TRAO ÑOÅI TÌM HIEÅU PHUÏNG VUÏ - MUÏC VUÏ

HAI LAÙ THÖ VIEÁT TRONG TUØ 

CUÛA CHA THAÙNH LEÂ BAÛO TÒNH

THÖ THÖÙ NHAÁT

(Thaày Phao-loâ Tònh bò giam taïi Haø noäi töø cuoái naêm 1841. Ngaøy 24-4-1843, thaày vieát cho caùc baïn ôû chuûng vieän Vónh Trò böùc thö sau ñaây)

Toâi, Phao-loâ Leâ Baûo Tònh, ñang mang goâng xieàng vì Chuùa Ki-toâ, töø nguïc thaát toâi göûi veà nhöõng lôøi chaøo thaân aùi, vaø chaéc chaén laø nhöõng lôøi chaøo sau cuøng. Toâi caàu khaån Chuùa Cha nhaân töø vaø naøi xin Thieân Chuùa laø nguoàn moïi yeân uûi, luoân luoân yeân uûi caùc baïn trong baát cöù hoaøn caûnh naøo, ñeå phuùc laønh cuûa Ngöôøi nhö söông maùt dòu töôùi goäi vaø laøm cho phong phuù coâng vieäc hoïc taäp cuûa caùc baïn, laøm cho caùc baïn tieán böôùc nhieàu trong nhaân ñöùc vaø hoïc thöùc, ñeå caùc baïn mau leo tôùi toät baäc hoaøn haûo vaø tôùi ñænh caùc khoa hoïc, ñeå nhieàu anh em löông daân ñöôïc haïnh phuùc bôûi coâng vieäc caùc baïn vaø ñeå hoï caûm thaáy höông thôm ñôøi soáng caùc baïn.

Töø ngaøy vaøo nguïc, toâi chöa heà vieát thö cho caùc baïn, khoâng phaûi vì toâi löôøi bieáng hay laõng queân caùc baïn ñaâu, nhöng vì nhieàu lyù do khaùc, nhaát laø sôï nguy hieåm nhö caùc baïn ñaõ bieát.

Nhöng vôùi nôi ôû hieän thôøi, toâi gaëp ñöôïc moät dòp töôûng khoâng coù gì nguy hieåm, neân toâi voäi vieát ñoâi lôøi göûi caùc baïn ñeå ñöa tin vaø ñeå chöùng toû loøng toâi yeâu quí caùc baïn bieát bao. Maëc daàu ôû trong tuø nguïc, toâi luoân nghó tôùi caùc baïn, daâng leân Chuùa nhöõng lôøi nguyeän caàu cho caùc baïn ñeå Chuùa, Ñaáng ñaõ khôûi söï nôi caùc baïn, seõ thöïc hieän vaø hoaøn taát thaùnh yù Ngöôøi nôi caùc baïn.

Tröôùc heát, ñeå laøm thoûa loøng mong öôùc cuûa caùc baïn, toâi thuaät laïi nhöõng saàu khoå toâi phaûi chòu haøng ngaøy trong nguïc, ñeå caùc baïn noàng naøn meán Chuùa vaø ca tuïng Ngöôøi vôùi toâi, vì loøng laân tuaát Chuùa beàn vöõng muoân ñôøi.

Tuø nguïc naøy quaû laø hình aûnh soáng ñoäng cuûa hoûa nguïc muoân ñôøi. Khoâng keå goâng cuøm xieàng xích, toâi coøn phaûi nghe, phaûi chöùng kieán, phaûi chòu ñöïng nhöng oaùn gheùt, thuø haèn, nhöõng lôøi phæ baùng Thieân Chuùa, nhöõng lôøi noùi daâm oâ, nhöõng cuoäc xoâ xaùt nhau, nhöõng haønh vi bæ oåi, nhöõng lôøi theà nguyeàn gian doái, nhöõng caâu vu oan, noùi xaáu. Ngoaøi ra, toâi coøn phaûi chòu phieàn cöïc, chòu muoãi ñoát, reäp caén. Ñaõ heát ñaâu, ngöôøi ta coøn luoân tuoân ra nhöõng lôøi caêm hôøn chöûi ruûa vua quan, baïn höõu, cha meï.

Nhöng Ñaáng ñaõ giaûi thoaùt ba treû em khoûi ngoïn löûa hoàng, Ngöôøi cuõng ôû vôùi toâi. Ngöôøi ñaõ cöùu toâi khoûi nhöõng söï döõ aáy vaø Ngöôøi ñaõ laøm cho trôû neân eâm dòu ñoái vôùi toâi, vì loøng laân tuaát Ngöôøi beàn vöõng muoân ñôøi. Toâi keå laïi nhöõng ñieàu ñoù khoâng phaûi ñeå caùc baïn sôï haõi ñaâu, nhöng ñeå caùc baïn lieân keát vôùi toâi, ñeå chuùng ta cuøng thoâng caûm noàng naøn trong tình baùc aùi, vaø ñeå caùc baïn soát saéng caàu nguyeän cho toâi. Thöïc theá, caùc baïn soáng gaàn Chuùa, caùc baïn ñöôïc töï do ñoïc kinh caàu nguyeän, döï thaùnh leã vaø röôùc leã nhö loøng öôùc muoán. Caùc baïn ôû trong thaønh thaùnh Sion vaø ñöùng treân nuùi vôùi oâng Moâ-seâ. Neáu caùc baïn laõng queân nhöõng ngöôøi ñang leânh ñeânh treân soâng nöôùc, hoaëc ñang chieán ñaáu nôi sa tröôøng, thì hoûi ñaâu laø loøng baùc aùi cuûa caùc baïn ? Caùc baïn laø nhöõng trieàu thaàn ngaøy ngaøy ñöùng tröôùc maët Vua toái cao ; coøn toâi, toâi laø moät quaân binh ñang chieán ñaáu, phaûi ñöông ñaàu vôùi bao taán coâng cuûa ñòch thuø. Vaäy toâi naøi caùc baïn caàu khaån Vua toaøn naêng ban cho toâi nhöõng ôn caàn ñeå chieán thaéng. Haõy thöông xoùt toâi, ít laø caùc baïn, haõy thöông xoùt toâi, vì baøn tay Chuùa ñaõ ñoäng ñeán toâi.

Ngoaøi nhöõng ñau khoå noùi treân, muøa heø toâi phaûi chòu caùi noùng nung ngöôøi, muøa ñoâng chòu reùt buoát. Quanh naêm khoâng bao giôø nhìn thaáy maët traêng hay aùnh sao. Suoát ñeâm toâi khoâng nguû ñöôïc, hoaëc chæ chôïp maét moät vaøi troáng canh laø cuøng, vì moãi luùc giao canh thì lính goõ hai thanh tre vaø ñeám moät, hai, ba ñeå ñieåm tuø, laïi vì xieàng xích chaët quaù boù caúng khoâng cho pheùp tuø nhaân nguû tôùi saùng.

Nhöng nhôø ôn Chuùa, ôû giöõa nhöõng cöïc hình thöôøng laøm cho caùc tuø nhaân khaùc phaûi saàu khoå, toâi laïi ñöôïc traøn ngaäp hoan laïc, vì toâi khoâng coâ ñôn, nhöng Chuùa Ki-toâ ôû vôùi toâi. Chính Ngöôøi, Thaày chuùng ta, chòu ñöïng söùc naëng cuûa Thaäp giaù, phaàn toâi, thöa caùc baïn, toâi chæ vaùc moät caùnh nheï nheï thoâi. Vì Ngöôøi khoâng phaûi chæ laø Ñaáng ñöùng xem chieán ñaáu nhöng chính Ngöôøi chieán ñaáu vaø chieán thaéng. Chính Ngöôøi seõ keát thuùc cuoäc chieán ñaáu. Vì theá, trieàu thieân vinh hieån ñöôïc ñaët treân ñaàu vò Thuû Lónh nhöng chi theå cuõng ñöôïc vui höôûng vinh quang cuûa Thuû Lónh. Laïy Chuùa, Thieân Chuùa cuûa con, khi Chuùa muoán ñaët trieàu thieân hoa treân ñaàu chuùng con, nghóa laø ñaët trieàu thieân hoa treân loøng laân tuaát vaø aân suûng Chuùa, thì con, duø chæ coù moät mình, con coù theå vì Chuùa, vì vinh quang cuûa Chuùa, chòu moïi ñau khoå cuûa caû traàn gian cho ñeán cheát. Con cuõng coøn phaûi tuyeân xöng raèng : con laø moät ñaày tôù voâ ích, vì moïi vinh döï treân trôøi döôùi ñaát laø cuûa mình Chuùa, coøn chuùng con chæ ñaùng hoå theïn vaø hình phaït.

Laïy Chuùa, Ñaáng ngöï giöõa caùc thieân thaàn Keâ-ru-bim vaø Xeâ-ra-phim, con coù theå soáng sao ñöôïc khi ngaøy ngaøy thaáy caùc baïo vöông vaø nhöõng tay sai baát löông cuûa chuùng phæ baùng thaùnh danh Chuùa ? Xin Chuùa môû maét nhìn xem danh Con Chuùa bò ngöôøi ta baøi xích, coi nhö xaáu xa ! Laïy chuùa, moïi vinh hieån ñeàu daønh rieâng cho mình Chuùa, Chuùa khoâng nhöôøng laïi cho ai caû. Xin Chuùa nhìn xem ngöôøi ta laõng queân Chuùa, thôø laïy quæ thaàn ngoài treân ngai vaøng. Xin Chuùa nhìn xem Thaùnh giaù Chuùa bò quaân gian aùc daøy ñaïp döôùi chaân. Ñaâu laø vinh quang Chuùa ? Ñaâu laø loøng laân tuaát töø ngaøn xöa cuûa Chuùa ? Laïy chuùa, nhìn thaûm caûnh aáy, loøng con böøng chaùy löûa yeâu meán Chuùa, con muoán cheát ñi, con muoán thaân theå con bò caét xeûo thaønh traêm maûnh ñeå chöùng toû loøng con yeâu meán Chuùa, laïy Chuùa !

Moät mình Chuùa laø Chuùa, moät mình Chuùa laø Ñaáng toái cao, laïy Chuùa Gieâ-su Ki-toâ, Ñaáng ñang ngöï beân höõu Chuùa Cha, Chuùa laø Thöôïng Teá cuûa chuùng con. Chuùa ñaõ caûm thaáy söï tuøng phuïc khoù khaên bieát bao, haèng ngaøy Chuùa nhìn thaáy ñaày tôù Chuùa phaûi khoå cöïc vì goâng cuøm xieàng xích, mang naëng bao phieàn saàu khaùc. Xin Chuùa toû ra uy quyeàn Chuùa. Xin cöùu chöõa vaø naâng ñôõ con, ñeå trong söï heøn yeáu cuûa con, nhaân loaïi ñöôïc caûm thaáy vaø ca tuïng söùc maïnh cuûa Chuùa, ñeå thuø ñòch Chuùa khoûi kieâu haõnh ngaång ñaàu leân, neáu con bò nao nuùng.

Toâi vieát cho caùc baïn nhöõng lôøi aáy ñeå traùi tim caùc baïn chaùy leân ngoïn löûa khaùt khao töû ñaïo vaø ñeå baèng lôøi caàu nguyeän, caùc baïn giuùp toâi laø ngöôøi ñang chieán ñaáu nôi sa tröôøng.

Phaàn caùc baïn, caùc baïn raát thaân yeâu, caùc baïn haõy nhôù raèng : Ñöùc Ma-ri-a khoâng bò göôm giaùo ñaâm cheùm maø ñaõ ñöôïc suy toân laø Nöõ Vöông Caùc thaùnh Töû ñaïo. Caùc baïn cuõng theá, caùc baïn cuõng coù theå töû ñaïo caùch aáy nghóa laø töû ñaïo baèng tình yeâu, töû ñaïo baèng loøng khao khaùt, töû ñaïo baèng caùch chòu ñau khoå vôùi Chuùa Ki-toâ. Ñôøi soáng thaùnh thieän, hy sinh, xaû kyû cuûa caùc baïn chính laø töû ñaïo vaø laø söï cöùu roãi cuûa giaùo daân ñaáy. Ñôøi soáng ngheøo khoù laø töû ñaïo, ñöùc trinh khieát, loøng töø aùi, söï tha thöù nhöõng laêng maï cuõng laø töû ñaïo. Vì chính Chuùa chuùng ta ñaõ khoâng chæ höùa Nöôùc Trôøi cho nhöõng ngöôøi töû ñaïo thaät söï thoâi ñaâu, nhöng Ngöôøi coøn ñoan quyeát roõ raøng raèng Ngöôøi seõ ban thöôûng xöùng ñaùng cho nhöõng ai coù taâm hoàn ngheøo khoù, soáng trong saïch, soáng thuaän hoøa. Vaø phaàn thöôûng aáy khoâng phaûi ôû nôi naøo khaùc, nhöng cuõng laø ôû trong cuøng moät Nöôùc Trôøi.

Nghe vaäy, chaéc loøng caùc baïn ngaäp traøn vui söôùng, caùc baïn seõ taï ôn Thieân Chuùa ñeán muoân ñôøi vì Ngöôøi laø nguoàn moïi ôn laønh, caùc baïn seõ chuùc tuïng Chuùa vôùi toâi, vì loøng laân tuaát Chuùa beàn vöõng muoân ñôøi. Linh hoàn toâi chuùc tuïng Thieân Chuùa, taâm trí toâi vui möøng trong Ngöôøi, vì Ngöôøi nhìn ñeán phaän heøn moïn cuûa toâi tôù Ngöôøi, töø nay muoân ñôøi seõ khen toâi laø coù phuùc vì loøng laân tuaát Chuùa beàn vöõng muoân ñôøi. Moïi quoác gia, moïi daân toäc, haõy ca tuïng Thieân Chuùa, vì Ngöôøi ñaõ duøng caùi yeáu ñuoái ñeå ñaùnh tan caùi cöôøng baïo, Ngöôøi ñaõ duøng söï heøn haï ñeå tieâu dieät söï cao sang. Bôûi mieäng toâi, thaàn trí Ngöôøi ñaõ laøm cho caùc nhaø thoâng thaùi phaûi tiu nghæu beõ baøng, vì loøng laân tuaát Chuùa beàn vöõng muoân ñôøi. Toâi vieát cho caùc baïn nhö theá, ñeå chuùng ta hôïp nhaát trong ñöùc tin : giöõa soùng gioù, toâi thaû moät chieác neo ñeán taän toøa Thieân Chuùa, ñoù laø ñöùc troâng caäy luoân soáng trong loøng toâi.

Coøn caùc baïn, caùc baïn raát thaân meán, caùc baïn haõy chaïy theá naøo ñeå chieám laáy trieàu thieân vinh quang. Haõy mang khí giôùi cuûa Thieân Chuùa hai beân mình. Haõy maëc aùo maõ giaùp ñöùc tin, nhö thaùnh Phao-loâ, vò thaùnh Boån maïng cuûa toâi ñaõ baûo. Thaø raèng ñui queø maø vaøo Nöôùc Trôøi coøn hôn thaân xaùc toaøn veïn maø phaûi loaïi ra ngoaøi.

Caùc baïn ñöôïc haïnh phuùc bieát bao ! Vöøa môû maét daäy, caùc baïn ñaõ coù Chuùa Ki-toâ tröôùc maët, ngay töø saùng tinh söông, man-na treân trôøi ñaõ ñöôïc doïn saün cho caùc baïn. Phaàn toâi, toâi saàu khoå vì ñoùi khaùt man-na aáy. Maø than oâi ! ôû nhaø nguïc Haø noäi naøy, tröø khi coù pheùp laï, chaéc toâi seõ phaûi cheát maø ñoùi vì khoâng coù man-na aáy, maø khaùt vì thieáu nöôùc gieáng Beâ-lem.

Laïy Chuùa Gieâ-su, Ñaáng haèng laøm thoûa maõn nhöõng khaùt voïng thaâm saâu cuûa caùc tín höõu Chuùa, xin Chuùa ñoå xuoáng mình con moïi thöù cheát, moïi thöù ñau khoå, xin ñoát chaùy phaàn thaân theå naøy, caét xeù phaàn thaân theå kia, con chæ xin Chuùa cho con thoaùt khoûi côn ñoùi khaùt ñoù. OÂi ! söï soáng cuûa con, chaân lyù cuûa con, xin ngöï ñeán loøng con, xin ñoát loøng con baèng tình yeâu Chuùa, ñeå loøng con noàng naøn chaùy löûa yeâu Chuùa maø can ñaûm ñoå maùu ra ñeå laøm chöùng loøng con khao khaùt Chuùa, ñeå neáu ôû traàn gian naøy con khoâng ñöôïc no say thòt maùu Chuùa, thì con ñaùng ñöôïc lieân keát vôùi Chuùa vaø chieám höõu Chuùa ôû ñôøi sau.

Xin caùc baïn haõy giuùp ñôõ toâi baèng lôøi caàu nguyeän, ñeå toâi chieán ñaáu anh duõng, chieán ñaáu tôùi cuøng, ñeå toâi keát lieãu cuoäc chaïy ñua moät caùch toát ñeïp, ñeå neáu ôû ñôøi naøy chuùng ta khoâng ñöôïc gaëp nhau nöõa, ñôøi sau chuùng ta seõ ñöôïc haïnh phuùc gaëp nhau maõi maõi. Mong sao caùc baïn caøng theâm tuoåi, caøng theâm thaùnh thieän vaø khoân ngoan tröôùc maët Thieân Chuùa. Mong sao khi nhôù ñeán toâi, nhöõng khaùt voïng thaùnh thieän cuûa caùc baïn ñöôïc Chuùa chaáp thuaän.

Rieâng baïn Phuù, baïn raát thaân yeâu, baïn haõy ghi nhôù nhöõng ñieàu toâi ñaõ daïy baûo vaø haõy thöïc haønh nhö theá. Baïn haõy laø göông maãu cho moïi ngöôøi ñeå khoâng ai coù theå khinh cheâ tuoåi thanh xuaân cuûa baïn. Haõy xöû toát vôùi chính mình tröôùc heát thì baïn seõ bieát xöû toát vôùi ngöôøi khaùc. Neáu baïn xöû xaáu vôùi chính mình thì baïn seõ bieát xöû toát vôùi ai ?

Coøn baïn Xuaân thaân meán, baïn thöïc laø ñeä töû cuûa toâi. Baïn haõy oâm aáp giaùo lyù Coâng giaùo, haõy yeâu meán Kinh Thaùnh, Kinh Thaùnh ñuû ñeå giuùp baïn ñöôïc cöùu roãi ; haõy nguû vôùi Kinh Thaùnh vaø thöùc vôùi Kinh Thaùnh. Baïn haõy canh phoøng chính mình roài giöõ gìn giuùp ngöôøi khaùc. Baïn haõy caån thaän ñöøng ñeå chæ mình baïn phaûi chòu thieät thoøi sau khi ñaõ giuùp ích cho ngöôøi khaùc.

Sau heát, caùc baïn raát thaân yeâu, taát caû caùc baïn haõy vui loøng ñoïc nhöõng lôøi treân ñaây, vaø luoân luoân nhôù ñeán toâi trong moät kyû nieäm soáng ñoäng. Kyû nieäm naøy nhö moät daáu chæ cuûa loøng chuùng ta yeâu meán nhau, ñeå sau naøy chuùng ta ñöôïc gaëp laïi nhau beân toøa Con Chieân tinh tuyeàn, ôû ñaáy, chuùng ta seõ hoan hyû ca tuïng Ngöôøi ñeán muoân ñôøi. Amen. Vónh bieät taát caû caùc baïn, vónh bieät moãi moät baïn. Xin nhôù caàu cho toâi.

Taïi nguïc thaát Haø noäi, ngaøy 24-4-1843

Toâi, Phao-loâ, ñöùa treû moät tuoåi, bò caàm tuø vì Chuùa Ki-toâ 

(coù leõ thaùnh nhaân aùm chæ söï kieän mình ñaõ bò giam hôn moät naêm)

(Dòch theo La Salle des martyrs, in laàn 1, trang 514-520)

THÖ THÖÙ HAI

(Taïi nhaø tuø Nam Ñònh, cha Phao-loâ Tònh vieát thö naøy cho hoïc troø chuûng vieän Vónh Trò, möôøi hai hoâm tröôùc khi cha chòu töû ñaïo ngaøy 6-4-1857)

Phao-loâ Leâ Baûo Tònh, ñang ngoài tuø vaø mang goâng xieàng vì Chuùa Gieâ-su Ki-toâ göûi lôøi thaêm caùc thaày giaùo vaø chuûng sinh Chuûng vieän thaùnh Pheâ-roâ.

Töø ngaøy, vì söï quan phoøng ñaëc bieät cuûa Thieân Chuùa ñònh lieäu, cha phaûi xa lìa chuùng con, loøng cha vaãn luoân nhôù tôùi chuùng con. Vaø ñeå chöùng toû cha nhôù chuùng con thaät, cha giaûi baøy taâm söï vôùi chuùng con.

Chuùng con haõy ca tuïng Chuùa nhaân laønh vì vieäc Ngöôøi ñaõ thöïc hieän nôi cha. Trong choác laùt, Ngöôøi ñaõ laøm ñieàu maø cha vaø moïi ngöôøi khoâng heà nghó tôùi. Linh hoàn toâi ôi, haõy ngôïi khen Chuùa, taâm trí toâi hoan hæ trong Chuùa, Ñaáng giaûi thoaùt toâi, vì Chuùa ñaõ ñoaùi nhìn thaân phaän yeáu heøn cuûa toâi tôù Chuùa. Haõy ca tuïng Chuùa vì Chuùa nhaân laønh vaø loøng laân tuaát Ngöôøi beàn vöõng muoân ñôøi.

Chuùng toâi ñang ôû giöõa chieán tröôøng, chuùng toâi heát söùc caàn söï giuùp ñôõ cuûa moïi ngöôøi. Haõy giuùp chuùng toâi baèng lôøi caàu nguyeän soát saéng ñeå xin Thieân Chuùa hoaøn thaønh coâng vieäc Ngöôøi ñaõ baét ñaàu nôi chuùng toâi.

Chuù Löông, baïn hoïc cuûa chuùng con, maëc daàu thaân theå gaày coøm, cuõng ñaõ toû ra raát can tröôøng tröôùc maët caùc quan. Chuù ñaõ duøng göông saùng vaø lôøi noùi giuùp chaùnh phoù lyù Vónh Trò ñöôïc vöõng loøng thaø cheát coøn hôn boû ñaïo. Chuùng con bieát taâm thaàn thì nheï nhaøng, nhöng xaùc thòt laïi yeáu ñuoái. Theá neân, chuùng con haõy caàu nguyeän cho cha vaø cho hoï, ñeå khoâng moät ai trong boán chuùng toâi phaûi chieán baïi oâ nhuïc. Chuù Löông vaø hai oâng chaùnh phoù lyù ban ngaøy phaûi ñeo goâng, ñeâm laïi xoû theâm cuøm. Phaàn cha chæ phaûi ñeo goâng. Ñôøi soáng lao tuø thaät laø cöïc khoå. Traïi giam toái taêm ñeán noãi giöõa tröa cuõng haàu nhö khoâng thaáy gì caû. Toái taêm ñaõ vaäy laïi coøn muøi hoâi thoái, muoãi reäp, noùng böùc vaø khoùi ngaït. Nhö theá, chuùng con ñaõ ñuû hieåu nhöõng khoå cöïc ôû nôi thaûm saàu naøy. Maëc daàu theá, cha caûm taï Chuùa ñeán muoân ñôøi vì Ngöôøi cho cha ñöôïc soáng trong yeân laëng, cha coù theå caàu nguyeän vaø suy nieäm tuøy yù. Cha sung söôùng tin töôûng raèng khoâng gì coù theå phaân ly cha khoûi tình yeâu Chuùa Gieâ-su Ki-toâ : duø tuø toäi, ñoùi khaùt, göôm giaùo hay söï cheát, vì chính Chuùa Ki-toâ laø söï soáng cuûa cha.

Chuùng con ñöøng töôûng laàm raèng : Chuùa ñeå cha chòu theá naøy laø laøm haïi cha ñaâu. Chuùa ñeå cha chòu ñau khoå baây giôø ñeå cha laäp ñöôïc nhieàu chieán coâng, sau seõ ñöôïc troïng thöôûng vaø vinh quang muoân ñôøi. Xöa Chuùa Gieâ-su ngoài treân thuyeàn vöôït qua hoà vôùi caùc moân ñeä. Ngöôøi guïc ñaàu beân laùi thuyeàn maø nguû. Ñoät nhieân, soùng gioù noåi leân döõ doäi. Thuyeàn saép chìm. Caùc moân ñeä lo sôï ñaùnh thöùc Ngöôøi daäy : Thaày ôi ! cöùu chuùng toâi vôùi. Cheát maát !" Chuùa thöùc daäy, truyeàn leänh cho soùng gioù, soùng gioù yeân laëng, thanh bình trôû laïi. Ngaøy nay, giaùo daân bò baùch haïi, chòu nhieàu ñau khoå, gaëp nhieàu gian truaân. Chuùa Gieâ-su xem ra nhö ñang nguû. Nhöng khoâng bao laâu Ngöôøi seõ thöùc daäy, seõ cöùu ta. Vaø bao nhieâu ñau khoå seõ thaønh söï laønh, bao nhieâu öu saàu seõ trôû neân hoan laïc. Thieân Chuùa thoâng minh, khoân ngoan vaø nhaân laønh voâ cuøng. Ngöôøi ñeå ta chòu moät chuùt ñau khoå ñeå thöû loøng ta yeâu meán Ngöôøi. Ngöôøi ñeå ta maéc beänh naïn nhöng laïi chöõa laønh ngay. Ngöôøi laø Cha nhaân laønh söûa phaït con caùi ñeå möu ích cho con caùi, khoâng phaûi ñeå laøm khoå con caùi ñaâu.

Ñöôïc ñoå maùu ra vì ñaïo : thaät laø hoïa hieám. Chuùa chæ ban ôn aáy cho moät soá ngöôøi, ban nhöng khoâng chöù khoâng phaûi vì hoï coù coâng xöùng ñaùng ñaâu. Nhöng moïi ngöôøi ñeàu coù theå töû ñaïo baèng loøng khaùt khao vaø yeâu meán. Nhöõng ngöôøi soáng vôùi taâm hoàn ngheøo khoù, soáng hoøa thuaän, soáng trong saïch cuõng coù coâng nhö töû ñaïo. Kinh Thaùnh noùi "thaønh Gieâ-ru-sa-lem môùi coù möôøi hai cöûa". Neáu chuùng con khoâng ñöôïc vaøo cöûa ñoû thì nhöõng cöûa khaùc vaãn môû saün chôø ñoùn caùc con. Tuy laø nhöõng cöûa khaùc nhau nhöng taát caû ñeàu coù moät muïc ñích : ñöa ta vaøo soáng vôùi Chuùa. Cha nhaéc laïi moät laàn nöõa : cha rôi vaøo tay ngöôøi gian aùc khoâng phaûi laø vieäc tình côø, nhöng laø do Chuùa quan phoøng ñònh lieäu. Cha heát loøng caûm taï Chuùa vì ôn aáy.

Cha caàu nguyeän soát saéng cho caùc vò giaùm muïc, caùc linh muïc truyeàn giaùo vaø heát moïi linh muïc Vieät Nam chuùng ta ñöôïc soáng thaùnh thieän vaø ñöôïc roãi linh hoàn. Cha caàu cho Giaùo Hoäi Baéc Vieät ñöôïc cöôøng thònh. Xin Chuùa giöõ gìn, phuø trôï caùc ngaøi vaø taát caû chuùng con. Xin Chuùa laøm cho moïi ngöôøi tieán böôùc treân ñöôøng nhaân ñöùc.

Thöïc ra, cha coù theå noùi raèng : ñaõ ñeán giôø cha phaûi ra ñi, cha ñaõ giöõ vöõng ñöùc tin, ñaõ chaïy heát chaëng ñöôøng vaø cha troâng ñôïi raèng : vò Thaåm Phaùn seõ trao cho cha voøng hoa daønh cho ngöôøi coâng chính, khoâng phaûi chæ cho cha, nhöng coøn cho taát caû nhöõng ai heát tình mong ñôïi Ngöôøi ñeán. Cha vieát thö naøy cho chuùng con luùc cha saép ñöôïc chòu töû vì ñaïo, ñeå chuùng con roõ cha thöông yeâu chuùng con bieát bao. Chuùng con haõy thöông yeâu nhau. Haõy vaâng lôøi caùc Ñaáng beà treân. Haõy caån thaän tuaân giöõ kyû luaät chuûng vieän. Vieäc trung thaønh giöõ nhöõng ñieàu nhoû moïn coù theå laøm cho chuùng con ñaùng höôûng Nöôùc Trôøi. Sau khi khuaát ñi, neáu cha coù theá löïc gì beân Chuùa, cha höùa seõ khoâng bao giôø queân chuùng con. Vónh bieät.

Phao-loâ Leâ Baûo Tònh, linh muïc

(Dòch theo La Salle des martyrs, in laàn 1, trang 372)