ÔÛ ñaây chæ neâu ra nhöõng baøi ca trong thaùnh leã : ca nhaäp leã, ca hieäp leã, Tv ñaùp ca, lôøi tung hoâ Tin Möøng, Kinh Thaùnh Thaùnh Thaùnh, Kinh Laïy Chieân Thieân Chuùa . Veà nhöõng baøi naøy, ta coù nhöõng nhaän xeùt sau ñaây :

ÔÛ nhieàu nhaø thôø ta thaáy thay vì ñoïc hay haùt Tv ñaùp ca nhö Saùch Baøi ñoïc chæ, thì ngöôøi ta haùt moät baøi naøo khaùc. Laøm nhö theá coù ñuùng phuïng vuï khoâng ? Cha Roguet, chuyeân vieân phuïng vuï giaûi thích : "Goïi laø Tv ñaùp ca vì Tv thöôøng do ca ñoaøn hay moät ngöôøi xöôùng, coøn giaùo daân chæ haùt caâu ñaùp, töùc laø moät ñieäp khuùc ngaén laëp laïi sau moãi caâu Tv. Nhöng chöõ "ñaùp ca" coøn coù moät yù nghóa saâu hôn : trong phaàn phuïng vuï Lôøi Chuùa, Thieân Chuùa noùi vôùi ta tröôùc, vaø chuùng ta haùt moät Tv ñeå ñaùp laïi. Tv ñaùp ca khoâng phaûi laø moät baøi haùt ñeå laáp choã troáng. Tv naøy caàn phaûi ñöôïc laéng nghe thöïc söï trong thinh laëng. Ñaây laø moät caùch suy nieäm Baøi ñoïc 1 tröôùc ñoù vaø giuùp ta lónh hoäi yù nghóa Baøi ñoïc ñoù trong söï caàu nguyeän. Tv ñöôïc phuïng vuï choïn löïa tuøy theo Baøi ñoïc 1, cho neân coù theå coi nhö moät Baøi ñoïc thöù 4" (Tìm hieåu Thaùnh leã soá 22 ; ba baøi ñoïc kia laø baøi Cöïu Öôùc, baøi Thaùnh thö vaø baøi Tin Möøng). Nhö vaäy ta thaáy roõ : Tv ñaùp ca coù lieân heä chaët cheõ vôùi Baøi ñoïc 1 tröôùc ñoù vaø phaûi laø moät baøi Tv hoaëc thaùnh ca laáy töø TK, chöù khoâng phaûi laø baøi ca coù tính caùch trang trí, laáy lôøi cuûa moät ngöôøi phaøm naøo, duø hay ñeán maáy.

Trong caùc saùch phuïng vuï tieáng La-tinh chæ coøn ba töø : A-men, Ha-leâ-lui-a vaø Ho-san-na. Trong moät ít baøi haùt tieáng Vieät ñoâi khi ta coøn gaëp Gia-veâ, Ma-ra-na-tha. Ta thöû tìm hieåu yù nghóa vaø caùch duøng nhöõng töø naøy.

A-MEN coù nghóa laø "thaät nhö theá", "toâi ñoàng yù". Phuïng vuï naêng duøng A-men, nhöng lôøi thöa A-men ñaëc bieät long troïng ôû cuoái Lôøi nguyeän nhaäp leã vaø nhaát laø ôû cuoái Kinh Taï ôn (Kinh nguyeän Thaùnh Theå), tröôùc Kinh Laïy Cha, noùi leân söï ñoàng tình cuûa coäng ñoaøn vôùi lôøi caàu nguyeän cuûa linh muïc. Neân nghieân cöùu caùch naøo ñeå laøm noåi baät hai lôøi thöa A-men ñoù.

HA-LEÂ-LUI-A laø phieân aâm töø Halôlu-Yah (trong tieáng Híp-ri coù chöõ h, thieát töôûng ta cuõng neân giöõ) : halôlu laø "haõy ca tuïng" ; Yah laø moät daïng taét cuûa teân Gia-veâ. Ha-leâ-lui-a laø "Haõy ca tuïng Chuùa", vì theá laø moät lôøi tung hoâ. Theo Khaûi huyeàn 19,1.3.4.6, Ha-leâ-lui-a ñöôïc duøng trong baøi ca khaûi hoaøn treân thieân quoác. Vì theá thaùnh tieán só AÂu-tinh noùi : chuùng ta haùt Ha-leâ-lui-a khi coøn ñi treân ñöôøng ôû traàn theá, ñeå theâm can ñaûm, theâm söùc tieán veà queâ trôøi, nôi chuùng ta seõ muoân ñôøi haùt Ha-leâ-lui-a. Khi haùt, neáu caàn caét chöõ ra thì caét theo nghóa, töùc laø Ha-leâ-lu Ha-leâ-lui-a. chöù ñöøng caét Ha-leâ Ha-leâ-lui-a (nhö thaáy trong moät vaøi baøi haùt).

HO-SAN-NA duøng trong baûn La-tinh kinh Thaùnh Thaùnh Thaùnh (xem phaàn soá 2 ôû treân). Baûn chính thöùc tieáng Vieät dòch laø "Hoan hoâ Chuùa", chæ coù boä leã Nguyeãn Vaên Trinh duøng Ho-san-na.

GIA-VEÂ laø danh Chuùa trong Cöïu öôùc. Trong moät soá baøi haùt tieáng Vieät coøn gaëp töø naøy. Thöïc ra trong Cöïu öôùc Híp-ri, teân Chuùa ñöôïc vieát taét baèng boán phuï aâm YHVH. Boán phuï aâm naøy ñoïc vôùi nguyeân aâm naøo thì khoâng roõ, vì chính ngöôøi Do-thaùi, do kính troïng, ñaõ töø laâu khoâng ñoïc teân Chuùa, maø heã gaëp YHVH thì ñoïc laø A-ño-nai, nghóa laø "Chuùa chuùng toâi". Ñoïc laø Gieâ-hoâ-va chaéc chaén laø khoâng ñuùng. Nhieàu hoïc giaû TK cho raèng ñoïc laø Gia-veâ (Yahveh), nhöng cuõng khoâng chaéc, vì coù yù kieán cho raèng coù leõ ñoïc laø Gia-voâ (Yahvoh). Daàu sao, ñoái vôùi chuùng ta vaán ñeà ñoù khoâng quan troïng vì phuïng vuï Giaùo hoäi, tieáp noái truyeàn thoáng Do thaùi, khoâng heà ñoïc teân Chuùa, maø chæ duøng Ky-ri-os (Hy laïp) hoaëc Do-mi-nus (La tinh), nghóa laø"Chuùa". Vì theá chuùng ta cuõng neân traùnh duøng Gia-veâ trong caùc baøi haùt (tröø khi nhöõng baøi cuõ ñaõ lôõ soaïn roài) vaø khi soaïn baøi haùt thì neân duøng "Chuùa" hay "Ñöùc Chuùa" (nhö Hoaøng Kim). Nhö theá hôïp vôùi truyeàn thoáng phuïng vuï hôn.

MA-RA-NA-THA laø moät töø tieáng A-ram gaëp ôû 1Cr 16,22. Tuøy theo caùch ngaét chöõ, coù theå coù hai nghóa : Ma-ran a-tha laø "Chuùa ngöï ñeán", Ma-ra-na tha laø "Laïy Chuùa chuùng con, xin ngöï ñeán" (Kh 22,20 coù lôøi töông töï : "Laïy Chuùa Gieâ-su, xin ngöï ñeán").

Nhö ñaõ thaáy treân, thaùnh nhaïc coù lieân heä chaët cheõ vôùi TK. Vì theá muoán soaïn vaø duøng thaùnh nhaïc cho ñuùng vaø cho thaám thía yù nghóa, caàn phaûi hoïc phaûi bieát TK.

Neáu hieåu yù nghóa TK vaø vieäc söû duïng TK trong phuïng vuï, ta seõ choïn baøi haùt ñuùng choã vaø ñuùng muøa phuïng vuï. Ta cuõng seõ coù theå soaïn nhöõng baøi ca thích hôïp, traùnh ñöôïc tröôøng hôïp ñaùng tieác nhö baøi Haõy vuøng ñöùng cuûa Vinh Haïnh laáy lôøi Is 60 vaø coù caûm höùng nhaïc raát khaù, nhöng laïi khoâng deät nhaïc nhöõng caâu 3-6 (noùi veà caùc vua tieán böôùc theo aùnh saùng cuûa Gieâ-ru-sa-lem vaø caùc daân nöôùc seõ mang leã vaät, vaøng vôùi traàm höông ñeán) neân neáu duøng trong leã Hieån linh (laø hoaøn caûnh thích hôïp nhaát) thì thaáy thieáu. Baøi Haùt leân moät baøi ca môùi cuûa cuøng moät taùc giaû cuõng theá : baøi naøy laø Tv 97 (98), thaùnh vònh ñaëc tröng cuûa Muøa Giaùng sinh, nhöng laïi thieáu caâu 2-3 laø hai caâu quan troïng nhaát ("Chuùa ñaõ bieåu döông ôn Ngöôøi cöùu ñoä ... toaøn coõi ñaát ñaõ xem thaáy ôn cöùu ñoä cuûa Thieân Chuùa"), do ñoù baøi ca huøng hoàn naøy trôû neân queø quaët ... Ngöôïc laïi, soaïn vôùi lôøi ca laáy caûm höùng töø TK thì khoâng nhöõng lôøi ca phong phuù vaø ñuùng vôùi ñöôøng loái Giaùo hoäi, maø hôn nöõa baøi ca ñöôïc baûo ñaûm coù giaù trò laâu daøi, vì lôøi ca do nhaïc só saùng taùc deã chaïy theo thôøi trang vaø do ñoù cuõng raát choùng loãi thôøi, coøn lôøi ca laáy töø TK (vaø phuïng vuï) thì khoâng bao giôø giaø ñi (veà maët naøy coù leõ phaàn naøo cuõng coù theå laáy Vinh Haïnh laøm ví duï ...).