7.2.2. Veà maët tích cöïc, Hieán cheá Phuïng vuï, sau khi ñeà caäp tôùi söï quan taâm cuûa caùc Giaùo hoaøng ñeå laøm saùng toû vai-troø thöøa-taùc (munus ministeriale) cuûa thaùnh nhaïc trong phuïng töï, ñaõ vieát nhö sau :

" Thaùnh nhaïc caøng gaén lieàn chaët cheõ vôùi hoaït ñoäng phuïng vuï bao nhieâu, thì laïi caøng thaùnh thieän baáy nhieâu, hoaëc baèng caùch cung öùng cho lôøi kinh nguyeän moät caùch dieãn taû thaám thía hôn (orationem suavius exprimens), hay giuùp cho söï ñoàng taâm nhaát trí ñöôïc thuaän lôïi hôn, hoaëc baèng caùch laøm cho caùc nghi leã ñöôïc long troïng hôn"

Trong Phuïng vuï, aâm nhaïc phuïc vuï caùc nghi leã, chöù khoâng ngöôïc laïi. Nguyeân nghóa cuûa chöõ thöøa-taùc (ministeriale) laø phuïc vuï. Thaùnh nhaïc laø moät "dòch vuï", chæ trôû neân thaùnh thieän khi noù goùp phaàn phuïc vuï caùc nghi leã moät caùch khieâm toán (1)

Chuùng ta bieát, trong Thaùnh leã, coù nhieàu "haønh vi ngoân töø" khaùc nhau (actes de parole, xem Universa Laus 7.3 trang 16) nhö coâng boá, suy nieäm, xöôùng vònh, ngôïi ca, tung hoâ, ñoái ñaùp... cuõng nhö coù nhieàu "Khoaûng thôøi gian nghi thöùc" (moments rituels) khaùc nhau nhö nghi thöùc ñaàu leã, caùc cuoäc tieáp röôùc nhaäp leã, tieán leã, hieäp leã, caùc lôøi khaån caàu, caùc giaây phuùt thinh laëng...

Qui cheá toång quaùt saùch leã Roâma chæ thò roõ raøng :" Khi linh muïc, ngöôøi giuùp leã hay moïi ngöôøi phaûi ñoïc (2) caùc baûn vaên caùch roõ raøng vaø lôùn tieáng, thì phaûi lieäu sao cho gioïng mình phuø hôïp vôùi töøng loaïi baûn vaên, tuøy nhö ñoù laø baøi ñoïc, lôøi nguyeän, lôøi nhaén nhuû, lôøi tung hoâ, hay baøi haùt, ñoàng thôøi cuõng phaûi phuø hôïp vôùi hình thöùc cöû haønh vaø tính caùch long troïng cuûa buoåi leã. Ngoaøi ra, coøn phaûi ñeå yù ñeán tính chaát cuûa caùc ngoân ngöõ khaùc nhau vaø caùch caûm nghó cuûa moãi daân toäc" (soá 18)

" Trong caùc cöû chæ, coøn coù caùc haønh ñoäng, nhö vieäc linh muïc tieán tôùi baøn thôø, vieäc daâng leã phaåm vaø vieäc giaùo daân tieán leân hieäp leã. Neân lieäu sao cho caùc haønh ñoäng ñoù dieãn ra caùch ñeïp ñeõ, keøm theo nhöõng baøi haùt xöùng hôïp nhö quy luaät daõ aán ñònh cho töøng vieäc". (soá 22)

Chaúng haïn, khi "ñoïc" lôøi nguyeän hoaëc khi ñoái ñaùp vôùi tín höõu, chuû teá khoâng neân ngaân nga leân xuoáng quaù daøi doøng, maø chæ neân duøng gioïng "ngaâm vònh" ñôn sô, moãi chöõ thöôøng moät vaøi daáu nhaïc, ñeå cho ngoân ngöõ ñöôïc tröïc tieáp, töï nhieân.

Nhöng khi tung hoâ, thì aâm nhaïc phaûi huøng hoàn hôn, roän raøng hôn, xaùc quyeát hôn. Nhaïc môùi, vôùi tieát taáu chöa ñeàu, coù veû phuø hôïp vôùi ngöõ-ñieäu tung-hoâ hôn laø ngöõ-ñieäu ñoái daùp (trong Thaùnh leã, ta coù nhieàu choã tung hoâ nhö sau caùc baøi ñoïc, tung hoâ Tin möøng (Halleluia), sau daâng baùnh, daâng röôïu, sau lôøi Tieàn tuïng, sau Truyeàn pheùp, sau Vinh-tuïng-ca "chính nhôø Ñöùc Kitoâ...",sau kinh Laïy Cha).

Ca nhaäp leã laø moät baøi ca tieáp röôùc "môû ñaàu cho vieäc cöû haønh phuïng vuï, giuùp coäng ñoaøn hieäp nhaát, ñöa taâm hoàn hoï vaøo maàu nhieäm cuûa muøa phuïng vuï hay ngaøy leã" (QCTQSLR soá 25). Baøi haùt coù tính thaùnh thieän khoâng chæ khi lôøi ca phuø hôïp vôùi yù nghóa muøa phuïng vuï hay ngaøy leã, maø nhaát laø khi aâm nhaïc "giuùp coäng ñoaøn hieäp nhaát", taïo ñöôïc baàu khí xöùng hôïp cuûa muøa phuïng vuï (Muøa Giaùng sinh, Muøa Phuïc sinh khaùc vôùi Muøa Voïng, Muøa Chay), cuõng nhö cuûa ngaøy leã (leã an taùng khaùc vôùi leã cöôùi, chaúng haïn). Nhöng caùi baàu khí chung môû ñaàu cho moïi thaùnh-leã vaãn laø nieàm haân hoan, khi thì thaàm kín chôø ñôïi (Muøa Voïng, Muøa Chay), khi thì thanh thoaùt eâm ñeàm (Muøa Giaùng Sinh), khi thì buøng noå röïc rôõ (Muøa Phuïc Sinh). Noùi theo lôøi cuûa Thoâng caùo 58/88 cuûa Ñöùc Coá Toång GM Nguyeãn Vaên Bình thì baøi Ca nhaäp leã "coù muïc ñích qui-tuï vaø chuaån bò vieäc cöû haønh, neân caùch chung phaûi vui töôi vaø loâi cuoán"

Traùi laïi, Thaùnh-vònh Ñaùp ca, vì laø "thaønh phaàn troïn veïn cuûa phuïng-vuï Lôøi Chuùa...,vì moãi baûn vaên thaùnh vònh ñeàu lieân-quan tröïc-tieáp vôùi moãi baøi ñoïc, neân vieäc löïa choïn thaùnh vònh tuøy thuoäc caùc baøi ñoïc". (QCTQSLR soá 36). Ñaøng khaùc, chöùc naêng Thaùnh Vònh Ñaùp Ca laø ñaùp laïi Lôøi Chuùa trong suy nieäm, nghieàn ngaãm. Khoâng phaûi laø moät baøi haùt keøm theo nghi thöùc, maø laø moät baøi haùt laøm thaønh nghi-thöùc. Tieát-taáu khoaùng ñaït (rythme libre) vôùi nhòp ñoä khoan thai xem ra phuø hôïp vôùi ñoäng taùc phuïng-vuï naøy hôn laø moät baøi haùt quaù soâi noåi, nhanh goïn, nhö laø "haùt cho coù haùt"...