Vaøo gaàn cuoái theá kæ thöù 15, naêm 1474, taïi moät vuøng maø baây giôø laø quoác gia Meã Taây Cô, coù moät thanh nieân da ñoû teân laø Quauahtatoatzin -- nghóa laø Keû-noùi-nhö-chim-Ñaïi-Baøng -- ñöôïc sanh ra ñôøi. Doøng doõi anh ta thuoäc nhoùm ngöôøi Aztec, moät trong nhöõng nhoùm da ñoû coù neàn vaên minh huy hoaøng, ñaõ xaây nhieàu kim töï thaùp coøn toàn taïi tôùi hieän taïi. Hoï laø nhöõng ngöôøi theo tín ngöôõng ña linh (polytheistic) vaø thöôøng xuyeân duøng nhaân maïng laøm leã vaät cuùng teá caùc thaàn linh trong caùc leã nghi cuûa hoï.

Sang ñaàu theá kæ 16, nhöõng nhaø truyeàn giaùo töø AÂu Chaâu sang Mó Chaâu, baét ñaàu coâng taùc giaûng daïy vaø khuyeân baûo ngöôøi baûn xöù theo ñaïo Coâng giaùo. Hoï xaây ngoâi nhaø thôø kính Ñöùc Meï ñaàu tieân vaøo naêm 1514 taïi thaønh phoá Higuey. Ñoù cuõng laø giaùo ñöôøng ñaàu tieân ñöôïc döïng leân treân ñaát Mó Chaâu. Coù nhöõng linh muïc doøng Teân thôøi aáy thaät söï thöông yeâu ngöôøi baûn xöù vaø caûm hoùa ñöôïc moät soá trôû laïi ñaïo, trong ñoù coù anh Quauahtatoatzin vaø ngöôøi vôï cuûa anh. Caû hai ñöôïc trao teân môùi laø Juan Diego vaø María Lucía. Hai vôï choàng Juan Diego, cuõng nhö ña soá caùc daân baûn xöù luùc aáy, theo ñaïo vì söï caûm phuïc vaø yeâu meán caùc nhaø truyeàn giaùo nhieàu hôn laø vì söï hieåu bieát vaø tin töôûng vaøo caùc giaùo ñieàu ñöôïc daïy.

Vaøo muøa Ñoâng laïnh leõo naêm 1529, María bò laâm beänh naëng vaø qua ñôøi. Juan Diego ñau buoàn khoân taû, nhöng anh ñöôïc caùc tu só an uûi raèng vì María Lucía laø moät phuï nöõ nhaân töø, baø ta chaéc chaén ñaõ ñöôïc veà cuøng Chuùa treân trôøi. Juan Diego tieáp tuïc laøm vieäc cöïc nhoïc haèng ngaøy. Cuõng vaãn giöõ thoùi quen luùc vôï coøn soáng, moãi ngaøy thöù Baûy cuoái tuaàn Juan Diego ñi boä raát xa ñeå ñeán nhaø thôø Santiago ñoïc kinh kính Ñöùc Meï Maria. Sau ñoù Juan Diego ôû laïi cho tôùi ngaøy hoâm sau ñeå döï Thaùnh leã Chuùa Nhaät.

Nhöng vaøo ngaøy 9 thaùng 12 naêm 1531, moät chuyeän kì laï xaûy ra ñaõ laøm thay ñoåi caû cuoäc ñôøi cuûa Juan Diego töø ñoù veà sau.

Hoâm ñoù cuõng nhö nhöõng ngaøy thöù Baûy tröôùc, treân quaõng ñöôøng cuoái, Juan Diego khoaùc taám khaên quaøng maøu traéng vaûi thoâ leân ngöôøi ñeå chuaån bò tieán tôùi nhaø thôø. Vì loä trình töø nhaø ñeán ñoù raát xa, Juan Diego muoán giöõ cho chieác khaên quaøng saïch seõ khoâng vöôùng buïi ñöôøng neân chæ khoaùc vaøo luùc gaàn tôùi nôi. Khi Juan Diego reõ con doác vaø gaàn böôùc leân ngoïn ñoài Tepeyac khoâ cöùng, ngaên caùch vuøng ñaát sa maïc caèn coãi cuûa daân da ñoû vaø khu laøng phoá ñoâng daân cö, nôi caùc ngöôøi sang troïng giaøu coù goác Taây Ba Nha, oâng chôït nghe thaáy tieáng nhaïc maø thoaït ñaàu oâng töôûng raèng tieáng chim hoùt. Khi nghe kó laïi, oâng thaáy raèng tieáng nhaïc töông töï nhö nhöõng baøi thaùnh ca maø oâng ñöôïc nghe trong nhöõng buoåi ñaïi leã taïi nhaø thôø. Nhöng laï luøng thay, tieáng nhaïc aáy phaùt xuaát töø moät buïi caây xöông roàng naèm giöõa ngoïn ñoài. Luùc tieán tôùi gaàn hôn, oâng thaáy treân buïi caây coù moät ñaùm maây saùng röïc toûa ra nhieàu tia saùng maøu saéc röïc rôõ. Boãng nhieân tieáng nhaïc taét ngang. Moät söï yeân laëng bao truøm khaép nôi. Cuøng luùc aáy, Juan Diego nghe moät gioïng noùi caát leân... moät gioïng noùi ngoït ngaøo dòu daøng cuûa moät ngöôøi nöõ... moät gioïng noùi quen thuoäc baèng chính ngoân ngöõ meï ñeû cuûa oâng ta:

-- Juan, gioïng noùi goïi, Juan Diego!

Juan Diego voäi vaõ chaïy tôùi buïi caây. OÂng ta thaáy ñaùm maây taùch rôøi vaø trong ñoù moät ngöôøi nöõ ñeïp huy hoaøng chöa töøng thaáy ñang ñöùng, trang phuïc nhö moät naøng coâng chuùa xöù Aztec.

Juan Diego laäp töùc quì goái xuoáng ñaát. Maét oâng nhìn ñaêm ñaêm hình daùng cuûa ngöôøi phuï nöõ dieãm leä vaø uy quyeàn tröôùc maët. Chung quang baø, haèng ngaøn tia anh saùng baèng vaøng nhaûy muùa, nhö theå baø ñang ñöùng ngay tröôùc maët trôøi.

-- Juan Diego, baø leân tieáng, ngöôøi con nhoû beù nhaát vaø ñöôïc ta yeâu meán nhaát.

Juan laäp töùc ñöùng daäy.

-- Con ñi ñaâu ñaáy, Juan? Baø ta hoûi.

Juan phaân vaân roài traû lôøi raèng anh ta phaûi ñeán nhaø thôø Santiago ñeå döï leã vinh danh Ñöùc Meï, Meï Thieân Chuùa.

-- Hôõi con yeâu daáu cuûa ta -- baø noùi -- ta muoán con bieát raèng chính ta laø Meï Thieân Chuùa vaø ta muoán con nghe cho roõ. Ta coù moät söù meänh muoán trao cho con: ta muoán xaây moät ngoâi nhaø thôø ngay taïi ñaây, ñeå ta coù theå toû loøng yeâu thöông cho taát caû caùc con caùi cuûa ta nhö con, nhöõng ngöôøi da ñoû. Con haõy leân ñöôøng ñeán Ñöùc Cha cuûa xöù Meã Taây Cô vaø noùi cho ngaøi bieát raèng chính ta ñaõ truyeàn cho con leänh naøy. Noùi cho ngaøi hay raèng ta muoán coù moät ngoâi nhaø thôø xaây leân taïi ñaây ngay laäp töùc. Haõy noùi cho ngaøi bieát taát caû nhöõng gì con thaáy vaø nghe ñöôïc hoâm nay.

Juan Diego caát böôùc leân ñöôøng ngay vaø chaúng maáy choác oâng tôùi thaønh phoá Mexico nhoän nhòp ñoâng ngöôøi. OÂng khoâng gaëp trôû ngaïi gì trong vieäc tìm ñeán toøa Toång Giaùm Muïc thaønh phoá Mexico. Taát caû caùc con ñöôøng trong thaønh phoá ñeàu daãn tôùi khu trung taâm. Ngay beân caïnh ngoâi thaùnh ñöôøng lôùn laø nôi cö nguï cuûa ñöùc Toång Giaùm Muïc vaø caùc nhaø tröôûng giaû. Chung quanh khuoân vieân laø moät böùc töôøng cao maøu traéng, ngaên caùch daân chuùng vaø nhöõng keû quyeàn quí.

Juan Diego tieán tôùi caùnh coång goã daøy kieân coá vaø ñöa tay ñaäp cöûa goïi. Ngöôøi gaùc coång, moät tu só giaø nua trong chieác aùo doøng naâu môû heù caùnh cöûa hoûi:

-- OÂng muoán gì?

-- Toâi coù moät meänh leänh quan troïng caàn trình vôùi Ñöùc Toång Giaùm Muïc, Juan Diego aáp uùng traû lôøi.

Ngöôøi gaùc coång cho Juan Diego vaøo. OÂng thaáy trong saân ñaõ coù nhieàu ngöôøi saép haøng daøi ñôïi ñeå ñöôïc yeát kieán Ñöùc Toång Giaùm Muïc, trong ñoù laãn loän caû ngöôøi baûn xöù vaø ngöôøi Taây Ban Nha, ñuû moïi thaønh phaàn xaõ hoäi. Juan Diego kieân nhaãn chôø ñôïi suoát buoåi saùng qua buoåi tröa naéng chaùy. Tôùi buoåi chieàu naéng dòu daàn vaø gioù laïnh saép bao phuû, oâng môùi ñöôïc oâng thaày aùo naâu daét vaøo beân trong. Ñöùc Toång Giaùm Muïc ngoài oai veä treân chieác gheá baønh lôùn giöõa phoøng, chung quanh coù nhöõng ngöôøi haàu caän vaø quí toäc ngoài nghe lôøi ngaøi noùi.

Vôùi söï giuùp ñôõ cuûa moät thoâng dòch vieân, Ñöùc Toång Giaùm Muïc hoûi Juan Diego:

-- Con muoán ñöôïc chuùng ta giuùp ñôõ ñieàu gì? Haõy noùi ñi, ñöøng ngaàn ngaïi.

-- Con chæ muoán coù ñöôïc moät ngoâi nhaø thôø xaây treân ngoïn ñoài Tepeyac cho Ñöùc Meï laø Meï Thieân Chuùa, nhö Ngöôøi ñaõ yeâu caàu con saùng nay taïi nôi ñoù vaø ñaõ truyeàn leänh cho con ñem lôøi thænh caàu ñeán cho ngaøi ñaây. Juan traû lôøi khoâng vaáp vaùp.

Trong phoøng vang roä tieáng cöôøi cheá nhaïo. Ñöùc Toång Giaùm Muïc ñöa tay leân ra daáu cho moïi ngöôøi im laëng vaø baét ñaàu tra hoûi Juan Diego caën keõ. Juan töôøng thuaät roõ raøng vaø maïch laïc taát caû nhöõng gì xaûy ra treân ngoïn ñoài Tepeyac saùng hoâm ñoù.

Cuoái cuøng Ñöùc Toång Giaùm Muïc oân toàn noùi vôùi Juan Diego:

-- Juan Diego con, ta coù raát nhieàu coâng chuyeän vaø nhöõng lôøi thænh caàu quan troïng maø ta phaûi hoaøn taát tröôùc ñaõ. Neáu moät ngaøy naøo ñoù con coù dòp trôû laïi thì haõy vaøo ñaây gaëp ta vaø nhaéc laïi cho ta nhôù nhöõng ñieàu treân. Luùc ñoù coù theå ta seõ coù thôøi giôø suy nghó kó caøng hôn vaø quyeát ñònh deã hôn. Con ñöøng naûn loøng.

Roài ngöôøi ta daãn Juan Diego baêng qua saân roäng ra khoûi khuoân vieân toøa Giaùm Muïc. Loøng oâng thaát voïng naõo neà. OÂng khoâng heà nghó raèng meänh leänh cuûa Ñöùc Meï laïi coù theå khoâng ñöôïc thi haønh. OÂng böôùc ñi treân ñöôøng veà vôùi töøng böôùc chaân naëng neà vaø moûi meät. Khi Juan ñeán gaàn ngoïn ñoài Tepeyac thì trôøi ñaõ xeá chieàu vaø maët trôøi gaàn laën.

Treân ngoïn ñoài Tepeyac, Ñöùc Meï ñaõ coù ñoù vaø ñang ñöùng ñôïi Juan. Juan Diego quì xuoáng vaø nöùc nôû:

-- Laïy Baø laø Meï Thieân Chuùa, con khoâng xöùng ñaùng vôùi söù meänh naøy. Con ñaõ khoâng hoaøn thaønh nhöõng gì Ñöùc Meï muoán. Con bieát laø Ñöùc Toång Giaùm Muïc ñaõ khoâng tin lôøi con. Nhöng ngaøi coù noùi con laø haõy trôû laïi moät laàn khaùc vaø coù theå ngaøi seõ suy nghó kó hôn veà vieäc naøy.

Juan Diego ngöng moät luùc roài laïi tieáp tuïc thoån thöùc:

-- Laïy Ñöùc Meï Nhaân Töø, sao Ngöôøi khoâng giao söù meänh naøy cho moät keû xöùng ñaùng hôn con, cho moät keû quyeàn quí hoaëc cao sang maø nhieàu ngöôøi seõ nghe theo, thay vì con chæ laø moät ngöôøi taàm thöôøng ngu doát...

Ñöùc Meï nghieâng ñaàu im laëng laéng nghe Juan vaø cuoái cuøng Ngöôøi noùi:

-- Hôõi con yeâu daáu cuûa ta, ta coù raát nhieàu söù giaû maø ta coù theå giao phoù coâng vieäc, nhöng con chính laø ngöôøi ta caàn vaø muoán choïn ñeå giao phoù söù meänh naøy. Con seõ laøm ñöôïc nhöõng gì ta muoán. Con haõy trôû veà nhaø con nghæ ngôi hoâm nay. Tuy nhieân ngaøy mai con phaûi trôû laïi toøa Giaùm Muïc vaø noùi cho ngöôøi bieát raèng ta ra leänh cho Ngaøi xaây moät ngoâi nhaø thôø cho ta ngay treân ngoïn ñoài naøy.

Juan höùa seõ laøm theo lôøi daïy cuûa Ñöùc Meï. OÂng coøn noùi theâm:

-- Vaâng, con chaéc chaén laàn naøy seõ thaønh coâng. Xin Ñöùc Meï ñôïi con ñaây vaø con seõ ñem tin möøng veà cho Ñöùc Meï.

Hoâm sau laø ngaøy 10 thaùng 12 vaø laø Chuùa Nhaät. Juan thöùc daäy thaät sôùm vaø ñeán nhaø thôø Santiago döï thaùnh leã. Sau ñoù, thay vì ôû laïi chuyeän troø vôùi caùc thaân höõu nhö nhöõng laàn tröôùc, Juan laäp töùc baét ñaàu cuoäc haønh trình leân yeát kieán Ñöùc Toång Giaùm Muïc laàn nöõa.

Cuõng nhö hoâm tröôùc, Juan goõ cöûa vaø ñöôïc ñem vaøo saân trong chôø. Nhö hoâm qua, oâng phaûi ñöùng chôø nguyeân ngaøy tröôùc khi ñöôïc ñöa vaøo phoøng treân. Vöøa thaáy Juan Diego, Ñöùc Toång Giaùm Muïc leân tieáng:

-- Taïi sao con trôû laïi mau theá? Khoâng phaûi ta ñaõ noùi vôùi con laø ta caàn coù moät thôøi gian ít nhaát laø moät vaøi ngaøy ñeå ta suy nghó cho kó caøng hay sao?

Tuy nhieân, Ñöùc Toång Giaùm Muïc vaãn tra hoûi Juan Diego kó caøng vaø töôøng taän laàn nöõa. Juan Diego caûm thaáy chöùa chan hi voïng vì oâng thaáy Ñöùc Toång Giaùm Muïc raát aân caàn vaø ghi cheùp caån thaän nhöõng lôøi oâng töôøng thuaät. Nhöng roài ngöôøi thoâng dòch vieân baûo Juan Diego:

-- Ñöùc Toång Giaùm Muïc noùi raèng ngaøi khoâng theå laøm theo lôøi yeâu caàu cuûa oâng ñöôïc. Ngöôøi noùi raèng anh phaûi trôû veà nôi anh noùi coù Ñöùc Meï hieän ra vaø xin Ngöôøi moät daáu hieäu, daáu hieäu naøy coù theå chöùng toû Ngöôøi thaät laø Ñöùc Meï, Meï Thieân Chuùa vaø vieäc xaây nhaø thôø thaät söï laø yù muoán cuûa Ngöôøi.

Sau khi Juan Diego ra veà, Ñöùc Toång Giaùm Muïc cho hai ngöôøi haàu tín caån ñi theo. Hai ngöôøi naøy laø goác daân da ñoû, luùc tröôùc cuõng ñi boä nhanh nheïn nhö Juan Diego, nhöng sau moät thôøi gian ôû thaønh thò, hoï trôû neân maäp maïp vaø naëng neà, heát coøn khaû naêng ñi boä xa nhö Juan. Sau khi Juan reõ moät khuùc quanh qua con caàu nhoû thì hoï khoâng coøn theo kòp ñöôïc nöõa.

Juan Diego khoâng nghi ngôø vaø maûy may hay bieát coù ngöôøi ñi theo. OÂng trôû laïi ngoïn ñoài Tepeyac quen thuoäc vaø moät laàn nöõa töôøng thuaät taát caû cho Ñöùc Meï. Ñöùc Meï mæm cöôøi vaø caûm ôn Juan vì söï trung thaønh vaø kieân nhaãn cuûa oâng. Ñöùc Meï baûo Juan Diego haõy trôû laïi saùng hoâm sau ngay taïi nôi naøy. Ngöôøi noùi raèng Ngöôøi seõ ñôïi Juan vaø cho oâng moät daáu hieäu ñeå ñem ñeán cho Ñöùc Toång Giaùm Muïc.

Juan Diego veà tôùi nhaø thì thaáy moïi ngöôøi xoân xao chôø ñôïi. Juan Diego coù ngöôøi baùc teân Juan Bernardino ñang bò beänh naëng. OÂng baùc naøy laø ngöôøi thaân duy nhaát coøn soáng soùt vaø ñaõ töøng nuoâi döôõng Juan neân oâng coi ngöôøi baùc naøy nhö cha ruoät cuûa mình.

Nguyeân ñeâm hoâm ñoù, Juan vaø haøng xoùm laùng gieàng raùn laøm ñuû moïi caùch cho ngöôøi beänh haï côn soát ñang vaät vaõ oâng ta. Hoï duøng nhöõng phöông thöùc gia truyeàn vaø caùc caây laù ñaép ngöôøi cho oâng baùc nhöng côn soát vaãn khoâng thuyeân giaûm maø laïi caøng luùc caøng taêng leân cao hôn. Coù moät vò cao nieân trong laøng maùch vôùi Juan Diego veà moät loaïi döôïc thaûo hieám trong röøng, coù theå laøm haï côn soát mau choùng. Saùng sôùm, Juan Diego quyeát taâm ñi tìm thuoác chöõa cho oâng baùc yeâu quí. Trong taâm trí Juan luùc ñoù chæ coù hình aûnh tieàu tuïy cuûa oâng baùc neân anh ta queân baüng maát lôøi heïn vôùi Ñöùc Meï, cho tôùi khi anh ta tieán gaàn tôùi ngoïn ñoài Tepeyac.

Juan Diego phaân vaân vaø cuoái cuøng töï nhuû raèng mình seõ ñi tìm thuoác cho baùc xong seõ trôû veà gaëp Ñöùc Meï ñeå thi haønh coâng taùc kia cuõng khoâng muoän. Juan coøn nghó raèng Ñöùc Meï seõ thoâng caûm cho haønh ñoäng cuûa oâng. Nghó theá neân Juan ñi reõ qua moät con ñöôøng khaùc ñeå traùnh baêng qua ngoïn ñoài nhö thöôøng leä. Tuy nhieân vöøa böôùc qua con ñöôøng moøn, Juan ñaõ nhìn thaáy Ñöùc Meï.

Ñöùc Meï ñöùng giöõa vaàng haøo quang röïc rôõ, beân döôùi coù thieân thaàn naâng ñôõ vaø hai caùnh thieân thaàn cuõng traøn röïc aùnh saùng. Laàn naøy Ñöùc Meï khoâng ôû treân cao maø xuoáng gaàn thaáp treân con ñöôøng nhoû ñeå gaëp taän maët Juan. Juan Diego quì phuïc xuoáng maët ñaát vaø sôï haõi laáy taám khaên quaøng che leân ñaàu.

Tuy nhieân vôùi moät gioïng noùi trìu meán, Ñöùc Meï hoûi Juan:

-- Con ñang ñi ñaâu ñaáy, con yeâu daáu cuûa Ta?

Juan hoái haän noùi:

-- Xin Ñöùc Meï ñöøng giaän con. Vaø Juan keå ñaàu ñuoâi veà ngöôøi baùc ñang laâm troïng beänh.

Ñöùc Meï laéng nghe vaø oân toàn hoûi Juan:

-- Con coù theå tin laø ta boû rôi moät keû maø ta ñaõ yeâu quí theá sao, nhaát laø keû ñoù ñang laøm moät coâng vieäc raát laø quan troïng cho ta? Con ñöøng baän taâm veà ngöôøi baùc cuûa con nöõa. OÂng ta seõ khoâng cheát vì côn soát naøy ñaâu. Hieän taïi oâng ta ñaõ khoûi haún roài! Juan thaät söï tin lôøi Ñöùc Meï vôùi taát caû taám loøng vaø haêng haùi noùi qua vieäc xin Ñöùc Meï cho daáu hieäu ñem ñeán Ñöùc Toång Giaùm Muïc ñeå oâng coù theå leân döôøng ngay.

-- Con yeâu daáu cuûa ta, Ñöùc Meï traû lôøi, con haõy leân ngay giöõa ngoïn ñoài nôi ta ñeán vôùi con laàn ñaàu tieân. Con haõy caét laáy nhöõng ñoùa hoa hoàng maø con tìm thaáy ôû ñoù. Haõy boû taát caû vaøo taám khaên quaøng cuûa con vaø mang veà laïi ñaây cho ta. Ta seõ noùi cho con bieát nhöõng gì con caàn phaûi noùi vaø laøm.

Tuy bieát treân ngoïn ñoài khoâ caèn kia chöa bao giôø nôû hoa hoàng, nhaát laø vaøo ngay giöõa muøa Ñoâng laïnh leõo cuûa thaùng Möôøi Hai, Juan Diego vaãn chaïy ngay leân ñoài. Vaø treân ñoù, Juan Diego thaáy moät vöôøn hoàng tuyeät ñeïp chöa töøng thaáy. Ñoù laø moät gioáng hoa hoàng sang troïng khoâng bao giôø moïc giöõa nôi hoang daõ.

Juan Diego löïa haùi nhöõng ñoùa hoa lôùn nhaát vaø ñeïp nhaát, caån thaän ñaët trong taám aùo quaøng vaø mang veà laïi choã Ñöùc Meï ñang ñöùng ñôïi. Ñöùc Meï ñöa tay gom laáy nhöõng ñoùa hoa Juan mang veà roài töï tay saép xeáp töøng ñoùa hoa, tuùm laïi trong taám khaên quaøng, vaø baûo:

-- Ñaây laø daáu hieäu Ñöùc Toång Giaùo Muïc muoán. Con hay mau ñi ñeán trình leân ngaøi. Ñöøng môû khaên cho baát cöù ai thaáy, ngoaïi tröø Ñöùc Toång Giaùm Muïc. Khi thaáy daáu hieäu naøy thì ngaøi seõ cho xaây ngoâi nhaø thôø nhö yù ta muoán.

Vaø laàn thöù ba, Juan Diego leân ñöôøng ñi ñeán toøa Giaùm Muïc. Nhöng khaùc hôn moïi laàn, kì naøy Juan Diego khoâng chaïy nhanh nhö nhöõng laàn tröôùc maø caån thaän traùnh laøm ñoäng ñeán caùc ñoùa hoa ñaõ ñöôïc saép xeáp caån thaän.

Moät laàn nöõa oâng ta ñöôïc ñöa vaøo saân ñôïi vaø kieân nhaãn ñöùng chôø. Cuoái cuøng Juan Diego ñöôïc trieäu vaøo gaëp Ñöùc Toång Giaùm Muïc. Khoâng chaàn chôø, Juan Diego noùi ngay:

-- Thöa ngaøi, con coù daáu hieäu maø ngaøi muoán.

Juan môû roäng taám khaên ra vaø caùc ñoùa hoa hoàng röïc rôõ tuoân xuoáng phuû ñaày taám thaûm döôùi chaân mình. Moät tieáng la lôùn thoaùt ra töø mieäng Ñöùc Toång Giaùm Muïc. Chính ngaøi cuõng nhö nhöõng ngöôøi khaùc ñang coù maët trong caên phoøng lieàn quì phuïc xuoáng. Ñöùc Toång Giaùm Muïc quì goái, tay dang roäng vaø thaønh kính thoát leân:

-- Kính möøng Maria ñaày ôn phöôùc, Ñöùc Chuùa Trôøi ôû cuøng baø...

Juan Diego ñöùng ngô ngaùc, treân coå coøn khoaùc taám khaên quaøng troáng roãng. Ñoät nhieân Juan nhaän thöùc ñöôïc raèng luùc ñoù moïi ngöôøi chaúng ai ñeå yù tôùi nhöõng ñoùa hoa hoàng röïc rôõ kia, maø taát caû ñang nhìn ñaêm ñaêm vaøo taám khaên quaøng cuûa mình. Juan cuùi ñaàu nhìn xuoáng taám khaên ñang phuû daøi tröôùc mình vaø thaáy taám khaên baèng vaûi xöông roàng thoâ sô nay ñaõ bieán ñoåi thaønh moät böùc tranh cöïc kì soáng ñoäng, in hình Ñöùc Meï tuyeät dieãm nhö Juan Diego ñaõ thaáy trong nhöõng laàn vöøa qua treân ñoài Tepeyac.

-- Xin Ñöùc Meï tha loãi cho loøng nghi ngôø cuûa con.

Ñöùc Toång Giaùm Muïc vöøa noùi vöøa ñöa tay thaùo gôõ taám khaên quaøng cuûa Juan vaø kính caån naâng cao tröôùc maët. Moät ñoaøn kieäu laäp töùc ñöôïc thaønh laäp vôùi Ñöùc Toång Giaùm Muïc ñi ñaàu giô cao böùc hình Ñöùc Meï. Taát caû moïi ngöôøi trong toøa nhaø vaø caû daân chuùng ñang ñôïi ngoaøi saân noái ñuoâi nhau ñi theo Ñöùc Toång Giaùm Muïc vaøo ngoâi nhaø nguyeän rieâng cuûa Ngöôøi. Ñöùc Toång Giaùm Muïc cung kính ñaët taám tranh vaûi leân baøn thôø vaø quì xuoáng caàu nguyeän.

Sau ñoù Ñöùc Toång Giaùm Muïc môøi Juan Diego vaøo phoøng rieâng noùi chuyeän raát laâu vôùi oâng. Ngaøi caån thaän ghi xuoáng töøng chi tieát theo lôøi Juan thuaät laïi, töø laàn ñaàu tieân Ñöùc Meï hieän ra vôùi oâng cho tôùi luùc baáy giôø. Ngaøi hoûi vaø ghi roõ raøng nôi choán maø Ñöùc Meï muoán xaây caát ngoâi nhaø thôø.

Keá tieáp, Ñöùc Toång Giaùm Muïc cho moät phaùi ñoaøn ñi theo Juan Diego veà nhaø ñeå coi thöû oâng baùc cuûa Juan coù thaät söï laønh beänh khoâng. Khi ñeán nôi, moïi ngöôøi thaáy oâng baùc khoûe maïnh cöôøi noùi giöõa ñaùm daân laøng hôùn hôû bao quanh. Chính oâng ta cuõng coù nhöõng tin möøng vaø ñang loan baùo cho moïi ngöôøi bieát.

OÂng ta keå laïi raèng trong luùc oâng gaàn lìa ñôøi thì Ñöùc Meï hieän ñeán beân oâng, moät Ñöùc Meï maø theo oâng dieãn taû thì gioáng nhö ñaáng ñaõ hieän ra vôùi Juan Diego vaø y nhö böùc hình ñang naèm treân baøn thôø cuûa Ñöùc Toång Giaùm Muïc. OÂng ta coøn trao theâm moät söù meänh töø Ñöùc Meï: ngoâi nhaø thôø phaûi xaây caát ñuùng nhö choã Ñöùc Meï chæ ñònh treân ngoïn ñoài Tepeyac. Ñöùc Meï muoán moïi ngöôøi bieát ñeán mình vôùi danh hieäu Ñöùc Meï Maria Guadalupe. YÙ nguyeän cuûa Ñöùc Meï laø ñeå cho moïi ngöôøi hieåu loøng yeâu meán cuûa Ngöôøi vôùi nhöõng ngöôøi con baûn xöù.

Luùc Juan Diego vaø oâng baùc trôû laïi toøa Giaùm Muïc thì thaáy ñaùm ñoâng ngöôøi da ñoû xeáp haøng daøi caû maáy caây soá vì hoï ñaõ nghe veà pheùp laï xaûy ra. Hoï noùi raèng hoï ñeán ñeå vieáng hình aûnh Ñöùc Meï, keû ñaõ toû loøng yeâu thöông ñaëc bieät vôùi daân Mó Chaâu, vôùi Theá Giôùi Môùi, nhaát laø ngöôøi daân da ñoû.

Chæ trong moät thôøi gian ngaén, moät ngoâi nhaø nguyeän baèng ñaát ñaõ ñöôïc döïng leân döôùi chaân ñoài Tepeyac. Böùc tranh pheùp laï ñöôïc treo taïi ñoù. Ngöôøi ta cuõng xaây moät caên nhaø nhoû beân caïnh cho Juan Diego cö nguï. OÂng ñaõ traûi qua suoát cuoäc ñôøi coøn laïi cuûa mình taïi ñoù ñeå saên soùc ngoâi nhaø nguyeän. Juan Diego qua ñôøi naêm 1548, höôûng thoï 74 tuoåi. Theo giaùo söû ghi laïi thì chæ trong khoaûng thôøi gian möôøi maáy naêm, töø luùc Ñöùc Meï hieän ra vôùi Juan Diego ñeán luùc oâng ta maát ñi, coù gaàn 9 trieäu daân da ñoû trôû laïi ñaïo Coâng Giaùo.

Ngoâi nhaø nguyeän ñôn sô ñöôïc xaây thaønh ngoâi nhaø thôø lôùn hôn vaøo

naêm 1556, döôùi quyeàn cuûa vò Toång Giaùm Muïc thöù nhì cuûa Mexico. Traûi qua nhieàu theá kæ, moät vöông cung thaùnh ñöôøng môùi ñöôïc hoaøn taát vaøo naêm 1976; vaø naêm 1990, Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II ñaõ ñeán nôi naøy tuyeân phong chaân phöôùc cho Juan Diego. Hieän taïi trong Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng St. Peter beân Roma, Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ coù moät ngoâi nhaø nguyeän ñaëc bieät vinh danh Ñöùc Meï Guadalupe.

Cho tôùi ngaøy nay, nhöõng ngöôøi da ñoû xöù Meã Taây Cô vaãn coù leä noùi vôùi caùc treû môùi sinh ra ñôøi moät caâu nhö sau:

-- Mong raèng Chuùa seõ ban cho ñôøi con nhieàu ôn laønh nhö Chuùa ñaõ ban cho Juan Diego!

NGAÂN ANH

(phoûng theo taøi lieäu cuûa Nican Mopohua vaø Tomie de Paolo)

GHI CHUÙ:

1. Taïi sao Ñöùc Meï laïi choïn teân goïi laø Guadalupe, moät teân baèng tieáng Taây Ban Nha, trong luùc troø chuyeän vôùi oâng baùc Juan Bernadino baèng chính ngoân ngöõ thoå daân laø tieáng Nahuatl?

Trong nhöõng laàn Ñöùc Meï hieän ra treân caùc nôi khaùc thì Ngöôøi chæ xöng laø Ñöùc Meï Ñoàng Trinh hoaëc Meï Thieân Chuùa vaø sau ñoù thì daân chuùng thöôøng laáy ñòa danh nôi Ñöùc Meï hieän ra ñeå laøm teân goïi, ví duï nhö Ñöùc Meï Fatima, Ñöùc Meï Loä Ñöùc. Taïi sao laàn naøy Ñöùc Meï laïi töï löïa choïn cho mình moät danh hieäu?

-- Coù nhieàu giaû thuyeát khaùc nhau ñöôïc ñöa ra ñeå giaûi thích ñieàu treân. Tuy nhieân, giaû thuyeát ñöôïc nhieàu ngöôøi cho laø hôïp lí nhaát ñaõ giaûi thích nhö sau:

Ngöôøi ta cho raèng chöõ Guadalupe laø do chöõ "COATLA XOPEUH" trong ngoân ngöõ Nahuatl, phaùt aâm laø "quatlasupe", raát gaàn vôùi aâm cuûa cuûa chöõ Guadalupe trong tieáng Taây Ban Nha. Chöõ COATLA XOPEUH coù nghóa laø "Keû-Ñaïp-Leân-Ñaàu-Raén". Töôûng cuõng neân nhaéc laïi: theo caùc nghi leã cuûa daân Aztec thôøi aáy thì moãi naêm hoï duøng ít nhaát laø 20,000 ngöôøi ñaøn oâng, ñaøn baø vaø treû em ñeå laøm vaät teá leã cho caùc thaàn linh khaùt maùu cuûa hoï. Naêm 1487, luùc vöøa hoaøn taát coâng trình kieán truùc ngoâi ñeàn môùi vó ñaïi teân Tenochtitlan, hoï ñaõ toå chöùc moät nghi leã daøi boán ngaøy vaø gieát gaàn 80,000 ngöôøi ñeå laøm cuûa leã trong dòp naøy. Nhö vaäy thì "con raén" maø Ñöùc Meï "ñaïp leân ñaàu" laø moät bieåu töôïng cho caùc thaàn linh aùc ñoäc naøy. Töø ñoù, Ñöùc Meï ñem haèng trieäu ngöôøi da ñoû trôû veà vôùi Chuùa. (Genesis 3,14-15)

2. Moät trong nhöõng pheùp laï vaãn coøn tieáp dieãn tôùi hieän taïi laø vieäc böùc hình Ñöùc Meï Guadalupe in leân treân moät taám vaûi thoâ sô laøm töø sôïi caây xöông roàng, maø bình thöôøng thì tan raõ trong voøng möôøi naêm, tôùi nay vaãn coøn nguyeân veïn. Trong maáy chuïc naêm ñaàu, taám hình ñöôïc treo trong nhaø nguyeän vaø bao nhieâu daân chuùng ñaõ ñeán ñoù sôø moù maân meâ. Taám khaên ñaõ bò aûnh höôûng tröïc tieáp cuûa bao thôøi gian, thôøi tieát, vaø höông khoùi nghi nguùt trong caùc buoåi leã hôn moät traêm naêm. Ñeán naêm 1647, taám khaên mang hình Ñöùc Meï Guadalupe môùi ñöôïc loàng vaøo khuoân kính laàn ñaàu tieân.

Trong maáy theá kæ qua, nhöõng phöông thöùc khoa hoïc kó thuaät ngaøy caøng taân tieán vaø tinh vi, caùc nhaø chuyeân moân ñaõ tìm moïi caùch phaân tích ñeå hieåu hieän töôïng treân maø hoï vaãn khoâng giaûi ñaùp ñöôïc. Hoï cuõng khoâng phaân tích ñöôïc hoùa chaát naøo ñaõ ñöôïc duøng laøm sôn in hình Ñöùc Meï treân taám vaûi aáy. Cho tôùi nay, caùc maøu saéc vaãn coøn linh ñoäng röïc rôõ nhö laàn ñaàu tieân Juan Diego môû roäng taám khaên mình ra cho Ñöùc Toång Giaùm Muïc thaáy nhöõng ñoùa hoa hoàng.

Gaàn ñaây nhaát, caùc nhaø chuyeân khoa veà nhaõn quang ñaõ roïi lôùn, tìm thaáy vaø chöùng minh ñöôïc trong troøng maét cuûa ÑM Guadalupe in leân khaên coù hình phaûn aûnh nhöõng ngöôøi coù maët trong caên phoøng Ñöùc Toång Giaùm Muïc luùc Ñöùc Meï hieän ra. Vieäc nghieân cöùu naøy ñaõ ñöôïc hôn 20 baùc só chuyeân khoa vaø khoa hoïc gia tham gia töø naêm 1979. Baùc só Aste Tonsmann cuûa Cornell University laø ngöôøi daãn ñaàu cuoäc nghieân cöùu naøy vaø saép phoå bieán moät ñieàu môùi khaùm phaù laï luøng maø oâng ta keát luaän nhö sau:

"Coù theå raèng Ñöùc Meï Guadalupe khoâng nhöõng ñaõ ñeå laïi hình aûnh cuûa mình ñeå chöùng minh söï hieän ra cuûa Ngöôøi, maø coøn coù theå ñeå laïi cho chuùng ta moät vaøi ñieàu nhaén nhuû quan troïng khaùc nöõa. Nhöõng ñieàu naøy ñöôïc che giaáu trong con ngöôi maét treân böùc hình cho tôùi baây giôø, luùc chuùng ta coù ñuû phöông tieän khoa hoïc ñeå khaùm phaù, maø cuõng laø luùc chuùng ta caàn bieát tôùi ñieàu nhaén nhuû naøy nhaát."

Thaät vaäy, ñieàu baùc só Tonsman khaùm phaù môùi nhaát laø trong con ngöôi maét cuûa Ñöùc Meï Guadalupe hình daïng cuûa moät gia ñình, trong ñoù coù hình moät ngöôøi meï ñeo con treân löng nhö taäp tuïc cuûa ngöôøi daân thôøi theá kæ thöù 16. Theo lôøi baùc só Tonsman, ñaây laø moät ñieàu quan troïng caàn löu yù, vì tình traïng gia ñình ñoå vôõ vaø giaù trò caên baûn gia ñình bò chaø ñaïp traàm troïng trong xaõ hoäi hieän nay._