Trong buoåi hoäi thaûo laàn 6, veà "Vai troø vaø nhieäm vuï cuûa ngöôøi ca tröôûng" do Ban Thaùnh nhaïc toaøn quoác toå chöùc vaøo saùng ngaøy 28.5.1997, döôùi söï chuû toïa cuûa Ñöùc cha Phao-loâ Nguyeãn Vaên Hoøa, khi traû lôøi veà nhöõng khoù khaên vaø thuaän lôïi ca tröôûng thöôøng gaëp trong coâng vieäc phuïc vuï cuûa mình, chuùng toâi thaáy coù moät soá khoù khaên ñöôïc neâu leân, ñaùng cho chuùng ta suy nghó.

1. Tröôùc heát laø thieáu söï quan taâm cuûa moät soá cha xöù.

Cha xöù laø caùi ñaàu, laø linh hoàn cuûa moät giaùo xöù. ÔÛ ñaâu coù söï quan taâm cuûa ngaøi thì ôû ñoù coù cô hoäi phaùt trieån, soáng ñoäng. Ñaøn haùt trong phuïng vuï laø moät coâng vieäc khaù quan troïng trong ñôøi soáng tinh thaàn cuûa moät giaùo xöù. Linh hoaït ñöôïc caùc buoåi phuïng vuï ñeå toân vinh Thieân Chuùa vaø thaùnh hoùa caùc tín höõu laø moät vieäc laøm khoù khaên nhöng cao caû, ñaùng cho moïi ngöôøi ñaàu tö coâng söùc vaøo ñoù ñeå theå hieän cho toát ñeïp.

Khoâng ai ñoøi hoûi cha xöù naøo cuõng phaûi bieát nhaïc, bieát haùt. Nhöng taát caû chuùng ta coù theå chôø ñôïi caùc ngaøi quan taâm ñeán coâng vieäc ca haùt trong phuïng vuï.

Khoâng caàn cha xöù phaûi ñöùng ra taäp haùt, nhöng caàn cha xöù phaûi löu taâm ñeán ca tröôûng, ca vieân, xem hoï taäp taønh nhö theá naøo ; ñieàu kieän phoøng oác, phöông tieän aâm thanh, saùch haùt, ñaøn ñeäm nhö theá naøo, haùt coù hôïp vôùi phuïng vuï hay khoâng ; tinh thaàn cuûa ca ñoaøn ra sao ; cuoäc soáng cuûa hoï theá naøo. Coù quan taâm, thì theá naøo cuõng coù cô hoäi  gaëp gôõ ñeå khích leä, ñeå höôùng daãn, ñeå söûa sai, ñeå naâng ñôõ. Coù quan taâm, thì theá naøo cuõng taïo cô hoäi ñeå ca tröôûng cuõng nhö ca vieân leân tinh thaàn maø haêng haùi phuïc vuï. Coù nhöõng nôi, ngöôøi ta coù caûm töôûng nhö ca ñoaøn vaø cha xöù laø 2 theá giôùi xa laï, neáu khoâng muoán noùi laø ôû trong tình traïng "chieán tranh laïnh"  thöôøng xuyeân. Traùi  laïi, coù nhöõng giaùo xöù thì cha con ñaèm thaém, töông quan vôùi ca ñoaøn cuõng "ñeà hueà" nhö töông quan vôùi caùc baø meï coâng giaùo, vôùi caùc giaùo lyù vieân, vôùi caùc con caùi Ñöùc Meï... Ñuùng laø hình aûnh chuû chaên löu taâm ñeán töøng con chieân moät.

Tuy nhieân, cuõng neân traùnh moät thaùi ñoä quan taâm "ñoäc ñoaùn", baét ca ñoaøn laøm moïi vieäc theo yù mình - yù thích rieâng tö  cuûa mình khoâng döïa treân moät cô sôû naøo caû. Söï quan taâm quaù ñaùng nhö vaäy cuõng coù theå gaây haïi khoâng keùm.

2. Khoù tìm ñöôïc baøi haùt vöøa hay maø laïi vöøa hôïp phuïng vuï.

Ñoù laø moät thöïc teá, vì ña soá caùc nhaïc só saùng taùc chæ môùi thöïc söï löu taâm ñeán khía caïnh phuø hôïp phuïng vuï khoaûng möôi naêm trôû laïi ñaây. Ñaøng khaùc chuùng ta cuõng phaûi xem xeùt laïi caùi tieâu chuaån "hay, ñeïp" cuûa chuùng ta trong phuïng vuï. Taát caû moïi thöù ngheä thuaät hình nhö ñeàu muoán ñaùnh ñoäng chuùng ta, "loâi cuoán" chuùng ta. Nhöng "loâi cuoán" ñi ñaâu thì tuøy loaïi ngheä thuaät.

AÂm nhaïc trong ñôøi soáng coù theå giuùp chuùng ta töø nhaän thöùc, caûm nhaän moät soá vaán ñeà naøo ñoù  cuûa con ngöôøi ñeán giaûi  khuaây, giaûi trí, vui chôi... AÂm nhaïc trong phuïng vuï coù muïc ñích khaùc xa :  ñoù laø toân vinh Thieân Chuùa vaø thaùnh hoùa con ngöôøi. Noùi cuï theå hôn laø giuùp chuùng ta ñi vaøo trong töông giao vôùi Thieân Chuùa vaø vôùi anh chò em tín höõu cuøng hieän dieän trong moät nghi leã phuïng vuï. Trong nghi leã, coù nhieàu hoaït ñoäng, nhieàu thôøi ñieåm, nhieàu ñoäng taùc khaùc nhau. AÂm nhaïc trong phuïng vuï coù nhieäm vuï phaûi bieán töøng hoaït ñoäng, töøng thôøi ñieåm ñoù thaønh cô hoäi ñeå toân vinh Chuùa vaø thaùnh hoùa tín höõu. Vì theá maø khoâng theå haùt hay ñaøn baát cöù baøi gì (laïi caøng khoâng phaûi haùt hay ñaøn theá naøo cuõng ñöôïc !) Coù khi chuùng ta toân vinh Thieân Chuùa "raäp theo tieáng tuø vaø, hoïa tieáng caàm tieáng saét ; baèng vuõ ñieäu troáng ñöa, theo cung ñaøn nhòp saùo ; vôùi chuõm choïe vang reàn, cuøng thanh la inh oûi" (Tv 150)... Nhöng cuõng coù luùc chuùng ta toân vinh Thieân Chuùa baèng "moät taám loøng tan naùt giaøy voø" (Tv 50), baèng thaùi ñoä khieâm toán laéng nghe, khoan thai suy nieäm... Caùi "hay" caùi "ñeïp" trong phuïng vuï phaûi xeùt ñeán caû caùc yeáu toá ñoù, chöù khoâng chæ xeùt theo goùc ñoä "öa thích" cuûa thò hieáu.

Ngoaøi ra, ñieàu coøn ñaùng keå hôn nöõa, laø caùc baøi haùt chæ coù giaù trò thöïc thuï khi ñöôïc dieãn taáu leân. Theá neân, nhöõng ngöôøi laøm trung gian dieãn taáu coù traùch nhieäm lôùn trong vieäc laøm cho baøi haùt coù tính ngheä thuaät thöïc thuï cuûa noù. Coù theå coù nhöõng ca ñoaøn, coäng ñoaøn chöa ñeå coâng söùc ñeå taäp haùt cho coù ngheä thuaät hôn. Ñaâu coù phaûi coäng ñoaøn, töùc ñaïi chuùng khoâng coù quyeàn haùt hay ? Maø taïi vì coù leõ chuùng ta chöa ñaàu tö vaøo ñeå giuùp coäng ñoaøn haùt cho hay hôn ? Chuùng ta thöôøng laãn loän giöõa caùi deã laøm, caùi bình thöôøng, (töùc caùi thích laøm) vôùi caùi hay caùi ñeïp.