Đức Maria thành Nazareth trong Tân Ước

Tiểu sử về Đức Mẹ Maria được biết đến rất ít trong Tân Ước. Maria có họ hàng với bà Elizabeth (vợ của vị thượng tế Zachariah) thuộc dòng dõi Aaron (Luke 1:5, 1:36). 

Theo phỏng đoán thì Đức Maria sống cùng với cha mẹ tại Nazareth, xứ Galilee khi đã đính hôn với ông Giuse, dòng dõi nhà David. Một số học giả cho rằng, thánh Giuse là con cháu Vua David. Trong thời gian đã hứa hôn (là thời kì đầu theo phong tục Do Thái), Maria được thiên thần Gabriel đến báo tin rằng cô sẽ trở thành mẹ Đấng Cứu Thế là Đấng Messiah theo ý định của Thiên Chúa. Giuse chưa nhận ra việc mang thai của Maria là do quyền năng siêu nhiên của Chúa Thánh Thần nên tỏ ra băn khoăn và muốn bỏ Maria cách kín đáo. Nhưng trong một giấc mơ, Giuse được thiên thần bảo đừng lo nghĩ mà hãy nhận Maria về làm vợ mình để hợp với lề luật.

Khi được thiên thần báo tin về việc người chị họ Elizabeth mang thai lúc tuổi già, Maria vội vã đến thăm Elizabeth (Luke 1:39). Vừa đến nhà, Maria gặp Elizabeth thì được bà Elizabeth đáp lời bằng câu: "Bởi đâu tôi được Thân Mẫu Chúa tôi đến với tôi thế này?" và họ đã đọc một bài Thánh ca "Ngợi khen" mà được biết đến nhiều với cái tên Magnificat (Luke 1:46). Hiện nay tại nhà thờ ở Ein Karim đều có Kinh Ngợi Khen bằng các ngôn ngữ được khắc trên các bức tường, trong đó có Kinh Ngợi Khen bằng tiếng Việt Nam.

Ba tháng sau, Maria quay trở về nhà mình. Theo Phúc âm thánh Luca, một sắc lệnh của Hoàng đế La Mã Augustô quy định, Giuse phải cùng hôn thê mình lên Jerussalem để đăng kí nhân khẩu. Khi họ đang đi dường về thành David, tại thành Bethlehem, họ đã không tìm ra quán trọ, nên Giuse đã tìm ra hang chiên lừa, ở đó Maria đã sinh ra Chúa Giêsu và đặt con trẻ trong chiếc máng cỏ trong cánh đồng Bethlehem.

Sau tám ngày, con trẻ được cắt bì và gọi tên là Giêsu, đúng như những gì Giuse được thiên thần chỉ dạy trong giấc mơ. Sau cuộc viếng thăm của các nhà đạo sĩ Phương Đông, gia đình Thánh Giuse phải lánh sang Ai Cập. Khi Vua Herod "Cả" chết, họ mới quay trở về sinh sống tại Nazareth. Năm 12 tuổi, trên đường trở về Jerussalem sau Lễ Vượt Qua, Maria và Giuse bị lạc mất Giêsu và họ tìm thấy trong Đền Thờ đang trò chuyện cùng các thầy luật sĩ và các giáo sĩ rong Đền Thờ Do thái.

Sau khi Chúa Giêsu chịu phép rửa bởi thánh Gioan Tẩy giả trong dòng sông Giodan, Chúa Giêsu bắt đầu sứ vụ rao giảng Tin Mừng của ngài trên đồi Bát Phúc gần thành Caparnaum bên bờ hồ Galilê.

Trong thời gian ở Giêrusalem, Chúa đả lên núi trong vùng Giêricô cầu nguyện và tại đó Chúa đã an chay trong 40 ngày và bị ma quỷ cám dỗ trong hoang địa. Nơi này ngày nay gọi là Núi 40 ngày. 

Trong thời gian sống tại làng Nazareth, hôm hôm Đức Maria lđược mời tham dự tiệc cưới ở ở thành Cana, và Phúc Âm nói Chúa Giêsu cũng được mời tham dự tiệc cưới này. Trong bữa tiệc, chủ nhân hết rượu, Chúa Giêsu đã biến nước lã thành rượu và bắt đầu công việc giảng đạo (Gioan 2:1-11).

Trong Marcô 6:3, Maria còn được giới thiệu cùng với những người anh em của Chúa Giêsu: "Ông ta không phải là bác thợ, con bà Maria, và anh em của các ông James, Joseph, Judas và Simon sao? Chị em của ông không phải là bà con lối xóm với chúng ta sao?". 

Trong cái chết của Chúa Giêsu, Đức Maria đứng cạnh người môn đệ Giêsu yêu quý, cùng với bà Maria vợ ông Cleopas và bà Maria Magdalena (Gioan 19:25-26). Maria cũng là người đã ôm xác Chúa Giêsu, đó là một mô-típ nghệ thuật phổ biến gọi là "pietà" "Mẹ ôm xác Chúa").

Kể từ lúc này, Maria không còn được nhắc đến trong Kinh Thánh, dù vậy, vẫn được những người tín hữu nhớ đến, đặc biệt liên tưởng đến hình ảnh Người phụ nữ và con mãng xà trong Sách Khải Huyền.

Việc Đức Maria qua đời cũng không được Kinh Thánh ghi chép. Nhưng Phúc âm Giacôbê (không được xem là một bộ phận của Tân Ước) còn cung cấp những tư liệu về Đức Maria, và được Chính thống giáo Đông phương coi là hợp lý: Maria là con gái của Joachim và bà Anna. Trước khi có thai Maria, Anna được coi là hiếm muộn. Khi Maria ba tuổi, họ đưa Maria đến sống trong Đền Thờ Jerussalem, điều này trùng hợp với sự kiện Hana đưa Samuel vào Lều Thánh được ghi trong Cựu Ước.

Giáo hội Công giáo và Chính thống giáo Đông phương tin rằng, trong khoảng 13 đến 15 năm sau khi Chúa Giêsu lên trời (trên núi Olives gần thành Giêrusalem) thì Maria qua đời (có thể tại Jerussalem hoặc Ephesus) trong sự chứng kiến của các Tông đồ. Sau đó không lâu, các Tông đồ mở hầm mộ Maria ra thì bên trong chẳng còn gì, và họ xác quyết rằng xác Maria đã được mang về Thiên Đàng. (Nhưng mãi đến Thế kỉ thứ 4 người ta mới tìm ra ngôi mộ này tại Jerussalem).