Nhöõng Caâu Hoûi

CAÙC THOÂNG CAÙO 1/94,2/94,3/94 NOÙI GÌ ? (tieáp theo)

7.2 Tính thaùnh thieän

Ñaây laø tính chaát ñöôïc noùi ñeán nhieàu trong caùc vaên kieän cuûa Giaùo hoäi. AÂm nhaïc duøng trong vieäc phuïng töï phaûi coù tính thaùnh thieän, töùc phaûi ñöôïc "ñeå rieâng ra" cho Chuùa, cho Giaùo hoäi, khoâng chöùa ñöïng yeáu toá traàn tuïc.

7.2.1. Veà maët tieâu cöïc, thaùnh thieän, thaùnh thieâng (saint, sacreù) traùi vôùi traàn tuïc, phaøm tuïc (profane, mondain), "neân phaûi loaïi boû yeáu toá traàn tuïc" ra khoûi thaùnh nhaïc (TC 1/94, soá 2b). Cha Joseph Geùlineau trong cuoán "Ca haùt vaø aâm nhaïc trong phuïng töï Ki-toâ giaùo" giaûi thích nhö sau : "AÂm nhaïc phuïng töï khoâng ñöôïc laøm toâi hai chuû : moät beân laø theá gian hoaëc ma quyû, moät beân laø Thieân Chuùa thaùnh thieän". Coâng ñoàng Triñentinoâ trong khoùa hoïp thöù 22, ngaøy 17-9-1562 ñaõ ra moät saéc leänh veà nhöõng ñieàu phaûi giöõ vaø phaûi traùnh trong cöû haønh thaùnh leã, trong ñoù coù moät khoaûn vieát nhö sau : "Chuùng ta phaûi gaït ra khoûi caùc nhaø thôø thöù aâm nhaïc xen laãn moät chuùt gì ñoù coù tính caùch laû lôi (lascif) hoaëc khoâng trong saùng (impur), do caùch chôi ñaøn quaûn caàm, hoaëc do baøi ca tieáng haùt, ... ñeå cho nhaø Chuùa coù theå ñöôïc goïi vaø phaûi thöïc söï laø nhaø caàu nguyeän". Nhieàu vaên kieän tröôùc vaø sau ñoù cuõng ñaõ coù nhöõng öu tö töông töï nhaèm khoâng ñeå cho thaùnh nhaïc laây nhieãm caùc yeáu toá traàn tuïc (contamination profane) , chaúng haïn phaûi loaïi ra khoûi nhaø thôø :

  • nhöõng cung ñieäu tuoàng kích (Decretum Gratianum naêm 1140)
  • nhöõng cung ñieäu laû löôùt phaùt xuaát töø nhöõng taâm hoàn laõng maïn (Hieán cheá Docta Sanctorum patrum cuûa ÑGH Gio-an 22 naêm 1324
  • nhöõng ñieäu nhaïc uyû mò, nhöõng ñieäu ñi saên, nhöõng ñieäu nhaïc xuaát traän (CÑ Triñentinoâ 1562-1563)
  • nhöõng ñieäu nhaïc mang tính chaát traàn tuïc, phoùng tuùng vaø kòch tröôøng (style d'opeùra) (Thoâng ñieäp Annus qui cuûa ÑGH Beâ-neâ-ñi-toâ naêm 1749
  • nhöõng ñieàu gì theá tuïc phaûi loaïi ra khoûi phuïng vuï, nhö ñieäu Jazz (thö ngaøy 25-01-1967 cuûa ÑHY Lercaro, Chuû tòch Hoäi ñoàng thöïc thi Hieán cheá Phuïng vuï)
  • nhöõng aâm thanh, nhaïc cuï coù tính caùch theá tuïc, ñaëc bieät nhöõng baøi haùt kích ñoäng, gay caán, ruøm beng, laøm naùo ñoäng khung caûnh thanh lòch cuûa nghi thöùc phuïng vuï. Nhöõng thöù nhaïc ñoù khoâng theå naøo xöùng hôïp vôùi muïc ñích cao caû cuûa PV laø thaùnh hoùa caùc tín höõu (Thö cuûa ÑHY Jean Villot, Quoác Vuï Khanh Toøa thaùnh, göûi Ñaïi hoäi thaùnh nhaïc YÙ, baùo Osservatore Romano soá 39)

Tröø lôøi ca ra, thì tính thaùnh thieän vaø tính traàn tuïc khoâng naèm trong söï vaät, trong daáu nhaïc, trong cao ñoä hay tröôøng ñoä, trong loaïi ñaøn naøy hay ñaøn khaùc, trong gioïng nam hay gioïng nöõ, gioïng traàm hay gioïng cao, nhöng chuùng phaùt xuaát töø caùch con ngöôøi söû duïng caùc söï vaät, aâm nhaïc hoaëc nhaïc cuï ñoù. Coù caùch haùt, caùch ñaøn, loái saùng taùc phuø hôïp cho sinh hoaït vui chôi giaûi trí laïi khoâng theå phuø hôïp cho sinh hoaït toân giaùo. Vieäc ñaùnh giaù laø traàn tuïc coù veû deã daøng khi aâm nhaïc lieân keát vôùi nhöõng lôøi ca voâ ñaïo hoaëc voâ luaân, hoaëc khi aâm nhaïc ñöôïc duøng ñeå laøm nhöõng haønh vi voâ ñaïo hoaëc voâ luaân (do ñoù khoâng duøng nhaïc ñôøi roài ñaët lôøi ñaïo vaøo ñeå haùt trong nhaø thôø, keå caû caùc laøn ñieäu daân ca). Nhöng töø ranh giôùi ñoù tôùi ranh giôùi cuûa tính thaùnh thieän, coøn caû moät khoaûng lôùn, maø ta phaûi duøng tôùi moät nguyeân taéc tích cöïc do CÑ Vaticanoâ II ñeà ra thì môùi mong laøm saùng toû vaán ñeà.  (coøn tieáp)

XUAÂN THAÛO

                                                Contact us :  hiepthong@vietcatholic.net

                                     This site was created by Communio From Viet Nam
                                                  1998-1999 , All Rights Reserved. ®