4. THOÂNG CAÙO 3/94 HÖÔÙNG DAÃN SAÙNG TAÙC VAØ SÖÛ DUÏNG CAÙC BAØI HAÙT TRONG THAÙNH LEÃ :

4.1 Caùc ñieåm quan troïng cuûa thoâng caùo

(I) Thaåm quyeàn chuaån nhaän

1) Cung daønh cho chuû teá vaø taù vieân : thuoäc thaåm quyeàn ñòa phöông, töùc do Hoäi ñoàng Giaùm muïc chuaån nhaän.

2) Caùc baøi haùt khaùc (CNL, CDL, CHL, Ñaùp ca, keå caû boä leã) : do Ñöùc Giaùm muïc ñòa phöông chuaån nhaän.

(II) Caùc Baûn vaên : luaät chung laø trong phuïng vuï, baûn vaên chi phoái aâm nhaïc chöù khoâng phaûi ngöôïc laïi.

1) Nhöõng baûn vaên "khoâng ñöôïc thay ñoåi baát cöù vì lyù do gì" : caùc lôøi caàu nguyeän cuûa chuû teá, boä leã, caùc lôøi tung hoâ, ñoái ñaùp giöõa linh muïc/phoù teá vôùi coäng ñoàng, kinh tieàn tuïng, kinh nguyeän thaùnh theå, kinh laïy Cha, "phaûi theo saùt baûn vaên ñaõ ñöôïc HÑGM chuaån nhaän vaø ñöôïc Toøa thaùnh chaâu pheâ, in trong saùch leã Roâ-ma".

2) Nhöõng baûn vaên ñöôïc thích öùng (thay ñoåi töø ngöõ hoaëc saép xeáp laïi : xem TC 2/94 soá 4a) :

• CNL vaø CHL : thích nghi döïa treân baûn vaên in trong saùch leã Roâ-ma hoaëc choïn baøi thay theá trong caùc saùch ñaõ ñöôïc giaùo quyeàn chuaån nhaän (baøi cuøng thaùnh vònh vôùi CNL, CHL trong saùch leã, baøi hôïp vôùi ngaøy leã (4a vaø 4d)).
• Ñaùp ca : "coù taàm quan troïng ñaëc bieät chieáu theo baûn chaát, baøi haùt naøy tuøy thuoäc thaønh phaàn Phuïng vuï lôøi Chuùa". Vì vaäy, baøi naøy thöôøng neân laáy ôû saùch baøi ñoïc, khoâng duøng nhöõng baøi haùt khoâng phaûi laø baûn vaên Kinh Thaùnh ñeå thay theá ñaùp ca. Khi deät nhaïc, caùc nhaïc só ñöôïc thay ñoåi ngoân töø ñeå taïo neùt nhaïc hoaøn myõ ... Coù theå thay theá Tv ñaùp ca rieâng baèng nhöõng Tv ñaùp ca cho töøng muøa. (xem HLMC 3 trang 21)(4b)
• CDL : "vì neáu khoâng haùt thì boû luoân, neân khoâng in trong saùch leã Roâ-ma" Khi chuû teá daâng baùnh vaø röôïu, neân haùt ñoái ñaùp giöõa chuû teá vaø coäng ñoaøn theo baûn vaên qui ñònh." Tuy nhieân vaãn coù theå duy trì "taäp quaùn thay ca daâng leã baèng nhöõng baøi haùt ñaõ ñöôïc chuaån nhaän coù yù nghóa daâng baùnh röôïu, hoàn xaùc leân Chuùa" (4c), vì ñang khi haùt, chuû teá vaãn ñoïc troïn veïn baûn vaên qui ñònh.

4.2 Ñieåm caàn löu taâm hôn caû :

Ñaùp ca laø moät trong soá caùc baûn vaên phuïng vuï ñöôïc pheùp "thích öùng sao cho hôïp vôùi tinh thaàn cuûa ngoân ngöõ vaø ñoøi hoûi cuûa saùng taùc" (thö traû lôøi cuûa TGM Geùrard Agnello, thö kyù TB Phöôïng töï, göûi ÑC Nguyeãn Vaên Hoøa ngaøy 8-2-1994) (TC 3/94 soá 3b). Maø thích öùng, thích nghi, theo TC 2/94 soá 4b, laø thay ñoåi töø ngöõ hoaëc saép xeáp laïi töø ngöõ.

Nhöng Ñaùp ca laïi coù taàm quan troïng ñaëc bieät. Xöa kia, Ñaùp ca ñöôïc coi nhö moät "baøi ñoïc" lôøi Chuùa. Vì theá Ñaùp ca phaûi laáy töø Kinh Thaùnh, thöôøng laø Thaùnh vònh, hoaëc Thaùnh ca Taân hoaëc Cöïu öôùc. Tín höõu duøng chính lôøi Chuùa daïy ñeå ñaùp laïi lôøi Chuùa vöøa nghe trong Baøi ñoïc 1.

Ñaøng khaùc, caùc Thaùnh vònh laø boä phaän vaên chöông thi vò nhaát cuûa toaøn boä Kinh Thaùnh. Ngöôøi ta caûm nhaän caùc baøi thô khoâng chæ baèng yù nghóa cuûa chuùng, maø nhaát laø baèng chính ngoân ngöõ thi ca, baèng chính chaát thô, theå hieän ra baèng nhöõng hình aûnh, nhöõng hình töôïng coù khaû naêng ñaùnh ñoäng loøng ngöôøi.

Vì theá, moät baøi haùt "caûm höùng thaùnh vònh" (1) naøo ñoù, thì khoâng haún laø chính Thaùnh vònh ñoù, duø cho caûm höùng coù doài daøo vaø hieän ñaïi ñeán ñaâu cuõng vaäy. Moät baøi haùt laáy "yù nghóa thaùnh vònh" thì cuõng chöa hoaøn toaøn laø thaùnh vònh ñoù, neáu nhö noù laøm maát ñi caùc neùt thi vò cuûa thaùnh vònh nguyeân thuûy. Chæ coù "phieân dòch thaùnh vònh" vôùi ñaày ñuû yù nghóa vaø caùc hình aûnh thi vò cuûa noù, môùi mong ñem ñeán cho ngöôøi ñoïc, ngöôøi nghe moät caûm nhaän trung thöïc hôn caû (2). Khi ñoïc caùc giôø kinh phuïng vuï vaø khi haùt ñaùp ca laø 2 thôøi ñieåm ñeå ngöôøi tín höõu "thöôûng thöùc" vaø nghieàn ngaãm ñöôïc nhöõng caâu thô maø Chuùa daïy cho, ñeå thaân thöa laïi vôùi Chuùa, trong caùc caûnh ngoä cuûa cuoäc soáng. Vì theá raát neân cho tín höõu nghe vaø thuoäc nhöõng thaùnh vònh ñuùng nghóa, ñeå coù theå nuoâi döôõng ñôøi soáng caàu nguyeän cuûa hoï.

Thöû so saùnh Thaùnh vònh ñöôïc phieân dòch vôùi "yù nghóa thaùnh vònh" vaø "caûm höùng thaùnh vònh" ñeå thaáy söï khaùc nhau :

Tv 23 (22)

Nhö vaäy, duøng laøm Ñaùp ca, toát nhaát laø neân laáy caùc baûn phieân dòch Thaùnh vònh duøng trong phuïng vuï. Chuùng ta coù theå duøng taïm caùc baøi "yù nghóa Tv", trong luùc chöa coù ñaày ñuû caùc Ñaùp ca phuø hôïp. coøn caùc baøi "caûm höùng Tv" khoâng theå duøng thay theá Ñaùp ca, maø chæ neân duøng cho Ca nhaäp leã, Ca daâng leã, Ca hieäp leã hay caùc sinh hoaït toân giaùo khaùc. Nhieàu taùc giaû khoâng ghi roõ caùch mình duøng Tv neân nhieàu ca tröôûng cöù thaáy coù chöõ Tv laø ñem vaøo duøng laøm Ñaùp ca. Ñoù laø chöa keå caùc caâu Xöôùng vaø caâu Ñaùp coù phuø hôïp vôùi töøng Thaùnh leã hay khoâng. (coøn tieáp)

1. "Caûm höùng Tv" laø töø moät yù hay moät soá caâu thaùnh vònh naøo ñoù, chuùng ta laáy höùng vaø môû roäng ra nhöõng yù nghóa khaùc, aùp duïng vaøo hoaøn caûnh cuï theå cuûa chuùng ta. Coøn "yù nghóa Tv" laø laáy haàu heát yù chính cuûa moät phaàn hoaëc toaøn boä thaùnh vònh. Chæ laáy yù nghóa, maø khoâng nhaát thieát theo thöù töï, hay laáy laïi caùc hình aûnh, caùc kieåu ví von, so saùnh cuûa ngoân ngöõ thô vaên.
2. "Phieân dòch" ñoái vôùi thô, nhieàu khi cuõng khoâng loät heát yù nghóa vaø söùc ñaùnh ñoäng cuûa thô. Luùc ñoù phaûi "chuyeån dòch" töùc chuyeån töø theá giôùi ngoân ngöõ thô cuûa moät daân toäc sang theá giôùi ngoân ngöõ thô cuûa moät daân toäc khaùc. Ñoù laø vaán ñeà hoäi nhaäp vaên hoùa. Ñaøng khaùc dòch theo muïc ñích phuïng vuï coøn phaûi löu taâm ñeán aâm höôûng vaø tieát ñieäu laøm sao cho deã ñoïc, deã nhôù. Thöû so saùnh baûn phieân dòch duøng trong phuïng vuï ôû treân vôùi baûn phieân dòch sau ñaây trích trong Kinh thaùnh cuûa Lm Nguyeãn Theá Thuaán
3. choã coøn thieáu yù
4. theâm yù
5. khaùc yù