Huaán thò veà "AÂm nhaïc trong Phuïng vuï" naêm 1967, coù vieát nhö sau :" Thaùnh nhaïc laø loaïi aâm nhaïc, do ñöôïc saùng taùc ñeå cöû haønh vieäc phuïng thôø Chuùa, neân coù caùc tính chaát thaùnh thieän vaø ngheä thuaät " (soá 4a). Huaán thò naøy laáy laïi 2 trong 3 ñaëc tính cuûa thaùnh nhaïc, do ÑGH Pio X neâu leân trong Töï saéc "Tra le sollecitudini" naêm 1903 (ñaëc tính thöù 3 laø tính phoå quaùt khoâng coøn ñöôïc nhaéc tôùi nöõa). Tính ngheä thuaät duøng ôû ñaây laø ñeå "chuyeån dòch" caùc töø "bonitas formae". ÑGH Pio X giaûi thích tieáp : "Thaùnh nhaïc phaûi laø moät ngheä thuaät ñích thöïc, thieáu noù thì thaùnh nhaïc khoâng theå gaây ñöôïc hieäu quaû treân taâm hoàn ngöôøi nghe, thöù hieäu quaû maø Giaùo Hoäi nhaém ñaït ñöôïc khi ñem ngheä thuaät aâm thanh vaøo trong phuïng vuï cuûa mình".

Ngheä thuaät ñích thöïc, khoâng phaûi laø thöù ngheä thuaät vò ngheä thuaät suoâng, maø laø thöù ngheä thuaät vò nhaân sinh, ngheä thuaät phuïc vuï con ngöôøi, phuïc vuï caùc nghi leã phuïng vuï, giuùp con ngöôøi toân vinh Thieân Chuùa vaø thaùnh hoùa baûn thaân mình. Noùi theo loái noùi coå "laø giuùp con ngöôøi vöôït qua nhöõng thöïc taïi töï nhieân höõu hình maø vöôn tôùi caùc thöïc taïi sieâu nhieân, voâ hình". Vì theá maø ngöôøi ta coøn goïi ñaây laø moät thöù ngheä thuaät chöùc naêng (art fonctionnel, chöõ cuûa Lm Joseph Geùlineau), vì noù phaûi hoaøn thaønh moät soá nhieäm vuï do vai troø thöøa taùc cuûa thaùnh nhaïc trong phuïng vuï ñoøi hoûi.

7.3.2. Ngheä thuaät chöùc naêng

Huaán thò 1967 noùi roõ hôn veà vai troø cuûa aâm nhaïc :" Leã nghi phuïng vuï seõ mang moät hình thöùc cao quí hôn, khi ñöôïc cöû haønh keøm theo ca haùt, khi moãi thöøa taùc vieân chu toaøn ñuùng nhieäm vuï cuûa mình, vaø khi coù daân chuùng tham gia.

"Thaät vaäy, döôùi hình thöùc ñoù, lôøi kinh ñöôïc dieãn taû thaám thía hôn, maàu nhieäm phuïng vuï vôùi nhöõng ñaëc ñieåm coù tính caáp baäc vaø tính coäng ñoàng ñöôïc bieåu loä roõ raøng hôn, loøng ngöôøi hôïp nhaát vôùi nhau saâu xa hôn nhôø cuøng ñoàng thanh ca haùt vôùi nhau, tinh thaàn con ngöôøi ñöôïc naâng cao deã daøng hôn, töø veû ñeïp cuûa caùc thöïc taïi höõu hình vöôn tôùi nhöõng thöïc taïi voâ hình, cuoái cuøng, toaøn boä cuoäc cöû haønh bieåu thò tröôùc, moät caùch roõ raøng hôn, neàn phuïng vuï thieân quoác ñang ñöôïc hoaøn taát trong thaønh Gieâ-ru-sa-lem môùi. "(soá 5)

Trong ñoaïn treân, chuùng ta thaáy Huaán thò ñaõ laáy laïi 3 yù chính maø Coâng ñoàng Vaticanoâ II ñaõ baøy toû lieân quan ñeán vai troø cuûa aâm nhaïc:

7.3.3. Caùc chöùc naêng chính

a) Thaám thía hôn

"AÂm nhaïc coù khaû naêng laøm cho lôøi noùi bình thöôøng coù söùc dieãn caûm hôn, deã ñi saâu vaøo loøng ngöôøi, deã ñaùnh ñoäng con tim ngöôøi nghe : noù khoâng nhöõng coù khaû naêng phoâ dieãn noäi dung tri thöùc cuûa lôøi ca, maø nhaát laø noù coøn coù khaû naêng taùc ñoäng leân yù chí, leân con tim, leân taám loøng, leân tình caûm cuûa con ngöôøi, vaø nhö vaäy coù söùc caûm hoùa loøng ngöôøi, thuùc ñaåy hoï soáng vaø haønh ñoäng theo nhöõng caûm xuùc do aâm nhaïc khôi daäy trong hoï. Söï "thaám thía hôn" cuûa ca haùt laø ôû choã ñoù ; noù laøm cho ta thích nghe hôn, noù laøm cho lôøi kinh deã dieãn taû hôn ñoái vôùi ngöôøi ñoïc, vaø deã "loït tai" ñoái vôùi ngöôøi nghe. Thöù aâm nhaïc naøo maø ngöôøi haùt khoâng haùt "ngon mieäng", ngöôøi nghe khoâng nghe ñöôïc "loït tai" do treïo lôøi roái tieáng, thì thöù aâm nhaïc ñoù khoù laøm troïn vai troø thöøa taùc cuûa mình trong phuïng vuï".

b) Ñoàng taâm nhaát trí hôn :

" Khi cuøng ñoïc chung moät lôøi kinh, ñaõ coù moät söï ñoàng thanh. Nhöng khi haùt chung, thì laïi coù theâm söï coá gaéng, söï yù thöùc, söï töø boû mình ñeå daán thaân hôn vaøo taäp theå. Haùt ñoøi hoûi moãi ngöôøi phaûi töø boû cung gioïng bình thöôøng khi noùi khi ñoïc, cung gioïng rieâng cuûa caù nhaân, ñeå hoøa nhaäp vaøo cung gioïng chung cuûa taäp theå. Ca haùt giuùp chuùng ta tham gia, hoøa nhaäp vaøo coäng ñoaøn Daân Chuùa. Dr Helmut HUCKE, thuoäc vieän nghieân cöùu aâm nhaïc cuûa ñaïi hoïc Francfort-sur-le-Main beân Taây Ñöùc, cuõng laø Phoù Giaùm Ñoác veà Phuïng vuï cuûa taïp chí Concilium, ñaõ noùi nhö sau :"Sau vieäc röôùc leã, ca haùt chung laø hình thöùc giuùp moãi caù nhaân tham gia vaøo phuïng vuï moät caùch saâu saéc nhaát..." (Le Chant liturgique apreøs Vatican II, Paris 1966, trang 38-39). AÂm nhaïc giuùp cho söï ñoàng taâm nhaát trí thuaän lôïi hôn töùc laø caùch theá giuùp coäng ñoaøn tham gia soáng ñoäng vaø tích cöïc vaøo Phuïng vuï. Ca haùt trong Phuïng vuï phaûi caøng ngaøy caøng giuùp cho tín höõu tham gia nhieàu hôn, baèng nhöõng lôøi ñoái ñaùp, tung hoâ, caû nhöõng baøi haùt vôùi nhöõng Ñ.K vöøa taàm cuûa coäng ñoaøn, vôùi söï naâng ñôõ, hoã trôï, boå tuùc cuûa ca ñoaøn vaø nhaïc coâng."

c) Long troïng hôn :

" Söï long troïng, trang troïng, ñoøi hoûi aâm nhaïc. AÂm nhaïc caàn ñeå dieãn taû, bieåu loä tính caùch leã laïc cuûa moät soá bieán coá quan troïng trong ñôøi soáng cuûa moät gia ñình, moät taäp theå, moät quoác gia ... khoâng phaûi chæ thuaàn tuùy taïo neân moät "khung caûnh aâm thanh" naøo ñoù gaây söï chuù yù vaø tuï taäp cuûa nhöõng ngöôøi toø moø, maø chính yeáu muoán trang troïng bao nhieâu thì aâm nhaïc phaûi coù chaát löôïng baáy nhieâu. Ñoøi hoûi toái thieåu laø phaûi coù moät trình ñoä thaønh thaïo naøo ñoù trong ca haùt cuõng nhö taáu ñaøn (maitrise en matieøre de technique musicale), ñoù laø chöa noùi ñeán tính ngheä thuaät trong dieãn taáu. Muoán cho buoåi leã caøng long troïng, thì ngoaøi vaán ñeà toå chöùc traät töï... thì nhöõng ngöôøi ñaøn cuõng nhö ngöôøi haùt phaûi chuaån bò chu ñaùo, töø khaâu hoïc taäp, huaán luyeän kyõ thuaät, cho ñeán khaâu taäp döôït chung vôùi nhau cho coù ngheä thuaät. Neáu khoâng, aâm nhaïc seõ khoâng laøm troïn phaän vuï thöøa taùc cuûa mình trong Phuïng vuï.

Ba chöùc naêng treân cuûa aâm nhaïc khoâng taùch rôøi nhau, nhöng ñoàng boä vôùi nhau, nhöng coù luùc chöùc naêng naøy troåi hôn chöùc naêng kia." (Caùc vaán ñeà lieân quan ñeán vieäc theå hieän aâm nhaïc trong PV, XT, Daãn vaøo Thaùnh nhaïc tr.48) (coøn tieáp)