THAØNH COÂNG TRONG CA HAÙT

1. Chuyeän ñôøi

Moät buoåi trình dieãn ca nhaïc treân saân khaáu,  hai caâu hoûi ñöôïc ñaët ra cho moät ca só khaù noåi tieáng  trong thaønh phoá nhö sau : "Bí quyeát  naøo giuùp chò thaønh coâng trong moät baøi haùt ?" - Ca só traû lôøi : "Duø phaûi haùt baát cöù moät baøi haùt lôùn hay nhoû naøo toâi cuõng phaûi theå hieän baèng taát caû con ngöôøi  cuûa mình. Beân caïnh ñaáy, vieäc taäp döôït tröôùc cuõng laø ñieàu khaù quan troïng, caàn phaûi löu taâm raát nhieàu." Tieáp theo laø caâu hoûi thöù hai : "Chò coù caûm giaùc gì sau moät ñeâm bieåu dieãn thaønh coâng röïc rôõ hoaëc thaát baïi eâ cheà ?" -  Coâ traû lôøi : "Duø thaát baïi hay thaønh coâng côõ naøo ñi nöõa thì suoát ñeâm ñoù toâi khoâng theå nguû ñöôïc. Suoát ñeâm toâi suy nghó veà aán töôïng maø mình ñeå laïi trong loøng khaùn giaû laø gì : taïi sao thaønh coâng, thaát baïi ? ..."

Chuyeän moät ngöôøi ngheä só ñöa moät taùc phaåm ngheä thuaät tôùi coâng chuùng cuõng gioáng nhö moät quaù trình tieáp thò kinh teá vaäy. Duø sao hoï cuõng coù caùi thuù trong ngheà nghieäp laøm cho hoï khoâng bò naûn. Nhöng ñeå thu huùt ñöôïc coâng chuùng thuoäc ñuû taàng lôùp, hoï phaûi taïo cho mình moät söùc maïnh noäi coâng ; coù theå noùi maïnh hôn nhö moät söï thoâi mieân ñeå "ñieàu khieån" ngöôøi xem phaûi daùn maét vaøo hoï vaø ñeå loâi cuoán traùi tim khaùn giaû cuøng ñoàng caûm trong taùc phaåm hoï ñang bieåu dieãn. (ÔÛ ñaây khoâng daùm noùi bí quyeát ngheà nghieäp).

2. Chuyeän ñaïo

Thaønh coâng trong vieäc haùt xöôùng cuûa nhaø ñaïo laø gì ?

Ca haùt trong phuïng vuï khoâng phaûi ñeå ñöôïc ngöôøi ta tung hoâ, taùn thöôûng hoaëc nhöõng traøng voã tay nhöng cuõng  phaûi ñaët vaán ñeà thaønh coâng hoaëc thaát baïi, dó nhieân khaùc ngoaøi ñôøi.

Moät trong nhöõng muïc ñích cuûa ca haùt trong phuïng vuï ñöôïc Giaùo hoäi ñaët troïng taâm laø giuùp cho ngöôøi tín höõu deã daøng caàu nguyeän, deã naâng taâm hoàn leân vôùi Chuùa hôn. Nhö theá thaønh coâng cuûa moät ban haùt, cuûa ca ñoaøn, cuûa moät taùc phaåm aâm nhaïc laø giuùp ngöôøi nghe soáng taâm tình aáy vôùi Chuùa caùch deã daøng hôn laø khoâng haùt. Tieáng haùt phaûi thu huùt ngöôøi nghe cuøng ñoàng caûm vôùi yù cuûa taùc giaû, vôùi taâm tình cuûa ngöôøi ñang theå hieän. Vì vaäy ñoøi hoûi ban haùt phaûi theå hieän ñöôïc vai troø cuûa mình nhöng khoâng ñöôïc coi thaùnh ñöôøng laø nôi bieåu dieãn taøi naêng ngheä thuaät, phoâ tröông thaønh tích caù nhaân ; maø phaûi haùt theá naøo ñeå ñaït tôùi möùc rung ñoäng, truyeàn caûm cho nhöõng con tim thuï ñoäng ñang nghe hay khoâng muoán haùt hoaëc chöa bieát haùt. Ñieàu naøy ñoøi hoûi ôû laõnh vöïc chuyeân moân, söï luyeän taäp... Nhöng chaéc chaén nhöõng yeáu toá sau ñaây caàn quan taâm tröôùc :

a) Ngöôøi haùt nhö ñang caàu nguyeän thöïc söï

b) Ngöôøi haùt phaûi soáng taâm tình cuûa baøi haùt

c) Phaûi haùt coù "hoàn"

Ngoaøi ra nhöõng yeáu toá khaùc lieân quan ñeán kyõ thuaät cuõng khaù quan troïng.

Ngöôïc laïi thaát baïi trong vieäc ca haùt naøy laø gaây lo ra, chia trí cho ngöôøi khaùc, khoâng ñaùnh ñoäng ngöôøi ta ñöôïc ñieàu gì, khoâng giuùp hoï caàu nguyeän tích cöïc hôn.

Kinh nghieäm baûn thaân cho thaáy, khi tham  döï thaùnh leã ngaøy thöôøng cuõng nhö Chuùa nhaät, ít khi toâi ñöôïc nghe nhöõng baøi haùt thöïc söï ñaùnh ñoäng mình, giuùp deã daøng caàu nguyeän hôn. Laâu laâu coù dòp ñaëc bieät, do ca ñoaøn taäp taønh kyõ löôõng, nghe môùi thaáy caûm ñoäng. Coù leõ hôi quaù ñaùng chaêng ? Moät phaàn do tính chuû quan, hai ba phaàn do taùc phaåm, do ngöôøi haùt, ngöôøi ñieàu khieån nöõa...

Hình nhö nhöõng leã thöôøng ngöôøi ta chæ haùt goïi laø ñeå laáp choã troáng, haùt cho coù nghi thöùc. Do ñoù caàn phaûi xem laïi cung caùch haùt xöôùng cuûa ta ñaõ haùt vôùi caû con ngöôøi, caû taâm hoàn chöa ? Ñang khi ñoù thaùnh Phao-loâ khuyeân raèng : "Anh em haõy ñem caû taâm hoàn maø haùt daâng Thieân Chuùa nhöõng baøi thaùnh vònh, thaùnh thi vaø thaùnh ca, do Thaàn Khí linh höùng" (Cl 3,16).

Keát luaän : Nhö vaäy, chuùng ta cuõng phaûi hoïc ôû caùch theå hieän ca haùt ngoaøi ñôøi nhöõng gì laø toát ñeïp.