"Vôùi Saøi Goøn, Noel ñeán töø raát sôùm. Thaùng 10, 11 ñöôøng phoá Saøi Goøn ñaõ baøy baùn caây thoâng nhöïa, ñeøn maøu vaø caû oâng giaø Noel. Vôùi Haø Noäi, Noel ñeán muoän maøng trong caùi laïnh cuûa ñaát trôøi. Thaät theá ñaõ 20, 21 thaùng 12 maø cuïm töø Noel chæ nghe thaáy trong nhöõng caâu heïn hoø cuûa töøng nhoùm baïn. Treân ñöôøng phoá, dòp leã naøy chaúng daãn ñeán moät söï thay ñoåi naøo. Phoá Löông Vaên Can, phoá taäp trung baùn ñoà chôi lôùn nhaát Haø noäi, nhöng cuõng chæ baøy baùn vaøi caây thoâng nhöïa khaúng khiu, ñöùng xa laï run raåy. ÔÛ nhieàu gia ñình, leã Noel khoâng laøm thay ñoåi nhöõng thoùi quen cuûa ngaøy thöôøng, noù döôøng nhö coøn xa laï trong tieàm thöùc cuûa hoï. Vôùi phaàn lôùn, Noel chæ coù nghóa laø moät dòp ñeå xuoáng ñöôøng trình dieãn moát, ñeå quaäy phaù. Chæ moät phaàn naøo trong soá hoï ñeán laéng nghe tieáng chuoâng töø nhaø thôø lôùn, ñeå caàu nguyeän nhöõng ñieàu toát laønh.

Giaùng sinh, muøa cuûa leã hoäi, cuûa nhöõng dòp vui, nhöng coù leõ noù khoù xen vaøo cuoäc soáng cuûa ngöôøi Haø noäi, cuûa ngöôøi daân xöù Baéc." (Kim Trung vaø Leâ Quang, Thanh nieân soá 151 Chuùa nhaät 25/12/1994, muïc Vaên hoùa vaø Ngheä thuaät baøi Haø noäi, Muøa Noel 94, trang 5)

Qua ñoaïn baùo trích daãn treân ñaây ta thöû ñoái chieáu caûnh möøng leã Giaùng sinh cuûa ngöôøi coù ñaïo vôùi khoâng coù ñaïo xem khaùc nhau ôû choã naøo, vaø ngöôøi coù ñaïo phaûi möøng leã Giaùng sinh laøm sao môùi ñuùng nghóa vaø sinh nhieàu ôn ích thieâng lieâng.

Veà ñieåm thöù nhaát, ngöôøi khoâng coù ñaïo vôùi ngöôøi coù ñaïo möøng leã khaùc nhau theá naøo thì ñoaïn baùo môùi trích daãn cuõng ñuû ñeå cho thaáy. Ñaïi khaùi ñoái vôùi ngöôøi mieàn Baéc noùi chung thì moät laø leã Giaùng sinh coøn xa laï chöa ñi vaøo ñôøi soáng hay coù chaêng thì cuõng chæ laø moät dòp vui chôi aên dieän nhö caùc leã hoäi khaùc maø thoâi. Chæ coù moät soá ít ngöôøi ñeán nhaø thôø ñeå caàu nguyeän. Hai laø, ôû nhöõng vuøng töông ñoái coøn ñoâng ngöôøi coù ñaïo, chaéc haún ngöôøi ta vaãn coøn giöõ truyeàn thoáng xöa, coù leã toái, leã ñeâm, cuõng keát ñeøn, laøm hang ñaù, haùt nhöõng baøi ca Giaùng sinh v.v... Coøn ôû mieàn Nam thì khoâng thaáy khaùc bao nhieâu, coù ñaïo cuõng ñi nhaø thôø khoâng coù ñaïo cuõng vaøo nhaø thôø ñeâm Giaùng sinh. Roài coù ñaïo hay khoâng coù ñaïo, nhieàu nôi, nhieàu ngöôøi cuõng döïng caây thoâng, baøy hang ñaù. ÔÛ thaønh phoá naøy, ñeâm Giaùng sinh ngöôøi ta ñi laïi ôû ngoaøi ñöôøng vui chôi, aên uoáng cho ñeán saùng.

Noùi toùm laïi, ñoái vôùi ngöôøi coù ñaïo, Giaùng sinh coù phaûi laø nhö theá khoâng ? Ñuùng ra khoâng phaûi laø nhö theá, nhöng thöïc teá laïi laø nhö theá ñoù.

Vì vaäy, ngöôøi coù ñaïo phaûi nghó khaùc vaø phaûi laøm khaùc, neáu muoán cho ngaøy ñaïi leã naøy coù moät yù nghóa cao caû vaø sinh nhieàu ôn ích cho mình. ta.

Thöïc theá, Giaùng sinh khoâng phaûi laø moät buoåi leã maø thoâi nhöng coøn laø moät muøa leã vôùi raát nhieàu maàu nhieäm ñaày yù nghóa, naøo laø maàu nhieäm Caùc Thaùnh anh haøi, Thaùnh Gia thaát, Ñöùc Meï Chuùa Trôøi, Hieån linh, Chuùa chòu pheùp Röûa. Taát caû ñeàu laø nhöõng bieán coá troïng ñaïi lieân quan ñeán maàu nhieäm Nhaäp theå. Vaäy, ngoaøi nhöõng caùi naêm naøo cuõng nhö naêm naøo ra, coøn moät caùi khaùc coù yù nghóa beàn vöõng hôn. Döïa vaøo caùc söï vieäc trong baøi Tin Möøng theo thaùnh Lu-ca 2,1-20 chung quanh bieán coá giaùng sinh, ta coù theå tìm ra yù nghóa ñoù. Sau ñaây laø nhöõng söï vieäc :

Hoaøng ñeá AÂu-guùt-toâ ra chieáu chæ kieåm tra daân soá.
Ñöùc Meï vaø Thaùnh Giu-se veà queâ höông cuûa doøng hoï ôû Beâ-lem ñeå laøm soå nhö luaät truyeàn.
Ñöùc Meï ñeán ngaøy sinh maø khoâng tìm ñöôïc choã troï phaûi ra hang ñaù, sinh con trong maùng chieân löøa.
Caùc muïc ñoàng ñöôïc baùo tin vui.
Hoï tôùi Beâ-lem ñeå xem söï vieäc ñaõ xaûy ra.
Sau khi ñöôïc chöùng kieán, hoï loan tin cho moïi ngöôøi bieát.
Ñöùc Meï ghi nhôù vaø giöõ kyõ trong loøng nhöõng söï vieäc môùi xaûy ra.
Caùc muïc ñoàng ra veà, ngôïi khen taï ôn Thieân Chuùa.

Thu toùm laïi taùm söï kieän trong baøi Tin Möøng naøy, thieát töôûng ta coù theå coù nhöõng yù nghó nhö sau :

Chuùa Cöùu Theá ñaõ choïn thaân phaän laøm ngöôøi gioáng heät nhö phaàn ñoâng chuùng ta : cha meï bình thöôøng, daân toäc nhoû beù, khoâng laãy löøng taêm tieáng gì hôn ai.

Ngöôøi choïn nhöõng keû ñôn sô beù moïn, taàm thöôøng khoâng maáy ai ñeå yù ñeán, ñeå baùo cho tin möøng troïng ñaïi. Hoï laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân ñöôïc bieát tin vui bao theá heä mong chôø. Ñoù laø ñaùm muïc ñoàng ôû vuøng Beâ-lem.

Chuùa che daáu vinh quang choùi loïi cuûa Ngöôøi trong taám thaân beù boûng cuûa moät haøi nhi, ñeå daïy chuùng ta moät baøi hoïc veà söï ñôn sô nhoû beù.

Ñöùc Meï nhìn xem, suy nghó vaø giöõ trong loøng nhöõng söï vieäc ñaõ xaûy ra.

Xuyeân qua caùc yù nghó ñoù, ta coù theå keát luaän :

Khoâng caàn phaûi laø ngöôøi giaàu sang quyeàn quyù môùi neám caûm ñöôïc nieàm vui thanh thoaùt, bình an, vì Chuùa daønh thöù naøy cho ngöôøi beù moïn, bieát ñaët nieàm tin nôi Ngöôøi.

Quyeàn naêng cuûa Chuùa bieåu loä ra trong caùi ñôn sô, beù nhoû taàm thöôøng. Ngöôøi ta coù theå tìm ñöôïc haïnh phuùc chaân thaät vaø beàn vöõng beân ngoaøi danh voïng, tieàn baïc, ñòa vò, thuù vui vaät chaát, nhö Döùc Meï Ma-ri-a laø ngöôøi ñaõ bieát nhìn xem vaø suy nghó veà nhöõng söï vieäc môùi xaûy ra lieân quan ñeán Haøi nhi con mình.

"Chuùa ñaõ cho moät treû thô chaøo ñôøi, ñaõ ban taëng moät ngöôøi con ñeå cöùu ta"(Is 9,5). Lôøi naøy ñaõ ñöôïc loan baùo töø laâu tröôùc. Sau moät thôøi gian khaù daøi, lôøi ñoù ñaõ ñöôïc thöïc hieän ñeâm nay, möøng kyû nieäm laàn thöù 1996.

Söï vieäc xaûy ra theá naøo thì saùch Tin Möøng theo thaùnh Lu-ca 2, 1-14, thuaät laïi nhö sau :"Baø Ma-ri-a ñaõ tôùi ngaøy maõn nguyeät khai hoa. Baø sinh con trai ñaàu loøng, laáy taû boïc con, roài ñaët naèm trong maùng coû, vì hai oâng baø khoâng tìm ñöôïc choã trong quaùn troï."

Trong vuøng aáy, coù nhöõng ngöôøi chaên chieân thöùc ñeâm ngoaøi trôøi canh giöõ ñaøn vaät. Boãng söù thaàn Chuùa hieän ra ñöùng beân hoï, vaø vinh quang cuûa Chuùa bao truøm chung quanh, khieán hoï kinh khieáp haõi huøng. Nhöng söù thaàn baûo hoï : "Anh em ñöøng sôï. Naøy toâi baùo cho anh em moät tin möøng troïng ñaïi, cuõng laø tin möøng cho toaøn daân : hoâm nay Ñaáng cöùu ñoä anh em ñaõ ra ñôøi trong thaønh vua Ña-vít, Ngöôøi laø Ñaáng Ki-toâ, laø Ñöùc Chuùa..."

Caûnh töôïng vaø nhöõng lôøi leõ aáy ñoái vôùi toâi ñaõ quaù quen thuoäc, vì coù naêm naøo toâi khoâng nhìn xem vaø nghe ñoïc laïi ñaâu ? Nhöng neáu chæ nhìn xem vaø nghe ñoïc laïi khoâng thoâi thì coù khaùc chi nhìn xem moät caûnh töôïng vui maét hay caûm ñoäng ôû ngoaøi phoá, hoaëc nghe ñoïc laïi moät baûn tin quan troïng hay ñaùng chuù yù trong moät tôø baùo, hoaëc treân ñaøi phaùt thanh. Neân caûnh töôïng vaø tin möøng Chuùa giaùng sinh ñeâm hoân nay phaûi coù moät caùi gì khaùc bieät vaø hôn theá nöõa. Caùi khaùc bieät vaø caùi theá hôn ñoù, laø caûnh töôïng vaø baûn tin tuy ñaõ qua töø gaàn hai ngaøn naêm nay nhöng baây giôø vaãn coøn hieän taïi vaø coù söùc aûnh höôûng ñeán ñôøi soáng cuûa bieát bao ngöôøi.

Quaû vaäy, ngaøy nay nhìn vaøo hang ñaù vaø nghe laïi lôøi Tin Möøng lieân quan ñeán caûnh Chuùa giaùng sinh, toâi vaãn coøn röng röng caûm ñoäng vaø töôûng chöøng nhö söï vieäc vöøa môùi xaûy ra hoâm qua hay ñang dieãn ra tröôùc maét. Caûnh cô haøn cuûa Con Thieân Chuùa raát möïc giaøu sang vaãn coøn ñoù trong nhöõng phaàn thaân theå ngheøo ñoùi, oám ñau khoå sôû cuûa Ngöôøi, Ngöôøi ñaõ töï boùc loät mình ñeå trôû neân ngheøo heøn vì chuùng ta. Ngöôøi ñaõ baèng loøng chaáp nhaän caûnh bò coi khinh, coi thöôøng, bò töø choái vaø khoâng ñöôïc ai ñeám xæa, thaäm chí moät choã ôû coûn con trong moät quaùn troï vaøo moät ñeâm ñoâng ñeå môû maét chaøo ñôøi cuõng khoâng coù. Nhöng Ngöôøi ñaõ cam chòu heát. Ñeå laøm gì ? Ñeå noùi raèng Ngöôøi gaàn guõi nhöõng ai baàn cuøng cô khoå, Ngöôøi chia seû thaân phaän cuûa hoï, ñoàng hoùa vôùi hoï vaø ñem laïi cho hoï nieàm hy voïng lôùn lao, moät tin vui giaûi thoaùt nhö lôøi tieân baùo cuûa ngoân söù I-sa-i-a : "Ñoaøn daân ñang laàn böôùc giöõa toái taêm ñaõ thaáy moät aùnh saùng huy hoaøng; ñaùm ngöôøi soáng laàm than trong vuøng boùng toái, nay ñöôïc aùnh saùng böøng leân chieáu roïi. Chuùa ñaõ ban cho hoï chöùa chan nieàm hoan hyû..., vì caùi aùch ñeø leân coå daân, caây gaäy ñaäp xuoáng vai hoï, vaø ngoïn roi cuûa keû haø hieáp, Chuùa ñeàu beû gaõy nhö trong ngaøy chieán thaéng quaân Ma-ñi-an." (Is 9,1-3)

Coù ñuùng nhö vaäy khoâng ? Ñuùng, vì nhöõng keû ñöôïc Ngöôøi sai thieân söù ñeán baùo tin cho ñaàu tieân, khoâng phaûi laø nhöõng ngöôøi giaøu sang quyeàn quyù hay nhöõng ngöôøi caàm quyeàn thoáng trò maø chính laø nhöõng ngöôøi chaên chieân ñôn sô, ngheøo naøn. Hoï laø nhöõng ngöôøi tröôùc heát ñöôïc ñoùn Tin Möøng troïng ñaïi vaø qua hoï, tin naøy ñöôïc loan ñi cho toaøn daân. Tin ñoù laø : hoâm nay Ñaáng Cöùu ñoä ñaõ ra ñôøi. Ngöôøi laø Ñaáng Ki-toâ, nghóa laø Ñaáng ñöôïc xöùc daàu phong vöông, ñöôïc tuyeån choïn deå cöùu nhaân ñoä theá, laø Ñöùc Chuùa, nghóa laø Ñaáng vaïn naêng, quyeàn pheùp.

Vaäy ai xöa nay vaãn reân xieát ngaäm nguøi vì nhöõng noãi ñaéng cay, baàn cuøng cô khoå, ai thaáy mình chaúng ñöôïc baèng ngöôøi, chaúng coù danh voïng ñòa vò gì trong xaõ hoäi, ai baáy laâu ôû trong boùng ñeâm toäi loãi, trong caûnh nghi nan, ngôø vöïc, trong choán laïnh luøng, baêng giaù hay mô hoà veà ñöùc tin, ai ñang ôû beân bôø tuyeät voïng, ai ñaõ töø laâu roài khoâng coøn caûm thaáy gì laø vui nöõa thì ñeâm nay vaøo giôø phuùt naøy, coù neân thaúng thaén trình baøy vôùi Chuùa, haõy thöa vôùi Ngöôøi raèng : "Sao con chaúng thaáy gì laø vui, sao con ñôïi maõi maø chöa thaáy Chuùa cöùu, tuy con vaãn nghe vaø tin vaøo Lôøi Chuùa chaêng ?"

Chuùa ôi Haøi Ñoàng ôi ! Ñeâm nay laø ñeâm bình an, ñeâm aùnh saùng, ñeâm vui töôi, ñeâm gaëp gôõ Chuùa ban cho loaøi ngöôøi chuùng con. Xin Chuùa xua ñuoåi moïi noãi lo aâu buoàn phieàn ra khoûi loøng con. Xin chieáu roïi aùnh sao sinh nhaät vaøo loøng con giôø naøy coøn ñang u toái. Xin ñoát leân ngoïn löûa tình thöông cho con bôùt caûm thaáy coâ ñôn giaù laïnh. Öôùc chi nhöõng lôøi ca vui doàn daäp ñang voïng leân töø khaép nôi ñeå möøng ngaøy Chuùa ra ñôøi cuõng laø tieáng vui cuûa loøng con trong ñeâm hoàng phuùc naøy. Ñieàu con caàn hôn caû laø nieàm tin vaøo Chuùa. Xin cho con bieát tin Chuùa, ngay caû nhöõng luùc con khoâng caûm thaáy gì, nhöõng luùc maø söï ñôøi nhö ñi ngöôïc haún laïi vôùi nhöõng ñieàu con ñöôïc nghe bieát veà Chuùa. Xin cho con ñöôïc neám caûm moät chuùt söï bình an cuûa Chuùa ít laø trong ñeâm nay cuøng vôùi höông vò ngoït ngaøo cuûa Chuùa ñeán ngöï trong linh hoàn con, nhö lôøi caùc thieân thaàn ca haùt :

"Vinh danh Thieân Chuùa treân trôøi
Bình an döôùi theá cho loaøi ngöôøi Chuùa thöông."