CHUÙA THAÙNH THAÀN
VAØ SÖÙ VUÏ TRUYEÀN GIAÙO CUÛA GIAÙO HOÄI
(Neàn taûng Thaùnh Linh hoïc cuûa Söù vuï truyeàn giaùo)
Toùm löôïc : Chuùa Thaùnh Thaàn, Ñaáng ñaõ noùi qua caùc ngoân söù, laø taùc nhaân sieâu vieät cuûa vieäc chuaån bò vaø thöïc hieän Maàu nhieäm Vöôït Qua cuûa Ñöùc Kitoâ phuïc sinh trong taâm hoàn ngöôøi ta vaø trong lòch söû theá giôùi. Ngöôøi laø Ñaáng chuû ñoäng trong toaøn theå Söù vuï truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi, ñaëc bieät Söù vuï truyeàn giaùo cho caùc löông daân. Ngaøi laøm cho caùc toâng ñoà vaø coäng ñoaøn nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc röûa toäi thaønh nhöõng ngöôøi truyeàn giaùo. Ngaøi chuaån bò söï coâng boá Giaùo Hoäi baèng vieäc gieo vaõi vaø phaùt trieån nhöõng aân hueä cuûa aân suûng trong moïi daân toäc, trong caùc neàn vaên hoùa cuûa hoï vaø cuûa caùc toân giaùo. Chính Chuùa Thaùnh Thaàn gieo vaõi nhöõng haït gioáng cuûa lôøi hieän dieän trong hoï vaø chuaån bò söï chín muøi cuûa chuùng trong Chuùa Gieâsu Kitoâ. Coâng vieäc naøy ñöôïc thöïc hieän ñaày ñuû khi taát caû ñöôïc hoøan toaøn taùi taïo theo hình aûnh Thieân Chuùa maø hoï ñöôïc tieàn ñònh ngay töø ñaàu. Vì vaäy chæ coù moät söù vuï cöùu ñoä laø Chuùa Cha daãn loøai ngöôøi qua Ngöôøi Con cuûa Ngaøi laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaø qua Chuùa Thaùnh Thaàn.
(Tommaso Federici, Pneumatological foundation of mission. Vaên Quyù phieân dòch)
1.- Nhaäp ñeà :
Redemptoris Missio (Söù vuï Ñaáng Cöùu ñoä ) goïi Chuùa Thaùnh Thaàn laø taùc nhaân sieâu vieät vaø chính yeáu cuûa Söù vuï truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi. Quaû thöïc, chöông 3 veà "Chuùa Thaùnh Thaàn vaø Söù vuï truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi" baøn veà nhöõng neàn taûng Thaùnh Linh hoïc cuûa Söù vuï truyeàn giaùo Kitoâ giaùo. Moâ taû cho thaáy raèng söù vuï cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ luoân luoân vaø moät caùch baát khaû phaân ly, noái keát vôùi Chuùa Thaùnh Thaàn". (RM soá 36)
Nhöõng khoù khaên beân trong vaø beân ngoaøi khoâng ñöôïc laøm cho chuùng ta bi quan hoaëc thuï ñoäng. ÔÛ ñaây cuõng nhö trong moïi laõnh vöïc cuûa ñôøi soáng Kitoâ höõu, ñieàu quan troïng chính laø nieàm tín thaùc phaùt xuaát töø ñöùc tin, nghóa laø phaùt xuaát töø söï xaùc tín ; chuùng ta khoâng phaûi laø nhaân toá chính yeáu trong Söù vuï truyeàn giaùo, nhöng chính laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaø Thaùnh Thaàn cuûa Ngöôøi. Chuùng ta chæ laø nhöõng ngöôøi coäng taùc vaø khi ñaõ laøm taát caû nhöõng gì trong khaû naêng cuûa mình, chuùng ta phaûi noùi raèng : "Chuùng toâi laø nhöõng ñaày tôù voâ duïng, chuùng toâi ñaõ laøm nhöõng boån phaän cuûa chuùng toâi" (Lc 17,10). Taân Öôùc toû cho thaáy chæ coù moät söù vuï thaàn linh töø Chuùa Cha ñeán loaøi ngöôøi qua Ngöôøi Con ñoäc nhaát cuûa Ngaøi, Ngoâi Lôøi Nhaäp theå vaø Chuùa Thaùnh Thaàn.
2. Keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa trong Taïo Döïng.
Ngöôøi Kitoâ höõu ñöôïc thanh taåy nhaân danh Chuùa Cha vaø Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn. Kinh Tin Kính Kitoâ giaùo bieát ñeán vôùi moät lôøi tuyeân xöng : Toâi tin Chuùa Thaùnh Thaàn laø ñaáng ban söï soáng, Ngöôøi bôûi Ñöùc Chuùa Cha vaø Ñöùc Chuùa Con maø ra. Ngöôøi ñaõ duøng caùc tieân tri maø phaùn daïy - Giaùo lyù Giaùo Hoäi Coâng giaùo, Dubli Veritas 199 (CCC) soá 232. S 197). Coâng thöùc cuûa lôøi tuyeân xöng naøy xuaát phaùt töø kinh nghieäm Kitoâ giaùo veà Thieân Chuùa Ba Ngoâi vaø noù cuõng laø neàn taûng cuûa ñöùc tin vaø haønh ñoäng Kitoâ giaùo.
Coâng thöùc Röûa toäi vaø lôøi tuyeân xöng trong Kinh Tin Kính khoâng phaûi laø nhöõng coâng thöùc tính nhöng laø neàn taûng naêng ñoäng cho söù vuï Kitoâ giaùo.
Hôi thôû ban söï soáng cuûa Thieân Chuùa hieän dieän trong vuõ truï ngay töø ñaàu (x, Saùng theá 1,2) "Ñaát thì troáng khoâng moâng quaïnh vaø toái taêm treân maët uoâng mang vaø Khí thaàn laø laø treân maët nöôùc". Noù ñöôïc ñoå vaøo trong moãi höõu theå soáng ñoäng vaø vaøo trong con ngöôøi moät caùch ñaëc bieät (Saùng Theá 2,7). Giaveâ Thieân Chuùa ñaõ naén hình ngöôøi vôùi buïi laáy töø ñaát ñai vaø Ngöôøi ñaõ haø hôi soáng vaøo muõi noù vaø Ngöôøi ñaõ thaønh maïng soáng. Taát caû moïi taïo vaät soáng nhaän vaø ñöôïc gìn giöõ cho soáng bôûi Thaùnh Thaàn cuûa Thieân Chuùa (Tv 104, 29-30), Ngöôøi vöøa laùnh maët, chuùng ñaõ thaát kinh, - Ngöôøi ruùt laïi hôi khí cuûa chuùng, chuùng lieàn taét thôû, chuùng seõ trôû veà ñaát buïi ! Ngöôøi sai Thaàn Khí cuûa Ngöôøi ñeán, chuùng ñöôïc taïo thaønh, vaø Ngöôøi ñoåi môùi maët ñaát".
ÔÛ ñaâu coù söï soáng ôû ñoù coù Thaùnh Thaàøn cuûa Thieân Chuùa hieän dieän ; ôû ñaâu söï soáng bò ñe doïa hoaëc bò huûy dieät, Thieân Chuùa tuoân ñoå Thaàn Khí cuûa Ngöôøi vaø ban söï soáng môùi vaø doài daøo.
3.- Keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa trong Cöïu Öôùc
Trong Cöïu Öôùc ngöôøi ta thaáy Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng moät caùch ñaëc bieät trong lòch söû cuûa Israel, maëc daàu Ngöôøi khoâng chæ hoaït ñoäng trong lòch söû cuûa daân Israel maø thoâi. Cöïu Öôùc noùi veà vieäc keâu goïi vaø thaønh laäp Daân Thieân Chuùa. Trình thuaät vaø taïo thaønh trong saùch Saùng Theá laø moät neàn taûng caàn thieát cho vieäc keâu goïi vaø thaønh laäp aáy. Vieäc xuaát haønh khoûi Ai Caäp laø khôûi ñaàu cuûa vieäc taïo döïng môùi naøy. Qua cuoäc Xuaát haønh vaø kinh nghieäm trong Sa maïc maø Thaùnh Thaàn daãn daét Israel moät caùch bieåu töôïng vaøo queâ höông cuûa mình.
Thaùnh Thaàn ñöôïc ban cho Moâseâ trong tö caùch laø Thuû laõnh cuûa Israel (x. Daân soá, ch. 11,16-17). Yaveâ phaùn vôùi Moâseâ : "Haõy trieäu taäp laïi cho Ta baûy möôi ngöôøi, trong haøng kyø muïc cuûa Israel, nhöõng keû ngöôi bieát laø kyø muïc cuûa daân, nhöõng kyù luïc cuûa noù, ngöôi seõ ñem chuùng ñeán Tröôùng Tao Phuøng vaø chuùng seõ ñöùng chöïc ôû ñoù vôùi ngöôi. Ta seõ xuoáng vaø ôû ñoù, Ta seõ phaùn baûo ngöôi. Ta seõ uùt Thaàn Khí coù treân ngöôi maø ñaët treân chuùng vaø chuùng seõ gaùnh vaùc vôùi ngöôi gaùnh naëng laø daân naøy vaø ngöôi seõ khoâng coøn gaùnh laáy moät mình" Vaø töø Moâseâ, Thaùnh Thaàøn ñöôïc ñoå traøn treân 70 vò laõnh ñaïo (kyø muïc) cuûa daân (Daân Soá 11,17,25-26).
"Yaveâ xuoáng trong ñaùm maây vaø phaùn baûo oâng, Ngöôøi ruùt thaàn khí coù nôi oâng vaø ñaët treân baûy möôi vò kyø muïc. Maø thoaït khi Thaàn Khí ñaäu treân hoï, hoï lieàn noùi tieân tri, nhöng hoï khoâng taùi dieãn laàn nöõa". Nhöng oâng Moâseâ muoán raèng toaøn daân laõnh nhaän Thaàn khí (x. Daân Soá 11:29 ; nhöng Moâseâ baûo : "Vì ta, ngöôi sinh ghen tuoâng sao ? Phaûi chi toaøn daân Yaveâ ñeàu ñöôïc laøm tieân tri, bôûi ñöôïc Yaveâ ban Thaàn khí xuoáng treân hoï". Vì ñoù phaûi laø muïc ñích toái haäu cuûa Israel. Thaàn Khí ñöôïc chuyeån töø Moâseâ sang cho Josueâ qua vieäc ñaët tay (xem Ñeä Nhò Luaät 34,9) Vaø Joâsueâ con cuûa Uun ñaõ ñöôïc ñaày Thaàn khí khoân ngoan vaø Moâseâ ñaõ aán tay treân oâng (Daân Soá 27,18-23). Haõy laáy Yoâsue, con cuûa Uun, ngöôøi ñöôïc coù thaàn khí nôi mình vaø ngöôi seõ aán tay treân noù". ÔÛ ñaây ngöôøi ta tìm thaáy moät truyeàn thoáng ñích thöïc maø ñoái töôïng laø Thaàn khí. Caùc quan aùn cuûa Israel laõnh nhaän Thaàn Khí (x. Thaåm phaùn 3,9-10). Con caùi Israel ñaõ keâu leân vôùi Yaveâ vaø Yaveâ ñaõ cho choãi daäy cho con caùi Israel moät vò cöùu tinh, Ngöôøi ñaõ cöùu hoï Otniel, con cuûa Qônaz, em cuûa Caleb. Thaàn khí Yaveâ ñeán treân oâng vaø oâng ñaõ laøm thaûm phaùn treân Israel).
Saul vò vua ñaàu tieân cuûa Israel laõnh nhaän Thaàn Khí ( 1 Samuel 10,6) vaø sau oâng David (1 Samuel 16,13).
Daàn daàn qua caùc giaùo huaán cuûa caùc tieân tri xuaát hieän hình aûnh cuûa Ñaáng ñöôïc xöùc daàu (Hebreux, Masiah, tieáng Hi laïp Chritos) vò vua thieân sai ñöôïc ñoå traøn ñaày Thaàn khí khoân ngoan (Is 11,1—10). Ngaøi seõ daãn daét Daân tôùi Thieân Chuùa cuûa hoï.
Hy voïng vaø muïc ñích cuûa Israel laø nhaän laõnh Thaàn Khí. Hy voïng naøy ñöôïc tieân tri Isaia dieãn taû (x. Isai 32,15) vaø söï baûo ñaûm veà hy voïng ñoù cuõng ñöôïc cuøng moät tieân tri loan baùo (Is. 44,3). Jeâreâmia noùi ñeán Giao öôùc môùi ñöôïc Thieân Chuùa höùa vôùi luaät vieát trong traùi tim cuûa daân (Ger. 31: 31-34) Ñoái vôùi Eâdeâkien, lôøi höùa veà giao öôùc môùi vaø luaät vieát trong traùi tim cuûa daân heä taïi ôû aân hueä thaàn khí thaùnh thieän, coâng bình vaø trung tín : xem Ed 36: 26-27 ; ngaøi laø Thaàn Khí ban söï soáng, laø Ñaáng seõ laøm cho nhöõng keû cheát vì toäi ñöôïc soáng laïi 37, 1-14.
Söù maïng ngoân söù cuûa caùc daân toäc : Trong Cöïu Öôùc ngöôøi ta tìm thaáy hai khuynh höôùng, ñaëc bieät sau Löu ñaøy : moät söï taùch bieät naøo ñoù cuûa daân Israel khoûi caùc daân ngoaïi ñeå gìn giöõ söï tinh trong cuûa ñöùc tin vaøo moät Thieân Chuùa ñoäc nhaát vaø moät söï nhieät thaønh truyeàn giaùo cho caùc daân ngoaïi.
Bôûi caùc daân toäc trong saùch Saùng Theá (10) gôïi leân söï thaùn phuïc cuûa taùc giaû tröôùc söï khaùc bieät cuûa caùc daân toäc, bieåu töôïng laø con soá 70 maø Thieân Chuùa ñaõ taïo döïng, - daàn daàn Cöïu Öôùc ñi ñeán yù thöùc raèng neáu söï taïo thaønh laø phoå quaùt thì keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa veà noù cuõng phaûi phoå quaùt. Keá hoaïch ñoù bao goàm taát caû caùc daân toäc treân maët ñaát ñöôïc lieân keát laïi trong moät Thieân Chuùa duy nhaát. Coù baûn vaên nghòch lyù nhö caùc baûn vaên cuûa Isaia (19), Jona vaø nhieàu baûn vaên khaùc aùm chæ moät söù vuï cöùu ñoä phoå quaùt (xem Saùng Theá 12,3; Amos 9:2. Tv 22: 28-32 – 87,4. Is 2:2 , Mica 4,1. Mt 1,11).
Cöïu Öôùc trình baøy khuoân maët cuûa ngöôøi toâi tôù Chuùa laø moät khuoân maët maàu nhieäm, tieân tri vaø vöông giaû. Ñöùc Chuùa tuoân ñoå Thaàn Khí Ngöôøi treân toâi tôù cuûa Ngöôøi ñeå Ngaøi coù theå ñem Thaàn Khí cho caùc daân toäc. Is 42,5 : Ngaøi laø keû ñöôïc tuyeån choïn, keû ñöôïc goïi ñeå trôû neân moät giao öôùc vôùi Israel, daân Ngaøi vaø trôû neân "aùnh saùng cho muoân daân" ( Is 42 : 5-6). Trong 4 baøi ca veà Ngöôøi toâi tôù Yaveâ, coù moät söï tieán hoùa : Ngöôøi toâi tôù laø lôøi tieân tri vaø ñöôïc xaùc nhaän nhö laø Aùnh saùng muoân daân ñem ôn cöùu roãi ñeán taän cuøng traùi ñaát vaø laø dunïg cuï ñeå daïy cuûa Thieân Chuùa (Is 50,4-11).
Nhö theá ngöôøi ta coù theå keát luaän vôùi Ad Gentes (4) raèng Chuùa Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng trong theá giôùi ngay tröôùc khi Chuùa Kitoâ ñöôïc vinh hieån. Nhöng chính vaøo ngaøy leã Nguõ Tuaàn maø Ngaøi ñöôïc ñoå traøn treân keá hoaïch caùc moân ñeä … ôû vôùi hoï ( Yn 14,16).
4. Chuùa Kitoâ vaø Thaùnh Thaàn :
Moät söù vuï Thaàn Linh duy nhaát trong Taân Öôùc : Theo Taân Öôùc vôùi Chuùa Cha ñaõ khôûi ñaàu moät söù maïng duy nhaát cuûa Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn. Baûn vaên coå ñieån laø thö göûi tín höõu Galata (Gl 4,4,6) trong ñoù cuøng moät ñoäng töø exapostello coù nghóa laø sai ñi thöïc hieän moät söù maïng ñöôïc duøng cho Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn.
Caâu 4 : "Thieân Chuùa ñaõ sai Con mình tôùi …"
Caâu 6 : "Thieân Chuùa ñaõ sai Thaàn Khí cuûa Con mình …"
Caùc Thaùnh giaùo phuï quaû quyeát raèng Thaàn Khí ñi tröôùc, ñoàng haønh vôùi vaø ñi theo Con cuûa Thieân Chuùa trong söù maïng cuûa Ngaøi ôû traàn gian. Chæ coù moät keá hoaïch cöùu ñoä vónh cöûu cho moïi daân toäc nhö nhieàu baûn vaên Taân Öôùc cho thaáy roõ raøng nhö theá (x. Ga 17,24 ; 1P 1:20 ; Kh 13,8 ; Mt 25,34 ; Ep 1:4 ; Mt 17,8( lieân quan ñeán soá phaän ñôøi ñôøi cuûa loaøi ngöôøi .
Töø khi thuï thai ñeán Pheùp Röûa vaø Thaäp giaù. Con Thieân Chuùa ñöôïc thuï thai trong loøng ñöùc Maria do quyeàn naêng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Nhö vaäy lôøi ngoân söù Isaia ñöôïc thöïc hieän (Mt 1,18). Ngaøi lôùn leân trong söï khoân ngoan vaø aân suûng cuûa Thaùnh Thaàn (Lc 2,40). Ngaøi ñöôïc xöùc daàu vôùi Thaùnh Thaàn khi Ngaøi choïn pheùp Röûa taïi soâng Gioñan (Mc 1,9-11), toaøn theå thöøa taùc vuï cuûa Ngaøi ñöôïc thöïc hieän döôùi söï thuùc ñaåy cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn nhö lôøi thaùnh Pheâroâ noùi : Thieân Chuùa ñaõ duøng Thaùnh Thaàn vaø quyeàn naêng maø xöùc daàu taán phong Ngöôøi (Cv 10,98).
Nhö theá vieäc coâng boá Tin Möøng Nöôùc Thieân Chuùa keâu goïi söï trôï löïc trong ñôøi tu vaø nhöõng coâng vieäc cuûa Nöôùc Trôøi nhôø ñoù Nöôùc Trôøi ñöôïc maïc khaûi vaø nhöõng coâng vieäc ño ñaït ñeán cao ñieåm trong Thaäp giaù ñöôïc ñieàu phoái bôûi Thaùnh Thaàn. Khi giôø ñeán, Chuùa Gieâsu hieán daâng chính mình Ngaøi cho Chuùa Cha trong söï vaâng phuïc chính mình Ngaøi cho Chuùa Cha trong söï vaân phuïc hoaøn toaøn trong Thaùnh Thaàn : "Nhôø Thaùnh Thaàn haèng höõu thuùc ñaåy, Ñöùc Kitoâ ñaõ töï hieán teá nhö leã vaät veïn toaøn daâng leân Thieân Chuùa (Dt 9,14).
Söï soáng laïi vaø söï toân vinh vaø söï hieän dieän cuûa Giaùo Hoäi : Chuùa Cha chaáp nhaän hieán teá cuûa Con Ngaøi trong Thaùnh Thaàn vaø ñoå traøn aân hueä Thaùnh Thaàn cuûa ngaøi treân nhaân tính cuûa Con Ngaøi laø Ñöùc Gieâsu (x. Roma 1,1-4 ; Cv 2,,32-33; Rm 8:11).
Chuùa Thaùnh Thaàn ñaõ ñi tröôùc vaø ñoàng haønh thöøa taùc vuï cuûa Chuùa Gieâsu baây giôø ñi theo söù vuï cuûa Chuùa Phuïc sinh. Nhö theá, trong coäng ñoaøn ñöôïc Chuùa Gieâsu qui tuï coù moät söï hieän dieän phöùc hôïp :
a)-cuûa Chuùa Gieâsu phuïc sinh, ñaáng ñaõ höùa seõ ôû vôùi caùc moân ñeä ngaøi moïi ngaøy cho ñeán taän theá (Mt 28,20 ; Mc 16,19-20) ;
b)-Ngöôøi Con khoâng theå taùch rôøi khoûi Cha söï hieän dieän cuûa Ngaøi aùm chæ söï hieän dieän cuûa Cha.
c)- Söï vaéng maët veà theå lyù cuûa Chuùa Gieâsu xa caùc moân ñeä Ngaøi ñöôïc ñeàn buø bôûi söï hieän dieän cuûa Thaùnh Thaàn laø Ñaáng laøm cho Ñöùc Chuùa Phuïc sinh hieän dieän trong coäng ñoaøn caùc moân ñeä.
5. Chuùa Thaùnh Thaàn vaø Vöông quoác cuûa Thieân Chuùa
Toaøn boä söù maïng cuûa Chuùa Gieâsu laø thieát laäp Vöông quoác cuûa Thieân Chuùa hay Vöông trieàu cuûa Thieân Chuùa. Nhöng Vöông trieàu cuûa Thieân Chuùa ñöôïc thieát laäp baèng vieäc trao ban Thaùnh Thaàn. Vöông quoác cuûa Thieân Chuùa maø Chuùa Gieâsu rao giaûng vaø khaùnh thaønh nôi chính baûn thaân Ngaøi baèng cuoäc khoå naïn, cheát vaø soáng laïi laø Vöông quoác cuõng nhö Vöông trieàu cuûa Thaùnh Thaàn.
Ñôøi soáng vaø söï rao giaûng cuûa Chuùa Gieâsu coù ñaëc tính qui Thaùnh Linh vaø qui Thieân Chuùa. Ngaøi laø nguoàn suoái cuûa Vöông quoác vì Ngaøi laø nguoàn suoái cuûa Thaùnh Thaàm. Pheùp Röûa cuûa ngaøi ôû soâng Gioñan chæ ñöôïc hoaøn taát ñaày ñuû trong söï cheát vaø soáng laïi cuûa Ngaøi khi Thaùnh Thaàn ñöôïc trao ban cho caùc moân ñeä (Jo 7,31) : Baáy giôø Ngaøi coù theå röûa hoï vôùi Thaùnh Thaàn (Ga 1,33).
Chuùa Gieâsu trao ban Thaàn Khí Ngaøi cho caùc moân ñeä ôû treân Thaùnh Giaù (Ga 19,30), trong nhaø Tieäc ly khi Ngaøi thoåi hôi treân hoï vaø trong ngaøy leã Nguõ Tuaàn vaø khi truyeàn cho hoï thieát laäp Vöông quoác cuûa Thieân Chuùa baèng caùch ban Thaùnh Thaàn cho nhöõng keû ñoùn nhaän Ngaøi trong ñöùc tin.
6. Thaùnh Thaàn vaø Söù vuï cuûa Giaùo Hoäi.
Giaùo Hoäi khoâng phaûi laø moät phaàn phuï theâm (appendix) vaøo söù vuï cuûa Chuùa Gieâsu hoaëc Chuùa Thaùnh Thaàn. Giaùo Hoäi ñôn thuaàn laø söï nôùi roäng höõu cô cuûa söù vuï cuûa Chuùa Gieâsu vaø Chuùa Thaùnh Thaàn. Söï vinh thaêng cuûa Chuùa Gieâsu, söï trao ban Thaùnh Thaàn vaø Coäng ñoaøn môùi cuûa caùc keû tin ñöôïc lieân keát vôùi nhau moät caùch baát khaû phaân ly.
Söï hieän höõu vaø söù vuï cuûa Giaùo Hoäi tuøy thuoäc vaøo söï tuoân ñoå cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong ngaøy leã Nguõ Tuaàn. Ñoái vôùi Giaùo Hoäi hieän höõu laø ñi truyeàn giaùo. Khi lôøi höùa cuûa Chuùa Gieâsu : "Trong nhieàu ngaøy nöõa, anh em seõ ñöôïc thanh taåy trong Chuùa Thaùnh Thaàn" ñöôïc neân troïn, caùc moân ñeä trôû thaønh nhöõng nhaø truyeàn giaùo. Thaùnh Thaàn höôùng daãn caùc ngaøi nôùi roäng bieân giôùi Giaùo Hoäi nhö chuùng ta thaáy trong saùch Coâng Vuï Toâng Ñoà. Thaùnh Thaàn ñöôïc ban cho caùc moân ñeä ñeå hoï laøm chöùng cho Chuùa Gieâsu, söï cheát vaø phuïc sinh cuûa Ngaøi (Cv 1,8).
Trong caùc Phuùc aâm vaø saùch Coâng Vuï Toâng Ñoà voán cung caáp cho chuùng ta khoâng nhöõng moät lòch söû cuûa Giaùo Hoäi nhöng coøn moät neàn thaàn hoïc veà Giaùo Hoäi Hoïc veà Söù vuï truyeàn giaùo, khoâng coù ñoái nghòch giöõa moät chuû thuyeát qui thaàn , qui Kitoâ, qui Giaùo Hoäi hay duy nhaân chuûng nhö vaøi ngöôøi chuû tröông ngaøy nay. Ñieàu chuùng ta thaáy ôû ñoù laø moät söï troän laãn haøi hoøa cuûa Keá hoaïch taïo döïng vaø cöùu chuoäc cuûa Thieân Chuùa trong Ñöùc Gieâsu Kitoâ nhôø Thaùnh Thaàn. Thaùnh Thaàn ñöôïc toû cho thaáy nôùi roäng söï cöùu ñoä ñaõ ñöôïc thöïc hieän bôûi Chuùa Gieâsu qua chöùng taù cuûa caùc moân ñeä. Nhö ñoái vôùi Chuùa Gieâsu, Thaùnh Thaàn ñi tröôùc ñoàng haønh vaø ñi theo Giaùo Hoäi trong söù vuï truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi. Thaùnh Thaàn, taùc giaû cuûa moïi maïc khaûi, vaøo ngaøy leã Nguõ Tuaàn, khai sinh Giaùo Hoäi, moät Giaùo Hoäi maø Chuùa Kitoâ ñaõ muoán.
Thaùnh Thaàn laøm cho caùc Toâng ñoà trôû neân nhöõng nhaø truyeàn giaùo, nhöõng ngöôøi laøm chöùng veà söï phuïc sinh cuûa Chuùa Kitoâ, nhöõng ngöôøi töû ñaïo cuûa Thieân Chuùa vaø cuûa Chuùa Kitoâ nhö Chuùa Cha vaø Chuùa Thaùnh Thaàn laøm chöùng veà Chuùa Con. Thaùnh Thaàn ñaõ laøm cho hoï trôû thaønh thöøa taùc vieân, phuïng vuï vieân cuûa Chuùa Kitoâ nhö Chuùa Kitoâ laø thöøa taùc vieân vaø phuïng vuï vieân cuûa Chuùa Cha (Mc 16:45 ; Rm 15,8).
Do ñoù Chuùa Thaùnh Thaàn laø taùc nhaân chuû xöôùng söù vuï truyeàn giaùo cuûa caùc Toâng ñoà vaø cuûa Giaùo Hoäi. Ngaøi ñaõ choïn Barnaba vaø Saoloâ ñeå thöïc hieän söù vuï cuûa Chuùa Kitoâ Phuïc sinh. Ngaøi linh öùng Coâng ñoàng Gieârulem vaø laøm cho caùc Toâng Ñoà ñöôïc traøn ñaày can ñaûm (parrheùsia) ñeå loan baùo Chuùa Kitoâ cho daân ngoaïi.
7. Thaùnh Thaàn vaø Lòch söû loaøi ngöôøi.
Coâng vieäc cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn khoâng theå bò giôùi haïn trong maïc khaûi cuûa Cöïu öôùc laãn Taân öôùc hoaëc ñöôïc ñoùng khung trong Giaùo Hoäi. Tuy nhieân, chaéc chaén raèng Chuùa Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng moät caùch ñaëc bieät trong Giaùo Hoäi, taïo thaønh Giaùo Hoäi , khoâng ngöøng nuoâi döôõng Giaùo Hoäi vaø canh taân Giaùo Hoäi vaø laøm cho Giaùo Hoäi trôû thaønh Giaùo Hoäi truyeàn giaùo. Treân ñieàu naøy, nhöng khoâng taùch bieät khoûi ñieàu naøy, söù vuï phoå quaùt cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn heä taïi ôû vieäc chuaån bò vaø laøm phaùt trieån caùc haït gioáng cuûa Lôøi ôû giöõa moïi daân toäc, chaên daét Giaùo Hoäi nhaän ra chuùng, laøm thaêng tieán vaø chaáp nhaän chuùng trong ñoái thoaïi (RM 29).
Vatican II goïi coâng vieäc cuûa Thaùnh Thaàn trong taâm hoàn cuûa moïi daân toäc laø caùc "haït gioáng cuûa Lôøi" trong caùc saùng kieán toân giaùo cuûa hoï, trong caùc noã löïc cuûa hoï tìm kieám söï thaät, haïnh phuùc vaø Thieân Chuùa ."Chuùa Thaùnh Thaàn ban cho moïi ngöôøi khaû naêng tham döï vaøo maàu nhieäm phuïc sinh aáy caùch naøo ñoù chæ coù Chuùa bieát thoâi" (G.S 22). Chuùa Thaùnh Thaàn laø nguoàn goác cuûa nhöõng caâuhoûi hieän sinh vaø toân giaùo cuûa nhöõng loaïi ; nhöõng caâu hoûi aáy phaùt sinh khoâng nhöõng töø nhöõng hoaøn caûnh nhöng coøn töø chính cô caáu cuûa con ngöôøi (Rm 28). Chuùa Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng nhö theá naøo trong caùc ngöôøi ngoaøi Kitoâ giaùo ? Vatican II noùi vôùi chuùng ta : "Giaùo Hoäi tin raèng Chuùa Kitoâ ñaõ cheát vaø ñaõ soáng laïi cho moïi ngöôøi. Vì theá qua Thaùnh Thaàn cuûa Ngöôøi, Ngöôøi ban cho con ngöôøi aùnh saùng vaø söùc maïnh ñeå con ngöôøi coù theå ñaùp laïi Thieân Chuùa cao caû cuûa mình".
Giaùo Hoäi cuõng bieát raèng con ngöôøi ñöôïc Thaùnh Thaàn Chuùa khoâng ngöøng thuùc ñaåy seõ khoâng bao giôø hoaøn toaøn laõnh ñaïm tröôùc vaán ñeà toân giaùo nhö kinh nghieäm quaù khöù vaø nhieàu chöùng tích cuûa thôøi ñaïi chuùng ta minh chöùng" (G.S 41).
Chính Thaùnh Thaàn môû loøng caùc ngöôøi ngoaøi Kitoâ giaùo ñeå hoï tin vaøo Chuùa vaø moät caùch töï do vaø chaân thaønh trôû laïi cuøng Ngaøi laø Ñöôøng, söï Thaät vaø söï Soáng vaø laø Ñaáng thoûa maõn caùc khaùt voïng thieâng lieâng cuûa hoï vaø coøn vöôït qua chuùng (Sg 13). Thieân Chuùa khoâng xa ngay caû ñoái vôùi nhöõng keû tin Ngaøi trong nhöõng thaàn töôïng bôûi vì chính Ngaøi ban söï soáng vaø vieân maõn cho moïi söï (x. Cv 17,23-28). Vaø …caùch laø Ñaáng Cöùu Ñoä, Ngaøi muoán taát caû moïi ngöôøi ñöôïc cöùu roãi vaø nhaän bieát chaân lyù ( 1 Tm 2:;4). Taát caû nhöõng ai khoâng do loãi cuûa hoï khoâng bieát Phuùc aâm cuûa Chuùa Kitoâ vaø Giaùo Hoäi Ngöôøi, nhöng thaønh taâm tìm kieám Thieân Chuùa vaø ôn trôï giuùp cuûa Ngöôøi chu toaøn thaùnh yù cuûa Ngöôøi theo löông taâm, coù theå ñaït ñöôïc söï cöùu roãi ñôøi ñôøi (LG 16).
Khoâng chæ coù caù nhaân nhöng coøn coù nhöõng daân toäc neàn vaên hoùa vaø toân giaùo cuûa hoï ñöôïc tieáp xuùc vôùi söï hieän dieän vaø hoaït ñoäng cuûa Thaùnh Thaàn laø Ñaáng höôùng daãn vôùi söï quan phoøng kyø dieäu dieãn tieán cuûa thôøi gian vaø laøm môùi boä maët cuûa traùi ñaát (G.S 26). Chính cuõng Thaùnh Thaàn gieo nhöõng haït cuûa Lôøi ngay caû trong caùc leã nghi vaø neàn vaên hoùa cuûa moïi daân toäc vaø chuaån bò cho chuùng chín muøi trong Ñöùc Kitoâ (Rm 28).
Do ñoù hoaït ñoäng truyeàn giaùo cuøng laøm vieäc vôùi Chuùa Thaùnh Thaàn ñeå laøm cho nhöõng haït gioáng cuûa Lôøi chín muøi nhôù laïi meänh leänh cuûa Chuùa Kitoâ. Hoaït ñoäng ñoù ñöôïc thöïc hieän baát cöù nôi naøo maø ngöôøi ta môû cöûa ñeå rao giaûng maàu nhieäm Chuùa Kitoâ, Ñaáng ñöôïc Thieân Chuùa gôûi ñeán ñeå cöùu moïi daân toäc (Cv 4,12). Caùc Kitoâ höõu trôû neân coäng taùc vieân cuûa Thieân Chuùa, cuûa Nöôùc Trôøi (Cl 4,11), cuûa chaân lyù vaø cuûa caùc toâng ñoà (Ph 2,25).
Nhöng cuõng ñuùng laø nhöõng taùc nhaân toái haäu cuûa hoaït ñoäng truyeàn giaùo laø Chuùa Phuïc sinh vaø Thaùnh Thaàn laøm vieäc vôùi ngöôøi Kitoâ höõu nhö ñaõ laøm vieäc vôùi caùc Toâng ñoà : caùc ngaøi ra ñi vaø rao giaûng khaép nôi trong khi Chuùa laøm vieäc vôùi hoï vaø xaùc nhaän söù ñieäp cuûa hoï baèng nhöõng daáu laï (Mc 16:20). Thaùnh Luca cho thaáy Phaoloâ vaø Barnaba ñöôïc Thaùnh Thaàn daønh rieâng ñeå truyeàn giaùo cho Daân ngoaïi vaø hoï ñaõ ñöôïc Thaùnh Thaàn sai ñi (Act 13,2-4).
8. Moät söù vuï hoaëc nhieàu söù vuï ?
Vatican II ñaõ quaû quyeát coù theå coù ôn cöùu roãi ngoaøi Giaùo Hoäi. Nhöõng tia saùng cuûa söï Thaät vaø aân suûng vaø do ñoù cuûa ôn cöùu roãi cuõng ñöôïc tìm thaáy trong caùc toân giaùo khaùc. Thaùnh Thaàn cuûa Thieân Chuùa hoaït ñoäng, ñem moïi daân toäc thieän chí ñeán ôn cöùu ñoä. Söï ñaùnh giaù tích cöïc caùc toân giaùo khaùc nhö laø phöông tieän cöùu roãi ñaõ daãn ñöa moät soá ngöôøi ñeán vieäc noùi ñeán hai con ñöôøng cöùu roãi song song : Moät con ñöôøng nhôø Chuùa Kitoâ cho nhöõng keû tu só vaø tuyeân xöng Chuùa Kitoâ laø Ñaáng Cöùu ñoä cuûa hoï, vaø moät con ñöôøng khaùc nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn laø Ñaáng hoaït ñoäng giöõa caùc neàn vaên hoùa vaø caùc toân giaùo. Nhö vaäy xem ra so hai ñöôøng loái cöùu ñoä khaùc nhau.
Söù vuï cuûa Thaùnh Thaàn vaø söù vuï cuûa Chuùa Con laø Ngoâi Lôøi nhaäp theå khoâng phaûi laø hai söù vuï taùch bieät töø Chuùa Cha ñeán Theá giôùi. Chæ coù moät söù vuï cöùu ñoä duy nhaát töø Thieân Chuùa maø mucï ñích laø tham döï vaøo ñôøi soáng vónh cöû cuûa Thieân Chuùa : "Muïc ñích cuoái cuøng cuûa söù vuï laø laøm cho ngöôøi ta coù theå tham döï vaøo söï hieäp thoâng giöõa Chuùa Cha vaø Chuùa Con" (RM 23).
Vieäc truyeàn giaùo nhaèm ñem laïi söï hieäp thoâng giöõa Thieân Chuùa vaø con ngöôøi nhö lôøi thaùnh Gioan noùi (x. 1 Ga 1,1-4).
Bieán coá Chuùa Gieâsu Kitoâ ñaït ñeán cao ñieåm trong bieán coá leã Nguõ Tuaàn laø lôøi ñaùp traû cuûa Ba Ngoâi cho nhu caàu cuûa loaøi ngöôøi caàn ôn cöùu ñoä vaø khao khaùt ñöôïc hieäp thoâng vôùi Thieân Chuùa Ñaáng laø moät bieán coá lòch söû vaø bieán coá ñoù laø ñoäc nhaát vaø khaùc bieät vôùi baát cöù döï phoùng cuûa con ngöôøi ñeå ñaït ôn cöùu ñoä vaø hieäp thoâng. Thaùnh Thaàn hoaït ñoäng trong taâm hoàn cuûa taát caû moïi ngöôøi chæ ñeå daãn ñöa hoï ñeán vieäc chaáp nhaän lôøi ñeà nghò cuûa Thieân Chuùa ban taëng aân suûng cöùu ñoä va hiøeäp thoâng trong Chuùa Gieâsu Kitoâ. Ñaây laø muïc ñích söù vuï cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø cuûa Giaùo Hoäi Ngöôøi laø taát caû ñöôïc hieäp thoâng vôùi Chuùa Cha nhôø Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn . Ñoù laø ñieàu Chuùa Gieâsu ñaõ caàu nguyeän (Ga 17,20-21).
9. Keát luaän.
Muïc ñích cuûa söù vuï truyeàn giaùo hoâm nay vaãn laø nhö vaäy nhö Thoâng ñieäp RM ñaõ khaúng ñònh : "Thöïc vaäy, moät trong nhöõng muïc tieâu troïng yeáu cuûa söù vuï truyeàn giaùo laø qui tuï daân chuùng ñeå nghe Tin Möøng, ñeå soáng hieäp thoâng huynh ñeä, ñeå caàu nguyeän vaø cöû haønh bí tích taï ôn. Soáng hieäp thoâng huynh ñeä (leoinia) coù nghóa laø chæ coù moät loøng moät yù" (Cv 2,4C) baèng caùch xaây döïng moät ñôøi soáng hieäp thoâng veà moïi phöông dieän : nhaân loaïi, thieâng lieâng vaø vaät chaát. Trong thöïc teá, Coäng ñoaøn Kitoâ höõu ñích thöïc ñoù quyeát taâm phaân phaùt caùc cuûa caûi vaät chaát ñeå khoâng moät ai phaûi tuùng thieáu vaø ñeå taát caû moïi ngöôøi coù theå söû duïng cuûa caûi "theo nhu caàu cuûa moãi ngöôøi" (Cv 2,45 ; 4,35).
Söù vvuï cuûa Chuùa Con vôùi tö caùch Ngoâi Lôøi nhaäp theå nhö chuùng ta ñaõ thaáy, ñöôïc hieän thöïc, ñoàng haønh vaø ñi theo bôûi Chuùa Thaùnh Thaàn khoâng phaûi cho moät söù vuï hoaøn toaøn khaùc nhöng laø ñeå cuï theå hoùa, lòch söû hoùa vaø chöùng thöïc söù vuï aån giaáu, maàu nhieäm vaø voâ hình cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Söù vuï cuûa Chuùa Con chính yeáu lieân keát vaø dieãn taû söù vuï cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn vaø khoâng huûy boû hoaït ñoäng lieân tuïc cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Taát caû hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn höôùng veà Chuùa Con vaø cuøng moät caùch thöùc nhö theá taát caû hoaït ñoäng cöùu roãi cuûa Chuùa Con cuõng höôùng veà Chuùa Thaùnh Thaàn laø söï hieäp thoâng ñoàng baûn theå giöõa Chuùa Cha vaø Chuùa Con. Chuùa Thaùnh Thaàn gieo nhöõng haït gioáng Lôøi (LG 17 ; SG 3,15; RM 28). Nhöng Lôøi gieo nhöõng haït gioáng cuûa Thaùnh Thaàn hieäp thoâng trong taâm hoàn ngöôøi ta.
Ñuùng laø Thaùnh Thaàn muoán thoåi ñaâu thì thoåi. Nhöng ñieàu naøy khoâng ñöôïc hieåu nhö moät hoaït ñoäng taùch bieät khoûi hoaït ñoäng cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø Giaùo Hoäi Ngöôøi. Thaùnh Thaàn thoåi chæ ñeå ñem laïi söï hieäp thoâng vaø thieát laäp Nöôùc Thieân Chuùa trong taâm hoàn ngöôøi ta nhôø Chuùa Gieâsu Kitoâ.
Nhö theá coù moät söï töông quan coát yeáu vaø moät söï tuøy thuoäc laãn nhau giöõa söù vuï cuûa Chuùa Con vaø söù vuï cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong theá giôùi. Khoâng coù hai con ñöôøng cöùu roãi song song. Thaùnh Thaàn, Ñaáng ñaõ hoaït ñoäng trong bieán coá nhaäp theå, trong ñôøi soáng, söï cheát vaø cuoäc phuïc sinh cuûa Ñöùc Gieâsu, nay ñang hoaït ñoäng trong Giaùo Hoäi. Nhö theá Ngöôøi khoâng thay theá Ñöùc Kitoâ vaø khoâng phaûi laø laáp ñaày moät choã troáng nhö moät giaû thuyeát thænh thoaûng ñöôïc tung ra cho raèng coù theå coù choã troáng giöõa Ñöùc Kitoâ vaø Ngoâi Lôøi.
Cuõng laø nhö theá vôùi söù vuï cuûa Giaùo Hoäi. Söù vuï cuûa Giaùo Hoäi khoâng ñöôïc taùch khoûi muïc ñích trung thöïc cuûa caùc toân giaùo treân theá giôùi nhö Thoâng ñieäp "Söù vuï Ñaáng Cöùu Ñoä" khaúng ñònh : "Khoâng ñöôïc taùch rôøi hoaït ñoäng phoå quaùt cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn vôùi hoaït ñoäng rieâng bieät cuûa Ngöôøi trong thaân theå Ñöùc Kitoâ, laø chính Giaùo Hoäi. Quaû thöïc cuõng moät Thaùnh Thaàn ñang hoaït ñoäng khi laøm cho Giaùo Hoäi ñöôïc soáng ñoäng, thuùc ñaåy Giaùo Hoäi loan baùo Ñöùc Kitoâ, cuõng nhö khi tuoân ñoå vaø laøm taêng trieån caùc hoàng aân cuûa Ngöôøi nôi taát caû moïi ngöôøi vaø moïi daân toäc ; Ngöôøi daãn daét Giaùo Hoäi khaùm phaù, coå voõ vaø ñoùn nhaän caùc hoàng aân ñoù nhôø ñoái thoaïi. (RM 29)
This site was created by COMMUNIO FROM VIETNAM
© 1998 - 2000, All Rights Reserved.