TÌM HIEÅU THAÙNH VÒNH

Thaùnh vònh 117 (118)

I. BAÛN VAÊN :

Tieáng reo möøng chieán thaéng : Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ laø vieân ñaù maø quyù vò laø thôï xaây ñaõ loaïi boû, chính vieân ñaù aáy laïi trôû neân ñaù taûng goùc töôøng (Cv 4,11).

1 Haõy taï ôn Chuùa vì Chuùa nhaân töø

muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông.

2 Ít-ra-en haõy noùi leân raèng :

muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông.

3 Nhaø A-ha-ron haõy noùi leân raèng :

muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông.

4 Ai kính sôï Chuùa haõy noùi leân raèng :

muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông.

5 Giöõa caûnh gian truaân, toâi ñaõ keâu caàu Chuùa,

Chuùa ñaùp lôøi vaø giaûi thoaùt toâi.

6 Coù Chuùa ôû cuøng toâi, toâi chaúng sôï gì,

hoûi ngöôøi ñôøi laøm chi toâi ñöôïc ?

7 Coù Chuùa ôû cuøng toâi maø beânh ñôõ,

toâi daùm ngheânh luõ ñòch thuø toâi.

8 AÅn thaân beân caïnh Chuùa Trôøi,

thì hôn tin caäy ôû ngöôøi traàn gian.

9 Caäy vaøo thaàn theá vua quan,

chaúng baèng aån naùu ôû beân Chuùa Trôøi.

10 Chö daân xuùm laïi buûa vaây toâi,

nhôø danh Chuùa, toâi ñaõ tröø dieät chuùng.

11 Chuùng buûa vaây toâi, truøng ñieäp tö beà,

nhôø danh Chuùa, toâi ñaõ tröø dieät chuùng.

12 Chuùng buûa vaây toâi nhö theå baày ong,

chuùng nhö löûa buïi gai chaùy böøng böøng, *

nhôø danh Chuùa, toâi ñaõ tröø dieät chuùng.

13 Chuùng xoâ ñaåy toâi, xoâ cho ngaõ,

nhöng Chuùa ñaõ phuø trôï thaân naøy.

14 Chuùa laø söùc maïnh toâi, laø Ñaáng toâi ca ngôïi,

chính Ngöôøi cöùu ñoä toâi.

15 Kìa nghe tieáng reo möøng chieán thaéng

trong doanh traïi chính nhaân :

16 "Tay höõu Chuùa ñaõ ra oai thaàn löïc,

tay höõu Chuùa giô cao, *

tay höõu Chuùa ñaõ ra oai thaàn löïc."

17 Toâi khoâng phaûi cheát, nhöng toâi seõ soáng,

ñeå loan baùo nhöõng coâng vieäc Chuùa laøm.

18 Söûa phaït toâi, vaâng Chuùa söûa phaït toâi,

nhöng khoâng nôõ ñeå toâi phaûi cheát.

19 Xin môû cöûa coâng chính cho toâi

ñeå toâi vaøo taï ôn Ñöùc Chuùa.

20 Ñaây laø cöûa daãn vaøo nôi Chuùa ngöï,

chæ nhöõng ngöôøi coâng chính môùi ñöôïc qua.

21, Laïy Chuùa, con xin taï ôn Ngaøi

vì ñaõ ñaùp lôøi con vaø thöông cöùu ñoä.

22 Taûng ñaù thôï xaây nhaø loaïi boû

laïi trôû neân ñaù taûng goùc töôøng.

23 Ñoù chính laø coâng trình cuûa Chuùa

coâng trình kyø dieäu tröôùc maét chuùng ta.

24 Ñaây laø ngaøy Chuùa ñaõ laøm ra,

naøo ta haõy vui möøng hoan hyû.

25 Laïy Chuùa xin ban ôn cöùu ñoä,

laïy Chuùa, xin thöông giuùp thaønh coâng.

26 Nguyeän xin Chuùa tuoân ñoå phuùc laønh

cho ngöôøi tieán vaøo ñaây nhaân danh Chuùa. *

Töø nhaø Chuùa, chuùng toâi chuùc laønh cho anh em.

27 Ñöùc Chuùa laø Thöôïng Ñeá, Ngöôøi giaõi saùng treân ta. *

Tay caàm laù, haõy saép thaønh ñaùm röôùc, ñeán beân caïnh baøn thôø.

28 Laïy Thieân Chuùa, chính Ngaøi laø Thieân Chuùa cuûa con,

xin daâng Ngaøi muoân caâu caûm taï ; *

laïy Thieân Chuùa con thôø, xin daâng Ngaøi vaïn tieáng toân vinh.

29 Haõy taï ôn Chuùa, vì Chuùa nhaân töø,

muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông.

Lôøi nguyeän

Laïy Chuùa,

chuùng con vui möøng daâng leân lôøi caûm taï, vì Chuùa ñaõ ban cho chuùng con ngaøy hoâm nay, ñoù laø ngaøy Chuùa ñaõ laøm neân, ngaøy Chuùa ban chieán thaéng cho Thaùnh Töû. Ngöôøi ñaõ ñöôïc Chuùa sai ñeán giöõa theá gian naøy, ñeå choáng laïi haïng cöôøng quyeàn aùp böùc. Ngöôøi laø vieân ñaù bò thôï xaây loaïi boû, ñaõ trôû neân ñaù taûng goùc töôøng ñeå xaây neân toøa nhaø Hoäi thaùnh. Ngöôøi ñaõ cheát vaø soáng laïi ñeå giaûi thoaùt chuùng con. Vì theá, chuùng con seõ khoâng coøn run sôï khi giaùp maët töû thaàn, nhöng seõ ñöôïc vui möøng tung hoâ ca ngôïi : "Muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông ! Chuùc tuïng Ñöùc Gieâ-su, Ñaáng nhaân danh Chuùa ñeán cöùu ñoä chuùng con."

II PHAÂN TÍCH

1. T heå vaên

Lôøi taï ôn sau khi ñöôïc cöùu thoaùt, daâng leân trong moät nghi leã taïi ñeàn thôø. Khoâng roõ ngöôøi caûm taï laø ai : moät thöôøng daân ? moät oâng töôùng ? moät oâng vua ? hay moät ngöôøi ñaïi dieän cho toaøn daân ?

2. Boá cuïc

1/ C. 1-4 : Môøi coäng ñoaøn taï ôn Thieân Chuùa.

2/ C. 5-18 : Ñöông söï keå laïi vieäc Chuùa cöùu thoaùt : oâng ñaõ bò daân ngoaïi vaây tö beà, nhöng thaéng ñöôïc nhôø Chuùa phuø giuùp.

3/ C. 19-21 : Ñoái ñaùp tröôùc cöûa ñeàn thôø giöõa ñöông söï vaø caùc tö teá : chæ ngöôøi coâng chính môùi ñöôïc vaøo.

4/ C. 22-25 : YÙ nghóa cuûa vieäc cöùu thoaùt. Ñöông söï ñöôïc ví nhö vieân ñaù bò thôï xaây loaïi boû nay ñaõ trôû neân ñaù goùc töôøng : coù leõ oâng laø moät nhaân vaät quan troïng trong coäng ñoaøn, ñaõ ñöôïc cöùu thoaùt qua thöû thaùch.

5/ C. 26-28 : Ñaùm röôùc vaøo trong ñeàn thôø vôùi caùc ngaønh laù. Ñöông söï taï ôn.

6/ C. 29 : Laëp laïi caâu ñaàu.

3. Giaûi thích

1/ Nhöõng caâu môøi vaø ñaùp coù hình thöùc gioáng nhö kinh caàu (x. Tv 135).

2/ C. 25 : "Xin ban ôn cöùu ñoä" : tieáng Hipri laø hosianna, sau trôû thaønh nhö moät lôøi tung hoâ : hosanna !

3/ C. 26 : "Chuùc tuïng Ñaáng ñeán nhaân danh Chuùa", cuõng coù theå dòch : "Chuùc tuïng nhaân danh Chuùa Ñaáng ñang ñeán".

4. Caàu nguyeän cuûa Cöïu Öôùc

Tv naøy thuoäc boä Hallel, ñoïc sau böõa aên Vöôït Qua (x. Tv 113A). Tv naøy coù theå laø cuûa moät caù nhaân, nhöng ñöôïc môû roäng ñeå toû loøng bieát ôn cuûa daân Chuùa veà nhöõng ôn Chuùa ñaõ ban trong lòch söû, loøng tin töôûng chaéc chaén ñöôïc Chuùa giuùp vaø loøng troâng ñôïi ngaøy ôn cöùu ñoä ñöôïc thöïc hieän hoaøn toaøn.

Qua Tv naøy, ta cuõng coù theå nhìn thaáy Chuùa hieän dieän trong ñôøi soáng caù nhaân cuõng nhö trong theá giôùi.

5. Caàu nguyeän cuûa Ki-toâ giaùo

1/ Trong nghi thöùc böõa aên Vöôït Qua, Chuùa Gieâ-su ñaõ ñoïc Tv naøy. Vôùi Ngöôøi, Tv naøy coù yù nghóa saâu xa : Ngöôøi chính laø vieân ñaù bò loaïi boû nay trôû thaønh ñaù goùc, yù noùi veà caùi cheát vaø vieäc phuïc sinh cuûa Ngöôøi. Chính Chuùa Gieâ-su ñaõ nhaéc tôùi Tv naøy trong duï ngoân taù ñieàn vöôøn nho saùt nhaân (Mt 21,33-42). Giaùo hoäi sô khai cuõng aùp duïng Tv naøy veà Chuùa Gieâ-su : Ñaáng ñaõ bò ngöôøi Do Thaùi ñoùng ñinh, ñaõ trôû neân ñaù goùc, vaø ai muoán ñöôïc cöùu phaûi nhôø Ngöôøi (Cv 4,11 : tieâu ñeà ; 1Pr 2,4.7-8). Daân chuùng khi röôùc Chuùa Gieâ-su vaøo Gieâ-ru-sa-lem ñaõ duøng c.25-26 : "Hosanna. Chuùc tuïng Ñaáng nhaân danh Chuùa maø ñeán" (Mt 21,9), vaø chính Chuùa Gieâ-su cuõng duøng c.26 ñeå chæ ngaøy khaûi hoaøn caùnh chung, khi maø moïi ngöôøi thöïc söï ñoùn röôùc Ngöôøi (Mt 23,29).

2/ Theo nhöõng chæ daãn treân cuûa Taân Öôùc, Giaùo hoäi ñoïc Tv naøy döôùi aùnh saùng phuïc sinh cuûa Chuùa Ki-toâ : ngaøy Thieân Chuùa ñaõ laøm ra (c.24) laø ngaøy Phuïc sinh ; ngöôøi thoaùt khoûi caùi cheát (c.17) vaø chieán thaéng laø Chuùa Ki-toâ, ñaùm röôùc haân hoan laø ñaùm röôùc Ngöôøi vaøo vinh quang, ñem theo caùc anh em ñöôïc Ngöôøi cöùu. Taát caû cuoäc chieán thaéng ñoù, cuûa Chuùa Ki-toâ vaø cuûa chuùng ta, laø do tình thöông cuûa Thieân Chuùa, vì "muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông" (c1-4, 29).

Vì theá Tv 117 laø Baøi ca Phuïc sinh, ta ñoïc trong muøa Phuïc sinh vaø moãi Chuùa nhaät (trong kinh Saùng hoaëc kinh Tröa) ñeå caûm taï vì ôn cöùu ñoä vaø chaéc chaén veà ôn ñoù.

III. SÖÛ DUÏNG TRONG PHUÏNG VUÏ

Ñaây laø moät Tv coù theå söû duïng trong suoát muøa Phuïc sinh, khi chöa coù Tv rieâng cho töøng CN.

Caâu ñaùp 1 : Ha-leâ-lui-a (3 laàn)

Caâu ñaùp 2 : Ñaây laø ngaøy Chuùa ñaõ laøm ra ; naøo ta haõy vui möøng hoan hæ.

Caâu ñaùp 3 : Haõy taï ôn Chuùa vì Chuùa nhaân töø, muoân ngaøn ñôøi Chuùa vaãn troïn tình thöông.

Caâu ñaùp 4 : Taûng ñaù thôï xaây nhaø loaïi boû ; laïi trôû neân ñaù taûng goùc töôøng.

1. CTVQ : Ñaùp 1, c.1-2, 16ab-17, 22-23

2. CNPS : Ñaùp 1 hoaëc 2, caâu nhö treân

3. CNPS 2A : Ñaùp 3, c.2-4, 13-15, 22-24

4. CNPS 2B : Ñaùp 3, c.2-4, 16ab-18, 22-24

5. CNPS 2C : Ñaùp 3, c.2-4, 22-24, 25-27a.

6. CNPS 4B : Ñaùp 4, c.1.8-9, 22-24, 28-29

7. Caàu cho hieäp nhaát : Ñaùp 1, c.22-23, 25-26, 28.

Tv naày cuõng ñöôïc duøng trong caùc Giôø kinh Phuïng vuï :

- Kinh Tröa CN tuaàn I vaø III

- Kinh Saùng CN tuaàn II vaø IV