Muc Luc Gia Trang CTTDVN

Vietnamese Martyr

 E-mail:

  lieu@vietcatholic.net 

 nghi@vietcatholic.net  

Nhaân dòp kyû nieäm 10 naêm Phong Thaùnh, chuùng toâi xin gôûi ñeán quùi vò Gia Trang Caùc Thaùnh Töû Ñaïo Vieät Nam (CTTÑVN) trong VietCatholic Online Network. Gia trang ñöôïc chia laøm 3 phaàn:
    CTTDVN
  1. Con Ñöôøng Vinh Quang: ghi cheùp laïi moät ít lòch söû caám Ñaïo, caùc Thænhh Nguyeän Thô, Caùc Vaên Kieän Lòch Söû vaø nhöõng bieán coá daãn ñeán ngaøy Phong Thaùnh.
  2. Ngaøy Phong Hieån Thaùnh: ghi laïi caùc baøi giaûng, baøi Thænh Caàu cuûa Cô Maät Vieän, Hình AÛnh Ngaøy Phong Thaùnh, Video Phong Thaùnh vaø Danh Saùch caùc Thaùnh Vieät Nam.
  3. Ñöôøng Soáng Caùc Thaùnh: ghi laïi nhöõng loái soáng caùc Thaùnh, Ñöôøng Tu Ñöùc Vieät Nam, Caùc baøi vaên, thô, ca, kòch veà caùc Thaùnh.
Ñeå Gia Trang CTTÑVN ñöôïc phong phuù hôn, chuùng toâi keâu goïi quí vò ñoùng goùp caùc caâu chuyeän, caùc baøi suy gaãm, nhöõng Göông Caùc Thaùnh, caùc baøi thô, vaên, ca, nhaïc veà caùc Thaùnh. Xin gôûi baøi qua e-mail lieu@vietcatholic.net. Chuùng toâi coù theå ñoïc ñöôïc taát caûù caùc daïng ñaùnh maùy Vieät Nam, tuy nhieân baøi seõ ñöôïc chuyeån qua daïng VNI tröôùc khi leân Net.

Moät vaøi vaán ñeà kyû thuaät

  • Gia trang ñöôïc thaûo chöông cho maøn aûnh (Video Display) 800x600 pixels vaø duøng 16-bit (65,536) maøu.

  • Quùi vò caàn duøng Netscape Browser 3.04 (hay Netscape Communicator 4.04) hoaëc Microsoft Internet Explorer 4.0. Neáu duøng Microsoft IE 3.0 thì moät soá links seõ maøu traéng treân neàn video traéng neân khoâng thaáy ñöôïc.

Sau ñaây laø baøi Con Taøu 117 cuûa Lm Duõng Laïc Traàn Cao Töôøng.

Thaân AÙi

KYÛ NIEÄM 10 NAÊM PHONG THAÙNH
TAØU 117 ÑI SANG ÑAÁT MÔÙI

Lm Duõng Laïc Traàn Cao Töôøng

Vaäy maø ñaõ 10 naêm roài. Bieán coá phong thaùnh khoâng bieát ñaõ taïo ñöôïc haõnh dieän bao nhieâu hay vaãn laø moät traên trôû, moät thaùch ñoá? Baøn lui hay baøn tôùi thì vaãn thaáy caùc Thaùnh Ta chöa saùng giaù bao nhieâu, ít ra laø con chaùu vaãn coi chöa baèng caùc Thaùnh Taây. Nhöõng böøng böøng khí phaùch cuûa ngaøy leã phong thaùnh 19 thaùng 6 naêm 1988 taïi Roma, nhöõng buoåi kyû nieäm 5 naêm hay 10 naêm phong thaùnh raàm toä ñoâng ñaûo vôùi ñaày ñuû thuû tuïc vaø leã nghi, roài cuõng ñaâu vaøo ñoù. Xem chöøng caùc Thaùnh Ta chaúng aên nhaäp gì vôùi cuoäc soáng quaù ö phöùc taïp vôùi vaän toác moãi ngaøy moãi nhanh theâm vaø nhöõng giaáy ñoøi tieàn caøng ngaøy caøng choàng chaát!

DÒP GÔÕ MAËT CHO BÔÙT TUÛI?

Nhieàu luùc toâi ñaâm ra nghó quaån: Phong thaùnh ñeå laøm gì? Phong thaùnh laø dòp cho ngöôøi mình haõnh dieän thì haõnh dieän ôû caùi khoå naøo? Chaû leõ cuõng chæ laø moät dòp gôõ maët cho bôùt tuûi vôùi theá giôùi?! Ngöôøi ta coù thaùnh thì nöôùc mình nay cuõng phaûi coù thaùnh, maø ñöôïc phong moät luùc ñoâng ñaûo nhaát nöõa. Khoâng oai sao ñöôïc. Chöù coøn baûo oai thöïc söï ôû choã naøo thì mình coøn bí laém chöa traû lôøi deã daøng ñöôïc. Vì xem kìa, theá giôùi tieán boä quaù xa, ñoà Taây ñoà Myõ laø nhaát, tìm mua cho baèng ñöôïc. Chöù coøn ñoà noäi hoùa, thuoác "daân toäc", thì chæ toå laøm cho thieân haï laéc ñaàu. Chaúng noùi ra maø coù theå con chaùu cuõng coi caùc Thaùnh Ta nhö vaäy chaêng, cuõng "ñoà noäi hoùa" aáy maø, neân höõng hôø cuõng chaúng laï gì. Coù suøng kính khaán xin thì cuõng chaïy tôùi caùc Thaùnh Taây coù goác lôùn nhö Thaùnh Vinh Sôn, Thaùnh An Toân, Thaùnh Maïc Tín, Thaùnh Teâreâsa Haøi Ñoàng... cho chaéc aên.

Coøn muoán ñeà cao thì cuõng coù theå laïi ñi ñeà cao moät caùch thaät maëc caûm. Luaän ñieäu luoân luoân laø caùi gì mình cuõng ngon, cheâ AÂu Myõ laø dôû, ñang xuoáng doác troâng thaáy, saép saäp ñeán nôi. Vua Minh Maïng xöa ra saéc duï caám ñaïo maø daùm baûo Taây phöông laø quaân moïi rôï ñeán laøm huûy hoaïi thuaàn phong myõ tuïc, ñang khi oâng laïi tuùi buïi caû ñoaøn theâ thieáp vaø ñi coùp nhaët töøng tí nhöõng huû laäu cuûa nhaø Maõn Thanh ñang thoáng trò nöôùc Taøu.

Nhieàu khi ñeà cao cuõng chæ laø nhöõng maøn lôïi duïng töï aùi daân toäc ñeå ñaåy con nhaø ngöôøi ta vaøo choã cheát cho nhöõng tham voïng. OÂng Ñoã Maïnh Tri ñaõ töøng nhaän xeùt mæa mai trong cuoán Ngoùn Tay vaø Maët Traêng (Ñöôøng Soáng, trang 163-164):

"Toâi coù caûm töôûng ngöôøi mình khi baøn veà Taây phöông chöa coù taâm traïng bình thöôøng. Quaù nhieàu maëc caûm nhö luùc naøo cuõng lo ñaùnh ... Taøu.

Trieát Vieät: taïi sao mình khoâng coù trieát gia lôùn! Vaên Vieät: Taïi sao mình khoâng coù taùc phaåm lôùn! Roài baøy ra trieát Vieät. Roài nhöõng cuoán tieåu thuyeát daøy coäm.

Roài gaân coå haùt nhö ñoàng chí cuûa quaân ñoäi Nga Xoâ. Roài baûo daân mình khoâng xaây kim töï thaùp nhöng xaây ... ñeâ. Roài thoåi phoàng: Coäng saûn thì xöng mình laø daân toäc tieân tieán cuûa lòch söû; Coâng giaùo thì mình laø con ñaàu loøng cuûa Hoäi Thaùnh ôû AÙ ñoâng, mình coù nhieàu thaùnh nhaát...

Raèng con em mình taïi tröôøng... Raèng coäng ñoàng Vieät Nam haûi ngoaïi... Bao giôø mình môùi heát "hôn ngöôøi"? Bao giôø mình môùi heát ñaët nhöõng caâu hoûi kÿ khoâi?".

OÂng Ñoã Maïnh Tri khoâng coù yù baøi baùc vieäc xaây trieát Vieät, vaên Vieät, tu ñöùc Vieät, nhöng chæ nhaán maïnh veà maëc caûm thöôøng laøm hoûng chuyeän, maø chöa ñi vaøo thöïc chaát. Ngöôøi Nhaät ñaâu coù cheâ AÂu Myõ, ñaâu daùm tuyeân boá mình laø ñænh cao trí tueä loaøi ngöôøi, vaø khoâng daïi gì ñi beá quan toûa caûng. Hoï cöù maëc ñoà Taây, saøi maùy Myõ, roài ñoùng goùp caùi baûn laõnh cuûa hoï maø caûi tieán, roài bieán cheá thaønh cuûa rieâng hoï, vöøa toát vöøa beàn, nhö xe Toyota, maùy Sony. Hoï coù thöïc chaát ñeå maø haõnh dieän, maø goùp phaàn vôùi theá giôùi, chaû caàn phaûi töï khoe meõ maø moïi nöôùc phaûi phuïc.

Nhö vaäy, vöôït qua ñöôïc maëc caûm ñoâng vôùi taây hay maëc caûm töï ti vôùi töï toân, ñeå nhìn roõ ñöôïc yù nghóa cuûa bieán coá phong thaùnh, thì môùi nhaän ra ñöôïc moùn quaø ñích thöïc maø mình ñaõ ñöôïc trao. Trong moät kinh ñoïc kính Caùc Thaùnh Töû Ñaïo Vieät Nam coù caâu "Caùc Thaùnh Töû Ñaïo laø aân hueä Chuùa ban cho Hoäi Thaùnh Vieät Nam, vì theá chuùng con daâng lôøi caûm taï vaø ca tuïng Chuùa". ÔÛ Ñaïi Hoäi Giôùi Treû Theá Giôùi taïi Denver thaùng 8 naêm 1993, trong moät cuoäc gaëp gôõ rieâng coäng ñoàng Vieät Nam, Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II keâu goïi ngöôøi Vieät haõy bieát haõnh dieän veà queâ höông coù 117 vò töû ñaïo, haõy giöõ laáy truyeàn thoáng vaø baûn laõnh Coâng Giaùo cuûa mình!

AÂn hueä gì? Haõnh dieän naøo? Dòp kyû nieäm 10 naêm phong thaùnh ñuùng laø luùc döøng chaân ñeå nhaän ñònh vaø trieån khai, mong ñoùng goùp ñöôïc gì cho chính mình, cho ngöôøi mình vôùi ñaø tieán hoùa cuûa nhaân loaïi trong luùc cöïa mình böôùc vaøo thieân nieân thöù ba.

THÔØI ÑIEÅM TAØU TITANIC

Vaøo thôøi ñieåm kyû nieäm 10 naêm phong thaùnh, phim Titanic ñang thu huùt raát ñoâng ngöôøi vaø thaønh coâng vöôït kyû luïc ngaønh phim töø xöa tôùi nay. Ñeâm 14 thaùng 4 naêm 1998 ñuùng 86 naêm sau caùi ñeâm haõi huøng cuûa taøu Tatanic bò ñaém, toâi ñi xem phim naøy laàn thöù hai. Hoâm phim môùi ra thì toâi ñi xem laàn ñaàu cho bieát nhö moïi ngöôøi vì ñeà taøi raát ö haáp daãn. Nhöng laàn thöù hai thì toâi ñi xem vôùi moät taâm tình khaùc: chính mình laø moät nhaân vaät ñang coù maët treân con taøu lòch söû vöôït luïc ñòa cuõ AÂu Chaâu sang taân theá giôùi, vöôït nhöõng ngaøy cuoái cuøng cuûa theá kyû naøy ñeå vöôït sang ngaøn ngaøn naêm môùi. John P. Eaton trong cuoán Titanic, Cuoäc Haønh Trình Qua Thôøi Gian (Titanic A Journey Through Time) ñaõ baøy toû: "Chuùng ta coù theå thaáy phaàn naøo chính chuùng ta trong ñaùm ngöôøi ñi chuyeán taøu Titanic ñoù. Chuùng ta coù theå ôû taàng treân, ôû haàm maùy... Thöû nghó coi chuùng ta ñaõ haønh ñoäng ra sao?"

Phim dieãn laïi cuoäc ñaém taøu Titanic naêm 1912 vôùi truyeän tình muøi maãm giöõa naøng Rose 17 tuoåi vöøa ñeïp vöøa sang vaø chaøng ngheä só Jack Dawson haøo hoa maø nhaø ngheøo. Con taøu naøy ñöôïc döïng raát toán coâng toán cuûa, lôùn nhaát theá giôùi vaøo thôøi ñieåm ñoù, daøi baèng ba saân banh, cao 12 taàng, vaø chöùa treân 2200 haønh khaùch. Ngaøy 10 thaùng 4 naêm 1912, taøu Titanic khôûi haønh chuyeán ñaàu tieân töø beán Southampton cuûa vöông quoác Anh ñang daãn ñaàu theá giôùi veà haøng haûi thôøi ñoù. Vaø ñeå toû neùt haõnh dieän hôn, taøu gheù nöôùc Phaùp chôi ôû caûng Cherbourg vaø nöôùc AÙi Nhó Lan ôû caûng Queenstown, roài leân ñöôøng vöôït Ñaïi Taây Döông ñeå ñi Nöõu Öôùc. Chuyeán ñaàu tieân maø cuõng laø chuyeán cuoái cuøng. Ñuùng laø con taàu ñònh meänh!

Caâu chuyeän ñöôïc chính baø Rose laø nhaân chöùng coøn soáng soùt keå laïi khi baø ñaõ 101 tuoåi vaøo naêm 1996. Ñeâm 14 thaùng 4 naêm aáy laø moät ñeâm khoâng traêng sao, bieån cuõng thaät laëng. Beân ngoaøi trôøi laïnh tôùi ñoä ñoâng nöôùc, nhöng beân trong taøu Titanic laø caû moät thieân ñöôøng vui chôi ñaàm aám, nhaát laø ôû khu vöïc haïng nhaát. Moïi ngöôøi haân hoan vaø haõnh dieän ñöôïc coù maët treân chuyeán taøu lòch söû ñaày kieâu haõnh cuûa loaøi ngöôøi naøy, vì taøu ñöôïc ñoùng vôùi moät kyõ thuaät cao ñoä khieán khoâng theå naøo chìm ñöôïc.

Vaøo khoaûng 9g30 toái, moïi sinh hoaït treân taøu vaãn bình thöôøng, maëc duø hai nhaân vieân nhaän tin laø Jack Phillips vaø Harold Bride cho bieát coù nhieàu baêng sôn nhoû troâi leành beành. Moät soá taøu khaùc cuõng cho bieát nhö vaäy, nhöng ñieàu ñoù aên thua gì vôùi con taøu vó ñaïi naøy. Taøu Mesaba baùo tin khaån caáp raèng coù baêng sôn lôùn ngay treân höôùng taøu Titanic. Vaøo luùc 11g30 gaàn nöûa ñeâm thì Frederick Fleet treân ñaøi kieåm baùo boãng troâng thaáy moät khoái baêng sôn söøng söõng ngay tröôùc maët, lieàn hoát hoaûng baùo tin cho thuyeàn tröôûng Smith. Nhöng moïi söï ñaõ quaù muoän. Moïi noã löïc beû tay laùi ñaõ khoâng hieäu quaû gì nöõa. Möôøi phuùt sau, khoái baêng sôn ñaõ ñuïng maïnh vaøo thaønh taøu, raïch ra moät khe daøi caû 60 thöôùc. Theá laø nöôùc baét ñaàu uøa vaøo.

Ñieàu baát haïnh nhaát laïi cuõng naèm ôû nieàm kieâu haõnh quaù loá. Vì nghó raèng taøu khoâng theå naøo chìm ñöôïc neân treân taøu chæ coù 20 chieác thuyeàn phao, khoâng caùch naøo cöùu noåi treân 2 ngaøn ngöôøi. Theá laø thuyeàn tröôûng ra leänh chæ coù ñaøn baø vaø treû em ñöôïc xuoáng thuyeàn maø thoâi. Con soá naøy vaøo khoaûng 700 ngöôøi.

Con taøu baét ñaàu chìm daàn. Caûnh hoát hoaûng la heùt hoãn loaïn xaûy ra thaät ruøng rôïn. Nhöng moät caûnh caûm ñoäng laø daøn nhaïc vaãn tieáp tuïc chôi ñeå taïo tsöï bình tónh cho nhöõng ngöôøi coøn laïi. Ñaùm ngöôøi naøy mang tinh thaàn traùch nhieäm vaø töï troïng, khoâng hoát hoaûng tìm caùch chaïy thoaùt moät caùch heøn nhaùt theo baûn naêng sinh toàn nhö nhieàu ngöôøi khaùc thaáy trong phim. Theo nhöõng nhaân chöùng keå laïi, Baø Straus nhaát ñònh khoâng chòu xuoáng thuyeàn phao. Baø noùi: "Toâi khoâng theå naøo xa caùch choàng toâi. Chuùng toâi ñaõ soáng vôùi nhau, thì chuùng toâi cuõng seõ cuøng cheát vôùi nhau".

Caùc oáng khoùi taøu ñaõ baét ñaàu saäp xuoáng. Sau hai tieáng ñoàng hoà uoáng saëc nöôùc bieån, con taøu bò beå buïng gaãy ra laøm hai döïng ñöùng leân roài lao xuoáng vöïc thaúm thaønh ngoâi moä khoång loà choân soáng 1523 ngöôøi.

DAÁU CHUYEÅN MÌNH

Baây giôø thì ngöôøi ta baét ñaàu hieåu taïi sao phim aên khaùch nhö vaäy. Ngoaøi nhöõng lyù do thaéng 11 giaûi Oscar veà taøi ñaïo dieãn, veà hình aûnh, kyõ thuaät vaø nhaïc ñeäm ... phim Tatanic ñuùng laø moät bieåu töôïng, moät ñieån hình cho con taøu cuûa caû moät neàn vaên minh maø nhaân loaïi ñang mua veù ñeå böôùc leân vöôït sang naêm 2000, khoâng coøn laø chuyeän cuûa Ñoâng hay Taây nöõa.

Cuoäc ñaém taøu Titanic ñöôïc dieãn laïi vaøo ñuùng luùc cuoäc ñaém taøu cuûa caùc con roàng nhoû AÙ Chaâu ñeán hoài khoác lieät. Maø cuõng coù theå laø moät dieãn taû cuûa cuoäc ñaém taøu cuûa con ngöôøi vaøo cuoái theá kyû 20 vôùi nhöõng töï maõn ñang phaûi traû giaù thaät khaét khe ñeán thaät baát ngôø khi cöù chaéc raèng khoâng theå ñaém ñöôïc. Treân maïng löôùi ñieän toaùn veà Titanic, moät lôøi bình phaåm thaät saâu saéc: "Ñeâm 14 thaùng 4 naêm 1912, vaøo luùc 11g40, chieác taøu lôùn nhaát theá giôùi do tay loaøi ngöôøi laøm ra ñaõ xoâ vaøo baêng sôn ngay giöõa Ñaïi Taây Döông. Hai giôø boán möôi phuùt sau, taøu chìm hoaøn toaøn. Theá giôùi Taây Phöông cuõng töø chuyeän ñoù maø thay ñoåi maõi maõi. Ñaàu oùc con ngöôøi thay ñoåi. Loøng töï maõn taøn luïi. Cô caáu vaø ñaúng caáp xaõ hoäi thay ñoåi. Kyõ thuaät trôû thaønh moái hoaøi nghi. Con taøu Titanic ñaõ baét ñaàu caû chuoãi nhöõng bieán coá maø keát luaän chöa theå thaáy ñöôïc".

Taøu Titanic noùi leân nhieàu ñieàu cho neáp soáng vaên minh hieän taïi, cho thaáy nhieàu giaù trò ñaûo ngöôïc vôùi nhöõng gì ñang ñöôïc caân ño baèng maùy moùc. Hình aûnh töông phaûn cuûa loái soáng thoaûi maùi cuûa anh chaøng "tuy ngheøo maø vui" Jack Dawson vôùi caùi caûnh goø boù leã nghi kieåu caùch thaät toäi nghieäp cuûa ñaùm nhaø giaàu trong khu vöïc haïng nhaát. Caùi cheát baát ngôø vaø khuûng khieáp cuûa ña soá khaùch treân taøu laøm ta nghó saâu xa hôn veà leõ phuø du cuûa vaên minh tieán boä cuûa ñôøi ngöôøi vaø bieát coi troïng nhöõng giaù trò tinh thaàn laâu nay bò queân laõng. Cuõng nhö moät con taøu vöøa treû vöøa ñeïp khaùc laø coâng nöông Diana cuõng bò ñaém ôû ñöôøng haàm Paris. Thì ra ñaây cuõng laø moät daáu chæ cho thaáy nhöõng chuyeån bieán veà hieän töôïng taâm lyù xaõ hoäi, khi con ngöôøi bon chen vaät chaát bieát nhìn ra giaù trò tình yeâu cuûa coâ Rose daùm lieàu vöôït qua nhöõng tuø tuùng cuûa neáp soáng goø boù nhoát giam ñeå taäp bay ôû ñaàu muõi taøu vôùi Dawson ñi tìm chaân trôøi haïnh phuùc. Cuõng nhö ngöôøi ta baét ñaàu bieát traân quí baøn tay xöông xaåu nhaên nheo nhöng ñaày aép tình thöông voã veà vôùi aùnh maét dòu hieàn cuûa Meï Teresa beân Calcutta.

THÔØI ÑIEÅM TAØU 117

Moät coâng ty Myõ vaø Thuïy só ñang ñoùng laïi con taøu Titanic vaø seõ haï thuûy naêm 2002. AÂu ñaây cuõng laø daáu chæ nöõa, khi con ngöôøi caàn tìm moät caùch khaùc an toaøn hôn ñeå ñi vaøo ngaøn naêm môùi, tìm ra ñöôïc moät loái thoaùt trong côn bò nhaän chìm giöõa nhöõng nhaày nhuïa ngoät ngaït beá taéc cuûa neàn vaên minh vaät chaát hieän taïi.

Nhìn nhö vaäy thì bieán coá phong thaùnh quaû laø moät ñaùp öùng thôøi ñieåm. Phong hieån thaùnh khoâng phaûi chæ cho rieâng Vieät Nam, maø laø cho toaøn theå Hoäi Thaùnh hoaøn vuõ khoâng phaân bieät ñoâng taây. Ñuùng luùc caàn phaûi giôùi thieäu cho theá giôùi moät con taøu môùi, an toaøn ñaûm baûo chaéc chaén. Vì phong thaùnh khoâng phaûi ñeå an uûi moät lôùp daân ñaõ quaù nhieàu khoå ñau baàm daäp hay ñeå laáy oai cho ñôõ tuûi, maø laø coâng nhaän vaø giôùi thieäu moät maãu soáng, moät phöông caùch mang laïi an vui haïnh phuùc thaät. Ñöôøng loái nhö vaäy vaãn thöôøng ñöôïc goïi laø ñöôøng tu ñöùc. Moãi thôøi ñaïi ñeàu xuaát hieän nhöõng vò thaùnh vôùi nhöõng ñöôøng tu ñöùc hôïp caûm quan hôn. Moät caùch cuï theå, ñöôøng tu ñöùc laø con taøu vöôït bieån cuoäc ñôøi, nhö taøu vöôït bieân 301, 302. Con taøu môùi naøy nay mang soá 117, ñaïi bieåu cho caû maáy traêm ngaøn tín höõu Vieät ñaõ kieân trung ñeán cuøng.

Taøu 117 ñaõ coù thaønh tích ñaït ñích roõ raøng: khoâng moät söùc maïnh naøo nhaän chìm noåi, khoâng moät khoù khaên naøo phaù vôõ ñöôïc. Maø ñi taøu naøy laïi khoâng phaûi toán phí phöùc taïp vaø cao xa nhö Titanic. Ñang khi moïi ngöôøi phaûi haêm hôû ñi tìm haïnh phuùc maõi ñaâu, thì Taøu 117 laïi ôû ngay trong taàm tay mua veù cuûa moãi ngöôøi, qua nhöõng taàm thöôøng haèng ngaøy, qua moïi hoaøn caûnh buoàn vui ñaéng ngoït. Taøu 117 laïi mang neùt Vieät, hôïp caûm quan ngöôøi Vieät, gaàn guõi thaân quen coù saün trong maïch maùu Vieät. Ñöôøng tu ñöùc nhö vaäy laïi chaúng phaûi laø moät khaùm phaù tuyeät dieäu vaøo thôøi ñieåm naøy sao? Taøu 117 laïi phaûn aùnh neùt vaên hoùa Vieät qua truyeän thieâng baùnh daøy baùnh chöng. Ñang khi caùc hoaøng töû khaùc lo ñi xa tìm kieám nhöõng thöù hieám laï mong seõ laøm vöøa loøng vua cha maø ñöôïc truyeàn ngoâi laøm vua soáng sang giaàu, Hoaøng Töû Tieát Lieäu chæ bieát tìm vaøo beân trong, tìm vaøo noäi taâm, vaø ñöôïc ôn treân soi saùng cho bieát bí quyeát ñaït haïnh phuùc naèm ngay trong nhaø, ôû ngay sau vöôøn. Vuoâng phaûi ñi vôùi troøn thì môùi vuoâng troøn vieân maõn. Vaên minh vaät chaát maø khoâng baùc sang bôø taâm linh ñöôïc thì töï huûy hoaïi maø thoâi. Chính vì theá maø Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II ñaõ giôùi thieäu nhöõng con taøu hôïp thôøi kieåu 117 nhö trong toâng thö "Ñeä Tam Thieân Nhieân Saép Ñeán":

"Trong vieãn töôïng höôùng veà ñeä tam thieân nieân, toøa thaùnh seõ ghi vaøo trang söû töû ñaïo cuûa hoäi thaùnh hoaøn vuõ, löu yù nhieàu ñeán söï thaùnh thieän cuûa nhöõng ngöôøi, ngay ôû thôøi ñaïi chuùng ta, ñaõ hoaøn thaønh ñôøi mình trong chaân lyù cuûa chuùa Kitoâ. Moät caùch heát söùc ñaëc bieät, caàn ghi nhaän söï anh duõng cuûa caùc nhaân ñöùc nôi nhöõng ngöôøi nam, nöõ, ñaõ thöïc hieän ôn goïi laøm ngöôøi Kitoâ trong cuoäc soáng hoân nhaân: trong xaùc tín raèng nhieàu hoa traùi thaùnh thieän naûy sinh trong baäc soáng naøy, chuùng toâi thaáy caàn phaûi tìm ra nhöõng phöông caùch thích hôïp nhaát ñeå ñeà cao vaø neâu leân cho toaøn theå Hoäi Thaùnh laøm maãu möïc vaø khích leä nhöõng ngöôøi choàng ngöôøi vôï Kitoâ giaùo" (trang 40-42).

MOÄT KHAÙM PHAÙ MÔÙI

Taøu Titanic ñaõ bò xoâ beå baát ngôø, ñang chìm daàn, moïi ngöôøi naùo loaïn, maø soá thuyeàn phao laïi quaù ít. Bieát tìm giaûi phaùp naøo baây giôø?

Thì ñaây Hoäi Thaùnh giôùi thieäu taøu 117 ñuû cho moãi ngöôøi, coù saún ngay beân roài. Hoäi Thaùnh muoán nhaén göûi theá giôùi moät thoâng ñieäp laø chính con ñöôøng ñôn sô cuûa Phuùc AÂm vôùi lôøi môû ñaàu theo Thaùnh Maùc-coâ laø: "Nöôùc Trôøi ñaõ gaàn beân, haõy thoáng hoái vaø tin vaøo Phuùc AÂm". Chuùa ñang hieän ra vôùi mình moãi phuùt giaây. Tin hay khoâng tin, theá thoâi. Tin laø thaáy pheùp laï. Ñaây laø coát loõi toùm löôïc taát caû ñöôøng tu ñöùc Vieät: Nöôùc Trôøi, töùc laø vöôøn Ñòa Ñaøng, vöôøn Haïnh Phuùc ñang ôû ngay beân roài; Chuùa ñang ôû saün ñaây, luùc naøy, coøn phaûi tìm ñaâu xa, coøn phaûi thieáu thoán chi; thaáy ñöôïc Chuùa trong moïi söï, qua caû nhöõng luùc ñen toái nhö ñi trong luõng toái. Nghóa laø cuõng chaúng phaûi tìm con ñöôøng naøo caû, vì chaúng phaûi ñi ñaâu maø tìm. Chæ caàn môû maét laø thaáy. Chính vì theá maø ngay trong caû nhöõng gian nan nhö khi bò nhoát trong tuø, thaùnh thi só Duõng Laïc vaãn dieãn ñöôïc nieàm tin töôûng an nhieân nhö trong baøi thô göûi cho moät ngöôøi baïn:

Loøng nhôù baïn noãi coøn vaát vaû,

Daï thöông khaùch chaïy chöa yeân haøn.

Ñoâng qua tieát laïi thôøi xuaân tôùi,

Khoå taïm mai sau höôûng phuùc an.

Ñuùng laø con ñöôøng ñôn sô nhaát, ngaéeân nhaát, deã nhaát, gaàn guõi nhaát, maø sau ñoù maáy chuïc naêm, thaùnh Teâreâsa ôû Lisieux cuõng khaùm phaù ra, thaät gioáng ñieäu böôùc cuûa thaùnh Ven. Chính khaùm phaù naøy maø ngaøi ñöôïc toân phong laøm tieán só hoäi thaùnh vaøo thaùng 10 naêm 1997.

Cuõng nhö caùc Thaùnh Vieät, cuoäc soáng thaùnh nöõ Teâreâsa bình laëng quaù töôûng chöøng chaúng coù gì ñeå noùi. Khi qua ñôøi vaøo naêm 1897 luùc môùi 24 tuoåi, thaùnh nöõ cuõng chæ ñeå laïi moät soá trang buùt ghi nhöõng caûm nghieäm nhoû qua nhöõng chuyeän thöôøng ngaøy nhö giaët quaàn aùo, queùt nhaø, vaøo nhaø nguyeän, nhìn ngaém baàu trôøi ban ñeâm ñaày saoAÀ goïi laø "Truyeän Muøa Xuaân Boâng Hoa Nhoû" xem ra chaúng coù gì ñaëc saéc. Moät hoâm naèm beänh saép cheát, thaùnh nöõ nghe moät chò xì xaøo: "Teâreâsa Haøi Ñoàng saép cheát roài. Chò aáy qua ñi khoâng bieát meï beà treân phaûi noùi chuyeän veà chò laøm sao. Chaéc meï seõ luùng tuùng laém, vì chò aáy ñaùng yeâu thì ñaùng yeâu thaät, nhöng chò chaúng laøm neân truyeän gì ñaùng noùi".

Vaäy maø ngöôøi nöõ tu treû Teâreâsa ñaõ khai môû ñöôïc con maét "tieán só" thöù thieät ñeå thaáy ñöôïc Chuùa Tình Yeâu ñang hieän dieän, ñang ñong ñaày muoân kÿ dieäu qua chính nhöõng taàm thöôøng nhoû beù, qua caû nhöõng nghòch caûnh tím ñen. Vì coù gì phaûi tìm ñaâu.

Ñaây chaúng phaûi laø con ñöôøng giaûn ñôn nhaát vaø ngaén nhaát ñeå ñaït tình yeâu haïnh phuùc sao? Nhaõn quan cuûa thaùnh nöõ Teâreâsa Haøi Ñoàng ñaõ laøm Meï Teâreâsa Calcutta xaùc tín, vì theá Meï ñaõ nhaän thaùnh nöõ laøm "sö maãu" khi khaán doøng, vaø töø ñoù mang teân laø Teâreâsa. Vaø cuoäc ñôøi cuûa Meï Teâreâsa cuõng ñaõ thöïc söï theå hieän nhaõn quan tình yeâu vaø tín thaùc treân nhö lôøi Meï noùi: "Thaùnh nöõ Boâng Hoa Nhoû laø moät maãu göông laï luøng nhaát, laøm nhöõng vieäc nhoû vôùi moät tình yeâu lôùn, laøm nhöõng vieäc bình thöôøng vôùi moät tình yeâu phi thöôøng. Ñoù laø lyù do Ngaøi ñaõ trôû thaønh vò thaùnh lôùn".

CHAØNG DUÕNG SÓ VAØ CON NGÖÏA HOÀNG

Ña soá caùc thaùnh Vieät ñeàu laø nhöõng giaùo daân soáng trong baäc gia ñình. Ñöùc tin ñaõ chæ cho caùc ngaøi nhaän ra Chuùa ôû ngay trong gia ñình, trong beáp, trong ruoäng vöôøn, trong xöù ñaïo. Vì nôi naøo coù Chuùa thì ôû ñoù laø Thieân Ñaøng, maø Chuùa laø Ñaáng haèng höõu, ôû khaép moïi nôi. Nhö caùi thaáy cuûa thaùnh Teâreâsa Meï:

"Chuùa ñang ñi giöõa nhöõng xoong chaûo".

Ñöôøng tu ñöùc nhö vaäy raát hôïp caûm quan thôøi ñaïi, khi Hoäi Thaùnh ñeà cao moät con ñöôøng tu ñöùc cho giaùo daân, cho ñaïi chuùng, hôïp vôùi cuoäc soáng bình thöôøng cuûa moãi ngöôøi, chöù khoâng quaù cao vôøi lo vôùi khoâng tôùi. Ñieàu then choát vaãn laø con maét ñöùc tin, thaáy ñöôïc Chuùa ñang hieän dieän yeâu thöông saên soùc, moïi nôi moïi luùc. Cuõng laø nhöõng thöïc haønh raát ñôn giaûn, nhö ñoïc kinh, döï leã, chu toaøn boån phaän trong gia ñình, daán thaân xöù ñaïo... Cuõng laø nhöõng vieäc xem ra taàm thöôøng, nhöng laøm vôùi yù thöùc con tim, thì thaáy ñöôïc ñôøi soáng laø moät pheùp laï.

OÂng baø nguyeân toå ñang ôû ngay trong vöôøn ñòa ñaøng haïnh phuùc maø laïi öôùc ao phaûi hôn theá nöõa, muoán ñi tìm choã khaùc neân aên theâm moät vaøi "traùi caám" may ra khaám khaù hôn chaêng. Vì theá maø haïnh phuùc ñaõ buoät rakhoû khoûi taàm tay. Nhöõng gì ñang ñöôïc trao ban laø haïnh phuùc ñòa ñaøng, sao mình khoâng bieát höôûng nhaän maø coøn ham muoán ñi tìm gì nöõa ñaây?!

Rieát roài mình cuõng gioáng nhö chaøng duõng só vaø con ngöïa hoàng. Chaøng côõi ngöïa rong ruoåi suoát cuoäc ñôøi ñi tìm haïnh phuùc, ñi heát choã naøy tôùi choã kia cho ñeán xeá chieàu cuoäc ñôøi, aùo ñaõ sôøn vai, phaûi döøng chaân beân bôø suoái vì moûi meät khoâng qua noåi nöõa. Boãng chaøng thaáy con ngöïa hoàng hoùa thaân thaønh ngöôøi yeâu xinh ñeïp tuyeät vôøi bieán maát. Thì ra suoát quaõng ñöôøng ñôøi, chaøng vaãn ngoài treân haïnh phuùc maø khoâng nhaän ra.

Con ngöïa hoàng hay con taøu laø chính caên phoøng hay ngoâi nhaø ñang ôû, caùi gheá ñang ngoài, caùi buùt ñang vieát, ñoâi giaày ñang ñi, con maét ñang ñoïc, ñang nhìn ñöôïc maàu saéc, tai ñang nghe tieáng chim hoàng y hoùt líu lo, muõi ñang hít thôû, tim ñang ñaäp, tay ñang cöû ñoäng, bao nhieâu cô naêng treân oùc ñang laøm vieäc hôn maùy ñieän toaùn xa, nhaùy maét laø hình aûnh caùch ñaây caû maáy chuïc naêm hieän leân ngay... Taát caû laø pheùp laï ñôøi soáng.

Cuõng vôùi caùi nhìn vaø caùi thaáy naøy maø nhöõng böùc tranh cuûa hoïa só Vincent Van Gogh ñöôïc baùn vôùi giaù khuûng khieáp vaøo ñuùng thôøi ñieåm phong Caùc Thaùnh Vieät naêm 1988. Böùc tranh hoa höôùng döông ñöôïc baùn 42 trieäu tieàn Myõ, böùc hoa caàu voàng (irises) giaù 49 trieäu. Ngöôøi mua tranh khoâng ñieân ñaâu. Hoï ñaõ nhaän ra tin vui maø Van Gogh muoán chuyeån ñaït cho thôøi ñaïi: Boâng hoa baïn mua vôùi giaù 49 trieäu thì cuõng ñang naèm ôû ngay trong vöôøn sau nhaø; kho trôøi loàng loäng ñang tuoân ñoå, chæ caàn môû taâm ra maø laõnh nhaän, cuoäc soáng trôû neân giaøu coù bieát chöøng naøo, coù caàn gì phaûi chaïy theo haêm hôû moät caùch meät nhoïc vaø phôø phaïc nhö con ngöôøi ngaøy nay!

COÂNG CHUÙA BOKASSA

Caên baûn cuûa ñöôøng tu ñöùc Vieät laø con maét thaáy naøy, vaãn goïi laø con maét cuûa nieàm tin. Phuùt giaây boãng ra nhaän ra laø mình laø ai vaø Chuùa laø ai laø caû moät pheùp laï. Trong cuoán Ñöôøng Nôû Hoa Leâ Thò Thaønh toâi coù keå laïi caâu truyeän coâng chuùa Bokassa. Truyeän thaät xaåy ra ôû Saøi Goøn tröôùc ñaây khaù laâu. Moät coâ beù lai ñen ngheøo khoå baùn baép luoäc ôû veä ñöôøng kieám soáng qua ngaøy, boãng ñöôïc moät soá ngöôøi ñeán ñoùn veà toøa ñaïi söù moät nöôùc Phi Chaâu, ñöôïc thay quaàn aùo môùi vaø trang ñieåm sang troïng quaù söùc töôûng töôïng.

Thì ra tröôùc ñaây Bokassa laø moät trung só ñi lính Leâ döông cho Phaùp sang Vieät Nam, ñaõ ñeå laïi moät ñöùa con rôi, soáng cheát theá naøo chaúng bieát. Baây giôø oâng ñaõ leân laøm vua, ñaày quyeàn uy vaø vaøng baïc, muoán tìm laïi ñöùa con ñoù. Theá laø oâng cho ngöôøi ñi tìm nhieàu ngaøy, qua nhieàu ñieàu tra. Vaø cuoái cuøng oâng ñaõ tìm thaáy ñöùa con gaùi cuûa oâng vaø xin röôùc veà cung vua...

Boãng moät ngaøy, coâ beù loï lem trôû thaønh coâng chuùa giaàu sang. Caâu chuyeän naøy cuõng chính laø caâu chuyeän cuûa nhöõng ngöôøi khaùm phaù nieàm tin trong Ñaïo Chuùa: moïi ngöôøi Kitoâ boãng trôû thaønh con cuûa vua Trôøi Ñaát, thöøa keá "ngai vaøng" hoaøng vöông sang troïng vaø quyeàn naêng. Laï luøng quaù phaûi khoâng?

Ñoù cuõng chính laø caâu chuyeän cuûa "chuù beù loï lem" Duõng Laïc. Khi sang Paris tìm taøi lieäu veà Caùc Thaùnh Vieät, toâi coù chuïp ñöôïc hình ñoâi haøi cuûa Thaùnh Duõng Laïc, thaät ñeïp vaø thaät sang, trong phoøng tröng baøy caùc di tích Töû Ñaïo cuûa Hoäi Thöøa Sai Paris. Ñoù chính laø ñoâi haøi ngaøi vaãn ñi khi laøm leã. Ñi haøi ñeå laøm leã laø noùi leân phong thaùi sang troïng hoaøng vöông. Cöû haønh thaùnh leã vaø röôùc leã ñuùng laø mang ñöôïc "ñoâi hia baåy daëm" coù maõnh löïc vöôït qua moïi khoù khaên ngaên caùch. Coù ngôø ñaâu, ngaøi xuaát thaân laø con moät gia ñình löông daân quaù ngheøo, phaûi mang cho moät thaày giaûng nuoâi hoä, ñöôïc daïy giaùo lyù, vaø naêm 12 tuoåi môùi ñöôïc röûa toäi nhaäp ñaïo Coâng Giaùo.

TÌM MUA NGOÏC TRAI

Con maét khaùm phaù ra kho taøng giaøu sang cuûa cuoäc ñôøi chính laø con maét ñöùc tin maø ngay buoåi ñaàu tieân ñaët chaân ñeán Cöûa Baïng, Baéc Vieät, vaøo ngaøy 19 thaùng 3 naêm 1627, Cha Ñaéc Loä ñaõ chæ loái. Ngaøi gôïi ñuùng taâm lyù cuûa ngöôøi daân Cöûa Baïng laø nôi nhieàu ngöôøi sinh soáng baèng ngheà bieån vaø tìm ngoïc trai.

"Chuùng toâi vöøa caäp beán thì moät soá ñoâng daân xöù naøy thaáy chuùng toâi ñeán gaàn lieàn laáy thuyeàn cuûa laøng laân caän ñeán möøng chuùng toâi, chaát vaán chuùng toâi xem chuùng toâi laø nhöõng ngöôøi naøo, töø ñaâu maø tôùi vaø ñem theo nhöõng haøng hoùa môùi laï naøo. Toâi ñaùp nhaân dòp naøy chuùng toâi ñeán baùn cho ngöôøi Ñaát Baéc moät haït trai quí maø khoâng ñaét, ñeå cho ngöôøi ngheøo khoù nhaát cuõng coù theå mua ñöôïc mieãn laø coù yù ngay laønh. Thaáy daân chuùng toû ra muoán xem, thì toâi cho hoï hieåu laø haït trai naøy khoâng theå coi baèng con maét thaân theå nhöng baèng con maét tinh thaàn bieát phaân bieät thaät giaû. Noùi toùm laïi chuùng toâi ñeán giaûng daïy ñaïo thaät coù giaù hôn heát caùc haøng hoùa cuûa ngöôøi AÁn Ñoä, vaø moät mình noù coù theå môû ñöôøng tôùi coõi phuùc ñích thöïc tröôøng cöûu"

"Khi nghe noùi veà ñieàu maø hoï thöôøng goïi laø Ñaïo theo ngoân ngöõ caùc nho só, vaø Ñaøng theo ngoân ngöõ bình daân coù nghóa laø ñöôøng loái, thì hoï toø moø muoán toâi cho bieát ñaïo thaät vaø ñaøng thaät maø chuùng toâi ñònh rao giaûng. Sau ñoù toâi laáy ñeà taøi thaûo luaän vôùi hoï veà nguyeân lyù vaïn vaät, toâi quyeát ñònh coâng boá döôùi danh hieäu Chuùa Trôøi Ñaát, vì khoâng tìm ñöôïc trong ngoân ngöõ hoï moät teân rieâng ñeå chæ Thöôïng Ñeá" (Lòch Söû Vöông Quoác Ñaøng Ngoaøi, Hoàng Nhueä dòch, trang 82-83)

Moät trong nhöõng lyù do khieán giaùo daân hôø höõng vôùi maãu soáng töû ñaïo cuûa caùc thaùnh Vieät, coù theå vì nghó raèng vieäc bò cheùm ñaàu cheát vì ñaïo laø moät haønh ñoäng xa vôøi ít ai coù dòp chaïm tôùi. Nhöng thöïc ra nguyeân nghóa chöõ "töû ñaïo" laø laøm chöùng. Khaùm phaù ra vaø laøm chöùng vôùi moät loái soáng an nhieân duõng laïc trong caû cuoäc soáng thöôøng ngaøy chính laø coát tuûy cuûa "töû ñaïo", chöù khoâng chæ nhaèm vaøo haønh ñoäng bò cheùm ñaàu töû ñaïo, maëc duø haønh ñoäng naøy laø keát tinh cuûa caû moät ñôøi laøm chöùng. Tin Möøng cuûa Chuùa laø tin coù söùc laøm cho ñôøi mình möøng thaät, giaàu coù thaät, laø con taøu vöôït bieån an toaøn ñaûm baûo thaät.

LAØM MOÄT CAÙI GÌ ÑI CHÖÙ!

Trieát gia Kim Ñònh khi coøn soáng thöôøng hay nhaén göûi moät caâu vôùi nhöõng ai gaëp gôõ: "Laøm moät caùi gì cho daân mình ngoùc ñaàu leân ñi chöù!"

Quaø ñaõ trao, taøu ñaõ saém, kho vaøng ñaõ chæ cho. Ñaõ 10 naêm roài maø mình chöa thaáy ñoäng tónh chuyeån mình bao nhieâu thì cuõng laï thaät! Cöù töôûng töôïng cuïc kim cöông hình traùi tim quí baùu voâ ngaàn do anh boà nhaø giaàu taëng cho coâ Rose trong phim Titanic maø laïi ñöa cho moät ñöùa treû thì chaéc noù seõ khoâng thích baèng moät cuïc keïo. Ñuùng laø voâ tri baát moä, vì noù khoâng bieát neân khoâng ham thích.

Vaäy dòp kyû nieäm 10 naêm phong thaùnh, thieát nghó laø cô hoäi quí nhaát ñeå mình töï kieåm ñieåm vaø hoaïch ñònh veà phaàn goùp cuûa mình, duø nhoû beù, ñeå nhaän ra kho vaøng ñaõ ñöôïc trao ban vaø khai trieån xöû duïng, hình thaønh moät ñöôøng tu ñöùc ñaït an vui haïnh phuùc trong moâ hình taïm goïi laø Tri-Moä-Haønh. Ít nhaát mình coù theå ñeå taâm vaøo moät trong ba laõnh vöïc sau ñaây:

1. TRI

Coù bieát môùi moä meán ham thích. Tìm hieåu bieát baèng vieäc hoïc hoûi, gom taøi lieäu veà caùc Thaùnh Vieät, mua saùch baùo lieân heä, uûng hoä taøi chaùnh cho nhöõng hoaït ñoäng naøy.

Hieän ñaõ coù moät soá saùch vieát veà caùc thaùnh Vieät: Boä Doøng Maùu Anh Huøng cuûa LM Vuõ Thaønh, Thieân Huøng Söû Ca do CÑCG San Jose xuaát baûn, Giaùo Hoäi Vieät Nam (tieåu söû Caùc Thaùnh Töû Ñaïo) cuûa Ñ.OÄ Traàn Ngoïc Thuï, Tìm Hieåu 117 Thaùnh Töû Ñaïo Vieät Nam cuûa Nguyeãn Ngoïc Lan, Maùu Töû Ñaïo Treân Ñaát Vieät Nam cuûa Trònh Vieät Yeân, Nhöõng Ngaøy Ñaãm Maùu cuûa Hoà Linh, Taøi Lieäu Hoïc Hoûi cuûa uûy ban trung öông, Giaây Phuùt Thaùnh (cuûa Jean-Pierre de Caussade raát gaàn vôùi ñöôøng tu ñöùc Vieät, do moät nhoùm linh muïc tu só phoùng dòch), Ñöôøng Nôû Hoa Leâ Thò Thaønh cuûa LM Traàn Cao Töôøng v.v. Treân maïng löôùi ñieän toaùn ñaõ coù gia trang Ñöôøng Tu Ñöùc Vieät http://vietcatholic.net/caotuong/tuduc . Trong nhöõng ngaøy saép tôùi seõ môû moät gia trang ñaëc bieät kính daâng Caùc Thaùnh Töû Ñaïo Vieät Nam, raát mong ñöôïc nhieàu ngöôøi ñoùng goùp.

2. MOÄ

Coù moä meán ham thích thì môùi tìm kieám. Nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc ñi taøu Titanic hay laùi xe Lexus thì neùt maët thaät raïng rôõ. Ñöôïc ñi Taøu 117 chaéc maét phaûi saùng leân hôn. Phaùt ñoäng loøng moä meán suøng kính caùc Thaùnh Vieät laø moät vieäc laøm noùi leân nieàm haõnh dieän ñuùng nghóa. Ñeå ñi vaøo thöïc teá coù theå thöïc haønh ñöôïc, hieän nay moät soá linh muïc vaø tu só ñaõ soaïn chung moät taäp taøi lieäu, goïi laø Tuaàn Chín Ngaøy Khaán Caùc Thaùnh Töû Ñaïo Vieät Nam, vaø ñaõ baét ñaàu phaùt ñoäng taïi nhieàu coäng ñoaøn.

Chín ngaøy ñöôïc döïa theo chín böôùc noái tieáp nhau theo tieán trình ñöôøng tu ñöùc truyeàn thoáng cuûa Giaùo Hoäi qua nhöõng phong traøo soáng ñaïo hieän nay. Muïc ñích ñeå hoïc hoûi vaø böôùc theo maãu soáng nhaân chöùng Tin Möøng cuûa Caùc Toå Tieân Ñöùc Tin. Ñoàng thôøi cuõng ñeå taïo baàu khí suøng kính vaø caàu nguyeän vôùi caùc ngaøi qua phaàn Khaán. Giaùo daân Vieät ñaõ quen vôùi truyeàn thoáng caùc "tuaàn khaán" vôùi Ñöùc Meï, thaùnh Maïc Tín, Thaùnh Vinh Sôn, thaùnh Antoân...thì ñaây cuõng laø hình thöùc ñôn giaûn raát gaàn guõi vôùi cung caùch suøng moä cuûa ñaïi chuùng, saün saøng ñeå duøng chung cho caû coäng ñoaøn tröôùc thaùnh leã, trong caùc gia ñình hay caù nhaân.

3. HAØNH

Vieäc phaùt trieån ñöôøng tu ñöùc, loøng suøng kính vaø caàu khaán vôùi caùc thaùnh thöôøng ñöôïc khôi ñoäng vaø thuùc ñaåy do nhöõng traøo löu vaø doøng tu. Chaúng haïn nhö ôû nhöõng giaùo phaän do doøng Ña-Minh phuï traùch tröôùc ñaây, thì vieäc suøng kính thaùnh Vinh Sôn vaø thaùnh Maïc-Tín raát maïnh. Lyù do deã hieåu laø vì hai vò ñoù ñeàu thuoäc doøng Ña-Minh. Coøn ôû nhöõng giaùo phaän do caùc cha hoäi thöøa sai Paris phuï traùch, thì laïi noåi ôû loøng suøng kính thaùnh Teâreâsa Haøi Ñoàng, vì laø ngöôøi Phaùp. ÔÛ Hoa Kÿ, thì caû ba vò treân khoâng phaûi laø khoâng thieâng, nhöng thaáy ít ñöôïc ñeà caäp cho baèng caùc thaùnh khaùc nhö thaùnh Phan-Sinh Khoù Khaên, thaùnh Ta-ñeâoâ (St Jude), thaùnh Christopher...

Ñöôøng tu ñöùc naøo maø chaúng caàn ñöôïc khai trieån. Caùc linh muïc mieàn Ñoâng Nam Hoa Kÿ ñaõ thöû toå chöùc moät buoåi tónh taâm theo ñöôøng tu ñöùc caùcThaù Thaùnh Vieät vaøo naêm 1995. Thaùnh naøo maø chaû thieâng. Chaû leõ thaùnh Taây thieâng hôn thaùnh Ta? Pheùp laï xaåy ra laø do loøng tin kính vaø suøng moä. Chuùa ñaõ noùi : "Ai tin vaøo Thaày, thì chaúng nhöõng coù theå laøm pheùp laï nhö Thaày, maø coøn lôùn lao hôn" (Gioan 14:12). Ít thaáy noùi tôùi caùc pheùp laï do Caùc Thaùnh Ta, cuõng chæ vì chöa ñeà cao ñuùng möùc vaø ñaåy maïnh thaønh moät phong traøo tu ñöùc vôùi loøng suøng kính vaø caàu khaán ñoù thoâi.

COØI HUÏ LEÂN ÑÖÔØNG

Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ huï coøi cho taøu 117 nhoå neo, ñaõ baûo ngöôøi Vieät phaûi haõnh dieän vaøo con ñöôøng cuûa mình. Nieàm haõnh dieän vôùi theá giôùi naèm ôû choã laø caû moät ñaïo soáng Phuùc AÂm theo tinh thaàn Vieät ñaõ ñöôïc coâng nhaän vaø giôùi thieäu. Ñaây quaû laø moät tin vui göûi thôøi ñaïi môùi.

Nieàm haõnh dieän naøy phaûi nhö moät traøo löu boäc phaùt, gôïi höùng cho nhöõng saùng taùc thô, vaên, kòch, vuõ, chuïp hình, ñieâu khaéc, hoäi hoïa vaø ngheä thuaät Coâng Giaùo, cho nhöõng saùng taùc veà thaùnh ca ñaày thaàn khí coù söùc taùc ñoäng taäp theå daân Chuùa cuõng nhö chuyeån ñaït ñöôïc söù ñieäp Tin Vui ñeán vôùi anh chò em ngoaøi Coâng Giaùo. Haøn Maëc Töû ñaõ ñuùng laø moät nhaø thô Coâng Giaùo chuyeån ñöôïc söù ñieäp Tin Vui baèng nhöõng doøng thô tuyeät taùc. Trong Thi Nhaân Vieät Nam, nhaø pheâ bình vaên hoïc Hoaøi Thanh ñaõ vieát ngay sau maáy thaùng khi nhaø thô qua ñôøi, coâng nhaän taøi naêng vaø vai troø chöùng nhaân ñöùc tin Coâng Giaùo cuûa Haøn Maëc Töû ñaõ nhaäp theå trong doøng soáng chung cuûa moät daân toäc:

"Thô Haøn Maëc Töû ra ñôøi, ñieàu aáy chöùng toû raèng ñaïo Thieân Chuùa ôû xöù naøy ñaõ taïo ra moät caùi khoâng khí coù theå keát tinh laïi thaønh thô. Toâi tin raèng chæ nhöõng tình caûm coù theå dieãn ra thô môùi thieät laø nhöõng tình caûm ñaõ thaám taän ñaùy hoàn ñoaøn theå" (trang 212).

Linh muïc nhaïc sö Ngoâ Duy Linh môùi qua ñôøi ñaõ laø moät gôïi höùng cho ñöôøng höôùng naøy. Töø bieán coá phong thaùnh naêm 1988, trong maét cuûa con chim Thaêng Ca Ngoâ Duy Linh, moät thò kieán ñaõ baät saùng, phöông caùch vaø con ñöôøng cho ngöôøi mình coù theå moïc caùnh vöôn leân ñaây roài: moät ñaøn chim maø con chim ñaàu ñaøn laø Duõng Laïc ñang bay leân trong "Ngaøy Vinh Thaéng". Ngaøi ao öôùc coù nhieàu nhaïc só cuøng gom söùc khôi leân nguoàn caûm höùng naøy.

Ñoâng qua tieát laïi thôøi xuaân tôùi
Khoå taïm mai sau höôûng phuùc an.
Con ñöôøng Duõng Laïc troøn daâng
An nhieân ñaïo soáng chöùng nhaân anh huøng

(baøi Göông Baát Khuaát)

Vaø töø ngaøy ñoù, caùc baøi saùng taùc cuûa nhaïc sö Ngoâ Duy Linh ñeàu höôùng veà moät chuû ñeà maø thoâi, keå caû nhöõng baøi ñaøo taïo caùc nhoùm Chim Non nhö Ñaøn Chim Duõng Laïc, Chim Thaêng Ca... Khôûi ñaàu laø baøi "Ngaøy Vinh Thaéng" vôùi nhöõng tieáng troáng leänh nhö tieáng troáng ñoàng vang leân töø ñoäng Ñoâng Sôn, böøng leân nhöõng boù ñuoác töø ñoäng Meâ Linh, ñoäng Hoa Lö, ñoäng Lam Sôn. Ai nghe baøi naøy maø chaû thaáy maùu mình soâi leân, maét mình saùng röïc nhìn thaáy thò kieán moät ñaøn chim Vieät ñang bay leân theo caùnh chim Tieân suoát doïc daøi lòch söû, vöôït leân khoûi nhöõng baàm daäp bi thaûm cuûa Vieät toäc. Tieáp ñeán laø caùc baøi nhö Göông Baát Khuaát, Tình Yeâu Tuyeät Ñoái, Khuùc Saùo AÂn Tình, AÂu Ca Duõng Laïc...

Nieàm tin moïc caùnh chim aâu,
Loøng ñaày thaàn löïc tuoân traøo suoái thieâng.
Ñöôøng Duõng Laïc, loái bay leân
Huøng duõng an laïc nhö tieân nhö roàng.
Böôùc theo ñaïo soáng vuoâng troøn
Mang göôm thaäp giaù khôi doøng tình yeâu
Con ñöôøng nghieàn naùt traàu cau
Neân maøu ñoû thaém neân maøu saét son.

(baøi AÂu Ca Duõng Laïc)

Taøu 117 ñaõ huï coøi nhoå neo ñeå ñi sang ñaát môùi, ñi vöôït vaøo thôøi ñieåm 2000. Con taøu naøy an toaøn vaø vui nhaát vì coù chính Chuùa laø thuyeàn tröôûng daãn daét thì coøn chi sôï haõi. Haõy giöõ cho mình moät choã treân taøu, vaø quaûng baù thuùc ñaåy nhöõng ngöôøi quen bieát ghi danh nhanh leân. Trong caùc vò theá khaùc nhau, mình phaûi laøm moät caùi gì cho daân mình böôùc leân ñi chöù!



Gia Trang CTTDVNGia Trang CTTDVN

Copyright © 1998 by Nolaviet & Vietcatholic Network. All rights reserved.
The material on this site may not be reproduced, except for personal, non-commercial use, and may not be distributed, transmitted, cached on proxy servers, or any information storage and retrieval system, except with the prior written permission of New Orleans Louisiana Vietnamese Online (nolaviet.com) and/or Vietnamese Catholic Network (vietcatholic.net). All requests for permission to reproduce material from this work should be directed to lieu@vietcatholic.net or info@nolaviet.com