Trong 24 giaûi Oscar veà ñieän aûnh, chuùng ta thaáy ít nhaát coù saùu giaûi lieân quan ñeán vieäc dieãn xuaát :

1. Giaûi ñaïo dieãn xuaát saéc nhaát
2. Giaûi chæ ñaïo ngheä thuaät hay nhaát
3. Giaûi Nöõ dieãn vieân chính hay nhaát
4. Giaûi Nam dieãn vieân chính hay nhaát
5. Giaûi Nöõ dieãn vieân phuï hay nhaát
6. Giaûi Nam dieãn vieân phuï hay nhaát

Noäi dung kòch baûn phaûi thoâng qua vieäc dieãn xuaát môùi ñeán ñöôïc vôùi khaùn thính giaû. Dieãn xuaát hay thì môùi ñaùnh ñoäng ñöôïc ngöôøi xem. Caùc Nam Nöõ dieãn vieân chính ñoùng moät vai troø quan troïng trong lónh vöïc naøy. Nhöng caùc giaûi "Nam, Nöõ dieãn vieân phuï hay nhaát" nhaéc nhôû chuùng ta moät ñieàu laø duø ñoùng vai naøo, chính hay phuï, quan troïng hay thöù yeáu, ñeàu coù theå hoaøn thaønh vai troø ñoù moät caùch hoaøn haûo nhaát, toát ñeïp nhaát, vôùi taát caû khaû naêng cuûa mình, ñeå goùp phaàn haøi hoøa vaøo coâng vieäc chung. Thieáu söï phoái hôïp haøi hoøa giöõa caùc vai troø thì khoù coù ñöôïc moät boä phim ngheä thuaät. Vaø nhö vaäy, giaûi "ñaïo dieãn xuaát saéc nhaát" vaø "chæ ñaïo ngheä thuaät hay nhaát" noùi leân vai troø khoâng theå thieáu cuûa ñaïo dieãn, cuûa chæ ñaïo ngheä thuaät. Hoï khoâng coù maët treân maøn hình, nhöng taát caû moïi tình tieát ñeàu mang daáu aán cuûa hoï. Chính hoï taïo neân söï phoái hôïp haøi hoøa caàn coù cuûa moät taùc phaåm ngheä thuaät. Vaø trong moät taùc phaåm toång hôïp nhö laø ñieän aûnh, thì söï phoái hôïp haøi hoøa khoâng chæ ôû caùc dieãn vieân vôùi nhau, maø coøn ôû raát nhieàu yeáu toá thính thò khaùc, trong ñoù phaûi keå ñeán hình aûnh vaø aâm thanh.

Trong 24 giaûi Oscar ñoù, coù ñeán 5 giaûi ñaëc bieät daønh cho hình aûnh :

1. Giaûi thu hình ñeïp nhaát
2. Giaûi hieäu quaû ñaëc bieät xuaát saéc nhaát
3. Giaûi döïng phim xuaát saéc nhaát
4. Giaûi trang phuïc ñeïp nhaát
5. Giaûi trang ñieåm ñeïp nhaát

Ñaõ laø ñieän aûnh, thì ñeà cao hình aûnh laø chuyeän ñöông nhieân. Ngöôøi ta noùi "xem phim", chöù chaúng ai noùi "nghe phim". ÔÛ ñaây, thò giaùc hoaït ñoäng tích cöïc ñeå cung caáp döï lieäu cho trí naêng vaø caûm naêng laøm vieäc.

Theá nhöng, trong 24 giaûi Oscar, cuõng coù ñeán 5 giaûi daønh cho aâm thanh :

1. Giaûi aâm nhaïc (nhaïc kòch) hay nhaát
2. Giaûi nhaïc phim hay nhaát
3. Giaûi baøi haùt trong phim hay nhaát
4. Giaûi aâm thanh hay nhaát
5. Giaûi hieäu quaû ñaëc bieät veà aâm thanh hay nhaát

Thò giaùc vaø thính giaùc laø 2 giaùc quan chuû yeáu giuùp chuùng ta naém baét ñöôïc caùc thöïc taïi beân ngoaøi. Xem vaø nghe khoù taùch rôøi nhau. Ngay trong kòch caâm, duø khoâng noùi nhöng vaãn caàn tôùi aâm thanh, aâm nhaïc. Nghe nhaïc, duø coù theå nghe baêng, nghe dóa khoâng caàn xem hình aûnh, nhöng neáu xem ñöôïc ngöôøi ca só ñang haùt, ban nhaïc ñang ñaøn thì caûm thaáy thích thuù vaø coù aán töôïng hôn nhieàu.

Trong caùc cuoäc cöû haønh phuïng vuï cuûa chuùng ta, nhieàu khi thaáy thieáu söï phoái hôïp haøi hoøa. Chuû teá khoâng bieát ca ñoaøn haùt gì. Ca ñoaøn khoâng bieát ngöôøi daãn leã daãn ra sao. Ngöôøi daãn leã khoâng bieát troïng taâm cuûa baøi giaûng laø gì. Ngöôøi ñoïc saùch khoâng bieát giôû baøi naøo...

Qui cheá toång quaùt saùch leã Roâ-ma chæ daïy nhö sau :

"Moïi ngöôøi coù traùch nhieäm, hoaëc veà nghi thöùc, hoaëc veà muïc vuï vaø aâm nhaïc, phaûi ñoàng taâm nhaát trí vôùi nhau ñeå chuaån bò caùch thieát thöïc cho cuoäc cöû haønh phuïng vuï, döôùi söï ñieàu khieån cuûa vò quaûn thuû thaùnh ñöôøng. Trong nhöõng gì tröïc tieáp lieân quan ñeán giaùo daân, cuõng phaûi nghe yù kieán cuûa hoï." (QCTQ-SLR soá 73)

Söï chuaån bò thieát thöïc khoâng chæ treân bình dieän noäi dung baøi ñoïc, baøi giaûng, baøi haùt, baøi giaûng leã... Nhöng coøn treân bình dieän "dieãn xuaát", dieãn taû caùc noäi dung ñoù nöõa :

- Baèng gioïng noùi, gioïng ñoïc, gioïng haùt, gioïng ñaøn... (yeáu toá thính giaùc)

- Baèng caùc ñoäng taùc ñi ñöùng, leân xuoáng cuûa chuû teá, caùc ngöôøi giuùp leã, ngöôøi ñoïc saùch, ngöôøi daãn leã, ngöôøi ca tröôûng...; baèng caùc trang phuïc, töø aùo leã ñeán khaên baøn thôø...; baèng caùch baøi trí gheá ngoài, giaù saùch, höông hoa ñeøn neán, pa-noâ...; baèng aùnh saùng phuø hôïp cho baøn thôø chính, giaûng ñaøi, nôi laøm caùc nghi thöùc quan troïng khaùc... (yeáu toá thò giaùc).

Moät buoåi cöû haønh phuïng vuï khoâng phaûi laø moät buoåi dieãn ñeå quay phim, nhöng noù thöïc söï mang tính chaát cuûa moät buoåi dieãn - dieãn taû nieàm tin cuûa coäng ñoaøn daân Chuùa, tuy vôùi nhieàu vai troø (thöøa taùc vieân) khaùc nhau, nhieàu ñoäng thaùi khaùc nhau, nhieàu dieãn tieán khaùc nhau, nhöng phaûi aên khôùp vôùi nhau theo moät "kòch baûn" chung. QCTQ-SLR soá 2 noùi veà thaùnh leã nhö sau : "... hy leã thaäp giaù vaø vieäc taùi dieãn hy leã ñoù baèng bí tích trong thaùnh leã, maø Chuùa Ki-toâ ñaõ thieát laäp trong böõa Tieäc ly vaø truyeàn cho caùc Toâng ñoà phaûi laøm ñeå töôûng nhôù ñeán Ngöôøi, caû hai chæ laø moät, ngoaïi tröø caùch thöùc hieán daâng coù khaùc". Caøng coù söï phoái hôïp haøi hoøa thì buoåi cöû haønh caøng toát ñeïp cho taát caû moïi ngöôøi tham döï, moïi ngöôøi tham gia. Veà maët beà ngoaøi maø xeùt, caùi ñieåm khaùc bieät giöõa moät buoåi cöû haønh phuïng vuï vaø moät buoåi dieãn phim, dieãn kòch, ñoù laø trong moät buoåi cöû haønh phuïng vuï, khoâng coù ai chæ laø dieãn vieân, khoâng coù ai chæ laø khaùn thính giaû, maø taát caû moïi ngöôøi hoïp nhau döï leã, "moãi ngöôøi ñeàu coù quyeàn lôïi vaø nhieäm vuï goùp phaàn cuûa mình, caùch khaùc bieät, tuøy söï khaùc bieät cuûa caáp baäc vaø phaàn vieäc". (QCTQ-SLR soá 58) Nghóa laø moïi ngöôøi ñeàu vöøa laø dieãn vieân vöøa laø khaùn thính giaû. Moãi ngöôøi ñeàu coù luùc phaûi ñoïc, phaûi haùt. Moãi ngöôøi ñeàu coù luùc phaûi nhìn, phaûi nghe, phaûi dieãn taû baèng moät soá ñoäng taùc cuûa cô theå (luùc ñöùng, luùc ngoài, luùc ñi, luùc quyø goái, luùc cuùi ñaàu, luùc giang tay...).

Ñieåm khaùc bieät cô baûn hôn naèm ôû muïc ñích : ñoùng phim, dieãn kòch coù theå laø ñeå giaûi trí. Coøn cöû haønh phuïng vuï laø ñeå soáng nieàm tin moät caùch "coâng coäng", taäp theå, hoaøn toaøn khoâng phaûi ñeå giaûi trí, mua vui. Vì theá, taát caû yeáu toá thính thò lieân quan ñeán ngheä thuaät aên noùi, aâm nhaïc, myõ thuaät... ñeàu phaûi nhaèm muïc ñích toân vinh Thieân Chuùa vaø thaùnh hoùa tín höõu.

Caùc yeáu toá lieân quan ñeán thính giaùc (aâm thanh, aâm nhaïc, noùi-ñoïc-haùt) ñaõ ñöôïc ñeà caäp ñeán nhieàu treân maáy soá HLMC vöøa qua, nhöng yeáu toá lieân quan ñeán thò giaùc (hình aûnh, aùnh saùng, trang phuïc, trang trí, töôïng aûnh...) hình nhö khoâng ñöôïc chuù yù cho laém : Khoâng phaûi chæ thieáu myõ thuaät, maø coøn luoäm thuoäm, dô baån hoaëc quaù xa hoa loäng laãy... Giaùo hoäi ñaõ daønh nguyeân moät chöông trong Hieán cheá veà Phuïng vuï ñeå noùi veà ngheä thuaät thaùnh vaø caùc duïng cuï thaùnh :

"Töï baûn tính, ngheä thuaät thaùnh nhaèm dieãn taû moät caùch naøo ñoù veû ñeïp voâ bieân cuûa Thieân Chuùa qua nhöõng taùc phaåm nhaân loaïi... Giaùo hoäi luoân luoân laø baïn cuûa myõ thuaät..." (soá 122)

"Caùc Ñaáng Baûn quyeàn trong khi phaùt ñoäng vaø coå voõ ngheä thuaät thaùnh ñích thöïc, haõy nhaèm tôùi veû ñeïp cao quyù hôn laø chæ nghó tôùi veû xa hoa loäng laãy. Ñieàu naøy cuõng aùp duïng veà phaåm phuïc vaø ñoà trang trí nöõa" (soá 124).

Quy cheá Toång quaùt saùch leã Roâ-ma cuõng chæ daïy : "Phaûi heát söùc coá gaéng ñeå trong caû nhöõng vaät duïng ít quan troïng, caùc ñoøi hoûi veà maët ngheä thuaät ñöôïc baûo ñaûm vaø tính caùch ñôn sô thanh nhaõ luoân ñi ñoâi vôùi söï tinh khieát saïch seõ" (soá 312).

Treân ñaây laø moät ñoâi ñieàu suy nghó nhaân luùc ñoïc qua moät soá giaûi Oscar veà ñieän aûnh. Chuyeän ñôøi coù theå giuùp cho chuyeän ñaïo thaáy laïi taàm quan troïng cuûa moät soá yeáu toá nhö vieäc phoái hôïp chung sao cho haøi hoøa, nhaát laø phoái hôïp hai yeáu toá thính thò, ñeå cho caùc buoåi leã cuûa chuùng ta dieãn taû ñöôïc nieàm tin ñích thöïc cuûa daân Chuùa, vaø töø ñoù ñem ñaïo vaøo ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa moãi ngöôøi. Neân chaêng, moãi ngöôøi, moãi nhaø thôø töï chaám ñieåm cho mình xem coù theå ñoaït ñöôïc moät giaûi Oscar veà cöû haønh phuïng vuï, khoâng caàn phaûi laø giaûi xuaát saéc nhaát ñaâu, nhöng luùc naøy chæ caàn ñoaït giaûi treân trung bình laø ñuû ?