TAÏI SAO CHUÙNG TA TOÂN KÍNH ÑÖÙC MEÏ?

TAÏI SAO CHUÙNG TA VINH DANH ÑÖÙC MEÏ?


                                                                                                                     LM Peter Schineller, S.J.
                                                                                                                     Chuyeån ngöõ: Leâ Hoaøng Lieân
                                                                                                                     Hieäu ñính: LM Traàn Coâng Nghò

                    "Baø coù phuùc laï hôn moïi ngöôøi nöõ vaø con loøng baø goàm phuùc laï!" (Lc. 1: 42).

 Qua nhieàu thôøi ñaïi, nhöõng ngöôøi Coâng Giaùo ñaõ töøng traân troïng baûo toàn, ngöôõng moä vaø coá gaéng laøm soáng ñoäng chính söï thaät trong lôøi baø Elizabeth ñaõ noùi vôùi Ñöùc Meï ôû ñoaïn ñaàu Phuùc Aâm Thaùnh Luca. Troïng taâm Ñöùc tin vaø loøng ñaïo ñöùc Coâng Giaùo laø Chuùa Gieâsu, vì Ngöôøi laø hoa quaû dieãm phuùc trong loøng Ñöùc Meï. Vaø ngay sau Chuùa Gieâsu vaø khoâng taùch rôøi khoûi Ngaøi laø Meï Maria, Meï cuûa Ngaøi.

Bieát bao nhieâu nhaø thôø treân khaép hoaøn vuõø ñaõ ñöôïc thaùnh hieán baèng teân Maria. Nhöõng ñeàn thaùnh vaø trung taâm haønh höông nhö Ñöùc Meï Loä Ñöùc beân Phaùp vaø Ñöùc Meï Guadalupe ôû Meã Taây Cô laø nhöõng trung taâm caàu nguyeän. Haøng naêm chuùng ta möøng leã lôùn nhö Leã Truyeàn Tin ngaøy 25 thaùng 3 vaø Leã Ñöùc Meï hoàn xaùc leân trôøi vaøo ngaøy 15 thaùng 8. Chuùng ta caàu nguyeän vôùi chuoãi Maân Coâi ôû khaép nôi, ôû nhaø thôø, nôi coâng coäng cuõng nhö taïi nhö tö gia. Ngöôøi Coâng Giaùo ñaõ töøng theå hieän loøng yeâu meán vaø suøng kính ñoái vôùi Ñöùc Meï, Meï cuûa Chuùa. Cuõng chính vì loøng suøng kính Ñöùc Meï nhö vaäy ôû khaép nôi maø vieäc toân suøng naøy ñaõ trôû thaønh moät ñaëc tính ñaëc bieät trong ñaïo Coâng Giaùo chuùng ta.

Taïi sao ngöôøi Coâng Giaùo laïi vinh danh toân suøng Ñöùc Meï nhö vaäy? Muïc ñích chính cuûa baøi naøy laø ñeå traû lôøi caâu hoûi neâu treân. Nhöng ñeå coù theå traû lôøi caùch ñaày ñuû caâu hoûi treân, chuùng ta cuõng caàn phaûi dieãn taû taïi sao chuùng ta vinh danh Meï Maria vaø traû lôøi moät vaøi vaán naïn maø ngöôøi ta thöôøng hoûi lieân quan tôùi Ñöùc Maria. Sau ñoù chuùng ta seõ nhaán maïnh trong phaàn keát luaän laø söï toân suøng Ñöùc Meï Maria khoâng phaûi laø moät ñieàu sai laàm maø laø moät saéc thaùi ñaëc bieät cuûa loái soáng Coâng Giaùo cuûa ngöôøi tín höõu Kitoâ...

Thaùnh Pheâroâ ñaõ haèng nhaéc nhôû chuùng ta phaûi luoân luoân saün saøng giaûi thích lyù do taïi sao chuùng ta coù ñöôïc nieàm hy voïng, nhöng ñoàng thôøi chuùng ta phaûi giaûi thích vôùi caùch theá dòu daøng vaø kính neå (Pet 3:15-16). Neáu muoán coù söï hoøa hôïp giöõa nhöõng Kitoâ höõu vaø söï hieäp nhaát giöõa caùc giaùo hoäi Kitoâ giaùo, chuùng ta phaûi taïo söï thoâng caûm hieåu nhau, vaø nhaát laø coù theå cuøng nhau caàu nguyeän chung, thay vì toá caùo buoäc toäi, ñoå thöøa hay thieáu hieåu bieát vaø dieãn nghóa sai cho nhau. Ngöôøi Coâng Giaùo chuùng ta tin raèng khi chuùng ta suøng kính Ñöùc Maria laø chuùng ta chæ thöïc hieän chính ñieàu maø Thieân Chuùa ñaõ thöïc hieän khi Ngaøi môøi Ñöùc Maria laøm Meï cuûa con Ngaøi, laø Ñöùc Chuùa Gieâsu, vaø chuùng ta cuõng theå hieän nhöõng gì maø Thaùnh Kinh ñaõ keâu goïi chuùng ta phaûi laøm.
 
I. Taïi Sao Chuùng Ta Phaûi Vinh Danh Ñöùc Maria.

Ñeå hieåu taïi sao chuùng ta vinh danh Ñöùc Meï, chuùng ta seõ thöû tìm hieåu Meï Maria laø ai vaø Meï ñaõ laøm gì? Ñöùc Meï coù nhieàu töôùc hieäu, nhöng töôùc hieäu quan troïng nhaát baét nguoàn töø baø Elizabeth, chính laø töôùc hieäu Meï laø Meï cuûa Thieân Chuùa (Lc. 1:43). Haøm chöùa trong ñoù laø veû vó ñaïi, phi thöôøng cuûa Meï: Ngöôøi ñöôïc vinh döï ban cho ñaëc aân laøm Meï cuûa Ñöùc Chuùa Gieâsu.

Chuùa Gieâsu laø Chuùa Cöùu Theá, laø Con Moät Ñöùc Chuùa Cha. "Ngoâi Lôøi ñaõ maëc xaùc phaøm" (Gn 1:14) bôûi vì Meï Maria ñaõ tin vaø vaâng lôøi. Caû hai baûn kinh Tín Kính Toâng Truyeàn vaø kinh Tin Kính Coâng Ñoàng Nicea ñeàu xaùc quyeát ngoâi hieäu Ñöùc Meï laø Meï Thieân Chuùa laø söï vieäc quan troïng nhaát trong cuoäc ñôøi cuûa Ñöùc Meï. Kinh Tín Kính Toâng Truyeàn daïy raèng Chuùa Gieâsu, Con Thieân Chuùa: "bôûi pheùp Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn vaø ñaõ sinh ra bôûi Ñöùc Meï Ñoàng Trinh"; vaø "bôûi pheùp Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn Ngöôøi ñaõ nhaäp theå trong loøng trinh nöõ Maria". Kinh Tin Kính Coâng Ñoàng Nicea cuõng ñeàu xaùc nhaän nhö vaäy. Nhöõng tín ñieàu ñoù khoâng phaûi laø nhöõng ñieàu tin ñaëc thuø hoaëc ñaëc bieät cuûa ngöôøi Coâng Giaùo, nhöng laø nhöõng ñieàu tin neàn taûng -- döïa vaøo Thaùnh Kinh -- cho haàu heát caùc giaùo hoäi thuoäc Kitoâ giaùo. Khoâng coù Ñöùc Meï, thì Ñöùc Tin ngöôøi Kitoâ höõu khoâng ñöôïc dieãn taû moät caùch ñaày ñuû. Chöông trình cöùu ñoä kyø dieäu cuûa Thieân Chuùa keâu môøi chuùng ta tôùi ñöùc tin, nieàm hy voïng vaø loøng yeâu meán Meï Maria. Meï ñaõ traû lôøi xin vaâng: "Toâi xin vaâng nhö lôøi Thieân Thaàn truyeàn" (Lc. 1:38).
 
Vai troø cuûa Ñöùc Meï raát caàn thieát trong chöông trình cöùu chuoäc cuûa Chuùa. Naêm 431, caùc nghò phuï cuûa Giaùo Hoäi hoïp Coâng Ñoàng taïi Ephesus ñaõ truyeàn daïy vaø tuyeân boá raèng Ñöùc Meï phaûi thaät söï ñöôïc goïi laø Meï Ñöùc Chuùa Trôøi. "Neáu coù ai khoâng tuyeân xöng raèng Ñaáng Emmanuel laø Chuùa thaät vaø do ñoù Ñöùc Trinh Nöõ laø Meï Thieân Chuùa (tieáng Hy-laïp laø theotokos) bôûi vì Meï cöu mang Ngoâi Lôøi Nhaäp Theå baèng xöông thòt, thì keû ñoù bò ruùt pheùp thoâng coâng." Vì Ñöùc Meï cöu mang Ñöùc Chuùa Gieâsu "nhö xaùc phaøm" ñaõ chöùng toû raèng Ñöùc Meï khoâng phaûi laø caên nguyeân baûn tính thaàn linh cuûa ngoâi hai Thieân Chuùa. Theá nhöng bôûi thieân tính vaø baûn tính nhaân loaïi cuûa Ñöùc Chuùa Gieâsu khoâng theå taùch rôøi, Ñöùc Meï thaät söï ñöôïc goïi laø Meï Ñöùc Chuùa Trôøi.

Cho neân moät khi chaáp nhaän hieän traïng thöïc veà Ñöùc Maria roài, chuùng ta seõ deã daøng hieåu taïi sao ngöôøi Coâng Giaùo toân suøng Ñöùc Meï moät caùch ñaëc bieät vaø nhieàu nhö vaäy. Meï laø ngöôøi sinh ra Chuùa Gieâsu, Con Thieân Chuùa, laø Ñaáng cöùu tinh nhaân loaïi. Nhö vaäy cuõng deã hieåu laø nhöõng ai ñaõ coâng nhaän raèng Chuùa Gieâsu laø Chuùa vaø laø Ñaáng Cöùu Chuoäc cuõng seõ toû loøng toân suøng vaø kính troïng Meï cuûa Ngaøi laø Meï Maria. Chuùng ta ñaõ chaúng töøng noùi raèng nhöõng nhaø laõnh ñaïo, nhöõng ngheä só, nhöõng khoa hoïc gia, nhöõng nhaø thoâng thaùi ñaõ mang ôn meï cuûa hoï raát nhieàu ñoù hay sao? Vaø khi vinh danh ngöôøi con, chuùng ta ñaõ khoâng vinh danh ngöôøi meï hay sao? Cho neân cuõng cuøng tröôøng hôïp nhö vaäy vôùi Chuùa Gieâsu vaø Meï Maria.

Ñöùc Chuùa Cha vinh danh Ñöùc Meï. Ñöùc Chuùa Trôøi ñaõ sai Thieân Thaàn Gabriel vaø truyeàn tin cho Meï: "Vui leân! Hôõi Ngöôøi ñaày ôn phuùc! Chuùa ôû cuøng Ngöôøi... vì Ngöôøi traøn ñaày ôn phuùc Thieân Chuùa" (Lc. 1:28 vaø 39). Chuùa ñaõ laøm cho thaàn tính ñöôïc theå hieän traøn ñaày sung maõn qua xaùc phaøm trong Ñöùc Meï.

Ñöùc Chuùa Gieâsu, con Ñöùc Chuùa Trôøi, vinh danh Ñöùc Meï. Ngay töø luùc baét ñaàu coâng khai giaûng ñaïo, Chuùa bieán nöôùc thaønh röôïu nho trong tieäc cöôùi ôû Cana bôûi vì Meï Ngaøi ñaõ yeâu caàu (Gn 2:1-11). Giaây phuùt cuoái cuøng trong cuoäc ñôøi Ngaøi, khi saép cheát treân thaäp giaù, Ngaøi vinh danh Ñöùc Meï baèng caùch giao phoù Meï cho moân ñoà Ngaøi yeâu meán, vaø troái phoù moân ñoà thaân yeâu cho Ñöùc Meï troâng nom. "Khi Chuùa Gieâsu thaáy Meï Ngaøi, vaø moân ñoà Ngaøi yeâu meán ñöùng beân caïnh, thì Ngaøi noùi vôùi Meï ‘Hôõi baø, naøy laø con baø.’ Ñoaïn Ngaøi laïi noùi vôùi moân ñoà, ‘Naøy laø Meï con.’ Vaø töø ñoù, moân ñoà ñaõ ñem Meï veà nhaø mình (Gn 19:26-27). Nhöõng nhaø pheâ bình ñoaïn naøy trong Kinh Thaùnh ñaõ cho raèng ngöôøi moân ñoà naøy khoâng chæ laø Gioan toâng ñoà maø coù nghóa laø taát caû caùc ñoà ñeä Kitoâ höõu.

Trong tin möøng cuûa Thaùnh Luca -- hôn caû ba Thaùnh Matheâo, Thaùnh Maccoâ, vaø Thaùnh Gioan -- Ñöùc Meï ñaõ ñöôïc laøm noåi baät vaø vinh danh. Chuùng ta ñaõ neâu leân söï coù maët quan troïng cuûa Ñöùc Meï trong nhöõng caâu chuyeän Truyeàn Tin, Ñi Vieáng Baø Thaùnh Isaveâ vaø söï ra ñôøi cuûa Ñöùc Gieâsu. Nhöng coù moät söï kieän xaûy ra trong cuoäc ñôøi cuûa Chuùa Gieâsu ñaõ laøm nhieàu ngöôøi trong chuùng ta thaéc maéc. Coù moät laàn, khi Chuùa Gieâsu ñang baän roän thuyeát giaûng vaø giaûng daïy, Meï Ngaøi vaø caùc anh em ñeán muoán gaëp maët Ngaøi. Vaø Chuùa Gieâsu noùi, "Meï Ta vaø anh em Ta laø nhöõng keû nghe vaø laøm theo lôøi Thieân Chuùa" (Lc. 8:21). Coù phaûi laø Chuùa Gieâsu khoâng nhìn nhaän Meï Ngaøi? Leõ dó nhieân laø khoâng. Hôn theá, Ngaøi muoán noùi raèng Ñöùc Meï thaät laø vó ñaïi khoâng nhöõng chæ vì laø Meï phaàn xaùc, nhöng coøn hôn theá Meï Maria cuõng laø moät maãu göông cuï theå cuûa vieäc nghe vaø giöõ lôøi Chuùa. Meï laø moät moân ñoà chính toâng. Meï laø moät maãu göông hoaøn toaøn cuûa taát caû nhöõng keû theo Chuùa thì phaûi soáng nhö Meï, coù nghóa laø toâng ñoà thì phaûi bieát laéng nghe vaø tuaân giöõ lôøi Chuùa.

Nhöõng ngöôøi moân ñoà ñaàu tieân ñaõ daønh cho Meï moät choã danh döï khi Meï cuøng caàu nguyeän vôùi hoï trong luùc chôø ñôïi Chuùa Thaùnh Thaàn ngöï ñeán. "Heát thaåy hoï ñoàng taâm nhaát trí chuyeân caàn caàu nguyeän, cuøng vôùi moät soá ít caùc phuï nöõ, vôùi Meï Maria, Meï Ñöùc Chuùa Gieâsu, vaø caùc anh em Ngaøi" (Coâng Vuï Caùc Toâng Ñoà, 1:14). Nhö khi Chuùa ñöôïc sinh ra bôûi Ñöùc Meï ôû thaønh Gieârusalem, thì Giaùo Hoäi cuûa Chuùa cuõng ñöôïc sinh ra trong ngaøy Leã Chuùa Thaùnh Thaàn hieän xuoáng vôùi söï hieän dieän cuûa Ñöùc Meï. Nhö theá Meï ñaùng ñöôïc goïi laø "Meï cuûa Giaùo Hoäi".

Nhöõng vò thaùnh ñaïi taøi trong lòch söû cuûa Giaùo Hoäi ñaõ toân suøng Ñöùc Meï Maria qua nhöõng baøi giaûng vaø ngoøi buùt. Trong caùc vò ñoù, coù Thaùnh Bernard, Thaùnh Thomas Aquinas, Thaùnh Anselm, Thaùnh Theresa thaønh Avila, Thaùnh Theresa thaønh Lisieux, Thaùnh Dominicoâ, Thaùnh Catherine thaønh Siena vaø Thaùnh Alphonsus Liguori. Thaät ra, khoù coù theå tìm ñöôïc moät vò Thaùnh naøo maø khoâng toân suøng Ñöùc Meï vaø caàu khaån söï can thieäp cuûa Ñöùc Meï.

Qua caùc thôøi ñaïi nhöõng nhaø hoïa só ñaõ toân vinh Ñöùc Meï qua caùc böùc tranh hoï veõ. Ñeå dieãn taû nhöõng bieán coá trong tieán trình cöùu roãi nhaân loaïi chuùng ta, Ñöùc Meï thöôøng ñöôïc hoïa beân caïnh Ñöùc Chuùa Gieâsu. Cuõng vaäy nhöõng böùc tranh tuyeät ñeïp nhaát veà Chuùa Gieâsu Haøi Ñoàng, cuõng luoân veõ Ngaøi ôû saùt caïnh Ñöùc Meï, Meï cuûa Ngaøi; vaø trong nhöõng böùc hoïa Chuùa bò ñoùng ñinh vaøo thaäp giaù ôû nuùi Calvarioâ, chuùng ta luoân thaáy Ñöùc Meï ôû döôùi chaân caây Thaùnh Giaù. Nhöõng ngöôøi hoïa só ñaày loøng tin muoán cho chuùng ta bieát Chuùa Gieâsu laø ai, vaø ñeå laøm vieäc ñoù hoï thöôøng ñeå Chuùa gaàn beân Ñöùc Meï. Hoï muoán daïy cho chuùng ta bieát raèng chuùng ta khoâng theå hieåu veà Chuùa maø khoâng luoân nghó ñeán Ñöùc Meï, Meï cuûa Ngaøi.

Nhöõng ngöôøi Kitoâ khaùc cuõng ñaõ theå hieän loøng thaønh kính vôùi Ñöùc Meï. Martin Luther, maëc duø oâng ñaõ ly khai vôùi Toøa Thaùnh Roâma, vaãn tieáp tuïc giaûng trong nhöõng ngaøy leã lieân quang ñeán Meï vaø ñaõ ñeà cao Ñöùc Meï laø maãu möïc vaø laø göông cuûa ñôøi soáng ñöùc tin. OÂng Luther coù ñöùc tin loøng taùo baïo daùm maïnh daïn noùi caùch ñôn thaønh vaø laïi raát tuyeät vôøi raèng "chuùng ta laø con Ñöùc Meï Maria." OÂng noùi raèng nhöõng gì Chuùa Gieâsu coù thì cuõng laø cuûa chuùng ta, nhö vaäy Meï cuûa Chuùa cuõng laø Meï cuûa chuùng ta. Nhöõng lôøi taùn tuïng treân thaät söï töø oâng Luther; nhöng laïi tieác thay coù nhieàu ngöôøi theo phe caûi caùch Tin Laønh ñaõ khoâng theo böôùc chaân cuûa oâng. Ngaøy nay chuùng ta thaáy nhieàu ngöôøi Coâng Giaùo vaø tín ñoà ñaïo Tin Laønh ñang cuøng nhau nghieân cöùu ñòa vò cuûa Ñöùc Meï trong Thaùnh Kinh vaø tìm hieåu yù nghóa veà loøng suøng kính Ñöùc Meï trong ñôøi soáng ngöôøi Kitoâ höõu. Moät thí duï ñieån hình laø quyeån saùch "Meï Maria Trong Taân Öôùc", ñöôïc vieát vôùi söï hôïp taùc cuûa caùc nhaø hoïc giaû Coâng Giaùo vaø Tin Laønh.

Leõ dó nhieân, lyù do cuoái cuøng trong vieäc vinh danh Ñöùc Meï Maria laø tình yeâu. Neáu chuùng ta yeâu meán Chuùa, thì chuùng ta cuõng phaûi yeâu meán nhöõng gì Chuùa meán yeâu. Vaø Ñöùc Meï laø moät trong nhöõng ngöôøi Chuùa yeâu thöông nhaát. Neáu chuùng ta yeâu meán Chuùa vaø tin raèng Ngaøi laø Chuùa vaø laø Ñaáng Cöùu Theá, chuùng ta yeâu meán Ñöùc Meï, Meï cuûa Ngaøi, vì ngöôøi ñaõ sinh ra Ngaøi vaø nuoâi naáng vaø chaêm soùc Ngaøi cho ñeán khi Ngaøi baét ñaàu söù maïng rao giaûng coâng khai. Chuùng ta yeâu meán vaø kính troïng cha meï, oâng baø, hoï haøng vaø baïn beø; nhöõng ngöôøi khoâng theå thieáu trong cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta, vaø söï yeâu meán naøy coøn keùo daøi qua khoûi ñôøi naøy. Söï cheát khoâng loaïi boû nhöõng ngöôøi thaân yeâu ra khoûi cuoäc soáng vaø kyû nieäm chuùng ta. Chuùng ta chaúng queân hoï maø traùi laïi nghó ñeán hoï vaø noùi toát veà hoï maëc duø hoï ñaõ khuaát boùng. Cuõng vì theá, ñoái vôùi Ñöùc Meï vì Ngöôøi laø nhaân vaät quan troïng trong coâng cuoäc cöùu roãi loaøi ngöôøi, chuùng ta chòu ôn Meï vì loøng meán yeâu cuûa Meï. Qua vieäc töôûng nhôù, taï ôn vaø ca tuïng Ñöùc Meï, cuøng luùc chuùng ta dó nhieân cuõng nhôù ñeán, taï ôn vaø ca tuïng Thieân Chuùa vaø Con Chuùa laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ.

II. Chuùng Ta Vinh danh Ñöùc Meï nhö theá naøo.

Chuùng ta vinh danh Ñöùc Meï baèng nhieàu caùch. Cuõng nhö khi chuùng ta toû loøng kính troïng ñoái vôùi oâng baø toå tieân vaø nhöõng nhaân vaät coù aûnh höôûng nôi quaàn chuùng baèng caùch ñaët teân caùc vò ñoù cho caùc toøa nhaø hay laø ñuùc töôïng theo hình daùng cuûa hoï, thì chuùng ta ñaët teân nhöõng ngoâi thaùnh ñöôøng vaø ñaët töôïng vaø tröng baøy hình aûnh cuûa Meï Maria, ngöôøi Meï yeâu daáu cuûa chuùng ta.

Khi laøm nhö vaäy, chuùng ta khoâng thôø phöôïng Ñöùc Meï. Vì chæ coù Ñöùc Chuùa Cha, Ñöùc Chuùa Con vaø Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn môùi laø ñoái töôïng cho vieäc phuïng thôø cuûa chuùng ta maø thoâi. "Ngoaøi Ta ra, caùc ngöôi khoâng ñöôïc pheùp thôø thaàn naøo khaùc" (XH 20:2). Khi noùi chuùng ta thôø phöôïng Ñöùc Meï vaø ñaët Meï ngang haøng vôùi Chuùa thì laø moät ñieàu hoaøn toaøn khoâng ñuùng vôùi giaùo lyù vaø ñöôøng tu ñöùc Coâng Giaùo. Vì Ñöùc Meï cuõng laø moät ngöôøi con cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, cuõng laø moät taïo vaät vaø laø toâi tôù cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi.

Chuùng ta daønh söï kính meán ñaëc bieät vaø vinh danh Ñöùc Meï bôûi vì ñòa vò ñoäc nhaát laø Meï cuûa Chuùa Gieâsu. Chuùng ta goïi ngöôøi "Meï cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi". Caùi töø ngöõ ñuùng vaø chính xaùc ñeå vinh danh ngöôøi laø "suøng kính, kính meán, ngöôõng moä". Chuùng ta suøng kính Ñöùc Meï vaø caùc thaùnh bôûi vì loái soáng thaùnh thieän vaø caùi cheát laønh thaùnh cuûa caùc Ñaáng aáy. Caùc Ñaáng giôø ñaây ôû trong Thieân Quoác cuûa Chuùa Cha.

Chuùng ta coi caùc Ñaáng laø nhöõng vò trung gian caàu baàu quyeàn theá vì caùc Ñaáng ôû gaàn Thieân Chuùa. Nhö vaäy chuùng ta caàu cöùu hoaëc goïi ñeán Ñöùc Meï vaø caùc thaùnh ñeå caàu baàu vôùi Chuùa cho chuùng ta, ñeå ñem nhöõng lôøi caàu khaån ñeán Ñöùc Chuùa Trôøi Ba Ngoâi. Nhö theá coù caàn thieát, luoân baét buoäc phaûi laøm nhö vaäy khoâng? Khoâng, bôûi vì chuùng ta tin raèng Thieân Chuùa laø Emmanuel, coù nghóa laø Thieân Chuùa luoân ôû cuøng chuùng ta, vaø ta tin raèng ñaëc bieät qua Chuùa Gieâsu, chuùng ta deã daøng ñeán vôùi Thieân Chuùa. Chuùng ta caàu nguyeän tröïc tieáp vôùi Thieân Chuùa qua nhöõng kinh nguyeän truyeàn thoáng khi keâu caàu Ñöùc Chuùa Cha, Ñöùc Chuùa Con vaø Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn. Nhöng chuùng ta cuõng caàu nguyeän vôùi caùc Thaùnh ñang ôû vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi. Qua caùc thôøi ñaïi nhöõng ngöôøi Coâng Giaùo nhaän thaáy raèng qua caùch caàu nguyeän naøy giuùp hoï ñeán gaàn vôùi Chuùa hôn.

Duøng phöông thöùc naøy ñeå tieán ñeán gaàn Chuùa cuõng khai quang cho ta veà vieãn töôïng saâu xa yù nghóa caùc Thaùnh cuøng thoâng coâng vaø cho chuùng ta hieåu söï kieän naøy moät caùch töôøng taän laø chuùng ta heát thaûy laø anh em, laø con caùi Chuùa. Khi chuùng ta bò ñau oám hoaëc gaëp hoaïn naïn, chuùng ta yeâu caàu baïn beø caàu nguyeän cho chuùng ta. Laøm nhö theá, chuùng ta khoâng troâng mong laø baïn beø chuùng ta seõ chöõa chuùng ta laønh beänh, nhöng chuùng ta hy voïng raèng lôøi caàu nguyeän cuûa hoï seõ giuùp chuùng ta ñöôïc söùc khoûe vaø nghò löïc maø chæ coù Chuùa môùi ban ñöôïc cho ta. Noùi caùch khaùc, khi chuùng ta yeâu caàu moät ngöôøi baïn hoaëc moät vò Thaùnh caàu nguyeän cho chuùng ta, chuùng ta thaät söï ñang yeâu caàu Chuùa giuùp chuùng ta qua söï can thieäp cuûa ngöôøi baïn hoaëc vò Thaùnh. Chuùng ta theo göông cuûa Thaùnh Phaoloâ, ngöôøi yeâu caàu caùc baïn Kitoâ höõu caàu nguyeän cho ngöôøi. " Toâi naøi xin anh em, haõy vì Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaø loøng yeâu meán Thaùnh Thaàn, anh em haõy cuøng toâi chieán ñaáu baèng kinh nguyeän lôøi caàu leân Thieân Chuùa cho toâi" (Rm 15:30).

Chuùng ta phaûi hieåu caùch thöùc vieäc caàu nguyeän vôùi Ñöùc Meï nhö sau ñaây. Bôûi vì Meï gaàn vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi, bôûi vì Meï laø Meï cuûa Chuùa Gieâsu, chuùng ta tin töôûng trong ñöùc tin laø: vieäc nhôø Ñöùc Meï baàu cöû ñeå chuùng ta vôùi Chuùa laø vieäc laøm toát ñeïp vaø thaùnh thieän. Nhö vaäy, moät caùch saùt nghóa thì chuùng ta khoâng caàu vôùi Ñöùc Meï, nhöng chuùng ta thænh caàu Ñöùc Meï xin ngöôøi caàu khaån vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi cho chuùng ta. Ñoàng thôøi chuùng ta nhôù raèng khoâng phaûi luùc naøo cuõng caàn thieát phaûi caàu nguyeän qua Ñöùc Meï vì chuùng ta luùc naøo cuõng coù theå caàu nguyeän thaúng vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi.

Ñöùc Chuùa Gieâsu vaø Ñöùc Meï khoâng tranh ñua vôùi nhau. Nhöõng ngöôøi Coâng Giaùo tin raèng taát caû quyeàn theá, tình yeâu, taát caû vieäc chöõa laønh, moïi aân suûng ñeàu töø Thieân Chuùa maø thoâi -- töø Ñöùc Chuùa Cha, Ñöùc Chuùa Con vaø Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn. Bôûi vì theá chuùng ta caàu nguyeän trong kinh Kính Möøng "Thaùnh Maria, Ñöùc Meï Chuùa Trôøi, caàu cho chuùng con laø keû coù toäi, khi naøy vaø trong giôø laâm töû." Chuùng ta chæ thænh caàu Ñöùc Meï baøy toû nhöõng ñieàu chuùng ta caàu nguyeän, nhöõng ñieàu chuùng ta caàn ñeán Thieân Chuùa. Nhö theá khoâng coù nghóa laø Ñöùc Meï coù quyeàn pheùp gì ñaëc bieät beân ngoaøi quyeàn pheùp cöùu giuùp cuûa Thieân Chuùa. Cuõng khoâng coù nghóa laø Ñöùc Meï ngang haøng vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi. Qua söï thænh caàu vôùi Ñöùc Meï, ngöôøi con nhieàu phöôùc cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, chuùng ta ca tuïng vaø caùm ôn Ñöùc Chuùa Trôøi cho quyeàn löïc vaø tình yeâu maø ngöôøi ñaõ daønh cho Ñöùc Meï.

Moät caùch khaùc ñeå vinh danh Ñöùc Meï laø caàu nguyeän baèng chuoãi traøng haït Maân Coâi, moät theå thöùc cuûa loøng moä ñaïo baét nguoàn töø theá kyû thöù 9. Vaøo thôøi ñoù haøng giaùo só ñoïc 150 thaùnh thi trong traùch nhieäm phuïng vuï kinh nguyeän haøng ngaøy vôùi Chuùa. Sau ñoù -- nhaát laø cho nhöõng ngöôøi ngoaøi ñôøi -- 150 kinh Kính Möøng ñaõ thay theá cho 150 thaùnh thi. Vaø sau ñoù nöõa, kinh Laïy Cha ñaõ ñöôïc cho vaøo tröôùc moãi 10 kinh Kính Möøng vaø kinh Saùng Danh vaøo sau moãi 10 kinh Kính Möøng. Moãi khi chuùng ta laàn traøng haït, chuùng ta nhôù laïi nhöõng söï vieäc ñaõ xaåy ra töø luùc Chuùa Gieâsu ñöôïc sinh ra ñeán khi Ngaøi cheát ñi, nhöõng söï kieän nhaéc chuùng ta nhôù ñeán vai troø cuûa Ñöùc Meï trong coâng cuoäc cöùu roãi loaøi ngöôøi.

Moät phöông thuùc khaùc ñeå vinh danh Ñöùc Meï laø ñoïc kinh Truyeàn Tin (Angelus) vaøo moãi buoåi saùng, tröa vaø toái. Kinh ñoù nhaéc nhôû chuùng ta raèng vieäc cöùu roãi chuùng ta coù ñöôïc laø nhôø vaøo vieäc Chuùa sinh ra, Chuùa soáng, chòu cheát, vaø soáng laïi. Chính Ngaøi laø con Ñöùc Meï Maria. Moät caùch khaùc ñeå vinh danh Ñöùc Meï laø duøng chính nhöõng lôøi Ñöùc Meï taùn tuïng Chuùa trong kinh Magnificat -- Kinh Taùn Tuïng Chuùa-- "Linh hoàn toâi taùn döông Chuùa..." (Lc. 1:46-55). Kinh naøy laø moät phaàn cuûa Phuïng Vuï Giôø Kinh (Divine Office) hay coøn goïi laø Kinh Nguyeän Kitoâ-Höõu. Moïi Kitoâ höõu ñöôïc khuyeán khích neân hoïc thuoäc loøng vaø ñoïc kinh naøy thöôøng xuyeân.

Chuùng ta vinh danh Ñöùc Meï baèng caùch caàu baàu vôùi Meï, nhöng chuùng ta coù theå vinh danh Ñöùc Meï hôn baèng caùch baét chöôùc ñöùc haïnh cuûa Ñöùc Meï. Ñöùc Giaùo Hoaøng Phaoloâ khuyeán khích chuùng ta baèng nhöõng lôøi sau ñaây: 

Ñöùc Meï laø bieåu töôïng cuûa taám göông cho ngöôøi tín höõu noi theo, vì raèng, baèng chính cuoäc soáng ñaëc bieät cuûa ngöôøi, Ñöùc Meï ñaõ hoaøn toaøn vaø moät caùch coù traùch nhieäm chaáp nhaän yù muoán cuûa Thieân Chuùa, bôøi vì Meï ñaõ nghe lôøi Chuùa vaø ñaõ thöïc hieän nhöõng ñieàu ñoù, vaø bôûi vì loøng nhaân aùi vaø tinh thaàn phuïc vuï cuûa Meï laø ñoäng löïc cho nhöõng haønh ñoäng cuûa Meï. Meï laø taám göông saùng ñaùng cho moïi ngöôøi noi theo vì Meï laø moân ñoà ñaàu tieân vaø cuõng laø moân ñoà hoaøn haûo nhaát cuûa Chuùa Kitoâ. Taát caû nhöõng ñieàu treân coù moät giaù trò göông maãu thöôøng tröïc vaø phoå thoâng hoaøn vuõ (Trong Loøng Suøng Kính Ñöùc Trinh Nöõ Maria #35). 

Vì theá, ngoaøi thaùi ñoä cung kính vaø loøng ngöôõng moä Ñöùc Meï, chuùng ta phaûi hoïc hoûi töø ngöôøi, nhìn vaøo ñôøi soáng ñaày ôn phöôùc vaø thaùnh thieän cuûa Meï nhö moät taám göông cuûa ñöùc tin, nieàm hy voïng vaø ñöùc aùi. Chuùng ta thaáy ñöùc tin cuûa Ñöùc Meï trong caâu "xin vaâng" khi thieân thaàn Gabriel yeâu caàu ngöôøi trôû thaønh Meï cuûa Chuùa. Trong kinh Magnificat Taùn Tuïng Hoàng AÂn, chuùng ta thaáy ñöùc tin saâu xa cuûa Meï vaøo Thieân Chuùa. Chuùa thöông yeâu nhöõng keû ngheøo khoù, vaø chaêm soùc cho daân Ngöôøi. Chuùng ta thaáy loøng hy voïng cuûa Meï khi Meï vaø thaùnh Giuse chaáp nhaän söï khöôùc töø nôi nhöõng ngöôøi chuû quaùn troï ôû Bethlehem, khi gia ñình bò ñaøy ñi sang xöù Ai Caäp, vaø khi Chuùa Gieâsu bò "thaát laïc" trong ñeàn thaùnh. Chuùng ta thaáy loøng ñöùc aùi cuûa Ñöùc Meï khi Meï ñeán thaêm baø Elizabeth, ngöôøi chò hoï, ñeå giuùp baø aáy trong thôøi gian chôø ñôïi vaø caàn söï giuùp ñôõ. Laïi nöõa trong tieäc cöôùi Cana, vaø nhaát laø ôû döôùi chaân Thaäp Töï, chuùng ta thaáy loøng töø taâm cuûa Meï. Nhöõng tröôøng hôïp keå treân vaø coøn nhieàu tröôøng hôïp khaùc cho thaáy laø Ñöùc Meï cho chuùng ta raát nhieàu maãu göông troïn haûo ñeå noi theo. 

Nhö vaäy, chuùng ta luoân nhaän ra raèng Ñöùc Meï luùc naøo cuõng lieân heä vôùi Chuùa Gieâsu vaø tuyø thuoäc vaøo Chuùa Cha vaø Chuùa Thaùnh thaàn. Söï troïng ñaïi vaø söï thaùnh thieän cuûa Meï baét nguoàn töø quyeàn naêng Thieân Chuùa.

"Naøy toâi laø toâi taù Chuùa" (Lc. 1:38). Khi ta vinh danh vaø ca tuïng Ñöùc Meï, ngöôøi nöõ tì vaø toâi taù Chuùa, thì chuùng ta cuõng vinh danh vaø chuùc tuïng Thieân Chuùa vaäy. 

III. Nhöõng caâu hoûi ngöôøi ta thöôøng neâu leân veà Ñöùc Meï 

Coù nhieàu söï khaùc bieät vaø baát ñoàng yù kieán giöõa ngöôøi Coâng Giaùo vaø ngöôøi Tin Laønh lieân quan tôùi taàm hieåu bieát vaø loøng toân suøng ñoái vôùi Ñöùc Meï. Coù nhieàu khi vì nhöõng söï baát ñoàng yù kieán naøy ñaõ ñöa ñeán söï thuø nghòch vaø chia reû giöõa nhöõng Kitoâ höõu. Ñeå giuùp chuùng ta hieåu veà ñöùc tin cuûa chuùng ta moät caùch roõ raøng hôn, vaø vôùi muïc ñích nuoâi döôõng hy voïng coù saün nôi chuùng ta, sau ñaây laø moät vaøi caâu hoûi (vaø caâu traû lôøi) maø ngöôøi ta thöôøng ñöa ra veà Ñöùc Meï. 

Coù phaûi loøng suøng moä Ñöùc Meï thay theá cho vieäc caàu nguyeän vaø vieäc taän hieán cho Thieân Chuùa Ba Ngoâi laø Ñöùc Chuùa Cha, Ñöùc Chuùa Con vaø Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn? Caâu traû lôøi laø KHOÂNG -- Ñöùc Meï nhìn nhaän mình laø toâi tôù cuûa Chuùa. Meï noùi vôùi nhöõng ngöôøi ñaày tôù ôû Cana laø laøm nhöõng gì Chuùa Gieâsu baûo, vaø ñoù cuõng phaûi laø thaùi ñoä cuûa chuùng ta nöõa. Cuõng nhö thaùnh Gioan Taåy Giaû, chæ cho chuùng ta bieát Ñöùc Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Cöùu Theá vaø laø Ñaáng Chuoäc Toäi traàn gian. Song bôûi vì Meï laø Meï cuûa Chuùa vaø bôûi vì Meï ngöï treân toaø Chuùa vinh quang, chuùng ta coù theå ñeán vôùi Chuùa qua lôøi caàu baàu cuûa Meï Maria. Chuùng ta khoâng baét buoäc phaûi laøm nhö theá, nhöng chuùng ta ñöôïc pheùp vaø coù theå laøm vaäy; vaø nhieàu ngöôøi Coâng Giaùo ñaõ thaáy laøm nhö vaäy raát laø höõu ích. 

Thuï Thai Trinh Nguyeân khoâng Nhieãm Nguyeân Toäi laø gì? Tín ñieàu veà vieäc Ñöùc Meï Thuï Thai Trinh Nguyeân cho raèng Ñöùc Meï khoâng maéc toäi toå toâng truyeàn ngay töø luùc Meï thuï thai. Toäi toå toâng truyeàn töø ñôøi oâng Adong vaø baø Eva khoâng nhieãm vaøo Ñöùc Meï. Chaân lyù veà tín ñieàu naøy ñaõ töøng ñöôïc baøn caõi vaø thaûo luaän trong suoát lòch söû cuûa Kitoâ Giaùo, cho ñeán naêm 1854 Ñöùc Giaùo Hoaøng Pius thöù IX long troïng tuyeân boá:  

"Ñöùc Meï Ñoàng Trinh ngay töø luùc môùi thuï thai bôûi aân suûng ñaëc bieät vaø ñaëc aân cuûa Thieân Chuùa toaøn naêng, trong khi bieát tröôùc coâng ñöùc cuûa Ñöùc Chuùa Gieâsu (ngöôøi Cöùu Chuoäc cho thieân haï), Meï ñaõ ñöôïc mieãn taát caû caùc toäi toå toâng."  

Nhö taát caû moïi ngöôøi, Ñöùc Meï cuõng ñöôïc nhaän aân suûng, söï soáng cuûa Chuùa, qua quyeàn pheùp cuûa con Meï, Chuùa Gieâsu. Meï cuõng caàn ñöôïc ôn cöùu ñoä , vaø nhö chuùng ta, söï voâ nhieãm toäi cuûa Meï laø do quyeàn cöùu roãi cuûa Chuùa Gieâsu. Theá nhöng, Meï ñöôïc traøn ngaäp aân hueä vaø söï yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa ngay töø khi Meï môùi chaøo ñôøi. Meï laø ngöôøi ñöôïc cöùu roãi caùch troïn haûo nhaát, vì Meï laø ngöôøi gaàn guûi vôùi Ñöùc Chuùa Gieâsu nhaát, Ñaáng Cöùu Chuoäc thieân haï. 

Chuùng ta hieåu theá naøo veà tín ñieàu Linh Hoàn vaø xaùc Ñöùc Meï leân trôøi? Gaàn 100 naêm sau khi tín ñieàu Ñöùc Meï Thuï Thai Trinh Nguyeân khoâng nhieãm Nguyeân Toäi ñöôïc xaùc ñònh, Ñöùc Giaùo Hoaøng Pius thöù XII, vaøo ngaøy 1 thaùng 11, naêm 1950, ñaõ long troïng tuyeân boá:  

"Ñöùc Meï Ñoàng Trinh, Meï cuûa Thieân Chuùa, ñaõ ñöôïc leân trôøi caû hoàn laãn xaùc sau khi ñaõ soáng heát cuoäc ñôøi cuûa ngöôøi nôi traàn gian."  

Ñieàu naøy chuùng ta thaáy raèng Ñöùc Meï ñaõ ñöôïc hoaøn toaøn cöùu roãi, Meï ñaõ traûi qua söï phuïc sinh cuûa theå xaùc nhö Ñöùc Chuùa Gieâsu ñaõ höùa. Chuùng ta töøng hy voïng laø söï soáng troïn haûo caû veà theå xaùc laãn linh hoàn, Ñöùc Meï laø ngöôøi ñaàu tieân ñöôïc laõnh nhaän ôn phuùc ñoù bôûi vì Meï laø moân ñoà ñaàu tieân vaø trung thaønh nhaát cuûa Ñöùc Chuùa Gieâsu. Bôûi vì Meï laø ngöôøi khoâng coù toäi, cuõng khoâng bò nhieãm toäi nguyeân toå, Meï seõ traûi qua caùi cheát khaùc thöôøng hôn loaøi ngöôøi chuùng ta. Söï vieäc Ñöùc Meï linh hoàn vaø xaùc leân trôøi raát gaàn gioáng nhö laø vieäc Phuïc Sinh cuûa con Meï, vaø ñoù laø ñieàu chia seû ñaëc bieät Meï thuï höôûng vaøo söï soáng phuïc sinh. Cuõng nhö vieäc Phuïc Hoaït cuûa Chuùa Gieâsu laø daáu hy voïng chính cho chuùng ta, thì vieäc linh hoàn vaø xaùc leân trôøi cuûa Ñöùc Meï trôû thaønh daáu hieäu hy voïng cho chuùng ta raèng: chuùng ta cuõng seõ ñöôïc choãi daäy vaøo cuoäc soáng môùi vôùi Ñöùc Chuùa Gieâsu.  

Hoïc thuyeát naøy (cuøng vôùi hoïc thuyeát Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi cuûa Ñöùc Meï) khoâng phaûi laø chính taâm ñieåm ñôøi soáng Coâng Giaùo bôûi vì trung taâm ñieåm ñöôïc daønh rieâng cho hoïc thuyeát lieân quan ñeán Ñöùc Chuùa Trôøi Ba Ngoâi vaø coâng trình cöùu chuoäc do Ñöùc Chuùa Gieâsu ñaõ chieán thaéng cho chuùng ta. Nhöng hai hoïc thuyeát treân lieân heä ñeán söï tin töôûng cuûa chuùng ta trong cuoäc soáng môùi ñöôïc ban cho chuùng ta qua Ñöùc Chuùa Gieâsu. Ñöùc Meï ñaõ ñöôïc chia seû caùch troïn veïn nhaát vaøo cuoäc soáng môùi ñoù, baét ñaàu ngay töø luùc Meï thuï thai. Meï ñaõ ñaït ñöôïc troïn veïn ôn cöùu chuoäc naøy khi cuoäc soáng cuûa Meï treân theá gian chaám döùt. 

Taïi sao chuùng ta goïi "Ñöùc Me troïn ñôøi ñoàng trinh"? Trong Thaùnh Kinh, chuùng ta tin raèng Ñöùc Meï mang thai Con Ñöùc Chuùa Trôøi qua quyeàn naêng cuûa Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn (Mt 1:18; Lc.1:34-35). Ñaây ñöôïc goïi laø söï mang thai ñoàng trinh cuûa Ñöùc Meï. Vieäc Ñöùc Meï thuï thai Chuùa Gieâsu maø khoâng coù söï can thieäp cuûa ngöôøi nam laøm noåi baät söï kieän naøy laø: coâng cuoäc cöùu chuoäc loaøi ngöôøi baét ñaàu laïi vôùi Chuùa Gieâsu, qua söï can thieäp cuûa Thieân Chuùa. Ñoù chính laø moùn quaø cuûa Thieân Chuùa. 

Truyeàn thoáng cuûa ñaïo Coâng Giaùo cuõng noùi ñeán söï ñoàng trinh khi Ñöùc Meï laâm boàn. Ñöùc Meï khoâng bò ñau ñôùn khi sanh. Truyeàn thoáng vaø giaùo lyù Coâng Giaùo noùi raèng Ñöùc Meï vaãn coøn ñoàng trinh sau khi sanh Ñöùc Chuùa Gieâsu, con ñaàu loøng. Ngöôøi ta coù theå ñöa ra nhieàu thaéc maéc phuû nhaän vieäc naøy. Trong Tin Möøng cuûa Thaùnh Mattheâo, ñoaïn 1: caâu 25, chuùng ta ñoïc thaáy raèng Ñöùc Meï ñaõ khoâng tri giao vôï choàng vôùi thaùnh Giuse "cho ñeán khi" Ñöùc Meï sinh ra Chuùa Gieâsu. Caùi chöõ "cho ñeán khi" khoâng coù nghóa laø Ñöùc Meï tri giao cuøng oâng Giuse sau khi Meï sinh Ñöùc Chuùa. Chöõ "cho ñeán khi" trong caâu vaên khoâng bieåu hieäu hoaëc haøm chöùa vieäc gì ñaõ xaûy ra sau thôøi gian ñoù. 

Chuùng ta phaûi nhôù raèng Thaùnh Kinh noùi trong moät soá ñoaïn khaùc veà anh em cuûa Ñöùc Chuùa Gieâsu (nhö ví duï, tin möøng theo Thaùnh Marcoâ, ñoaïn 6: caâu 3). Theo truyeàn thoáng Coâng Giaùo ñoù khoâng coù nghóa laø nhöõng ngöôøi con khaùc cuûa Ñöùc Meï, nhöng laø anh em hoï, hoaëc baø con cuûa Chuùa Gieâsu. Maëc duø khoâng coù baèng chöùng cuï theå veà vieäc naøy, chuùng ta thaáy trong Tin Möøng theo Thaùnh Gioan raèng Ñöùc Meï ñöôïc phoù thaùc cho oâng Thaùnh Gioan vaø ñieàu naøy coù leõ khoâng theå xaûy ra neáu Ñöùc Meï coøn coù nhöõng ngöôøi con khaùc. Nhöõng ngöôøi Coâng Giaùo tin raèng khi goïi Ñöùc Meï ñoàng trinh laø noùi tôùi caû cuoäc ñôøi cuûa Ñöùc Meï ñaõ daønh troïn ñeå phuïc vuï Chuùa. YÙ nghóa vaø troïng taâm cuoäc ñôùi Ñöùc Meï laø do moái giaây lieân keát cuûa Meï vôùi Chuùa Gieâsu. Meï khoâng nhöõng laø Meï cuûa Ñöùc Chuùa Gieâsu vaø coøn laø ngöôøi moân ñoà hoaøn haûo, ngöôøi ñaõ nghe Lôøi Chuùa vaø ñaõ giöõ Lôøi Chuùa troïn veïn. Ngay caû oâng Luther vaø oâng John Calvin (moät vò laõnh ñaïo khaùc trong phong traøo Theä Phaûn), caû hai ñaõ beân vöïc vaø truyeàn daïy veà giaùo thuyeát söï ñoàng trinh ñôøi ñôøi cuûa Ñöùc Meï.

Phaûi coâng nhaän raèng nhöõng söï giaûng daïy veà Ñöùc Meï Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi, Ñöùc Meï Linh Hoàn vaø Xaùc Leân Trôøi, vaø söï xaùc tín raèng Ñöùc Meï vaãn coøn ñoàng trinh troïn ñôøi, ta khoâng tìm thaáy baèng nhöõng lôùi chính xaùc trong Thaùnh Kinh. Tuy nhieân nhöõng ñieàu ñoù laø ñöùc tin truyeàn thoáng vaø laø nhöõng ñieàu daïy cuûa Giaùo Hoäi. Nhöõng giaùo lyù naøy khôûi nguoàn töø ñöùc tin cuûa chuùng ta veà söï cöùu chuoäc bôûi Ñöùc Chuùa Gieâsu. Söï cöùu chuoäc coù keát quaû hieäu löïc nhaát laø nôi con ngöôøi cuûa Ñöùc Meï. Trong söï hieåu bieát naøy, nhöõng ñieàu giaûng daïy ñöôïc ruùt ra töø Thaùnh Kinh, ñöôïc dieãn nghóa, vaø daàn daàn ñöôïc thaám nhuaàn vaø ñöôïc caùc tín höõu chaáp nhaän vôùi caû taâm hoàn vaø khoái oùc, vaø ñôøi soáng caàu nguyeän cuûa ngöôøi Kitoâ höõu. Ngöôøi Coâng Giaùo hoaøn toaøn tin töôûng vaøo lôøi Ñöùc Chuùa Gieâsu ñaõ höùa raèng Ngaøi seõ ban Thaùnh Thaàn vaø Thaùnh Thaàn Chuùa seõ daãn ñöa hoï ñeán taát caû söï thaät (xem Tin möøng theo Thaùnh Gioan, ñoaïn 16: caâu 13). Noùi baèng caùch khaùc, Thaùnh Thaàn vaãn lu6n hoaït ñoäng, giaûng daïy, vaø daãn daét Giaùo Hoäi qua doøng lòch söû, Giaùo Hoäi luoân coá gaéng soáng trung thaønh vôùi nguoàn goác vaø ñoàng thôøi cuõng coá gaéng hieåu theâm moät caùch hoaøn toaøn hôn veà Tin Möøng cuûa Tình Yeâu Thieân Chuùa qua con ngöôøi Ñöùc Gieâsu. 

Coù phaûi moät soá ngöôøi Coâng Giaùo phoùng ñaïi loøng thaønh kính cuûa hoï vôùi Ñöùc Me chaêngï? Ñieàu ñoù raát coù theå, nhöng hoï khoâng caàn vaø khoâng neân laøm nhö theá. Moät thí duï veà vieäc naøy laø coi Ñöùc Meï nhö laø moät nöõ trung gian moïi aân phuùc ñeán noãi choái boû Chuùa Gieâsu laø ngöôøi trung gian duy nhaát. Ñöùc Meï daãn chuùng ta ñeán vôùi Ñöùc Chuùa Gieâsu, Meï khoâng thay theá Chuùa. Coâng Ñoàng Vaticaên II nhaán maïnh raèng chuùng ta coù theå keâu caàu Ñöùc Meï laø ngöôøi bieän hoä hoaëc ngay caû coù theå laø ngöôøi trung gian. Tuy nhieân, nhöõng danh töø ñoù phaûi ñöôïc hieåu theo nghóa laø chuùng khoâng laáy ñi hoaëc theâm ñöôïc gì vaøo cho phaåm giaù vaø söï hieäu nghieäm cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, vò Trung Gian duy nhaát" (Hieán Phaùp cuûa Giaùo Hoäi, #62).  

Moät thí duï khaùc veà loøng thaønh kính thaùi quaù coù theå xaåy ra trong laõnh vöïc lieân quan tôùi vieäc hieän ra cuûa Ñöùc Meï ôû Loä Ñöùc, Fatima vaø nhieàu ñeàn thaùnh khaùc kính thôø Meï khaép moïi nôi treân theá giôùi. Thaät laø moät ñieàu sai laàm khi chuùng ta nghó raèng nhöõng ñieàu Ñöùc Meï tieát loä ôû nhöõng nôi noùi treân cuõng quan troïng baèng nhöõng ñieàu Chuùa linh öùng cho chuùng ta bieát trong Thaùnh Kinh. Nhö vaäy, neáu chuùng ta nghó raèng Thieân Chuùa vaø Chuùa Gieâsu ôû moät nôi raát xa vaø chuùng ta phaûi caàn tôùi Ñöùc Meï laøm nhòp caàu ñeán vôùi Chuùa quaù xa vôøi, thì thaùi ñoä chuùng ta coù veà Ñöùc Meï laø sai laàm. Cuoái cuøng, nhö Ñöùc Giaùo Hoaøng Phaoloâ VI nhaéc nhôû nhöõng ngöôøi Coâng Giaùo, neáu chuùng ta chæ yû vaøo beà ngoaøi cuûa söï vieäc suøng kính Ñöùc Meï hôn laø quan taâm ñeán vieäc daán thaân ñích thöïc ñeå thöïc hieän yù muoán cuûa Chuùa, thì söï suøng kính cuûa chuùng ta laø thieáu soùt vaø baát toaøn. Maët khaùc, loøng toân suøng ñích thaät vôùi Ñöùc Meï khoâng theå naøo phoùng ñaïi ra vaø ñi ñeán choã thaùi quaù, bôûi vì loøng toân suøng Ñöùc Meï luoân mang chuùng ta ñeán gaàn vôùi Chuùa vaø ñeán gaàn vôùi moïi ngöôøi. Ñöùc Giaùo Hoaøng Phaoloâ thöù VI ñaõ daïy raát roõ raøng raèng "loøng toân suøng Ñöùc Meï Ñoàng Trinh khoâng döøng nôùi Ñöùc Meï, nhöng do chính baûn chaát, phaûi ñöôïc coi laø moät caùch giuùp chuùng ta ñeán vôùi Chuùa" (Dieãn vaên ngaøy 21, thaùng 11, naêm 1964).

Keát Luaän 

Ñaïo Coâng Giaùo noåi baät so vôùi caùc heä phaùi Kitoâ giaùo khaùc bôûi vì noù baét nguoàn töø chính Thaùnh Pheâroâ vaø caùc toâng ñoà. Ñaïo Coâng Giaùo cuõng noåi baät vì Coâng Giaùo noái keát chaët cheõ vôùi loøng suøng kính Ñöùc Meï. 

Trong ñaïo Coâng Giaùo chuùng ta cuõng nhaán maïnh tôùi caùc bí tích vaø aân suûng cuûa caùc bí tích naøy, maø nhôø ñoù Chuùa ñi vaøo ñôøi soáng cuûa con ngöôøi chuùng ta. Ngöôøi Coâng Giaùo tin raèng Chuùa muoán soáng gaàn guõi vôùi caùc taïo vaät Chuùa taïo neân vaø Chuùa muoán maëc khaûi chính Ngöôøi, quyeàn löïc vaø tình yeâu cuûa Chuùa cho taát caû moïi vaät Chuùa ñaõ taïo döïng, nhaát laø cho loaøi ngöôøi. Chuùa Gieâsu laø ngöôøi con duy nhaát cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, laø söï maëc khaûi troïn veïn hoaøn haûo veà tình yeâu cuûa Chuùa cho chuùng ta. Caùc Thaùnh, treân heát laø Ñöùc Meï, laø nhöõng vò gaàn keà vôùi Chuùa Gieâsu, nöông töïa vaøo Chuùa vaø noi göông Chuùa. Trong coâng trình Chuùa cöùu chuoäc loaøi ngöôøi, Chuùa Gieâsu laø nhaân vaät chính, Chuùa Gieâsu cuõng muoán con ngöôøi ñoùng goùp phaàn mình vaøo. Ngaøi troâng caäy vaøo chuùng ta ñeå hoaøn thaønh coâng trình cuûa Ngaøi, vaø treân heát Ngaøi troâng caäy vaøo Ñöùc Meï, ngöôøi ñaõ ñöôïc choïn laøm Meï cuûa con Ñöùc Chuùa Trôøi. Thaàn hoïc Coâng Giaùo chuû tröông raèng Thieân Chuùa taïo döïng chuùng ta maø khoâng caàn chuùng ta coäng taùc, nhöng Thieân Chuùa khoâng theå cöùu chuoäc chuùng ta neáu khoâng coù söï coäng taùc cuûa chính con ngöôøi chuùng ta. Ngöôøi Coâng Giaùo toân suøng Ñöùc Meï vì Meï hôïp taùc moät caùch hoaøn haûo nhaát vaøo vieäc cöùu chuoäc.. 

Ñaïo Coâng Giaùo nhaán maïnh veà söï suøng kính Ñöùc Meï laø coát yù coá gaéng daïy cho chuùng ta bieát moät phaàn naøo veà ñöùc tin. Ñoù laø caùch theá ñaëc bieät soáng ñôøi Kitoâ höõu. Ñieàu ñoù dieãn taû söï kieän naøy laø chuùng ta tin töôûng vaøo moät Chuùa laø Ñaáng ñeán vôùi chuùng ta taïi theá gian vaø trong theá gian naøy. Ñang khi Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Trung Gian vaø laø Ñaáng Cöùu Theá duy nhaát, Ngöôøi cuõng laø daáu hieäu toát nhaát vaø laø bí tích tình yeâu cuûa Thieân Chuùa, thì chuùng ta cuõng tin raèng nhôø vaøo Chuùa Gieâsu vaø vôùi Ngöôøi maø chuùng ta cuõng coù nhöõng con ngöôøi vaø nhöõng daáu chæ khaùc phaûn aûnh vaø bieåu loä maàu nhieäm tình yeâu cuûa Chuùa vaäy.

Trong Cöïu Öôùc, chuùng ta coù caùc toå phuï vaø caùc vò tieân tri ñeå daãn daét Daân Tuyeån Choïn cuûa Chuùa. Caùc vò ñoù dìu daét Daân Chuùa vaø goïi hoï trôû veà khi hoï laïc böôùc. Trong Taân Öôùc chuùng ta coù thaùnh Gioan Taåy Giaû, caùc Thaùnh Toâng Ñoà, nhöõng moân ñeä, vaø caùc vò Thaùnh söû laø nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc goïi, ñaøo luyeän, chæ daãn vaø ñöôïc sai ñi ñeå rao giaûng Tin Möøng cuûa Chuùa. Chuùa Gieâsu Kitoâ sinh bôûi Ñöùc Meï ñoàng trinh laø con ñöôøng duy nhaát ñi ñeán vôùi Thieân Chuùa (Gn 14:4-11). Giaùo Hoäi Coâng Giaùo luoân daïy chuùng ta nhö theá, vaø khoâng moät giaùo huaán hay loøng suøng kính naøo khaùc trong ñaïo Coâng Giaùo coù theå laøm lu môø giaùo lyù naøy. Nhöng Giaùo Hoäi nhôø ñöôïc Thaùnh Thaàn höôùng daãn vaø nhôø traøi qua kinh nghieäm thu tích töø nhieàu theá kyû, nhaän thöùc raèng: loøng suøng kính Ñöùc Meï Ñoàng Trinh, ñoùng moät vai phuï sau vieäc thôø kính Chuùa Cöu Theá , vaø qua moái daây lieân heä naøy, Giaùo Hoäi coù ñöôïc söï hieäu löïc muïc vuï vaø ñoù cuõng laø moät söùc maïnh trong vieäc canh taân cuoäc soáng Kitoâ höõu. 

Ngöôøi Coâng Giaùo duø baøy toû loøng suøng kính cuûa mình caùch rieâng tö hay nôi coâng hoäi vôùi Ñöùc Meï, thì cuõng ñeàu coù nieàm xaùc tín vöõng maïnh loøng tin nôi Ñöùc Meï. Bôûi vì vinh danh Ñöùc Meï laø moät caùch ñeå nhaéc nhôû chuùng ta veà nhöõng kyø coâng vó ñaïi maø Thieân Chuùa ñaõ thöïc hieän vaø coøn ñang thöïc hieän cho chuùng ta. Ñöùc Meï ñaõ caàu nguyeän trong kinh Magnificat nhö sau: "Naøy töø ñaây, moïi ñôøi seõ khen toâi coù phuùc" (Lc. 1:48). Loøng toân suøng Ñöùc Meï trong ñaïo Coâng Giaùo coá gaéng laøm soáng laïi trong cuoäc soáng chính nhöõng lôøi naøy trong Kinh Thaùnh. Chuùng ta raát laáy laøm haõnh dieän ñöôïc ôû trong nhöõng theá heäø coù dieãm phuùc ñöôïc ngôïi khen Ñöùc Meï laø Ngöôøi coù phuùc. Chính vì quyeàn pheùp vaø tình yeâu cuûa Chuùa ñaõ keâu goïi chuùng ta phaûi vinh danh vaø kính troïng Ñöùc Meï, laø Ñaáng ñöôïc aân suûng öu ñaõi nhaát trong caùc con caùi cuûa Chuùa. Cuõng chính cuøng moät quyeàn löïc vaø tình yeâu cuûa Chuùa trong Chuùa Gieâsu Kitoâ ñaõ dìu daét, daãn ñöa vaø cuûng coá chuùng ta theâm vöõng maïnh treân con ñöôøng haønh trình ñi ñeán vôùi Chuùa.
(Ñaëc San Coäng Ñoaøn Ñöùc Meï La Vang - Canoga Park, CA - 15/8/95)