![]()
ø THOÂNG CAÙO SOÁ 58/88Gôûi caùc linh muïc, tu só, vaø anh chò em giaùo höõu trong Giaùo phaän TP.HCM Huaán thò "Liturgicae Restaurationes", töùc Huaán thò thöù ba ñeå giuùp thi haønh ñuùng ñaén Hieán cheá veà Phuïng vuï do Thaùnh boä Phöôïng töï ban haønh ngaøy 05.9.1970, soá 3 vieát : Neáu Hoäi ñoàng Giaùm muïc khoâng coù nhöõng quy luaät toång quaùt thì Ñöùc Giaùm muïc ñòa phaän coù nghóa vuï aán ñònh roõ raøng veà vaán ñeà Thaùnh nhaïc" (cf. MS. soá 12). Bôûi theá, sau thoâng caùo soá 41/78 ngaøy 01.7.1987 trình baøy ñöôøng höôùng chung cuûa Giaùo phaän veà Thaùnh nhaïc, hoâm nay, baûn thoâng caùo soá 58/88 ñöôïc gôûi tôùi quyù cha, tu só vaø anh chò em giaùo höõu ñeå laøm saùng toû moái töông quan giöõa Thaùnh nhaïc vaø Thaùnh leã vì ñoù laø "Trung taâm toaøn theå ñôøi soáng phuïng vuï cuûa Hoäi thaùnh" (Id : Lôøi môû ñaàu). Thoâng caùo goàm hai phaàn :
I. THAÙNH NHAÏC VAØ THAÙNH LEÃ - Huaán thò thöù ba soá 3c noùi : "Vì thaùnh nhaïc laø ñeå cöû haønh phuïng vuï, neân phaûi thaùnh thieän vaø coù ngheä thuaät. (cf.MS.4a ; M.P.1,2) - Hieán cheá veà Phuïng vuï soá 112 : "Nhaïc gaén lieàn vôùi lôøi ca thaùnh trôû neân thaønh phaàn thieát yeáu, veïn toaøn cuûa phuïng vuï ; ca nhaïc caøng lieân keát vôùi hoaït ñoäng phuïng vuï bao nhieâu, caøng thaùnh thieän hôn baáy nhieâu ; Ñöùc Giaùo hoaøng Urbano VIII tuyeân boá "Thaùnh nhaïc phaûi phuïc vuï thaùnh leã chöù khoâng phaûi thaùnh leã phuïc vuï thaùnh nhaïc". Nhöõng nguyeân taéc höôùng daãn neâu treân cho pheùp chuùng ta ruùt ra nhöõng ñieàu thöïc haønh sau ñaây :
Soá löôïng thaùnh ca cuûa chuùng ta raát nhieàu. Ñeå vieäc cöû haønh phuïng vuï trong thaùnh leã thaät höõu hieäu, caùc cha caàn höôùng daãn nhöõng ngöôøi laøm thaùnh ca choïn löïa nhöõng baøi thích hôïp vôùi phuïng vuï theo caùc muøa, ngaøy leã, vaø töøng phaàn coù haùt trong thaùnh leã. Quy cheá toång quaùt trong Saùch leã Roâ-ma soá 22 noùi : "Trong caùc cöû ñieäu phuïng vuï, phaûi keå caû vieäc linh muïc tieán ra baøn thôø, vieäc giaùo daân tieán leân daâng leã vaät vaø leân röôùc leã. Phaûi coá gaéng sao cho nhöõng vieäc aáy dieãn ra caùch nghieâm trang, keøm theo nhöõng baøi haùt thích hôïp, chieáu theo quy taéc ñaõ aán ñònh cho moãi vieäc ñoù !" II. NHÖÕNG BAØI CA TRONG THAÙNH LEÃ VAØ CAÙCH THÖÏC HIEÄN Nhöõng baøi ca trong thaùnh leã coù theå chia laøm hai loaïi chính :
A. Nhöõng baøi ca coù tính caùch nghi thöùc 1. Kinh Vinh danh a) YÙ nghóa : laø baøi ca toân vinh, chuùc tuïng neân phaûi linh hoaït, phaán khôûi. b) Ñaëc tính : thuoäc loaïi baøi ca coù tính caùch nghi thöùc, baûn vaên do Hoäi thaùnh saùng taùc, caàn ñöôïc ñaëc bieät toân troïng, bôûi ñoù khoâng ai ñöôïc töï yù thay ñoåi, theâm bôùt gì. (Huaán thò thöù ba, soá 3a). NB : Nhaân dòp Hoäi ñoàng Giaùm muïc Vieät Nam duyeät laïi saùch leã Roâ-ma, caùc nhaïc só saùng taùc neân chôø baûn vaên chính thöùc naøy. Uyû ban Phöôïng töï löu yù raát nhieàu ñeán moät baûn vaên ñeå phoå nhaïc. c) Caùch thöïc hieän : toaøn theå coäng ñoaøn cuøng haùt, hoaëc haùt luaân phieân giöõa coäng ñoaøn vaø ca ñoaøn, hay rieâng ca ñoaøn haùt (neáu daân chuùng chöa theå haùt ñöôïc). Neáu khoâng haùt thì moïi ngöôøi cuøng ñoïc (QCTQ soá 31). Chuû teá hoaëc moät ngöôøi khaùc trong ca ñoaøn coù theå xöôùng kinh Vinh danh. 2. Ñaùp ca a) YÙ nghóa : laø thaønh phaàn boå tuùc phuïng vuï Lôøi Chuùa, laø lôøi ñaùp öùng yù töôûng trong baøi ñoïc, ñuùng hôn laø moät baøi suy nieäm vaø ñoái ñaùp. b) Ñaëc tính : thuoäc thaønh phaàn nhöõng baøi ca nghi thöùc, nhöng Hoäi thaùnh cho pheùp löïa choïn roäng raõi nhö QCTQ soá 36 quy ñònh : söû duïng thaùnh vònh Hoäi thaùnh ñaõ choïn saün cho moãi leã hoaëc coù theå thay theá baèng nhöõng thaùnh vònh ñaùp ca chung cho töøng muøa phuïng vuï, hoaëc töøng ñaúng caùc thaùnh. NB : Baøi theá ñaùp ca phaûi laø thaùnh vònh, thaùnh ca Cöïu hay Taân Öôùc, hay baøi Graduale trong saùch leã Roâ-ma, phuø hôïp vôùi yù töôûng cuûa baøi ñaùp ca hay muøa phuïng vuï, chöù khoâng phaûi baát cöù baøi ca naøo ñeå "ñieàn vaøo choã troáng". c) Caùch thöïc hieän :
3. Ha-leâ-lui-a sau baøi ñoïc 2 a) YÙ nghóa : chuaån bò cho tín höõu ñoùn nhaän Tin Möøng, neân caâu ca luoân höôùng veà Tin Möøng (caâu ca : Versus). b) Ñaëc tính : Baøi Ha-leâ-lui-a cuõng ñöôïc xeáp vaøo loaïi baøi ca ñi tröôùc, vì Tin Möøng ñöôïc röôùc long troïng tôùi giaûng ñaøi ñeå coâng boá. Baøi ca naøy khoâng baét buoäc, do ñoù Hoäi thaùnh cho pheùp choïn löïa roäng raõi, mieãn sao coäng ñoaøn phaán khôûi ñoùn nhaän Tin Möøng laø ñöôïc. c) Caùch thöïc hieän :
4. Baøi Thaùnh thaùnh thaùnh (QCTQ soá 55) a) YÙ nghóa : laø lôøi tung hoâ cuûa taát caû coäng ñoaøn hôïp vôùi thaàn thaùnh treân trôøi, neân phaûi thaät töng böøng phaán khôûi. b) Ñaëc tính : laø thaønh phaàn cuûa chính kinh Taï ôn neân phaûi ñaëc bieät toân troïng baûn vaên phuïng vuï. c) Caùch thöïc hieän : taát caû coäng ñoaøn vaø chuû teá cuøng haùt hay ñoïc. Coù theå hoøa aâm, phoái daøn nhaïc thaät töng böøng. 5. Lôøi Tung hoâ töôûng nieäm a) YÙ nghóa : laø lôøi tung hoâ cuûa caû coäng ñoaøn ñeå töôûng nieäm Chuùa chòu cheát vaø nhaát laø tuyeân xöng Chuùa soáng laïi vaø ñôïi chôø ngaøy Chuùa quang laâm, neân phaûi thaät trang troïng phaán khôûi. b) Ñaëc tính : laø thaønh phaàn cuûa kinh Taï ôn neân phaûi ñaëc bieät toân troïng baûn vaên phuïng vuï "khoâng ñöôïc thay ñoåi, theâm bôùt, duø vôùi lyù do ñeå cho deã haùt" (Huaán thò thöù ba soá 3a). Hoäi thaùnh cho choïn löïa moät trong ba maãu coù saün trong saùch leã Roâ-ma. c) Caùch thöïc hieän : chuû teá xöôùng, ca ñoaøn vaø toaøn theå coäng ñoaøn ñaùp ; neân haùt moät beø ñeå noùi leân söï ñoàng nhaát vaø söùc maïnh. Cuõng coù theå haùt nhieàu beø coù phoái daøn nhaïc, nhöng phaûi nghieâm tuùc vaø trang troïng. 6. Lôøi chuùc tuïng keát thuùc a) YÙ nghóa : noùi leân vieäc taùn tuïng Thieân Chuùa, coäng ñoaøn cuøng tung hoâ ñeå taùn ñoàng vaø keát thuùc kinh nguyeän Thaùnh Theå (QCTQ soá 55h). b) Ñaëc tính : laø cao ñieåm cuûa vieäc chuùc tuïng, keát thuùc kinh Taï ôn, ñoái xöùng vôùi phaàn môû ñaàu baèng kinh Tieàn tuïng vaø lôøi Tung hoâ Thaùnh thaùnh thaùnh. c) Caùch thöïc hieän : theo loái ñoái ñaùp, chuû teá xöôùng : Chính nhôø Ñöùc Ki-toâ... Coäng ñoaøn ñaùp : A-men. Vì tính caùch taùn tuïng : coù theå laäp laïi nhieàu laàn A-men, hoøa aâm phoái nhaïc cho töng böøng phaán khôûi. Neáu chuû teá khoâng haùt thì coäng ñoaøn chæ ñaùp moät laàn A-men theo cung ñoïc. 7. Baøi ca taï leã a) YÙ nghóa : laø moät thaùnh thi, moät thaùnh vònh hay moät baøi ca mang tính chaát ngôïi khen taùn tuïng Chuùa (Canticum Laudis). b) Ñaëc tính : laø moät baøi ca phuï neân Hoäi thaùnh cho choïn löïa roäng raõi. c) Caùch thöïc hieän : sau khi haùt Ca hieäp leã roài thì coù theå haùt theâm baøi ca sau hieäp leã. Dó nhieân luùc naøy caàn baàu khí yeân tónh ñeå taâm söï, keát hieäp vôùi Chuùa, cho neân caàn haùt caùch ñôn giaûn. Khi döï truø coù baøi haùt naøy, thì Ca hieäp leã phaûi keát thuùc sôùm (QCTQ soá 561). Coù theå boû baøi ca naøy ñeå giöõ moät khoaûng thinh laëng thaùnh. B. Nhöõng baøi ca ñi keøm nghi thöùc 8. Ca nhaäp leã a) YÙ nghóa : laø baøi môû ñaàu cho vieäc cöû haønh phuïng vuï, giuùp coäng ñoaøn hieäp nhaát, ñöa taâm hoàn hoï vaøo maàu nhieäm cuûa muøa phuïng vuï hay ngaøy leã. (QCTQ soá 25) b) Ñaëc tính : thuoäc loaïi baøi ca ñi röôùc chuû teá, ñoaøn giuùp leã vaø caû coäng ñoaøn ñaõ taäp hôïp, cuøng tieán vaøo nhaø thôø. - Baøi ca coù muïc ñích quy tuï vaø chuaån bò vieäc cöû haønh, neân caùch chung phaûi vui töôi vaø loâi cuoán. - Veà baûn vaên : coù theå duøng baûn vaên Hoäi thaùnh ñaõ soaïn saün (chuû yeáu ñeå ñoïc ñeå quaûng dieãn yù töôûng cuûa ñoaïn vaên ñoù döôùi hình thöùc ñoái ca vôùi thaùnh vònh thích hôïp - hoaëc baûn naøo khaùc - phuø hôïp vôùi phuïng vuï, vôùi tính chaát rieâng cuûa ngaøy leã hoaëc muøa phuïng vuï). Nhöõng loaïi naøy caàn phaûi ñöôïc ñaáng Baûn quyeàn chaáp thuaän tröôùc. - Vôùi nhöõng coäng ñoaøn ñaëc bieät : (QCTQ soá 26) Hoäi ñoàng Giaùm muïc coù theå chæ ñònh moät soá baøi haùt coù theå duøng trong thaùnh leã cho nhöõng coäng ñoaøn rieâng bieät nhö thanh nieân, thieáu nhi... Nhöõng baøi haùt naøy phaûi phuø hôïp vôùi söï ñoan trang vaø thaùnh thieän cuûa nôi thaùnh vaø vieäc thôø phöôïng, chaúng nhöõng trong baøi ca, nhöng caû trong aâm höôûng, nhòp ñieäu vaø trong vieäc söû duïng caùc nhaïc cuï nöõa. (HT.3 soá 3c). c) Caùch thöïc hieän : haùt luaân phieân giöõa ca ñoaøn vaø coäng ñoaøn hoaëc giöõa ca xöôùng vieân vaø coäng ñoaøn hay toaøn theå moïi ngöôøi cuøng haùt (ñoù laø ñieàu Hoäi thaùnh nhaém). Nhöng cuõng coù theå chæ mình ca ñoaøn haùt (khi coäng ñoaøn chöa chuaån bò kòp). Neáu khoâng haùt ñöôïc ca nhaäp leã thì phaûi ñoïc baûn vaên ñaõ soaïn saün. Khi khoâng coù ai ñoïc thì chính chuû teá phaûi ñoïc, sau lôøi chaøo (khoâng ñöôïc boû). 9. Baøi ca chuaån bò leã vaät a) YÙ nghóa : Baøi ca mang yù nghóa chính laø chuùc tuïng Thieân Chuùa nhaân laønh, vieäc daâng baùnh röôïu, hoàn xaùc... chæ laø ñieàu phuï thuoäc. Thöïc ra ñaây chæ laø giai ñoaïn chuaån bò cho leã vaät. Leã vaät chính thöùc laø Mình Maùu Chuùa Ki-toâ ñöôïc daâng leân Ñöùc Chuùa Cha. Haàu heát caùc baøi ca daâng leã hieän nay chæ nhaém tôùi vieäc daâng baùnh röôïu, hoa neán... leân Thieân Chuùa, maø boû qua yù nghóa chính laø chuùc tuïng ngôïi khen. Caùc baøi Offertoria trong saùch Paroissien Romain chæ mang yù nghóa taùn tuïng ngôïi khen, khoâng heà coù vaán ñeà daâng baùnh röôïu, höông hoa, ñeøn neán... Sau Coâng ñoàng, Hoäi thaùnh ñaõ baõi boû baøi Offertorium, chæ giöõ laïi coâng thöùc chuùc tuïng ñoái ñaùp giöõa chuû teá vaø coäng ñoaøn trong saùch leã Roâ-ma (Saùch leã Roâ-ma coù baûn vaên ca nhaäp leã, hieäp leã... nhöng khoâng coù ca daâng leã). b) Ñaëc tính : Coù leõ ñaây laø baøi ca ñi keøm moät phaàn phuï thuoäc nhaát trong thaùnh leã : Chuaån bò leã vaät. Vaäy maø nhieàu nôi cöû haønh raát long troïng, keùo daøi hôn caû phaàn phuïng vuï Lôøi Chuùa vaø phuïng vuï Thaùnh Theå. Chuùng ta caàn phaûi xem xeùt laïi. c) Caùch thöïc hieän :
10. Baøi Laïy Chieân Thieân Chuùa a) YÙ nghóa : ñaây laø moät lôøi keâu caàu, xin Chuùa thöông xoùt xaù toäi vaø ban ôn bình an ñeå taâm hoàn tín höõu ñöôïc thaùnh thaûn leân röôùc Chuùa. b) Caùch thöïc hieän : luùc naøy caàn baàu khí yeân laëng, neân haùt ñôn giaûn vaø khoâng ñöôïc keùo daøi quaù laâu laøm cho thaùnh leã trì treä (QCTQ soá 56e). 11. Baøi ca Hieäp leã a) YÙ nghóa coå voõ moái hieäp thoâng huynh ñeä giöõa nhöõng ngöôøi "cuøng aên moät baùnh", baøy toû nieàm vui trong taâm hoàn, höôùng veà söï keát hieäp vôùi Chuùa, vaø ca tuïng ôn Ngöôøi (QCTQ soá 56i) b) Ñaëc tính : baøi naøy thuoäc loaïi baøi ca ñi röôùc, phaàn naøo gioáng ca nhaäp leã, bieåu loä nieàm vui tình huynh ñeä ñeå cuøng höôùng veà söï hieäp nhaát vôùi Chuùa, vaø ca tuïng Ngöôøi. c) Caùch thöïc hieän : caàn laøm noåi baøi naøy baèng vieäc haùt ña aâm coù phoái daøn nhaïc, neáu coù theå. Ca ñoaøn giöõ vai troø chuû yeáu, coäng ñoaøn tham gia ñöôïc bao nhieâu hay baáy nhieâu. Thöïc teá giaùo daân chæ chuù taâm vaøo vieäc leân röôùc leã, ít löu yù ñeán vieäc tham gia ca haùt. Toát hôn baøi naøy neân daønh rieâng cho ca ñoaøn. Luùc naøy phaûi hoaøn toaøn höôùng veà Chuùa, veà tình baùc aùi huynh ñeä, neân khoâng ñöôïc haùt nhöõng baøi thuaàn tuùy ca tuïng Ñöùc Meï hay caùc thaùnh (nhöõng baøi naøy thích hôïp cho ca nhaäp leã, trong leã kính caùc ngaøi). Thoùi quen naøy khaù phoå bieán, caàn phaûi chænh ñoán laïi. Baûn vaên Hoäi thaùnh cuõng soaïn saün, nhöng khoâng buoäc giöõ nguyeân veïn (vì baûn vaên duøng ñeå ñoïc). Caùc nhaïc só coù theå döïa vaøo yù töôûng treân ñeå saùng taùc, dó nhieân caàn theâm nhöõng caâu thaùnh vònh hay nhöõng yù töôûng thích hôïp vì baûn vaên phuïng vuï raát ngaén. Cuõng coù theå thay theá baèng moät baøi khaùc phuø hôïp ñaõ ñöôïc chuaån nhaän (soá 32). Neáu khoâng theå haùt ca hieäp leã ñöôïc thì phaûi ñoïc chöù khoâng ñöôïc boû. C. Nhöõng baøi ca theo thoùi quen vaãn ñöôïc haùt thay vì ñoïc 12. Kinh Xin Chuùa thöông xoùt a) YÙ nghóa : "Coäng ñoaøn tung hoâ Chuùa vaø keâu caàu loøng thöông xoùt cuûa Ngöôøi" (QCTQ soá 39). b) Ñaëc tính : thuoäc phaàn saùm hoái, neân doøng ca phaûi gôïi leân ñöôïc loøng aên naên vaø quyeát taâm ñoåi môùi. c) Caùch thöïc hieän : Moïi ngöôøi cuøng haùt, coù theå laäp laïi nhieàu laàn, vaø xen vaøo giöõa moät caâu haùt ngaén thích hôïp : khoâng neân haùt soâi noåi töng böøng ôû phaàn naøy. Vieäc saùm hoái coøn ñöôïc thöïc hieän nhieàu caùch. Saùch leã Roâ-ma ñeà nghò boán caùch, coù theå ñoïc hoaëc haùt. - Kinh caùo mình + kinh Xin Chuùa thöông xoùt. - Coâng thöùc ñoái ñaùp 1 (Saùch leã Roâ-ma tr.547) - Coâng thöùc ñoái ñaùp 2 (Saùch leã Roâ-ma tr.548) - Coâng thöùc laøm pheùp vaø raûy nöôùc thaùnh (Saùch leã Roâ-ma tr.935) - Ngoaøi ra coøn coù theå duøng nhöõng lôøi höôùng daãn mang noäi dung saùm hoái + lôøi tung hoâ : "Xin Chuùa thöông xoùt chuùng con"... - Hoaëc moät baøi ca khaùc noùi leân loøng saùm hoái. NB : Khi coù moät nghi thöùc ñi tröôùc, thí duï raûy nöôùc thaùnh, röôùc kieäu laù, nghi thöùc ñoùn tieáp taân toøng ôû cöûa nhaø thôø... thì boû heát phaàn saùm hoái. Sau ca nhaäp leã, haùt kinh Vinh danh ngay (neáu coù). 13. Caùc caâu tung hoâ (raát ñöôïc ñeà cao trong phuïng vuï) Caùc caâu tung hoâ, neáu ñöôïc haùt leân, seõ coù moät taùc duïng raát lôùn ñeå coå voõ söï ñoàng taâm nhaát trí trong phuïng vuï."Söï tham gia linh ñoäng cuûa coäng ñoaøn qua lôøi ca tieáng haùt phaûi ñöôïc caån thaän khai dieãn theo thöù töï sau : tröôùc heát laø nhöõng caâu tung hoâ, ñoái ñaùp giöõa chuû teá hay thöøa taùc vieân, roài ñeán nhöõng lôøi thöa trong kinh coù hình thöùc ñoái ñaùp..." (MS soá 15-16). 14. Kinh Tin kính a) YÙ nghóa : "Baøy toû thaùi ñoä chaáp thuaän vaø ñaùp laïi lôøi Chuùa vaø cuõng gôïi laïi trong taâm hoàn luaät ñöùc tin tröôùc khi cöû haønh phuïng vuï Thaùnh Theå" (QCTQ soá 43). b) Caùch thöïc hieän : Toát nhaát laø ñoïc chia beø, neáu haùt thì thöôøng moïi ngöôøi cuøng haùt hoaëc haùt thaønh hai beø luaân phieân. (QCTQ soá 44).
15. Baøi ca keát leã Baøi ca naøy ñöôïc noùi tôùi trong Huaán thò Musicam Sacram soá 36 ; vì vaäy theo tinh thaàn phuïng vuï, baøi ca naøy mang yù nghóa sai ñi laøm chöùng nhaân. Baøi ca keát leã neân coù yù töôûng sai ñi, ñem Tin Möøng, ñem tình thöông ñaõ laõnh nhaän chia seû cho moïi ngöôøi ôû moïi nôi, ñoàng thôøi cuõng mang yù nghóa taï ôn Chuùa, hoaëc yù nghóa phuø hôïp vôùi ngaøy leã hay muøa phuïng vuï. Baøi naøy neân haùt caùch töng böøng phaán khôûi, nhöng phaûi vaén goïn, coù theå vöøa ra veà vöøa haùt cho tôùi khi ra khoûi nhaø thôø. Cuõng coù theå thay theá baèng nhöõng baûn ñaøn thích hôïp. 16. Sau cuøng : Leã Qui haùt Phaàn haùt daønh cho chuû teá trong leã qui. Ñaõ coù nhieàu coá gaéng keå töø khi cöû haønh thaùnh leã baèng tieáng Vieät, nhöng gaëp nhieàu khoù khaên veà ngoân ngöõ, veà baûn vaên phuïng vuï vaø veà khaû naêng aâm nhaïc cuûa caùc chuû teá, neân vaán ñeà haõy coøn naèm trong laõnh vöïc nghieân cöùu vaø thöû nghieäm, chöa coù maãu naøo khaû dó phoå bieán roäng raõi ñöôïc. Keát luaän Noùi chung, baûn thoâng baùo naøy cuõng chæ laø phaàn toùm löôïc nhöõng chæ thò cuûa Hoäi thaùnh lieân quan tôùi vieäc ca haùt trong thaùnh leã. Xin caùc cha nhaéc nhôû caùc ca ñoaøn nghieân cöùu hoïc hoûi, aùp duïng. "Caùc vò chuû chaên, do söï mau maén tuaân theo luaät leä vaø chæ thò cuûa Hoäi thaùnh, vaø do tinh thaàn ñöùc tin thuùc ñaåy, seõ loaïi boû nhöõng khuynh höôùng rieâng tö, nhöõng sôû thích caù nhaân. Hoï phaûi laø nhöõng noâ boäc cuûa phuïng vuï chung baèng göông saùng, baèng tinh thaàn hoïc hoûi, vaø baèng coâng vieäc huaán luyeän thoâng minh vaø beàn bæ cuûa mình". (Huaán thò thöù ba soá 13).
|
| Contact us : hiepthong@vietcatholic.net |
| This site was created by Communio From Viet Nam 1998-1999 , All Rights Reserved. ® |