TÌM HIEÅU THAÙNH VÒNH

Thaùnh vònh 97 (98)

Chuùa toaøn thaéng khi xeùt xöû

I. BAÛN VAÊN :

Thaùnh vònh naøy noùi veà Chuùa Ki-toâ khi Ngöôøi ñeán laàn thöù nhaát vaø muoân daân tin vaøo Ngöôøi (thaùnh A-tha-na-xi-oâ). Trích "Thaùnh vònh vaø Thaùnh ca" do Nhoùm Phieân Dòch CGKPV thöïc hieän:

[Thaùnh vònh]

Haùt leân möøng Chuùa moät baøi ca môùi

vì Ngöôøi ñaõ thöïc hieän bao kyø coâng. *

Ngöôøi chieán thaéng nhôø baøn tay huøng maïnh,

nhôø caùnh tay chí thaùnh cuûa Ngöôøi.

2          Chuùa ñaõ bieåu döông ôn Ngöôøi cöùu ñoä,

maëc khaûi ñöùc coâng chính cuûa Ngöôøi tröôùc maët chö daân ; *

3    (a)  Ngöôøi ñaõ nhôù laïi aân tình caû tín nghóa

      (b)  daønh cho nhaø Ít-ra-en.

      (c)  Toaøn coõi ñaát naøy ñaõ xem thaáy

      (d)  ôn cöùu ñoä cuûa Thieân Chuùa chuùng ta. *

4          Tung hoâ Chuùa, hôõi toaøn theå ñòa caàu,

möøng vui leân, reo hoø ñaøn haùt.

5          Ñaøn leân möøng Chuùa khuùc haïc caàm dìu daët,

nöông khuùc haïc caàm reùo raét gioïng ca. *

6          Keøn thoåi vang xen tieáng tuø vaø,

tung hoâ möøng Chuùa, vò Quaân Vöông !

7          Gaàm vang leân, hôõi bieån caû cuøng muoân haûi vaät,

ñòa caàu vôùi toaøn theå daân cö ! *

8          Soâng laïch ôi, voã tay ñi naøo,

ñoài nuùi hôõi, reo möøng tröôùc toân nhan Chuùa.

9     (a) Vì Ngöôøi ngöï ñeán xeùt xöû traàn gian, *

       (b) Ngöôøi xeùt xöû ñòa caàu theo ñöôøng coâng chính,

       (c) xeùt xöû muoân daân theo leõ coâng bình.

Lôøi nguyeän (Lôøi nguyeän sau Tv giuùp ta hieåu Tv saâu saéc hôn, coù theå duøng trong caùc GKPV, hoaëc luùc chia seû Lôøi Chuùa hoaëc luùc suy nieäm rieâng) :

Laïy Chuùa laø Ñaáng raát trung thaønh, Chuùa ñaõ nhôù laïi lôøi höùa vôùi toå phuï chuùng con, neân ñaõ cho Con Moät ra ñôøi. Ngöôøi cam chòu khoå hình thaäp töï, ñeå chieán thaéng töû thaàn maø cöùu ñoä theá giôùi. Xin soi saùng cho con ngöôøi cuûa thôøi ñaïi hoâm nay, nhaän bieát Ngöôøi laø Vò Thuû Laõnh ñoäc nhaát, ñem coâng lyù hoøa bình cho nhaân loaïi. Nhôø ñoù, muoân daân seõ chöùng kieán nhöõng kyø coâng Chuùa laøm, vaø khoâng ngöøng haùt leân moät baøi ca môùi, ñeå caûm taï tri aân.

II. PHAÂN TÍCH  (Phaàn Phaân tích cuûa Lm Traàn Phuùc Nhaân, trích töø cuoán "Nhö Höông Traàm, hoïc hoûi Thaùnh vònh vaø Thaùnh ca Cöïu Öôùc - Taân Öôùc.)

1. Theå vaên

Tv vöông quyeàn Gia-veâ (4). Gioáng Tv 96  : Ca tuïng Chuùa, Ñaáng cao caû, thoáng trò muoân daân.

Caùc Tv vöông quyeàn Gia-veâ (Tv 23, 46, 92, 95, 96, 97, 98) ca tuïng Thieân Chuùa laø vua toaøn theå vuõ truï vaø muoân daân, vaø Ngöôøi ñeán ñeå xeùt xöû trong coâng bình. Nhöõng Tv naày coù theå ñöôïc hieåu vaø vöông quyeàn cuûa Chuùa Ki-toâ. Caùc Tv naày thuoäc veà loaïi Tv taùn tuïng : taùn tuïng laø hình thöùc caàu nguyeän cao quyù vaø voâ vò lôïi nhaát. Caùc loaïi khaùc laø Tv van xin, tín nhieäm, taï ôn cuûa caù nhaân ; Tv van xin, tín nhieäm, taï ôn cuûa coäng ñoàng ; Tv vöông ñeá ; Tv giaùo huaán.

2. Boá cuïc

• C. 1-3 : Ít-ra-en haõy haùt möøng Chuùa vì Ngöôøi ñaõ chieán thaéng ñeå cöùu hoï.

• C. 4-6 : Moïi daân ñòa caàu haõy tung hoâ Chuùa.

• C. 7-9 : Vuõ truï taïo thaønh cuõng haõy chung tieáng ca ngôïi.

3. Giaûi thích

Tv naøy coù lôøi vaên höùng khôûi, nhieàu choã nhaân caùch hoùa (c.3-4 ; 7-8)

1. "Baøi ca môùi", x.Tv 32,3. Cuoäc chieán thaéng vaø ôn cöùu ñoä noùi ñaây coù leõ laø cuoäc giaûi phoùng khoûi löu ñaøy Ba-bi-lon, qua ñoù Chuùa "maïc khaûi ñöùc coâng chính cuûa Ngöôøi", nghóa laø loøng trung thaønh vôùi caùc lôøi höùa.

2. Ôn cöùu ñoä naøy baùo tröôùc ngaøy Chuùa seõ ñeán ñeå laäp nöôùc vónh cöûu. Vì theá muoân daân ñöôïc môøi tung hoâ Chuùa baèng tieáng reo hoø, tieáng haùt vaø caùc thöù nhaïc cuï.

3. Vuõ truï cuõng ñöôïc môøi tham gia lôøi ngôïi khen.

 "Baøi ca môùi" : Töø ngöõ naøy ñöôïc duøng saùu laàn trong caùc Tv (32,3 ; 39,4 ; 95,1 ; 97,1 ; 143,9 ; 149,1 vaø Is 42,10 ; Kh 5,9 ; 14,3). Töø ngöõ naøy coù nghóa gì ? Ñaây khoâng phaûi chæ laø moät baøi ca môùi soaïn, nhöng laø moät baøi ca phuïng vuï ca tuïng söï can thieäp quyeát lieät cuûa Thieân Chuùa trong cuoäc ñôøi moät ngöôøi hay trong lòch söû. Söï can thieäp aáy laëp laïi, laøm môùi laïi trong hieän taïi vieäc Chuùa ñaõ thöïc hieän trong quaù khöù (saùng taïo, xuaát haønh, giao öôùc) : vieäc Chuùa laøm vaãn chöa xong, vaãn coøn ñang tieáp tuïc, vaãn luoân luoân "môùi".

4. Caàu nguyeän cuûa Cöïu Öôùc

Tv naøy coù nhieàu neùt gioáng phaàn II saùch I-sai-a (ch. 40-50), cuõng noùi veà cuoäc giaûi phoùng khoûi löu  ñaøy Ba-bi-lon : vì loøng yeâu thöông vaø thaønh tín, Chuùa ñaõ cöùu ñoä daân Ngöôøi. Vì theá, taùc giaû ca  tuïng, caûm taï Chuùa, vaø töø choã ñoù höôùng veà ngaøy Thieân  Chuùa seõ ñeán xeùt xöû (= cai trò) vuõ truï trong coâng  bình vaø chính tröïc.

5. Caàu nguyeän cuûa Ki-toâ giaùo

Ca tuïng Ñöùc Ki-toâ, Vua vuõ truï. Do tình thöông vaø loøng trung thaønh, Thieân Chuùa ñaõ cho Ñöùc Ki-toâ ñeán theá gian ñeå ban ôn cöùu  ñoä (leã Giaùng sinh, lôøi thaùnh A-tha-na-xi-oâ : tieâu ñeà Tv) vaø chieán thaéng söï cheát.

Ñöùc Ki-toâ seõ coøn trôû laïi trong ngaøy sau heát ñeå xeùt xöû. Vaø Ngöôøi cuõng cho chuùng ta ñöôïc tham döï vaøo cuoäc chieán thaéng  cuûa Ngöôøi, nhö Ñöùc Ma-ri-a (leã Ñöùc Meï Voâ nhieãm, leã chung Ñöùc Meï).

III. SÖÛ DUÏNG TRONG PHUÏNG VUÏ

- Caâu ñaùp 1 : Toaøn coõi ñaát naày ñaõ xem thaáy, ôn cöùu ñoä cuûa Thieân Chuùa chuùng ta.

- Caâu ñaùp 2 : Chuùa ñaõ bieåu döông ôn Ngöôøi cöùu ñoä tröôùc maët chö daân.

- Caâu ñaùp 3 : Chuùa ngöï ñeán xeùt xöû muoân daân theo leõ coâng bình.

- Caâu ñaùp 4 : Haùt leân möøng Chuùa moät baøi ca môùi, vì Ngöôøi ñaõ thöïc hieän bao kyø coâng.

1. Leã  ban ngaøy GS, chung MGS :  Ñaùp 1 +  caùc caâu xöôùng : C1,2-3ab, 3cd-4,5-6.

2. CN PS 6B, CNTN 28C : Ñaùp 2 + caùc caâu xöôùng : C1,2-3ab, 3cd-4.

3. CNTN 33C : Ñaùp 3 + caùc caâu xöôùng : C5-6,7-9a, 9bc.

4. ÑM Voâ nhieãm : Ñaùp 4 + caùc caâu xöôùng : C1,2-3ab, 3cd-4.

5. Thaùnh Baùc-na-beâ : Ñaùp 2 + caùc caâu xöôùng : nhö leã GS

6. Cung hieán Thaùnh ñöôøng Pheâ-roâ vaø Phao-loâ : Ñaùp 2 + caùc caâu xöôùng : nhö leã GS

vaø raát nhieàu leã khaùc trong muøa GS cuõng nhö muøa TN.