Maáy laàn tröôùc trong HLMC soá 27 vaø 28 toâi ñaõ vieát veà hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong Hoäi  thaùnh vaø nôi Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ. Laàn naøy, toâi xin vieát veà hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, trong Tin Möøng thaùnh Gio-an vaø thö thaùnh Phao-loâgöûi tín höõu Roâ-ma. Qua nhöõng baûn vaên naøy, chuùng ta seõ thaáy Chuùa Thaùnh Thaàn luoân hoaït ñoäng vaø hoaït ñoäng hoaøn toaøn voâ vò lôïi, hay noùi khaùc ñi laø vì ngöôøi khaùc.

Chuùa Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng cho Chuùa Con, Chuùa Con chæ tìm vinh quang cuûa Chuùa Cha. Coøn chuùng ta ñöôïc thöøa höôûng hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn.

Hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn theo thaùnh Gio-an

Trong böõa Tieäc ly, Chuùa Gieâ-su nhaéc ñi nhaéc laïi nhieàu laàn laø Chuùa Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng ñeå phuïc vuï Ngöôøi : "Ñaáng ñoù seõ daïy anh em moïi ñieàu vaø seõ laøm cho anh em nhôù laïi moïi ñieàu Thaày ñaõ noùi vôùi anh em." (Ga 14,26).

"Ngöôøi laø Thaàn Khí söï thaät phaùt xuaát töø Chuùa Cha, Ngöôøi seõ laøm chöùng veà Thaày." (Ga 15,26)

"Ngöôøi seõ toân vinh Thaày, vì Ngöôøi seõ laáy nhöõng gì cuûa Thaày maø loan baùo cho anh em." (Ga 16,14)

Chuùa Thaùnh Thaàn ñöa caùc hoaït ñoäng veà Chuùa Con nhöng Chuùa Con laïi khoâng höôùng veà mình maø höôùng veà Chuùa Cha : "Luùc khôûi ñaàu, Ngöôøi vaãn höôùng veà Thieân Chuùa." (Ga 1,2). Trong cuoäc Thöông khoù, qua moät ñeâm daøi thaêm thaúm, Ngöôøi ñaõ höôùng taát caû nhaân loaïi veà Chuùa Cha. Môû ñaàu baøi töôøng thuaät cöû chæ röûa chaân cuûa Chuùa Gieâ-su, thaùnh Gio-an ñaõ vieát moät caâu raát trang troïng cho thaáy roõ hai maët cuûa cuoäc Thöông khoù, moät höôùng veà Chuùa Cha, moät höôùng veà nhaân loaïi : "Ñöùc Gieâ-su bieát giôø cuûa Ngöôøi ñaõ ñeán, giôø phaûi boû theá gian maø veà vôùi Chuùa Cha. Ngöôøi vaãn yeâu thöông nhöõng keû thuoäc veà mình coøn ôû theá gian vaø Ngöôøi yeâu thöông hoï ñeán cuøng." (Ga 13,1)

Chuùa Thaùnh Thaàn höôùng veà Chuùa Con vaø Chuùa Con ñi tôùi Chuùa Cha. Vaäy hoùa ra chuùng ta bò loaïi tröø trong taán thaûm kòch maø cuoái cuøng chæ lieân heä tôùi Thieân Chuùa hay sao ? Thöïc ra chính nhöõng baûn vaên ñoù (töø chöông 13-17) nhaán maïnh ñeán chieàu kích hoaøn toaøn thaàn thieâng cuûa cuoäc Thöông khoù trong taát caû beà saâu roäng, cuõng laø nhöõng baûn vaên noùi vôùi chuùng ta roõ hôn caû ñieàu Chuùa Thaùnh Thaàn seõ laøm ñeå möu lôïi cho chuùng ta. Hoaït ñoäng naøy coù theå toùm goïn trong moät tieáng maø thoâi : Chuùa Thaùnh Thaàn seõ laø moät "Ñaáng Baûo trôï khaùc". Ñaáng naøy  ñöôïc môøi ñeán ôû beân caïnh. Chuùa Thaùnh Thaàn seõ laø vò baûo veä, naâng ñôõ, uûi an, trôï giuùp. Ngöôøi laø "Ñaáng Baûo trôï khaùc" (Ga 14,16), bôûi vì chính Chuùa Gieâ-su ñaõ ñoùng vai troø naøy beân caïnh caùc moân ñeä (Ga 17,12). Nhöõng gì Chuùa Gieâ-su ñaõ baét ñaàu, Chuùa Thaùnh Thaàn seõ tieáp tuïc laøm theo.

Chuùa Gieâ-su raát yù thöùc laø coâng trình cuûa Ngöôøi chöa hoaøn taát : "Thaày coøn nhieàu ñieàu phaûi noùi vôùi anh em, nhöng baây giôø anh em khoâng coù söùc chòu noåi. Khi naøo Thaàn Khí söï  thaät ñeán, Ngöôøi seõ daãn anh em tôùi söï thaät toaøn veïn." (Ga 16,12-13). Vaøo dòp leã Sinh nhaät, chuùng ta möøng moùn "quaø taëng" Chuùa Cha ban cho chuùng ta nôi Con cuûa Ngöôøi. Nhöng loøng quaûng ñaïi cuûa Thieân Chuùa coøn tieáp dieãn trong vieäc trao ban Thaùnh Thaàn. Trong caùc saùch Tin Möøng khaùc, khi Chuùa Gieâ-su khuyeân caùc moân ñeä caàu nguyeän vôùi loøng tin töôûng, Ngöôøi höùa vôùi caùc oâng raèng Chuùa Cha seõ ban "nhöõng cuûa toát cuûa laønh cho nhöõng ai caàu xin Ngöôøi" (Mt 7,11). Thaùnh Lu-ca vieát : "Ngöôøi seõ ban Thaùnh Thaàn cho nhöõng keû xin Ngöôøi" (Lc 11,13). Thaät vaäy, coøn gì toát hôn cho con ngöôøi hôn laø Thaùnh Thaàn, Ñaáng Baûo trôï ?

Hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong thö cuûa thaùnh Phao-loâ göûi tín höõu Roâ-ma

Taân Öôùc hay baøn veà Thaùnh Thaàn, nhöng thöôøng chæ vaén taét thoâi. Ít khi noùi ñeán Chuùa Thaùnh Thaàn vì chính Ngöôøi. Ñieàu aáy khoâng coù gì laï vì Thaàn Khí luoân höôùng veà Chuùa Con vaø qua  Chuùa Con höôùng veà Chuùa Cha, tröø chöông 8 trong thö cuûa thaùnh Phao-loâ göûi tín höõu Roâ-ma. Sau khi giaûi thích söï keát hôïp giöõa chuùng ta vôùi Chuùa Ki-toâ nhôø bí tích Thaùnh taåy trong chöông 6, vaø Leà luaät khoâng theå cöùu noåi chuùng ta khoûi toäi  loãi vaø ñaët  chuùng ta trong moái lieân laïc ñuùng ñaén vôùi Thieân Chuùa trong chöông 7, thaùnh Phao-loâ noùi ñeán Chuùa Thaùnh Thaàn trong chöông 8. Vaäy neáu  Leà luaät khoâng theå cöùu chuùng ta cho khoûi toäi, vaø ñaët chuùng ta vaøo theá töông quan ñuùng ñaén vôùi Thieân Chuùa, thì ôn cöùu ñoä chuùng ta ñeán töø ñaâu ? Töø Chuùa Thaùnh Thaàn, Ñaáng duy nhaát thaùnh hoùa chuùng ta. Taát caû chöông 7 daønh ñeå noùi veà ôn giaûi thoaùt cuûa Thaàn Khí. Chính Thaàn Khí baûo ñaûm cho chuùng ta ñöôïc ôn cöùu ñoä, vì ôû nôi Ngöôøi, chuùng ta ñöôïc höùa cho ôn phuïc sinh. Duø thaân theå chuùng ta moät phaàn laø xaùc thòt, vaø duø vaäy, noù phaûi cheát, thì noù cuõng ñaõ ñöôïc Thaàn Khí cö nguï : "Höôùng ñi cuûa tính xaùc thòt laø söï cheát, coøn höôùng ñi cuûa Thaàn Khí laø söï soáng vaø bình an." (Rm 8,6). Chuùng ta chæ coøn vieäc ñi theo tieán trình laøm nghóa töû nhö Thaàn Khí ñeà ra : "Quaû vaäy, phaøm ai ñöôïc Thaàn Khí Thieân Chuùa höôùng daãn, ñeàu laø con caùi Thieân Chuùa. Vì Thaàn Khí maø anh em ñaõ laõnh nhaän ñöôïc, ñaâu phaûi laø tinh thaàn noâ leä, khieán anh em phaûi sôï seät nhö xöa ; nhöng laø Thaàn Khí laøm cho anh em neân nghóa töû, khieán chuùng  ta ñöôïc keâu leân : "AÙp-ba  ! Cha ôi !" Chính Thaàn Khí chöùng thöïc cho thaàn trí chuùng ta raèng chuùng ta laø con caùi Thieân Chuùa." (Rm 8,14-16). Thaùnh Phao-loâ nhaéc laïi yù töôûng caên baûn naøy trong thö göûi tín höõu Ga-laùt 4,6-7. Vaäy ñaâu laø hoaït ñoäng cuûa Thaàn Khí ? Thaàn Khí laøm cho chuùng ta neân nhöõng ngöôøi con. Ngöôøi thaùp chuùng ta vaøo Ñöùc Ki-toâ, ñeå chuùng ta ñöôïc höôùng veà Thieân Chuùa laø Cha chuùng ta. Ñoù laø ñieàu ñaõ ñöôïc dieãn taû raát chính xaùc trong caâu toân vinh Chuùa Cha, nhôø Chuùa Con, hieäp nhaát vôùi Chuùa Thaùnh Thaàn, tröôùc khi keát thuùc kinh nguyeän taï ôn trong thaùnh leã. Trong Chuùa Thaùnh Thaàn chuùng ta ñöôïc töï do ñeán cuøng Thieân Chuùa (Ep 2,18). Daáu chæ môùi thaân tình giöõa chuùng ta vôùi Thieân Chuùa laø danh xöng "Cha" maø chuùng ta duøng ñeå thaân thöa vôùi Ngöôøi.

Töø nay, ñaëc aân  cuûa Chuùa Gieâ-su chuyeån sang taát caû nhöõng  ai ñaõ laõnh nhaän Thaàn Khí cuûa Ngöôøi : "Ñaõ laøm con thì cuõng laø thöøa keá, maø ñöôïc Thieân Chuùa cho thöøa keá thì töùc laø ñoàng thöøa keá vôùi Ñöùc Ki-toâ ; vì moät khi cuøng chòu ñau khoå vôùi Ngöôøi, chuùng ta seõ cuøng ñöôïc höôûng vinh quang vôùi Ngöôøi." (Rm 8,17).  Sau ñoù thaùnh Phao-loâ cho thaáy Thaàn Khí daãn ñöa con caùi Thieân Chuùa ñeán töï do nhö theá naøo : "Muoân loaøi laâm vaøo caûnh hö aûo, khoâng phaûi vì chuùng muoán, nhöng laø vì Thieân Chuùa baét chòu vaäy ; tuy nhieân vaãn coøn nieàm troâng caäy laø coù ngaøy cuõng seõ ñöôïc giaûi thoaùt, khoâng phaûi leä thuoäc vaøo caûnh hö naùt, maø ñöôïc cuøng vôùi con caùi Thieân Chuùa chung höôûng töï do vaø vinh quang." (Rm 8,20-21). Ñeán caâu 26 trong chöông 8, thaùnh Phao-loâ laïi noùi veà Thaàn Khí : "Thaàn Khí giuùp ñôõ chuùng ta laø nhöõng keû yeáu heøn". Ñoù cuõng chính laø vai troø cuûa Ñaáng an uûi trong Tin Möøng theo thaùnh Gio-an. Nhôø söï hieän dieän cuûa Thaàn Khí trong chuùng ta, chuùng ta ñeán gaàn Thieân Chuùa. Thaàn Khí hoaït ñoäng nôi chuùng ta nhö moät vò "chaân sö phuï ñaïo", ñeå baûo ban, naâng ñôõ, höôùng daãn, moät caùch chí tình.

Vaäy, chuùng ta coøn ngaàn ngaïi hay chaàn chöø gì maø khoâng ñeán vôùi Ngöôøi, nhaát laø trong naêm daønh rieâng ñeå hoïc hoûi veà Ngöôøi naøy ? Chuùa Thaùnh Thaàn soáng cho ngöôøi khaùc vaø vì Ngöôøi khaùc, nhö caùc ñoaïn vaên trích daãn trong Tin Möøng thaùnh Gio-an vaø thö thaùnh Phao-loâ minh chöùng. Chuùng ta caàn phaûi coù Chuùa Thaùnh Thaàn. Ngöôøi saün saøng ôû beân ñeå naâng ñôõ vaø höôùng daãn chuùng ta.