Nhöng, neáu döïa vaøo caâu ñònh nghóa cuûa ÑGH Pi-oâ XII trong thoâng ñieäp Meùdiator Dei, ban haønh ngaøy 20.11.1947, thì vaán ñeà coù theå ñôn giaûn hôn. Ñaây laø moät caâu ñònh nghóa vöõng chaéc, trong moät vaên kieän raát coù giaù trò vaø ñaày ñuû thaåm quyeàn cho chuùng ta duøng laøm cöù ñieåm. Caâu ñònh nghóa ñoù nhö sau:

"Hoäi Thaùnh tieáp tuïc chöùc vuï tö teá cuûa Chuùa Gieâ-su Ki-toâ, nhaát laø baèng phuïng vuï. Phuïng vuï laø vieäc kính thôø coâng coäng maø Ñaáng Cöùu chuoäc chuùng ta daâng leân Chuùa Cha vôùi tö caùch laø thuû laõnh, ngöôøi ñöùng ñaàu Hoäi Thaùnh. Ñoù cuõng laø vieäc kính thôø do coäng ñoàng tín höõu daâng leân Ñaáng laõnh ñaïo mình vaø nhôø Ngöôøi, daâng leân Chuùa Cha haèng höõu. Taét moät lôøi, ñoù laø vieäc kính thôø troïn veïn cuûa thaân theà maàu nhieäm Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ, nghóa laø cuûa Ñaáng laõnh ñaïo vaø caùc phaàn töû cuûa ngöôøi."

Treân phöông dieän naøy, phuïng vuï baét nguoàn töø maàu nhieäm Ñöùc Ki-toâ vaø maàu nhieäm veà Hoäi Thaùnh. Hai maàu nhieäm naøy coù lieân quan maät thieát vaø tuøy thuoäc laãn nhau. Hoäi Thaùnh laø moät coäng ñoàng huyeàn nhieäm ñöôïc ví nhö caùc phaàn thaân theå lieân keát vôùi ñaàu, vaø trong tröôøng hôïp ôû ñaây, ñaàu laø Ñöùc Ki-toâ, theo kieåu noùi vaø hình aûnh thaùnh Phao-loâ quen duøng. Noùi khaùc ñi, vieäc kính thôø theo phuïng vuï ñöôïc hoïc thuyeát veà thaân theå maàu nhieäm Ñöùc Ki-toâ soi saùng vaø cuoái cuøng ñöôïc chính Ñöùc Ki-toâ höôùng daãn.

Töø caùch trình baøy vaán ñeà nhö treân naûy sinh ra hieäu quaû ñaàu tieân naøy laø : phaûi vaát boû nhöõng caâu ñònh nghóa coù trong moät soá thö baûn phuïng vuï tröôùc kia chæ chuù yù ñeán caùc goùc caïnh beân ngoaøi cuûa vieäc thôø phöôïng. Trong thoâng ñieäp noùi treân, ÑGH Pi-oâ XII ñaõ khoâng ngaàn ngaïi tuyeân boá raèng nhöõng quan nieäm nhö theá laø coøn thieáu soùt.

Thaät hoaøn toaøn khoâng ñuùng, khi nhìn phuïng vuï chæ nhö moät phaàn hoaøn toaøn ngoaïi taïi vaø khaû giaùc cuûa vieäc thôø phöôïng, hay chæ nhö moät leã nghi trang trí. Cuõng laø moät laàm laãn khoâng nhoû, neáu chæ coi ñoù nhö toaøn boä luaät leä vaø chæ thò phaûi giöõ ñeå cöû haønh cho ñuùng theo nghi thöùc do leänh cuûa giaùo quyeàn ban ra.

Phuïng vuï khoâng heä taïi veû long troïng vaø ñeïp maét vui tai beân ngoaøi nhö ñi röôùc töng böøng, leã phuïc loäng laãy, ñaøn haùt du döông. Phuïng vuï laø caùi gì khaùc hôn laø leã nghi duø long troïng ñeïp maét vui tai ñeán maáy ñi nöõa ! Phuïng vuï ñoøi phaûi coù hoàn.

Vì theá cuõng ÑGH Pi-oâ XII ñoøi buoäc chuû teá, thöøa taùc vieân vaø nhöõng ngöôøi tham döï phaûi coù loøng soát saéng ñaïo ñöùc thöïc söï, khi cöû haønh caùc leã nghi phuïng vuï. Laøm ñuùng caùc leã nghi khoâng thoâi, chöa ñuû. Thieân Chuùa ñôïi chôø tín höõu daâng loøng mình laøm leã phaåm cuøng moät luùc vôùi söï toân thôø vaø lôøi caàu nguyeän keát hôïp vôùi söï thôø phöôïng cuûa Hoäi Thaùnh vaø cuûa Ñöùc Ki-toâ. Neáu vieäc thôø phöôïng caàn coù nhöõng cöû chæ, thaùi ñoä beân ngoaøi vì tính chaát xaùc theå vaø xaõ hoäi cuûa con ngöôøi thì nhö ÑGH noùi, "Neùt coát yeáu cuûa vieäc thôø phöôïng phaûi ôû beân trong. Caàn phaûi luoân luoân soáng trong Ñöùc Ki-toâ, phaûi hoaøn toaøn taän tuïy vôùi Ngöôøi ñeå trong Ngöôøi, cuøng vôùi Ngöôøi vaø nhôø Ngöôøi maø toân vinh Cha treân trôøi. Hoäi Thaùnh muoán moïi tín höõu phuû phuïc döôùi chaân Chuùa Cöùu theá ñeå baøy toû loøng meán yeâu vaø cung kính Ngöôøi."

Neáu nhìn qua beân ngoaøi thì haønh ñoäng phuïng vuï döôøng nhö chæ laø nhöõng leã nghi beân ngoaøi, nhöng trong taâm töôûng cuûa Hoäi Thaùnh, phuïng vuï chæ coù giaù trò khi bieåu loä ra beân ngoaøi thaùi ñoä caàu nguyeän ôû beân trong. Quaû thaät, trong phuïng vuï coù hình thöùc caàu nguyeän ñöôïc bieåu loä ra beân ngoaøi vaø coù tính caùch coäng ñoàng, nhöng söï caàu nguyeän naøy chæ laø caàu nguyeän thaät khi phaùt xuaát töï ñaùy loøng.

Hôn nöõa coøn phaûi nhaán maïnh ñeán luaät naøy cuûa vieäc caàu nguyeän theo phuïng vuï, nhö nhieàu thö baûn ñeà cao laø phaûi coù nhöõng ñieàu kieän Hoäi Thaùnh ñoøi hoûi töø nhieàu theá kyû thì moät haønh ñoäng môùi keå laø phuïng vuï. Ñieàu kieän xem ra coù veû haïn cheá, vì ñoái vôùi Hoäi Thaùnh, moät coäng ñoaøn tín höõu hoäi hoïp vaø nghe nhöõng baøi saùch thaùnh, haùt caùc thaùnh vònh, noùi vôùi Chuùa qua mieäng chuû teá hay ñaïi dieän coäng ñoaøn ñoïc nhöõng coâng thöùc caàu nguyeän thu toùm caùc yù chæ cuûa moïi ngöôøi vaø coøn hôn theá nöõa, maëc cho nhöõng thöù ñoù moät boä aùo leã nghi trang troïng, baáy nhieâu maø thoâi thì chöa ñuû. Coøn phaûi coù nhöõng ñieàu kieän khaùc nöõa. Nhöõng ñieàu kieän naøy coøn ñöôïc nhaéc laïi trong huaán thò cuûa Boä Phöôïng töï ngaøy 3.9.1958 nhö sau :

"Nhöõng haønh ñoäng naøo ñoù Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ hay Hoäi Thaùnh laäp ra, ñöôïc thi haønh nhaân danh Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ vaø Hoäi Thaùnh theo nhöõng saùch phuïng vuï ñöôïc Toøa thaùnh chuaån nhaän, do nhöõng ngöôøi ñöôïc uyû nhieäm moät caùch chính ñaùng thì nhöõng haønh ñoäng aáy ñöôïc goïi laø phuïng vuï."

Nhöõng ñieàu xaùc ñònh treân ñaây veà cô cheá, caùc saùch vaø caùc thöøa taùc vieân chính thöùc cuûa phuïng vuï cuõng deã hieåu, khi ta nghó tôùi moái baän taâm cuûa Hoäi Thaùnh caàn phaûi baûo ñaûm söï chaët cheõ, thoáng nhaát vaø ñöùng ñaén trong caùc buoåi cöû haønh phuïng vuï. Tröôùc khi nhöõng ñieàu vöøa noùi coù giaù trò vaø hieäu löïc cuûa moät khoaûn luaät, nghóa laø tröôùc khi coâng boá saùch nguyeän, saùch leã, saùch nghi thöùc Roâ-ma, tröôùc naêm 1568 thì phuïng vuï coù veû loän xoän. Moät vaøi thoùi tuïc ñòa phöông, moät vaøi ñieàu baøy ñaët loá bòch trong caùc nghi thöùc vaø coâng thöùc cuõng ñuû che laáp caùi chính yeáu vaø coát tuûy cuûa phuïng vuï Roâ-ma. Luther ñaõ khoâng hoaøn toaøn voâ lyù khi oâng toá giaùc nhöõng ñieàu meâ tín oâng ñöôïc chöùng kieán vaø ñoøi quyeàn ñöôïc thanh loïc nhöõng ñieàu quaùi gôõ ñoù ra khoûi lôøi caàu nguyeän cuûa Hoäi Thaùnh.

Hieän nay sau boán theá kyû taäp quyeàn, thaáy noåi leân moät phong traøo taûn quyeàn. Trong khoùa I Coâng ñoàng Va-ti-ca-noâ II, caùc Giaùm muïc ñaõ cöùu xeùt nhöõng baát tieän do tình traïng haønh chính baáy giôø gaây neân. Vì theá coù hai nguyeân taéc ñaõ ñöôïc ñöa ra : moät laø söûa laïi caùc saùch phuïng vuï, hai laø thaåm quyeàn cuûa caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc ñòa phöông ñeå thöïc hieän moät soá thích nghi vaø ñeå hoaøn thaønh caùc baûn dòch töø nay seõ ñöôïc ñoïc baèng tieáng baûn quoác. Chöông I Hieán cheá veà phuïng vuï ñöôïc bieåu quyeát cuoái khoùa I Coâng ñoàng vieát :

"Khi khoâng coù gì nguy haïi veà ñöùc tin vaø ích chung thì Hoäi Thaùnh khoâng coù yù aùp ñaët, duø trong phuïng vuï, moät söï ñoàng nhaát coá ñònh. Ngöôïc laïi Hoäi Thaùnh quí chuoäng vaø baûo veä nhöõng ñaëc tính vaø nhöõng giaù trò tinh thaàn cuûa caùc noøi gioáng vaø daân toäc. Hoäi Thaùnh nhìn xem moät caùch thieän caûm taát caû nhöõng gì trong taäp quaùn cuûa caùc daân toäc khoâng gaén lieàn vôùi meâ tín vaø sai laïc vaø khi coù theå thì baûo veä vaø duy trì, ñoâi khi ñi caû tôùi choã chaáp nhaän cho duøng trong phuïng vuï, mieãn laø phuø hôïp vôùi tinh thaàn phuïng vuï ñích thaät vaø chaân chính.