![]()
THAÙNH BOÄ LEÃ NGHI INSTRUCTIO DE MUSICA IN SACRA LITURGIAHUAÁN THÒ "VEÀ AÂM NHAÏC TRONG PHUÏNG VUÏ" Ngaøy
5.3.1967
1. Trong lónh vöïc caûi toå phuïng vuï, Thaùnh nhaïc ñaõ ñöôïc Coâng ñoàng Vaticanoâ II nghieân cöùu caån thaän ñaõ laøm noåi baät vai troø cuûa Thaùnh nhaïc trong caùc nghi leã phuïng vuï, coâng boá moät soá nguyeân taéc vaø luaät leä trong Hieán cheá phuïng vuï vaø daønh troïn moät chöông ñeå noùi veà vaán ñeà naøy. 2. Nhöõng quyeát ñònh cuûa Coâng ñoàng ñaõ baét ñaàu ñöôïc aùp duïng caùch thieát thöïc cuøng vôùi coâng cuoäc caûi toå phuïng vuï vöøa khai dieãn. Nhöng caùc qui taéc môùi lieân quan ñeán vieäc toå chöùc caùc nghi leã vaø söï tham gia tích cöïc cuûa tín höõu, ñaõ laøm naûy sinh nhieàu vaán ñeà lieân quan ñeán Thaùnh nhaïc vaø vai troø thöøa taùc cuûa noù. Nhöõng vaán ñeà naøy coù theå giaûi quyeát ñöôïc neáu moät vaøi nguyeân taéc trong Hieán cheá phuïng vuï lieân quan tôùi ñoù, ñuôïc laøm cho saùng toû hôn. 3. Vì theá Hoäi ñoàng thöïc thi Hieán cheá phuïng vuï, thaønh laäp theo leänh Ñöùc Thaùnh Cha, ñeå nghieân cöùu kyõ hôn caùc vaán ñeà aáy, vaø ñaõ soaïn ra Huaán thò naøy. Ñaây khoâng phaûi laø toaøn boä luaät phaùp veà Thaùnh nhaïc, maø chæ laø baûn aán ñònh caùc qui taéc chính xem ra caàn thieát hôn cho thôøi ñaïi chuùng ta. Huaán thò naøy ñöôïc coi nhö tieáp noái vaø boå tuùc Huaán thò tröôùc cuûa Thaùnh Boä, cuõng do chính Hoäi ñoàng naøy soaïn thaûo vaø coâng boá ngaøy 26.9.1964, ñeå ñieàu chænh cho ñuùng vieäc thöïc thi Hieán cheá phuïng vuï. 4. Mong raèng caùc vò chuû chaên, caùc nhaïc só vaø caùc tín höõu seõ vui loøng ñoùn nhaän caùc qui taéc ñoù vaø ñem ra thöïc haønh. Nhö vaäy ai naáy seõ keát hôïp moïi noå löïc cuûa mình ñeå ñaït tôùi muïc ñích thöïc cuûa Thaùnh nhaïc laø "Toân vinh Thieân Chuùa vaø thaùnh hoùa caùc tín höõu" (1).
I. MOÄT VAØI QUI TAÉC TOÅNG QUAÙT. 5. Leã nghi phuïng vuï seõ mang hình thöùc cao quí hôn, khi ñöôïc cöû haønh keøm theo ca haùt, moãi khi thöøa taùc vieân chu toaøn ñuùng nhieäm vuï cuûa mình, vaø khi coù daân chuùng tham döï (4). Thaät vaäy, döôùi hình thöùc ñoù, lôøi caàu nguyeän ñöôïc dieãn taû thaâm thuùy hôn ; maàu nhieäm phuïng vuï vôùi nhöõng ñaëc ñieåm coù tính caáp baäc vaø coäng ñoàng ñöôïc bieåu loä roõ raøng hôn ; loøng ngöôøi hôïp nhaát vôùi nhau hôn nhôø cuøng haùt chung moät gioïng hôn, nhôø ñöôïc nhìn ngaém veû ñeïp cuûa söï vaät thaùnh maø vöôn tôùi nhöõng thöïc taïi voâ hình. Cuoái cuøng, toaøn boä vieäc cöû haønh bieåu loä tröôùc neàn phuïng vuï thieân quoác ñang ñöôïc hoaøn taát trong thaønh Gieâ-ru-sa-lem môùi, moät caùch roõ raøng hôn. Vì theá, caùc vò chuû chaên phaûi laøm heát söùc mình ñeå ñaït tôùi hình thöùc cöû haønh ñoù. Ngay caû trong nhöõng buoåi cöû haønh khoâng keøm theo ca haùt, nhöng coù giaùo daân tham döï, vaãn phaûi phaân chia caùc chöùc vuï vaø vai troø, nhö khi cöû haønh coù keøm theo ca haùt, nhaát laø phaûi lieäu cho caùc thöøa taùc vieân caàn thieát vaø coù khaû naêng, cuõng nhö lo cho caùc giaùo daân tham döï tích cöïc hôn. Phaûi chuaån bò thieát thöïc cho moãi buoåi cöû haønh trong tinh thaàn hôïp taùc giöõa moïi ngöôøi lieân heä, döôùi quyeàn chæ huy cuûa vò quaûn nhieäm thaùnh ñöôøng, veà maët nghi thöùc cuõng nhö muïc vuï aâm nhaïc. 6. Muoán toå chöùc moät buoåi cöû haønh phuïng vuï cho ñích ñaùng thì tröôùc heát phaûi phaân chia vaø thi haønh caùc chöùc vuï cho ñuùng, khieán moãi thöøa taùc vieân hay moãi tín höõu, khi thi haønh caùc chöùc vuï, seõ chæ laøm vaø laøm heát nhöõng gì thuoäc phaän söï cuûa mình thoâi, chieáu theo baûn tính cuûa söï vaät vaø nhöõng qui taéc phuïng vuï (5). Nhöng coâng vieäc toå chöùc cuõng ñoøi ta phaûi giöõ ñuùng yù nghóa vaø baûn chaát cuûa moãi phaàn vaø moãi baøi haùt, Muoán ñaït muïc ñích aáy thì phaûi haùt thöïc söï, ñaëc bieät nhöõng baûn vaên naøo ñöông nhieân caàn haùt, vaø phaûi toân troïng theå loaïi cuõng nhö hình thöùc cuûa nhöõng baûn vaên ñoù, do baûn tính chuùng ñoøi hoûi. 7. Giöõa nhöõng hình thöùc cöû haønh hoaøn toaøn long troïng maø trong ñoù, taát caû nhöõng gì phaûi haùt ñeàu ñöôïc haùt, vaø hình thöùc ñôn giaûn nhaát khoâng coù ca haùt, coù theå coù nhieàu baäc khaùc nhau, tuøy nhö muoán daønh cho ca haùt moät vò trí lôùn hay nhoû. Tuy nhieân khi choïn nhöõng baøi haùt ñeå haùt, phaûi daønh öu vò cho nhöõng baøi do baûn tính coù taàm quan troïng hôn ; tröôùc heát nhöõng phaàn linh muïc chuû söï hay thöøa taùc vieân haùt vaø giaùo daân thöa ñaùp, thöù ñeán nhöõng baøi do linh muïc vaø giaùo daân cuøng haùt, sau ñoù môùi theâm nhöõng baøi daønh rieâng cho giaùo daân, hoaëc daønh rieâng cho ca ñoaøn. 8. Moãi khi cöû haønh phuïng vuï maø caàn haùt thì coù theå choïn ngöôøi haùt, öu tieân daønh cho nhöõng ngöôøi coù khaû naêng hôn veà maët ca haùt, ñaëc bieät trong nhöõng buoåi cöû haønh khaù long troïng vaø coù nhöõng baøi haùt khoù hôn hay khi phaûi truyeàn thanh, truyeàn hình (6). Neáu khoâng choïn ñöôïc ngöôøi haùt, vaø neáu linh muïc hay thöøa taùc vieân khoâng theå haùt ñuùng, thì vò ñoù coù theå ñoïc maø khoâng haùt nhöõng baøi haùt phaûi haùt, neáu baøi aáy khoù quaù, nhöng phaûi ñoïc lôùn tieáng vaø roõ raøng. Nhöng linh muïc hay thöøa taùc vieân khoâng ñöôïc laøm nhö theá, chæ vì muoán tieän cho mình. 9. Khi choïn baøi haùt cho ca ñoaøn hay giaùo daân, neân löu yù ñeán khaû naêng ca haùt cuûa nhöõng ngöôøi ñoù. Trong caùc leã nghi phuïng vuï, Hoäi Thaùnh khoâng loaïi boû moät loaïi ca nhaïc naøo, mieãn laø loaïi ñoù hôïp vôùi tinh thaàn leã nghi phuïng vuï vaø baûn chaát cuûa moãi phaàn (7), vaø khoâng ngaên trôû giaùo daân tham döï ñuùng möùc vaø tích cöïc (8). 10. Ñeå giuùp tín höõu tích cöïc tham gia phuïng vuï vaø coù hieäu quaû hôn trong möùc ñoä coù theå, neân thay ñoåi caùch thích hôïp nhöõng hình thöùc cöû haønh vaø möùc ñoä tham döï, cuøng löu yù ñeán baäc leã cuûa ngaøy aáy, vaø taàm quan troïng cuûa coäng ñoaøn. 11. Neân nhôù raèng tính chaát quan troïng ñích thöïc cuûa moät buoåi cöû haønh phuïng vuï ít tuøy thuoäc vaøo hình thöùc ca haùt caàu kyø hoaëc phoâ dieãn caùc leã nghi cho ñeïp maét, hôn laø döïa vaøo phong caùch cöû haønh sao cho xöùng ñaùng, trang nghieâm vaø ñaïo ñöùc. Phong caùch naøy nhaèm toaøn boä chính vieäc cöû haønh phuïng vuï, nghóa laø thi haønh moãi phaàn leã nghi theo baûn tính rieâng cuûa nhöõng phaàn aáy. Nôi naøo coù theå laøm ñöôïc , thì raát öôùc mong caùc nôi aáy trình baøy moät hình thöùc phong phuù hôn veà ca haùt vaø ñeïp maét hôn veà nghi leã. Nhöng neáu boû qua, hoaëc thay ñoåi hay cöû haønh khoâng ñuùng caùch moät trong nhöõng yeáu toá cuûa nghi leã phuïng vuï thì chaúng phaûi laø long troïng ñích thöïc nöõa. 12. Chæ Toaø thaùnh môùi coù quyeàn thieát laäp nhöõng nguyeân taéc troïng yeáu vaø toång quaùt ñöôïc xem nhö neàn taûng cuûa Thaùnh nhaïc, hôïp vôùi nhöõng qui taéc ñaõ ban haønh vaø ñaëc bieät hôïp vôùi Hieán Cheá Phuïng vuï. Caùc Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc ñòa phöông coù thaåm quyeàn vaø thaønh laäp hôïp phaùp, cuõng nhö Giaùm muïc ñöôïc quyeàn ra luaät leã cho Thaùnh nhaïc theo caùc giôùi haïn ñaõ aán ñònh. II. CAÙC NGÖÔØI CÖÛ HAØNH PHUÏNG VUÏ . 13. Caùc leã nghi phuïng vuï laø nhöõng vieäc cöû haønh cuûa Giaùo Hoäi. Nghóa laø cuûa daân thaùnh, ñöôïc qui tuï vaø toå chöùc döôùi quyeàn chuû toïa cuûa Giaùm muïc hay Linh muïc. Trong caùc leã nghi phuïng vuï, caùc ngöôøi sau ñaây chieám moät vò trí ñaëc bieät : Linh muïc vaø caùc thöøa taùc vieân, vì chöùc thaùnh cuûa hoï, roài ñeán ngöôøi ñoïc saùch thaùnh, daãn leã vaø caùc ngöôøi thuoäc ca ñoaøn, vì thöøa taùc vuï cuûa hoï (9). 14. Linh muïc chuû teá chuû toïa coäng ñoàng nhö ngöôøi ñaïi dieän Ñöùc Kitoâ. Nhöõng lôøi kinh Linh muïc haùt hay ñoïc cao gioïng, moïi ngöôøi phaûi kính caån, chaêm chuù laéng nghe, vì nhöõng lôøi ñoù ñöôïc ñoïc leân nhaân danh toaøn theå daân thaùnh vaø moïi ngöôøi tham döï (10). 15. Caùc tín höõu chu toaøn nhieäm vuï phuïng vuï cuûa mình, nhôø tham gia troïn veïn, yù thöùc vaø tích cöïc, nhö baûn chaát cuûa chính phuïng vuï ñoøi hoûi. Ñoù cuõng laø moät quyeàn lôïi vaø moät boån phaän cuûa daân Kitoâ giaùo, do pheùp thaùnh taåy ñaõ laõnh nhaän.
16. Thaät khoâng coù gì töng böøng vaø vui veõ hôn trong moät buoåi cöû haønh phuïng vuï maø toaøn theå coäng ñoaøn bieåu loä ñöùc tin vaø loøng ñaïo ñöùc cuûa mình ra baèng lôøi ca tieáng haùt. Bôûi vaäy söï tham gia linh ñoäng cuûa toaøn theå giaùo daân baèng lôøi ca tieáng haùt phaûi ñöôïc trieån khai kyõ löôõng theo thöù töï sau ñaây:
17. Cuõng phaûi döï nghieâm trang thinh laëng (15) vaøo ñuùng luùc. Quaû thaät, nhôø söï thinh laëng ñoù, ngöôøi tín höõu khoâng nhöõng tham döï caùc leã nghi phuïc vuï nhö khaùn giaû caâm nín vaø xa laï, nhöng keát hôïp maät thieát hôn vôùi maàu nhieäm ñang cöû haønh nhôø tình traïng noäi taâm phaùt sinh khi nghe Lôøi Chuùa, nghe haùt vaø nghe ñoïc lôøi nguyeän, vaø nhôø söï keát hôïp thieâng lieâng vôùi chuû söï, khi vò naøy ñoïc nhöõng phaàn daønh rieâng cho mình. 18. Trong soá tín höõu, caùc hoäi vieân cuûa caùc tu hoäi ñôøi, phaûi ñöôïc huaán luyeän ñaëc bieät kyõ caøng veà ca haùt, ñeå hoï coù theå giöõ moät vai troø tích cöïc, naâng ñôõ vaø giuùp giaùo daân tham döï nhieàu hôn nöõa. (16) Phaûi nghieâm tuùc vaø kieân trì huaán luyeän ca haùt cho toaøn theå giaùo daân cuøng moät luùc vôùi vieäc huaán luyeän phuïc vuï, tuøy theo tuoåi taùc, hoaøn caûnh, neáp soáng vaø trình ñoä kieán thöùc toân giaùo cuûa hoï, Nhöõng naêm huaán luyeän ñaàu tieân neân khôûi söï ôû caáp sô ñaúng. (17) 19. Vì vai troø phuïc vuï phaûi ñöôïc chu toaøn, neân ca ñoaøn hoaëc "Ban haùt nhaø nguyeän", hoaëc "Nhoùm ca vieân" caàn ñöôïc löu taâm ñaëc bieät. Nhieäm vuï cuûa ca ñoaøn caøng theâm quan troïng vaø giaù trò, sau nhöõng quyeát ñònh cuûa Coâng Ñoàng veà vieäc caûi toå phuïng vuï. Quaû theá, ca ñoaøn phaûi coù boån phaän phaûi haùt ñuùng nhöõng phaàn daønh rieâng cho mình tuøy theo caùc loaïi baøi haùt, vaø giuùp tín höõu tham gia tích cöïc vaøo vieäc ca haùt. Do ñoù :
20. Nhöõng "Ban haùt nhaø nguyeän" voán coù saün ôû nhöõng vöông cung thaùnh ñöôøng, caùc nhaø thôø chaùnh toaø, caùc ñan vieän vaø caùc ñaïi giaùo ñöôøng khaùc, ñaõ taïo ñöôïc tieáng taêm löøng laãy qua caùc theá kyû, vì ñaõ gìn giöõ vaø vun troàng moät kho taøng aâm nhaïc giaù trò voâ song. Phaûi duy trì nhöõng ban ñoù theo caùc qui taéc rieâng vaø coå truyeàn cuûa chuùng, vaø caùc ñaáng baûn quyeàn ñòa phöông neân thöøa nhaän, ñeå laøm cho vieäc cöû haønh caùc nghi leã phuïng vuï theâm toát ñeïp. Caùc vò quaûn nhieäm nhaø thôø vaø chöôûng söï caùc thaùnh ñöôøng neân lieäu cho giaùo daân luoân luoân tham gia ca haùt, ít laø nhöõng baøi deã haùt daønh rieâng cho hoï. 21. Nôi naøo thieáu phöông tieän ñeå thaønh laäp moät ca ñoaøn khieâm toán, thì phaûi lieäu cho coù ít nhaát moät hoaëc hai ca vieân ñöôïc huaán luyeän vöøa ñuû. ca vieân ñoù phaûi coù theå xöôùng leân moät vaøi baøi ñôn giaûn cho caùc tín höõu tham gia, ñoàng thôøi cuõng phaûi bieát ñieàu khieån vaø yeåm trôï cho caùc tín höõu ñoù nöõa. Trong nhöõng nhaø thôø ñaõ coù saún moät ca ñoaøn cuõng neân coù moät ca vieân nhö theá, nhaèm khi cöû haønh phuïng vuï maø ca ñoaøn khoâng giuùp ñöôïc, thì cuõng coù theå cöû haønh caùch long troïng naøo ñoù, khi coù baøi haùt xen vaøo. 22. Tuøy theo taäp quaùn cuûa moãi quoác gia, vaø tuøy theo nhöõng tröôøng hôïp khaùc nöõa, nhoùm ca vieân coù theå goàm hoaëc nam giôùi vaø thieáu nhi, hoaëc chæ toaøn nam giôùi, hoaëc chæ otaøn thieáu nhi , hoaëc nam giôùi vaø nöõ giôùi, hoaëc nôi naøo hoaøn caûnh ñoøi hoûi thöïc söï, chæ coù nöõ giôùi maø thoâi. 23. Tuøy caùch xeáp ñaët moãi nhaø thôø, nhoùm ca vieân seõ ñöôïc xeáp choã theá naøo :
24. Ngoaøi vieäc huaán luyeän veà aâm nhaïc, cuõng phaûi lo cho caùc ca vieân ñöôïc huaán luyeän töông xöùng veà phuïng vuï vaø ñaïo ñöùc, ngoõ haàu khi chu toaøn chöùc naêng phuïng cuûa mình, chaúng nhöõng hoï seõ laøm cho caùc buoåi cöû haønh nghi leã theâm ñeïp, vaø ñem laïi cho tín höõu moät taám göông toát, maø chíùnh hoï cuõng ñöôïc lôïi ích thaät söï veà ñöôøng thieâng lieâng nöõa. 25. Ñeå thöïc hieän deã daøng hôn vieäc huaán luyeän ñoù, veà maët kyõ thuaät cuõng nhö ñaïo ñöùc, caùc hieäp hoäi thaùnh nhaïc giaùo phaän, quoác gia hay quoác teá, nhaát laø nhöõng hieäp hoäi ñaõ ñöôïc Toøa Thaùnh coâng nhaänvaø nhieàu laàn giôùi thieäu phaûi goùp phaàn hôïp taùc. 26. Linh muïc chuû teá, caùc thöøa taùc vieân coù chöùc thaùnh vaø caùc ngöôøi haàu leã, ngöôøi ñoïc saùch thaùnh, caùc ngöôøi thuoäc nhoùm ca vieân, cuõng nhö ngöôøi daãn leã, phaûi ñoïc thaät roõ raøng caùc baûn vaên ñaõ chæ ñònh, ngoõ haàu daân chuùng coù theå thöa ñaùp deã daøng vaø töï nhieân khi nghi thöùc ñoøi hoûi. Linh muïc chuû teá vaø caùc thöøa taùc vieân thuoäc moïi caáp neân haùt vôùi giaùo daân vaø toaøn theå coäng ñoàng tín höõu khi hoï cuøng haùt. (19)
|