laù xanh töôi, vì hoï cho ñoù laø bieåu hieän cuûa thaàn linh vaø töôïng tröng cho söï vónh cöûu .

Ngöôøi coâng giaùo AÂu-chaâu laáy tuïc leä naøy aùp duïng cho Ñöùc Gieâ-su vaøo ngaøy 25-12, vì Ngöôøi laø aùnh saùng thaät baét ñaàu le loùi ôû Beâ-lem, roài sau ñoù chieáu soi cho taát caû nhöõng ai môû maét chaøo ñôøi. Caùc ñeøn neán trang hoaøng caây Sinh nhaät vaø nhöõng thöù ñeøn khaùc trong dòp naøy ñeàu coù nghóa laø Chuùa Cöùu Theá môùi sinh laø aùnh saùng traàn gian.

1. Ngaøy tröôùc leã Giaùng sinh.

Nhieàu gia ñình beân AÂu-chaâu tröôùc ñaây möøng leã vaøo chieàu ngaøy 24-12. Ban toái coù moät böõa aên ñaëc bieät goàm nhöõng moùn thoå saûn, maø caù laø chính, vì coøn phaûi aên chay. AÊn xong moïi ngöôøi hôïp nhau möøng leã beân caây Sinh nhaät cho tôùi tröôùc nöûa ñeâm thì caû nhaø ñi leã, tröø treû con. Tuy laø ngaøy chay, nhöng moät naêm môùi coù moät laàn, neân böõa toái ñöôïc aên nhieàu hôn nhöõng ngaøy khaùc, vaø töø luùc maët trôøi laën thì khoâng phaûi giöõ chay nöõa, tuy vaãn coøn kieâng thòt. Caû gia ñình hoäi hoïp trong moät phoøng trang hoaøng röïc rôõ, coù ñeå saün caây Sinh nhaät vaø caùc thöù quaø taëng. Moät hoài chuoâng noåi leân. Moïi ngöôøi trong nhaø ai môû phoøng ngöôøi naáy böôùc vaøo phoøng hoïp. Caùc treû con töôûng raèng Chuùa Gieâ-su Haøi Ñoàng vaø caùc thieân thaàn ñaõ trang hoaøng caây Sinh nhaät vaø mang quaø ñeán. Moïi ngöôøi quyø hay ñöùng beân hang ñaù ñöôïc ñaët döôùi hay gaàn caây Sinh nhaät, caàu nguyeän vaø haùt caùc baøi ca Giaùng sinh. Roài moïi ngöôøi chuùc möøng nhau vaø môû caùc goùi quaø. Beân caùc nöôùc Ñoâng AÂu thì laïi ñeå rôm döôùi khaên traûi baøn, vaø cho treû con nguû treân rôm hay coû khoâ trong ñeâm Giaùng sinh, ñeå nhôù ñeán Chuùa Haøi doàng ñaõ naèm treân rôm ôû Beâ-lem.

2. Ñeâm Giaùng sinh.

Töø xa xöa, ngöôøi ta goïi ñeâm Giaùng sinh laø “Ñeâm thaùnh”. Truyeàn thoáng töø thôøi Trung coå maëc cho ñeâm naøy moät veû trang troïng vaø nhaân aùi laï luøng. Ñeâm nay daân queâ töø caùc laøng treân nuùi, tay caàm ñeøn, ñoå doàn veà nhaø thôø hoï röïc saùng döôùi chaân ñoài. Tröôùc leã Nöûa ñeâm, ngöôøi ta rung moät hoài chuoâng daøi. ÔÛ AÙo, Ñöùc vaø nhieàu nöôùc Ñoâng AÂu coù caùc ban nhaïc nhoû ñöùng treân thaùp nhaø thôø chôi caùc baøi nhaïc Giaùng sinh vaøo tröôùc leã Nöûa ñeâm. Ngöôøi Phaùp thì coù tuïc leä hoïp gia ñình baïn beø sau leã Nöûa ñeâm ñeå aên möøng. Beân Taây ban nha, sau leã Nöûa ñeâm, daân chuùng ra ñöôøng, mang ñeøn ñuoác, troáng, ñaøn chôi roän raõ chuùc möøng nhau.

3. Ngaøy Giaùng sinh

Daân chuùng trang hoaøng nhaø cöûa beân trong cuõng nhö beân ngoaøi baèng caùc thöù laù caây xanh vaø hoa tuøy muøa. Ngoaøi caây Sinh nhaät vaø hang ñaù, coøn coù caùc thöù ñeøn neán laøm cho baàu khí gia ñình thaät töng böøng, aám cuùng. Böõa tröa ngaøy Giaùng sinh laø böõa aên chính raát ñaëc bieät; moïi ngöôøi trong nhaø ñeàu phaûi coù maët ñoâng ñuû. Coù moät thoùi quen töø thôøi Trung coå laø ñeå thöùc aên ôû ngoaøi trôøi cho chim ñeán aên; boø löøa thì cho aên coû gaáp ñoâi trong suoát tuaàn Sinh nhaät. Trong nhöõng theá kyû tröôùc, boø, ngöïa ñöôïc nghæ khoâng phaûi laøm vieäc trong tuaàn Baùt nhaät. Thaùnh Phan-xi-coâ AÙt-xi-di khuyeân caùc chuû traïi neân cho boø löøa aên theâm coû vaø ñöôïc nghæ ngôi trong dòp naøy, ñeå kính Chuùa Haøi ñoàng ñaõ sinh ra naèm giöõa chieân löøa. Ngöôøi baûo ai naáy ñeàu phaûi möøng leã Giaùng sinh vaø caùc vaät khoâng bieát noùi khoâng coøn caùch naøo ñeå vui möøng hôn laø ñöôïc nghæ vaø ñöôïc aên khaù hôn.

4. Caây Sinh nhaät

Tuïc leä coù ôû beân Ñöùc taïi mieàn taû ngaïn soâng Rai-nô vaøo theá kyû XVI vaø XVII. Ban ñaàu caây Sinh nhaät laø moät caây thoâng coù treo nhöõng traùi taùo. Sau naøy môùi treo theâm ñeøn vaø sao. Caây thoâng treo taùo gôïi yù cho ta nhôù ñeán caây “Bieát laønh, bieát döõ” trong vöôøn Ñòa ñaøng; coøn caây coù ñeøn sao nhaéc cho chuùng ta Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ laø aùnh saùng cöùu ñôøi. Töø ñaàu theá kyû XIX, tuïc leä naøy lan khaép nöôùc Ñöùc roài sang Phaùp vaø caùc nöôùc laân caän. Caây Sinh nhaät laø moät bieåu hieän, moät lôøi nhaéc nhôû raèng Ñöùc Ki-toâ laø caây haèng soáng, laø aùnh saùng traàn gian. Caùc thöù ñeøn vaø daây kim tuyeán trang hoaøng treân caây coù yù chæ nhaân ñöùc vaø vinh quang cuûa Ngöôøi. Caây luoân luoân xanh coù yù noùi ñeán söï tröôøng toàn vónh cöûu cuûa Ngöôøi.

5. Quaø Sinh nhaät

Vaøo dòp Giaùng sinh, ngöôøi ta thöôøng coù thoùi quen taëng quaø cho nhau, ñaëc bieät laø cho caùc treû em, döïa vaøo lôøi Tin Möøng :“Taát caû nhöõng gì anh em laøm cho keû beù moïn nhaát laø laøm cho Thaày.” (Mt 25,40) Vì theá treû con laø vua trong dòp leã Giaùng sinh. Ngoaøi ra, tuïc leä taëng quaø naøy coøn phaùt xuaát töø chính leã Giaùng sinh; Ñöùc Ki-toâ giaùng traàn laø moät taëng phaåm voâ cuøng cao quí Thieân Chuùa ban cho loaøi ngöôøi, neân loaøi ngöôøi baét chöôùc göông cao quí cuûa Ngöôøi maø aên ôû töû teá vaø quaûng ñaïi vôùi nhau qua nhöõng lôøi chuùc, thieäp möøng vaø caùc moùn quaø.

Treân ñaây laø moät ít tuïc leä veà leã Giaùng sinh taïi moät soá nöôùc Coâng giaùo beân AÂu-chaâu trong nhöõng naêm veà tröôùc. Coù tuïc leä ñaõ mai moät, nhöng coù nhöõng tuïc leä vaãn coøn soáng maïnh meõ vaø phoå caäp khaép nôi nhö ñeøn sao, hang ñaù, maùng coû, caây thoâng, thieäp möøng. Nhöõng tuïc leä ñoù ñeàu coù moät lòch söû vaø moät yù nghóa. Nhaân dòp moãi naêm möøng leã Giaùng sinh, thieát töôûng ngöôøi Coâng giaùo chuùng ta cuõng neân bieát ngoïn nguoàn vaø nhaát laø soáng yù nghóa cuûa nhöõng tuïc leä ñoù.

This site was created by COMMUNIO FROM VIETNAM

© 1998 - 2000, All Rights Reserved.