|
Choïn baøi haùt trong Thaùnh Leã
Tôùi döï leã trong nhieàu nhaø thôø ôû thaønh phoá, ngöôøi ta coù
caûm giaùc caùc baøi haùt khoâng ñöôïc choïn loïc kyõ laém hay coù khi
chaúng choïn loïc gì, tôùi nôi laø haùt vaø haùt baát cöù baøi naøo ôû
baát cöù choã naøo. Thaønh ra trong leã tieáng laø coù baøi coù ngöôøi
haùt, nhöng hoûi raèng nhöõng baøi haùt vaø nhöõng ngöôøi haùt aáy coù
giuùp ngöôøi ta caàu nguyeän khoâng thì thaät laø khoù noùi. Haùt maø
khoâng giuùp ngöôøi ta caàu nguyeän hay khoâng thaáy caàu nguyeän gì ôû
trong baøi haùt vaø nôi ngöôøi haùt thì laø moät söï maát thôøi giôø
voâ ích, bôûi haùt neân laø caàu nguyeän hai laàn.
Vaäy theá naøo laø haùt neân ?
Haùt neân laø haùt hay, haùt ñuùng theo moïi nghóa, hay veà ngheä thuaät, hay
veà yù nghó vaø ñuùng veà cung gioïng, kieåu caùch vaø tinh thaàn. Moät trong
nhöõng caùi ñuùng cuûa coâng vieäc ca haùt trong nhaø thôø laø choïn baøi
haùt cho ñuùng choã, ñuùng leã. Khoâng phaûi heã cöù leã Ñöùc Meï hay vò
thaùnh naøo laø mang caùc baøi haùt veà Ñöùc Meï hay vò thaùnh ñoù ra haùt
vaøo baát cöù phaàn naøo trong leã. Trong leã coù ca Nhaäp leã, Ñaùp ca,
Ha-leâ-lui-a, Tieán leã, Hieäp leã vaø Keát leã. Trong nhöõng baøi ca ñoù, ca
Tieán leã vaø Keát leã ñeå tuøy yù khoâng baét buoäc. Ha-leâ-lui-a laø ñeå
haùt. Neáu khoâng haùt coù theå boû nhö QCTQSSLR noùi soá 39. Coøn nhöõng
baøi kia, buoäc phaûi haùt ñuùng noäi dung vaø hình thöùc. Noäi dung cuûa ca
Nhaäp leã laø ñöa coäng ñoaøn vaøo tinh thaàn ngaøy leã, caàn vui töôi,
phaán khôûi loâi cuoán. Caû nhaø thôø haùt chung thì toát nhaát. Coøn
khoâng thì moät mình ca ñoaøn, hay luaân phieân : ca ñoaøn phaàn chính khoù
hôn, coäng ñoaøn phaàn chung ngaén vaø deã hôn. Vì vaäy, caùc nhaø soaïn
nhaïc phuïng vuï neân löu yù soaïn phaàn vaén vaø deã cho coäng ñoaøn,
khoâng nguyeân ôû ca nhaäp leã maø nhaát laø ñaùp ca. Baøi ca nhaäp leã coù
theå choïn tuøy theo yù töôûng trong ca nhaäp leã hoaëc moät baøi haùt naøo
gaàn vôùi ngaøy leã hoâm ñoù, nhö leã Ñöùc Meï thì coù theå haùt moät
baøi veà Ñöùc Meï coù lieân heä xa gaàn vôùi buoåi leã cöû haønh hoâm
ñoù. Coøn ñaùp ca thì boù buoäc phaûi haùt theo thaùnh vònh ghi lieàn sau
baøi ñoïc moät. Hieän coù khaù nhieàu thaùnh vònh ñöôïc soaïn ñeå haùt
ñaùp ca. Nhöõng baøi ca naøy thöôøng phaûi vieát theo lôøi phuïng vuï vaø
Kinh thaùnh neân doøng nhaïc nhieàu khi khoâng ñöôïc töï do bay böôùm,
thaønh ra nhieàu ngöôøi cho laø buoàn vaø khoâng thích haùt. Nhöng ôû ñaây
noäi dung laø chính, nhaïc laø tuøy ñeå phuïc vuï cho noäi dung. Tuy vaäy,
nhaïc trong hình thöùc ñaùp ca cuõng khoâng ñöôïc keùm coûi hay xoaøng
xónh, vì nhö theá laø thieáu haún moät ñaëc tính cuûa thaùnh nhaïc laø
ngheä thuaät hay hình thöùc hoaøn chænh. Coäng ñoaøn vöøa nghe lôøi Chuùa
trong baøi ñoïc, baây giôø phaûi ñaùp laïi. Phuïng vuï ñaõ choïn cho
chuùng ta nhöõng lôøi ñoái ñaùp thích hôïp trong thaùnh vònh. Chuùng ta
phaûi duøng nhöõng lôøi ñoù hay gaàn nhö nhöõng lôøi ñoù maø ñaùp
môùi thích hôïp. Chaúng vaäy e raèng seõ khoâng traùnh ñöôïc caûnh nhö
ngöôøi ta thöôøng noùi "oâng noùi gaø, baø noùi vòt" nghóa laø
Chuùa noùi moät ñöôøng, chuùng ta ñaùp moät neûo. Vì vaäy choïn baøi
ñaùp ca cho nhaèm laø ñieàu vöøa caàn thieát vöøa coù yù nghóa. Ca
tröôûng vaø ca ñoaøn khoâng neân coi nheï vaán ñeà naøy, neáu muoán toû ra
laø ngöôøi bieát qui luaät haùt thaùnh ca phuïng vuï trong nhaø thôø.
Cuoái cuøng laø baøi ca hieäp leã. Baøi naøy coù tính caùch keát hôïp
taâm hoàn nhöõng ngöôøi tham döï thaùnh leã vôùi Chuùa Gieâ-su Thaùnh
Theå, nhaát laø nhöõng ngöôøi ñang hay vöøa röôùc leã. Bôûi vaäy,
khoâng gì nghòch lyù hôn laø haùt nhöõng baøi ôû ñaâu ñaâu khoâng qui
höôùng veà nhöõng taâm tình taï ôn, thôø phöôïng, keát hôïp meán yeâu,
ca tuïng ñoái vôùi Chuùa Gieâ-su. Cho duø hoâm ñoù laø ngaøy leã kính
Ñöùc Meï thì cuõng khoâng ñöôïc choïn vaø haùt nhöõng baøi veà Ñöùc
Meï ôû choã naøy. Vaãn coù theå haùt veà Ñöùc Meï nhöng ôû choã khaùc
nhö trong phaàn keát leã chaúng haïn. Vì theá khoâng theå nhaân leã an taùng
hay leã gioã maø haùt nhöõng baøi ñôøi nhö "Ôn nghóa sinh thaønh"
hay "Ôn cha" vaøo ñaây ñöôïc. Veà ñieåm naøy, "Baøi haùt
caàn ñuùng vò trí" trong soá tröôùc ñaõ baøn giaûi caën keõ, khoûi
caàn nhaéc laïi.
Noùi toùm laïi, choïn baøi haùt trong nhaø thôø laø ñieàu caàn thieát
vaø laø moät ñoøi hoûi theo qui luaät cuûa thaùnh ca vaø tinh thaàn phuïng
vuï. Coù choïn baøi haùt cho nhaèm thì buoåi leã môùi bieåu loä ñöôïc
söï duy nhaát giöõa caùc baûn vaên phuïng vuï vôùi caùc baøi haùt. Nhö
vaäy môùi höôùng taâm trí caùc ngöôøi tham döï vaøo troïng taâm cuûa
buoåi leã cöû haønh, khoûi bò phaân taùn vaø tan loaõng vaøo nhöõng aâm
thanh oàn aøo vaø lôøi leõ vu vô khoâng nuoâi döôõng vaø yeåm trôï cho
lôøi caàu nguyeän.
Vaäy, laøm theá naøo ñeå choïn baøi haùt cho nhaèm ?
Thöa phaûi xem ngaøy leã trong saùch leã Roâ-ma vaø trong saùch Baøi
ñoïc, xem lôøi cuûa ca nhaäp leã, ñaùp ca, hieäp leã roài choïn baøi haùt
theo caùc chæ daãn Kinh thaùnh trong nhöõng baøi ñoù. Neáu coù saün caùc
baøi ñoù thì toát, baèng khoâng phaûi tìm caùc baøi coù nhöõng lôøi leõ
töông ñöông. Trong phaàn I cuûa noäi san naøy, coù nhöõng trang giôùi
thieäu vaø trình baøy caùc baøi haùt phuø hôïp vôùi ngaøy leã vaø muøa
leã. Ñoù cuõng laø moät caùch theá choïn baøi haùt coù theå söû duïng cho
tieän vaø ñôõ maát thôøi giôø tìm kieám.
Mong raèng töø nay, ca tröôûng, ca ñoaøn vaø moïi ngöôøi lieân heä löu
taâm choïn caùc baøi ñeå haùt trong thaùnh leã cho phuø hôïp noäi dung buoåi
leã, haàu nuoâi döôõng ñôøi soáng caàu nguyeän vaø giuùp coäng ñoaøn
nöõa, vì ñoù laø nhieäm vuï vaø chöùc naêng cuûa ca ñoaøn. |
|