Ñuùng vaøo ngaøy sinh nhaät Mó ñöôïc 221 tuoåi, töùc ngaøy 4 thaùng 7 naêm 1997, phi thuyeàn "Ñaït Ñaïo" (Pathfinder) ñaõ ñaùp xuoáng hoœa tinh thaät thaønh coâng, chæ caùch choã ñaõ ñònh chöøng 30 daëm, vaø treäch giôø chæ 25 giaây maø thoâi. Baàu trôøi luùc ñoù thaät trong, vaø laïnh 10 ñoä F döôùi 0. Moïi ngöôøi thaùn phuïc kó thuaät cao ñoä cuœa Mó. Kó sö Brian Muirhead cuœa chöông trình ñaõ haõnh dieän noùi leân: "Thaät laø moät ngaøy tuyeät vôøi". Vì ngaøy thaønh coâng nhaèm ñuùng leã quoác khaùnh ñoäc laäp cuœa Mó. Tröôùc ñaây Mó ñaõ ñaët chaân xuoáng maët traêng, thì nay laïi böôùc theâm moät böôùc nöõa ñeán ñöôïc vôùi haønh tinh coù voøng buïi ñoœ bao quanh nhö voøng löœa, vì theá maø ñöôïc goïi laø hoœa tinh.
Muïc ñích cuœa coâng trình naøy laø tìm xem treân hoœa tinh coù söï soáng khoâng. Vì coù nhieàu daáu tích cho thaáy coù nöôùc vaøo khaœng 4 tæ naêm tröôùc ñaây, vaø nhö theá coù theå ñaõ coù söï soáng treân hoœa tinh. Chaúng laï gì maø con ngöôøi cöù nghó laø coù theå coù nhöõng loaïi ngöôøi haønh tinh khaùc vôùi loaøi ngöôøi, nhö phim E.T ñaõ töøng dieãn taœ; hay ñaëc bieät vôùi nhöõng ñieàu thuaät laïi veà hieän töôïng ñóa bay U.F.O laâu laâu thaáy xuaát hieän moät caùch bí maät.
Nhöng nhöõng hình aœnh ñöôïc göœi veà, keå caœ hình 3 chieàu soáng ñoäng, cho thaáy roõ maët hoœa tinh chæ laø moät sa maïc bao la, ñaát ñaù khoâ choài hôi gioáng vuøng Tucson, Arizona. ÔŒ sa maïc Arizona daàu sao cuõng coøn coù nhöõng caây xöông roàng saguaro, coân truøng vaø moät soá sinh vaät, chöù ôœ maët hoœa tinh thì hoaøn toaøn khoâ cheát. Cuõng gioáng y nhö tröôùc ñaây, cuoái thaäp nieâm '60, khi ngöôøi Mó ñaët chaân xuoáng maët traêng thì cuõng laø luùc nhöõng hình aœnh "ñeïp nhö traêng raèm" bieán maát ñeå chæ coøn thaáy moät boä maët caèn coãi roã chaèng roã chòt.
NEÙT GIAÀU COÙ TRONG TAÀM TAY
Naêm 1987, moät naêm tröôùc ngaøy phong thaùnh Thaùnh Leâ Thò Thaønh vaø Caùc Thaùnh Töœ Ñaïo Vieät Nam, xaœy moät hieän töôïng laï luøng trong ngaønh hoäi hoïa. Nhöõng böùc tranh cuœa hoïa só Van Gogh veõ vaøo cuoái theá kæ 19 ñöôïc mua vôùi moät giaù khuœng khieáp: böùc Hoa Höôùng Döông ñöôïc baùn vôùi giaù 41 trieäu ñoâ la vaøo thaùng ba; ñeán thaùng saùu thì böùc Caàu ôœ Trinquetaille giaù 20 trieäu. Vaø thaùng 11 thì moät böùc Hoa Caàu Voàng (Irises) ñöôïc baùn vôùi giaù 49 trieäu.
Boä nhöõng ngöôøi daùm boœ moät soá tieàn deã sôï nhö vaäy ñeå mua nhöõng böùc tranh naøy ñieân caœ sao? Hay hoï muoán laøm ra veœ phaùch loái ta ñaây quaù dö tieàn phaœi ñi hoïc laøm sang? Nghe nhö truyeän hoang ñöôøng maø laïi xaœy ra thöïc môùi laï.
Nhìn nhöõng böùc tranh treân thì nhieàu ngöôøi cuõng thaáy thöôøng thoâi. Coù gì ñaëc saéc ñaâu. Ai chaœ veõ ñöôïc. Nhöng moät soá ngöôøi ñaõ khaùm phaù ra ñöôøng höôùng cuœa Van Gogh, goïi laø ñöôøng höôùng bieåu hieän. Caùi nhìn vaø caùi thaáy cuœa Van Gogh naèm ôœ ñieåm laø cuoäc ñôøi giaàu sang laém, söùc soáng sung maõn ñaõ naèm saün trong vaïn vaät, chöù ñaâu phaœi nhöõng haêm hôœ kieám tìm meät nhoïc cuœa loaøi ngöôøi nhö hieän nay. Chæ caàn döøng chaân ngaém nhìn: moät coïng coœ, moät boâng hoa, moät caùi caàu, moät caùi gheá, ngoâi nhaø ñang ôœ, xem ra taàm thöôøng vaø nhaøm chaùn, boãng khaùm phaù ra nhöõng laï luøng. Vì moät caønh laù cuõng ñang bieåu hieän söùc soáng cuœa caœ vuõ truï. Maø vuõ truï thì giaøu coù, taïi sao laïi cöù phaœi soáng ngheøo naøn aên maøy aên xin nhöõng ñoà vieän trôï pheá thaœi cuoäc ñôøi.
Khaùm phaù ra ñöôïc nhö vaäy thì cuoäc soáng trôœ neân giaàu coù sung tuùc bieát bao. Ngay ôœ vöôøn ñaøng sau vaø ngay trong nhaø mình ñaõ coù nhieàu trieäu roài, caœ moät kho taøng quí giaù ñang chôø ñöôïc khaùm phaù. Ngöôøi mua böùc tranh Hoa Höôùng Döông hay Hoa Caàu Voàng cuœa Van Gogh chæ muoán noùi leân söù ñieäp ñoù cho con ngöôøi meät moœi hoâm nay: baïn ñang quaù giaøu coù roài. Chæ caàn böøng môœ con maét: nguoàn phuù tuùc ñang hieån hieän tröôùc maët maø Chuùa Trôøi Ñaát ñaõ baøy bieän ra.
TIN VUI ÑAÕ QUAÙ DÖ ÑUŒ (Chuùa Nhaät 15B Thöôøng Nieân)
Cuoái heø 1888, hoïa só Van Gogh thueâ moät caên gaùc cuœa ngoâi nhaø maøu vaøng ôœ moät goùc ñöôøng thaønh phoá Arles ôœ mieàn Nam nöôùc Phaùp. Roài oâng ñaõ veõ ngoâi nhaø ñoù thaønh moät taùc phaåm noåi tieáng mang teân laø "Ngoâi Nhaø cuœa Vincent ôœ Arles". Coù leõ hôn baát cöù ai, "oâng ñaõ soáng vôùi ngheä thuaät, vì oâng ñaõ daønh haàu heát thôøi gian sau naøy ñeå veõ nhöõng hình aœnh veà chính ñôøi soáng cuœa oâng, nhöõng gì öa thích, baïn beø, phong caœnh nôi sinh soáng, caên phoøng, ngoâi nhaø, caùi gheá ñaëc bieät. Ñoái vôùi Van Gogh, soáng vaø ngheä thuaät quaœ thöïc laø moät"
Vaø chính Vincent Van Gogh ñaõ taâm söï vôùi ngöôøi em trai teân laø Theo: "Anh giaøu nhö Croesus, khoâng phaœi baèng tieàn, maø vì anh doàn caœ taâm hoàn vaø tìm thaáy trong coâng vieäc nhöõng höùng khôœi vaø nghóa soáng. Anh tin maõnh lieät vaøo ngheä thuaät. Nieàm tin naøy nhö doøng nöôùc maïnh ñaåy con ngöôøi vaøo beán, duø mình cuõng phaœi coá gaéng moät chuùt. Thaät coù phuùc maø tìm ñöôïc coâng vieäc nhö vaäy. Maëc duø nhöõng khoù khaên khaù lôùn vaø nhöõng ngaøy ñen xaùm trong ñôøi anh, anh vaãn khoâng cho laø xui xeœo."
"Anh thaät haïnh phuùc vôùi caên nhaø vaø coâng vieäc maø chaéc em cuõng ñöôïc may maén döï phaàn trong ñoù."
Van Gogh ñaõ vieát nhaät kí baèng tranh, nhaët nhöõng hoøn ñaù xem ra taàm thöôøng laø nhöõng bieåu hieän cho thaáy nhöõng laï luøng töø nguoàn söùc soáng, laø nhöõng nhòp ñieäu cuœa doøng sinh löïc naøy, ñeå ghi nhöõng böôùc chaân Chuùa nhaœy baêng qua luõng qua ñoài ñeán tìm mình. Nhöõng gì nhoœ beù voâ danh tieåu toát maáy cuõng ñang nôœ hoa, vì Van Gogh khaùm phaù ra Ñöôøng Nôœ Hoa. Ít thaáy caœnh "nuùi röøng huøng vó, soâng hoà baùt ngaùt" nhö nhieàu ngöôøi vaãn nghó vaø vaãn tìm. Tranh giaù trò vì cho thaáy ñöôïc thaàn. Nhöõng ngöôøi ñang maát tinh thaàn maø xem tranh Van Gogh laø tìm laïi ñöôïc neùt an bình trong roái loaïn, neùt naåy maàm soáng trong taøn luïi ... Nhö vaäy ñieàu quan troïng laø bieát caùch nhìn vaø thaáy ñöôïc ñieàu maø nhieàu ngöôøi nhìn maø nhö "maét lôïn luoäc" chaúng thaáy gì.
Tin Vui Chuùa Nhaät tuaàn naøy baùo cho con ngöôøi ñang haêm hôœ ñi tìm nhöõng gì maõi ñaâu moät ñieàu ñôn giaœn nhöng thaät laø coát tuœy cuœa cuoäc soáng treân maët ñaát naøy. Chuùa Gieâsu ñaõ ban cho caùc moân ñeä vaø nhöõng ngöôøi theo ñaïo "quyeàn tröø quæ, vaø chæ thò cho caùc oâng khoâng ñöôïc mang gì ñi ñöôøng, chæ tröø caây gaäy; khoâng ñöôïc mang löông thöïc, bao bò, tieàn giaét löng; ñöôïc ñi deùp, nhöng khoâng ñöôïc maëc hai aùo" (Mc 6:7-9).
Ñoù laø con maét nhaän ra con ngöôøi thaät cao caœ, ñaõ ñöôïc döïng neân thaät laï luøng kì dieäu, ñaõ ñöôïc ban taëng quaù dö ñuœ moïi söï, nhö taâm tình cuœa Tagore: "aân suœng Ngöôøi ban thì voâ bieân voâ taän, ñeå laõnh nhaän toâi chæ coù hai baøn tay nhoœ beù voâ cuøng". Taát caœ nhöõng bao bò hay nhöõng kieám tìm chæ laø nhöõng lôùp buïi daày che phuœ laøm meùo leäch baœn chaát con ngöôøi thaät maø Thieân Chuùa ñaõ taïo döïng. Phi thuyeàn leân hoœa tinh laáy teân laø "Ñaït Ñaïo" cuõng coù theå ñuùng ôœ khía caïnh laø cuoái cuøng roài con ngöôøi khaùm phaù ra raèng chaúng coù gì maø phaœi toán coâng toán söùc nhieàu nhö vaäy. Leân maët traêng hay hoœa tinh ñeå thaáy raèng traùi ñaát naøy thaät ñaùng yeâu ñeïp ñeõ, vaø söï soáng ñang coù quí baùu bieát chöøng naøo. Nhöõng gì traân quí nhaát ñaõ ñöôïc trao ban cho con ngöôøi saün caœ roài. Chæ caàn môœ maét ñeå nhaän ra nhöõng neùt ñeïp vaø traân quí ngay trong cuoäc soáng haèng ngaøy qua nhöõng gì xem ra taàm thöôøng bình laëng, duø ôœ phoá lôùn hay laøng queâ, duø ôœ nhaø tö hay chung cö. Neùt traân quí cuœa moät caùi buùt ñang vieát, caùi chaát xanh cuœa moät caây caœnh treân baøn.
Mình cuõng nhö nhieàu ngöôøi AÂu Mó ñuùng laø ñang haønh trình ñi tìm neœo böôùc soáng sung tuùc thaät, trong cuoäc soáng ñôn giaœn thöôøng ngaøy: taäp luyeän con maét nhìn ñeå thaáy ñöôïc nhöõng kì dieäu nhö Van Gogh. Mình ñi Arles traøn ngaäp naéng vaøng nôi Van Gogh ñaõ veõ nhöõng böùc tranh noåi tieáng nhaát, vaøo xem nhöõng böùc tranh ngheä thuaät cuœa Van Gogh trong baœo taøng vieän Orsay ôœ Paris, hay ñi leân Auvers-sur-Oise thaêm ngoâi moä nhaø ngheä só vaãn coøn soáng maõi beân nhöõng boâng höôùng döông thaät töôi do bao ngöôøi ngöôõng moä ñöa tôùi.
Sau nhöõng bon chen vaät loän cuœa xaõ hoäi môùi, vaø nhöõng ñaám ñaù aên thua ñuœ cuœa caùc chuœ nghóa, con ngöôøi ñang coù khuynh höôùng tìm veà nhöõng gì maø chính Phuùc AÂm ñaõ ñeà cao: qua nhöõng gì ñôn sô bình laëng, ngöôøi ta khaùm phaù ra nhöõng pheùp laï cuœa ñôøi soáng. Söï coù maët hít thôœ töøng phuùt giaây treân maët ñaát naøy chaúng phaœi laø moät pheùp laï cuœa söï soáng sao? Cuoäc ñôøi thaät giaàu coù, vaäy maø neàn vaên minh hieän ñaïi laïi chæ laøm cho con ngöôøi moãi ngaøy moãi muø toái vaø ngheøo naøn theâm ra! Theá neân con xin ca vang lôøi thaùnh vònh 139:
Taïng phuœ con, chính Ngaøi ñaõ caáu taïo,Deät taám hình haøi trong daï maãu thaân con.
Taï ôn Chuùa ñaõ döïng neân con caùch laï luøng,Coâng trình Ngaøi xieát bao kì dieäu,Hoàn con ñaây bieát roõ möôøi möôi.
THÔØI ÑIEÅM KÓ THUAÄT ÑAÙNH LÖØA
Quaœng caùo xe Toyota thaät laø haáp daãn. Sau khi ñaõ bieåu dieãn caùc maøn "an toaøn treân xa loä" baèng xe Toyota, maáy ngöôøi theo ñieäu nhaïc baøi "Toá-gioâ-taø" vuùt caùnh bay leân nhö chim, neùt maët töôi saùng raïng rôõ... Laøm nhö cöù chaïy xe Toyota thì ñôøi seõ vuùt bay vaäy ñaáy. Coù laàn nhìn baœng quaœng caùo giaày L.A. Gear beân xa loä, toâi môùi chôït sôï kó thuaät quaœng caùo baây giôø: caœ taám baœng röïc löœa, coù veœ ñaày nhieät löïc, vaø ngay giöõa laø ñoâi giaày L.A. Gear. Thì ra caùc laùi buoân ngaøy nay ñaõ nghieân cöùu taâm lí mieàn saâu raát kó: hoïc ñeå maø ñaùnh löøa, vôùi kó thuaät cao ñoä, aán saâu vaøo maùu, vaøo tieàm thöùc, trôœ thaønh phaœn öùng töï ñoäng. Gôïi leân töø tieàm thöùc nhöõng hình aœnh uyeân uyeân, töùc laø nhöõng hình aœnh voán naèm saün trong öôùc mô cuœa con ngöôøi, roài trong khi haøo höùng nhaát thì ñöa caùi moùn haøng muoán baùn ra, ñeå ngöôøi xem töï nhieân ñoàng hoùa caùi bieåu töôïng öôùc mô vôùi moùn haøng.
Toø moø veà caùi kó thuaät treân, coù laàn toâi ñi döï moät khoùa cuoái tuaàn veà "Mastering Persuasion Techniques" (laøm chuœ kó thuaät chieâu duï) cuœa Anthony Robbins. Nguyeân taéc caên baœn cuœa khoùa: ngöôøi ta mua moùn haøng khoâng phaœi laø moùn haøng, maø mua caùi ñieàu ñang mô öôùc trong loøng. Ngöôøi baùn haøng gioœi laø ngöôøi gaõi ñuùng choã ngöùa ñoù. Khoâng phaœi laø ngöôøi van xin ngöôøi ta mua haøng, nhöng phaœi laø ngöôøi laøm ôn, ñaùp öùng nhöõng "nhu caàu" caên baœn nhaát cuœa con ngöôøi. Ngöôøi ta mua laø mua caùi "nhu caàu" ñoù. Mua veà roài coù ñöôïc nhö vaäy hay coù duøng tôùi khoâng laïi laø moät chuyeän khaùc. Ngöôøi ta ñaõ kheùo ñaùnh löøa ñeå thaáy ñoâi giaày hay chieác xe laø moät giaœi ñaùp ñuùng luùc con ngöôøi ñang khao khaùt tìm vaøo ñöôïc nguoàn haïnh phuùc, vaø ñöông nhieân seõ trôœ neân thaät "ngaàu" chöù khoâng "doåm" nhö hieän traïng. Nhöng roài laïi thaáy ñaây chæ "noùi vaäy maø chaúng phaœi vaäy", seõ chaúng daãn tôùi ñoä bay cao hay röïc löœa nhieät löïc nhö quaœng caùo!
Theo Anthony Robbins trong cuoán "Khôi nguoàn tieàm naêng trong loøng" (Unleash the Power within) thì caùi giaù trò khaùch quan cuœa moät moùn haøng chæ thaät söï coù 7%. Coøn 93% laø do gôïi leân ñöôïc hình aœnh ñang mô öôùc beân trong cuœa ngöôøi mua haøng, vaø nhöõng cöœ ñieäu dieãn taœ. Trong quaœng caùo xe Toyota, laùi buoân ñaët troïng taâm vaøo bieåu töôïng chim bay (93%) chöù giaù trò cuœa xe nhö beàn vaø ñôõ toán xaêng chæ chieám 7% maø thoâi. Trong quaœng caùo giaày L.A. Gear, hình aœnh röïc löœa ñuùng laø kó thuaät ñaùnh löøa tinh vi toät ñoä, vì chaïm tôùi bieåu töôïng saâu xa cuœa con ngöôøi, nhö ñaõ tìm ñöôïc "Löœa Thaùnh Thaàn" ñoù maø. Laøm nhö laø ñi giaày L.A. Gear thì baïn seõ ñaày nhieät löïc, seõ ñaày ôn Thaùnh Thaàn roài coøn gì! Daïi gì maø khoâng mua, chæ coù $49.95 thoâi, coù caàn gì phaœi hoïc giaùo lí hay ñi nhaø thôø! Uoáng moät chai Pepsi laø thaáy ñôøi mình töôi treœ deœo dai nhö anh chaøng Michael Jackson. Coù ngôø ñaâu ngöôøi ta ñaõ traœ 15 trieäu ñeå traœ cho anh chaøng naøy caàm chai Pepsi nhaœy muùa ñieäu giaät giaät thaät haáp daãn vaø khích ñoäng tuoåi treœ. Kó thuaät ñaùnh löøa laø ñaây: caùi ñieäu muùa nhaœy aên khaùch cuœa Michael Jackson chaúng aên nhaäp gì vôùi nöôùc ngoït Pepsi, nhöng taâm lí con ngöôøi luoân lieân keát hai hình aœnh laïi vôùi nhau.
Caùch thöùc ñaéc nhaân taâm naøy ngaøy xöa Dale Carnegie ñaõ vieát thaønh saùch haún hoøi, nhöng vaãn coøn chæ laø lí thuyeát suoâng. Coøn baây giôø Anthony Robbins ñöa vaøo kó thuaät khoa hoïc ñaøng hoaøng, vaø baét thöïc haønh taïi choã. Thaåy haøng ra laø ñaét nhö toâm töôi, choâm tieàn aøo aøo. Chaúng laï gì treœ con beân Mó vaøo tieäm Toys R Us laø ñoøi mua ngay nhöõng gì chuùng ñaõ ñöôïc hay bò aùm aœnh haèng ngaøy treân TiVi trong nhöõng chöông trình hoaït hoïa raát thích thuù. Ñaøng sau maøn aœnh hoaït hoïa TiVi laø nhöõng laùi buoân ñaõ nghieân cöùu taâm lí treœ raát kó löôõng, neân ñöùa treœ haàu nhö khoâng theå cöôõng laïi ñöôïc maø khoâng ñoøi cha meï phaœi mua cho baèng ñöôïc nhöõng thöù laøm vui thoœa kia. Thaäm chí haõng röôïu JBL coøn daùm ñöa ra moät quaœng caùo quaùi ñaœn hôn nöõa. Hình chai röôïu ñöôïc chuïp vôùi veœ chieàu saâu huyeàn nhieäm nhö coù söùc chöõa moïi thöông ñau con ngöôøi, vaø beân caïnh laø moät haøng chöõ thoâi mieân: "hoâm nay, ít ra coøn moät ñieàu laøm baïn tìm laïi ñöôïc eâm thaém". Quaœng caùo coù yù noùi raèng baïn ñaõ quaù meät moœi caêng thaúng vì cuoäc soáng, chæ coù moät giaœi phaùp eâm ñeïp nhaát, ñoù laø mua moät chai röôïu maïnh veà nhaám nhaùp laø queân heát thöông ñau buoàn tuœi:
"Moät xò môœ mang trí hoùa, Hai xò giaœi phaù côn saàu"
Ñuùng laø thôøi ñieåm kó thuaät ñaùnh löøa leân tôùi cao ñoä. Caøng ñaùnh löøa gioœi caøng baùn haøng chaïy. Ngöôøi baùn haøng ñöôïc huaán luyeän ñeå luoân nôœ nuï cöôøi töôi treân moâi chaøo ñoùn khaùch haøng. Thì khaùch haøng cuõng ñaõ phaœi traœ giaù cho caœ nuï cöôøi ñoù roài. Khaùch haøng laø nhaát, coù baún gaét khoù tính thì vaãn ñöôïc laéng nghe vaø nieàm nôœ kieân nhaãn chôø ñaùp öùng nhöõng gì ñang caàn nhö ngöôøi meï hieàn kieân taâm saên soùc. Muïc ñích laø moi ñöôïc tieàn khaùc haøng, theá thoâi! Cöù theá, cöù theá. Caùc laùi buoân luoân saün loøng cung öùng nhöõng giaœi phaùp thaàn toác cho nhöõng noãi ñoùi khaùt cuœa con ngöôøi thôøi ñaïi. Vaø bieát bao ngöôøi ñaõ trôœ thaønh con thieâu thaân cho nhöõng nhu caàu döôøng nhö baát taän cuœa caùi xaõ hoäi tieâu thuï naøy. Rieát roài sinh caêng thaúng buoàn noân... Nhöõng quaœng caùo nôi nghæ heø thaät haáp daãn nhö ñi vaøo vöôøn ñòa ñaøng sung maõn. Vaäy maø nhieàu ngöôøi tröôùc khi ñi nghæ heø ñaõ phaœi nguœ ñeå laáy söùc, vaø sau khi veà laïi phaœi tìm giôø maø nguœ ñeå buø söùc laïi vì quaù meät moœi! Ñuùng laø nguœ ñeå laáy söùc nghæ!
TIN VUI TÌM CHOÃ NGHÆ HEØ (Chuùa Nhaät 16 B Thöôøng Nieân)
Cuõng chính vì nhìn roõ thöïc traïng cuœa daân chuùng ñang bò ñaùnh löøa bôœi nhieàu thöù kó thuaät duï doã laøm cho ñôøi soáng theâm meät moœi maø Chuùa Gieâsu ñaõ baœo caùc moân ñeä: "Caùc con haõy vaøo nôi thanh vaéng maø nghæ ngôi moät chuùt" (Mc 6:30). Vaø "Chuùa Gieâsu thaáy daân chuùng thaät ñoâng thì ñoäng loøng thöông, vì hoï nhö ñaøn chieân khoâng ngöôøi chaên daãn" (Mc 6:34). Ngaøi noùi roõ Ngaøi môùi laø Ñöôøng, laø Söï Thaät vaø laø Söùc Soáng". Nôi thanh vaéng ñeå nghæ heø ñuùng nghóa nhaát laø chính Chuùa. Ngaøi suoái nöôùc trong, laø ñoàng coœ xanh töôi. Moãi ngöôøi ñang thöïc söï caœm thaáy ñoùi khaùt moät caùi gì trong ñôøi soáng. Thaùnh Vònh 63 dieãn taœ taâm tö luùc naøy:
Laïy Chuùa, chính Chuùa laø Thieân Chuùa cuœa con Con ñang khaéc khoaœi tìm Chuùa. Hoàn con khaùt khao höôùng veà Chuùa. Xaùc con cuõng hao moøn, nhö ñaát haïn haùn, neœ khoâ khaùt nöôùc...
Mình coù theå laø "moät caây troàng beân doøng nöôùc sinh hoa traùi ñuùng muøa vaø caønh laù khoâng bao giôø taøn uùa" (Thaùnh Vònh 1), hay cuõng coù theå ñang laø moät caây khoâ caèn vì reã khoâng beùn saâu chaïm ñöôïc ñeán maïch nöôùc beân döôùi.
Khaùm phaù laïi ñôøi soáng caàu nguyeän laø moät vaán ñeà sinh töœ, vaán ñeà cuœa nhöõng ai ñang böôùc ñi trong sa maïc coá tìm nieàm vui trong moät theá giôùi chaùn chöôøng. Hoaøng Töœ Ti Hon cuœa Saint Exupeùry ñaõ baœo: Thôøi giôø ñaùng quí troïng nhaát laø thôøi giôø daønh ra ñeå thong thaœ böôùc tôùi doøng nöôùc maùt. Ñoù laø caùch nghæ ngôi ñuùng nhaát. Vaâng, con xaùc tín nhö theá cuøng vôùi Thaùnh AÂu-Tinh trong lôøi Töï Thuù:
"Taâm hoàn toâi khaéc khoaœi maõi cho ñeán khi gaëp ñöôïc Chuùa".
THÔØI ÑIEÅM THÍCH NOÅI
Khi nghieân cöùu veà vaên minh Vieät Nam, ngöôøi ta laáy laøm laï laø ngöôøi mình chaúng ñeå laïi ñieàu gì lôùn lao, chaúng coù maët naøo xem ra noåi caœ, töø trieát hoïc, ngheä thuaät, kieán truùc, vaên hoùa ñeán khoa hoïc, phaùt minh v.v. tröø taøi baét chöôùc gioœi hay nhöõng thaùo vaùt thaät beùn nhaäy ñeå soáng coøn.
AÁy cuõng taïi ngöôøi ta cöù laáy caùi thöôùc phaùch loái chæ öa maët noåi ñeø ngöôøi cuœa Taây phöông maø ño caùi khoâng ño ñöôïc. Anh nhaø buoân Baéc Mó ñi nghæ heø mieàn nuùi gaëp moät nhaø tu haønh maø hoœi lôïi töùc haèng naêm bao nhieâu thì ai theøm traœ lôøi. Tay ñaùnh voõ khoœe nhö Tyson caén tai ñoái thuœ maø ñi hoœi nhaø baùc hoïc Einstein raèng oâng khoâng ñaùnh ñöôïc toâi laø oâng thieáu vaên minh, thì thaät loá bòch. Quaœ thöïc, caùi kieåu soáng thích noåi, phaœi tranh ñua ñeå vöôït leân hôn ngöôøi thì deã laøm tieán boä, nhöng cuõng laïi laø ñaàu moái cuœa caêng thaúng khieán cho cuoäc soáng trôœ thaønh moät ñaáu tröôøng hôn laø moät vöôøn eâm maùt maø höôœng sinh thuù.
Sôn Nam trong cuoán "Ngöôøi Vieät coù daân toäc tính khoâng?" ñaõ dí doœm noùi leân caùi thaùi ñoä töï ñaéc cuœa ngöôøi AÂu Mó:
"Nhieàu nhaø khaœo coå Taây Phöông nghieân cöùu kó löôõng ñeå xem ngöôøi Vieät coù gì ñaëc saéc so vôùi ngöôøi Ai Caäp, ngöôøi Taøu, ngöôøi AÁn Ñoä, caên cöù vaøo di tích, vaøo nhöõng gì maø ngaøy nay coøn chuïp aœnh ñöôïc, ñaøo xôùi ñöôïc, ñoïc ñöôïc... Döôùi maét ngöôøi Taây Phöông, roõ raøng ngöôøi Vieät Nam chaúng coù gì ñaùng keå, veà hình thöùc. Ngöôøi Nhöït, ngöôøi Taøu, ngöôøi AÁn Ñoä, ngöôøi thieåu soá cao nguyeân, boä laïc aên loâng ôœ loã ngoaøi haœi ñaœo Thaùi Bình Döông ñaùng chuù yù hôn. ÔŒ giaœi ñaát Ñoâng Döông thì quyeàn öu tieân daønh cho Ñeá Thieân Ñeá Thích, ngheä thuaät Chieâm Thaønh, hoaëc caùnh ñoàng raœi raùc nhöõng caùi chum baèng ñaù ôœ Laøo. Vieät Nam thuoäc vaøo haøng thöù yeáu..."
"Trong vieäc söu taàm vaên hoùa, ngöôøi Phaùp ñaõ taëng cho ngöôøi Vieät vaøi lôøi khen an uœi: soï ngöôøi ôœ Hoøa Bình, troáng ñoàng Thanh Hoùa, laêng taåm Hueá, töôïng nhaø sö Minh Haïnh. Tröôùc khi ruùt lui, ngöôøi Phaùp phaùt giaùc theâm nhöõng di tích ôœ ñoàng baèng Haäu Giang veà nöôùc Phuø Nam, taïi thöông caœng OÙc Eo (nuùi Ba Theâ An Giang)"
MOÄT NEÀN VAÊN MINH KHOÂNG MAËT
Moãi daân toäc ñeàu coù caùi "maùu" ñaëc saéc khaùc nhau. Ngöôøi YÙ coù maùu ngheä só, saœn xuaát bieát bao nhaân taøi veà hoäi hoïa, ñieâu khaéc, nhaïc... Ngöôøi Ñöùc, ngöôøi Nhaät coù maùu ta ñaây, neân thích ñeø beïp laân bang ñeå toœ ra chuœng toäc mình troåi vöôït, neân hoï nghieän laøm queân aên queân nguœ, mieãn laø daân mình phaœi hôn thieân haï, ñeø beïp nhieàu ngöôøi. Maëc duø caùi maùu ñoù giuùp cho hai daân naøy tieán boä veà khoa hoïc thöïc, nhöng tieán boä nhö vaäy ñeå laøm gì? Taàn Thuœy Hoaøng ñeå laïi Vaïn Lí Tröôøng Thaønh do bieát bao nhaân maïng ñeå xaây caát. Bao ñeàn ñaøi laêng taåm ñaõ laø keát quaœ cuœa bieát bao xöông maùu.
Moãi neàn vaên hoùa coù nhöõng quan nieäm vaø tieâu chuaån ñeå ño giaù trò khaùc nhau. Vaên minh Hi Laïp thích ño baèng ñaàu oùc trieát lí. Vaên minh Ai Caäp chuoäng söùc maïnh taâm linh. Vaên minh AÂu Mó thích tìm toøi söï laï, thích ñeà cao hieäu naêng saœn xuaát, toân thôø vaät chaát. Heát ñònh nghóa ngöôøi laø con vaät bieát suy tö ñeán ngöôøi laø con vaät kinh teá. Chaúng bieát ñaâu laø vaên minh, ñaâu laø man rôï. Cöù thaáy caùi caœnh ngöôøi AÂu Mó gieát baøo thai ñaõ coù tay chaân pheøo phoåi moät caùch ngon laønh maø laïi do luaät phaùp baœo veä, ñang khi ai troùt daïi ñoäng tôùi maáy con choù laø bò hoäi baœo veä suùc vaät loâi ra toøa lieàn. Ngöôøi ta töï hoœi neàn vaên minh ñang ñöa con ngöôøi tôùi ñaâu? Chæ bieát xaõ hoäi AÂu Mó ñang traœ giaù cho vaên minh naøy: baùc só thaàn kinh khoâng bao giôø thaát nghieäp, thuoác nhöùc ñaàu baùn chaïy hôn toâm töôi. Con ngöôøi meät moœi, raõ rôøi, khaéc khoaœi...
Suy nghieäm veà thaân phaän Vieät Nam, chuùng ta vaãn thöôøng töï hoœi neáu ngöôøi mình coù caùi gì goïi laø ñaëc saéc, thì caùi ñaëc saéc ñoù chính laïi caùi khoâng maët, khoâng coù gì noåi, chaúng ñeå laïi gì ñoà soä nguy nga, maø chæ nhaèm tìm ra caùi laï thöôøng trong cuoäc soáng xem ra taàm thöôøng.
Caùi ñaëc saéc chính laø ñieàu bieát soáng caùi bình thöôøng, chính laø caùi bieát tìm an nhieân töï taïi trong baát cöù hoaøn caœnh naøo. Ngöôøi Vieät voán khoâng tin vaøo nhöõng chuœ tröông laán löôùt naøy hay lí thuyeát quaù khích noï, nhöng tin vaøo söï sung tuùc cuœa cuoäc ñôøi, vaø dai daúng baùm vaøo söùc soáng ñoù, qua nhöõng bình laëng haèng ngaøy, qua nhöõng traàm boång ñaéng cay ngoït buøi, maø khaùm phaù ra caùi laï thöôøng trong nhöõng taàm thöôøng. Ngöôøi Vieät luoân bieát dung hoøa vaø hoùa giaœi moïi ñoái nghòch ñeå tìm ra neùt haøi hoøa vaø thaêng baèng ñeå laøm neân ñaïo soáng an nhieân töï taïi. Soáng nhö vaäy goïi laø phong löu: hoøa ñöôïc vaøo doøng sinh khí vaãn ñang thoåi hôi söùc soáng vaø doøng nöôùc suoái nguoàn cuoäc ñôøi vaãn ñang luaân löu chaœy. Ñôøi soáng khoâng phaœi laø nhöõng pheùp laï laø gì?
TIN VUI VEÀ CAÙI LAÏ TRONG CAÙI THÖÔØNG
Chuùa Gieâsu trong luùc giaœng ñaïo thöôøng ñöa ra nhöõng "coâng aùn" xem ra raát ngöôïc ñôøi, coù yù ñaùnh thöùc ngöôøi nghe ñeå môœ maét nhìn ra nhöõng laï luøng ñang hieån hieän chöù khoâng phaœi nhöõng ñua tranh kieám tìm moät caùch khoå sôœ meät nhoïc nhö nhieàu ngöôøi ñang bò quaêng vaøo voøng xích quay. Ai cuõng nghó phaœi gia taêng lôïi töùc thì môùi haïnh phuùc, phaœi aên maëc theo tieâu chuaån thì môùi saùng giaù, phaœi coù nhaø lôùn thì môùi ñaùng keå, phaœi coù taøi naêng xuaát chuùng thì môùi thaønh coâng v.v. Nghóa laø hôn bao giôø heát ôœ cuoái theá kæ naøy, ngöôøi ta ñeà cao söùc maïnh cuœa vaät chaát hôn laø laø söùc maïnh cuœa tinh thaàn. Khi ñaët chaân leân maët traêng hay hoœa tinh nhìn laïi traùi ñaát hay nhìn ra vuõ truï bao la, con ngöôøi môùi thöïc söï caœm thaáy mình nhoœ beù to vo trong caùi bao la voâ taän cuœa ñaát trôøi, ñuùng nhö nhaän xeùt cuœa toång thoáng Tieäp Khaéc laø oâng Vavlav Havel veà neàn vaên minh "thôøi ñaïi môùi" khi nhaän giaœi thöôœng Töï Do, raèng caùi goïi laø "thôøi ñaïi môùi" cuœa vaên minh vaät chaát ñaõ chaám döùt luùc nhaân loaïi cöïa mình böôùc sang nghìn naêm thöù ba. Con ngöôøi chæ thaät söï tieán boä vaên minh khi ñaùnh beå ñöôïc caùi hoäp vuoâng vaät chaát tuø tuùng ñeå môœ tôùi ñöôïc chieàu kích tinh thaàn laø voøng troøn vieân maõn. Maø söùc maïnh naøy naèm ngay trong nhöõng gì xem ra taàm thöôøng haèng ngaøy.
Söùc maïnh tinh thaàn chính laø hoøa nhaäp vaøo söùc thieâng vöôït treân mình, caäy döïa vaøo quyeàn naêng cuœa Ñaáng Toái Cao. Noùi khaùc hôn laø bieát ñeå cho Chuùa laøm vieäc. Tin Vui tuaàn naøy cho thaáy moät ñaùm ñoâng daân chuùng ñi theo nghe Chuùa Gieâsu giaœng ñaïo moät caùch say meâ. Linh Muïc Traàn Vaên Kieäm trong phaàn dieãn giaœi Tin Möøng theo Thaùnh Gioan ñaõ cho bieát taïi sao laïi coù ñaùm ñoâng daân chuùng nhö theá qui tuï nghe Chuùa Gieâsu giaœng taïi vuøng Bieån Hoà, vì ñaây laø dòp Hoäi Vöôït Qua khoaœng giöõa thaùng tö ñaàu xuaân caây coœ xanh töôi, ngöôøi Do Thaùi töø Galileâ haønh höông xuoáng Gieârusalem thöôøng men heo Bieån Hoà vaø taœ ngaïn soâng Gio-Ñan ñeå traùnh ñi qua mieàn ñaát Samaria. Ñaùm ñoâng ñaõ theo Chuùa Gieâsu caœ maáy ngaøy roài, nay ñaõ heát ñoà aên maø khoâng bieát tìm caùch naøo vì ñaây laø vuøng ñoàng queâ.
Ñang khi nhieàu ngöôøi tìm nhöõng giaœi phaùp khaùc nhau nhö moân ñeä Philip, nghóa laø vaãn coøn döïa vaøo söùc maïnh vaät chaát hay tìm maët noåi, thì moät mình An-Reâ ñaõ nhaän ra giaœi phaùp baèng söùc maïnh tinh thaàn nôi Chuùa Gieâsu. Neân khi ñöôïc khoœi phaœi giaœi quyeát theá naøo thì An-Reâ ñaõ noùi moät xaùch xem ra raát ngôù ngaån nhöng laïi laø moät giaœi phaùp ñuùng nhaát.
"Coù ñöùa beù mang theo hai ñoàng baùnh luùa maïch vaø hai con caù nhöng ngöôøi ñoâng, ngaàn aáy thaám thía gì?" (Gioan 6:9).
Khi ñi haønh höông, ngöôøi Do Thaùi thöôøng ñeo treân löng moät caùi soït ñöïng ñoà aên, nhöng nay sau nhieàu ngaøy thì Chuùa Gieâsu bieát roõ löông thöïc ñaõ caïn. Theo moân ñoà Philip chieát tính thì cuõng phaœi saùu thaùng löông môùi cho moãi ngöôøi ñöôïc moät maåu baùnh mì laøm sao ñuœ cheùp mieäng! Vaäy maø An-Reâ laïi tìm giaœi phaùp nôi moät ñöùa beù chöù khoâng phaœi moät oâng böï giaàu coù, vaø chæ baèng naêm ñoàng baùnh luùa maïch laø loaïi baùnh raát thöôøng, daønh cho ngöôøi ngheøo vaø gia suùc. Ñaây laø luùc quyeàn naêng Chuùa hoaït ñoäng. Chuùa Gieâsu ñaõ ñoïc kinh caàu phuùc bieán thaønh pheùp laï cho naêm ngaøn ngöôøi aên no neâ maø dö tôùi möôøi hai soït maåu baùnh. Lôøi thaùnh vònh 24 ñöôïc theå hieän qua moãi thaùnh leã:
Coù Chuùa chaên nuoâi toâi, toâi chaúng thieáu thoán chi,Treân ñoàng coœ xanh rì Ngöôøi thaœ toâi naèm nghæ.Tôùi nguoàn nöôùc, choã nghæ ngôi, Ngöôøi höôùng daãn toâi.Taâm hoàn toâi Ngöôøi lo boài döôõng.
THÔØI ÑIEÅM BÒ THOÂI THUÙC LEÂN CÔN
Ñang giöõa muøa heø maø Gianfianco cuœa haõng caø-vaït Wemco ôœ New Orleans ñaõ veõ kieåu cho moát muøa thu roài. Vaø haõng baét ñaàu tung ra nhöõng baøi vieát vaø quaœng caùo thoâi thuùc ngöôøi ta phaœi chuaån bò cho muøa thu sao cho haáp daãn hôïp thôøi, khoâng thì thaønh giaø coãi vaát ñi ngay. Ngöôøi veõ kieåu daùm noùi thaúng theá naøy: "Toâi muoán taïo kieåu caø-vaït thaät gôïi caœm vaø gôïi tình", kieåu caø-vaït maø ai thaáy cuõng muoán nhaøo tôùi. Ñuùng vaäy, loaïi caø-vaït naøy thaät khieâu khích". Haõng cho bieát moät nghieân cöùu khaù lí thuù laø 64% ngöôøi mua caø-vaït laø caùc baø caùc coâ mua ñeå taëng cho caùc oâng caùc anh. Hoï bieát roõ sôœ thích ngöôøi mình thöông: maøu saéc noùi leân tính tình ngöôøi mang; ngöôøi thaét nuùt lôùn thì tính baïo vaø lieàu; ngöôøi mang ñoà boä maøu thaãm maø thaét caø-vaït maøu ñoœ laø ngöôøi traàm tính nhöng laïi cöông quyeát daùm ñi tôùi... Nghóa laø ngaàm beân trong quaœng caùo vaãn laø ñeå loâi cuoán thò hieáu ngöôøi ñaøn baø.
Nhö vaäy muøa thu khoâng coøn phaœi laø muøa laù vaøng rôi xaøo xaïc con nai vaøng ngô ngaùc thô moäng nöõa, maø laø muøa nhaém tôùi thôøi ñieåm baùn haøng dòp leã Lao Ñoäng ñaàu thaùng chín. Laï laém, ôœ AÂu Mó moãi thaùng ñeàu coù moät cô hoäi "toát" ñeå baùn haøng "on sale". Khi thì ngaøy ñaàu naêm, ngaøy Valentine, ngaøy hieàn maãu, ngaøy cuœa boá, ngaøy lao ñoäng, ngaøy taï ôn, ngaøy leã lao ñoäng, thaäm chí caœ ngaøy chôi ma ñaàu thaùng 11, vaø khoœi phaœi noùi tôùi cao ñieåm laø ngaøy leã giaùng sinh. Thaáy Chuùa giaùng sinh thì ít maù thaáy tieàn vaêng ra thì nhieàu. Caùc laùi buoân kheùo "thu xeáp" raœi ñeàu ra vaäy ñeå thoâi thuùc ngöôøi ta luoân coù dòp phaœi ra chôï, ñoåi moát môùi, haøng môùi, cho ñôøi töôi treœ, cho haïnh phuùc traøn treà hôn. Haõng hoät xoaøn dieãn taœ haïnh phuùc cuœa moät caëp uyeân öông ai troâng thaáy cuõng theøm ñöôïc nhö vaäy, roài ngay sau ñoù thì coâ con gaùi giô baøn tay buùp maêng ra vôùi caùi nhaãn kim cöông loùng laùnh tình yeâu vaø nuï cöôøi raïng rôõ keøm theo lôøi töï kæ aùm thò nhö ñeå nhaäp taâm roùt vaøo maùu: nhaãn kim cöông giöõ cho tình yeâu beàn chaët vaø nuï cöôøi töôi nôœ. Cöù theá maø nhieàu baø nhieàu coâ laïi ñi tin caùi thöù tình yeâu haïnh phuùc kieåu vaäy môùi phieàn.
Moát môùi phaùt khôœi moät phaàn do thò hieáu, nhöng thöïc ra laø do haõng thueâ ngöôøi luoân veõ kieåu môùi, roài thueâ ngöôøi maãu aên khaùch maëc vaøo laø moïi ngöôøi phaœi thaáy heát saåy, thu huùt quaù chöøng... Vaäy laø ai naáy cöù raêm raép tuaân theo ñeå ñöôïc coi laø hôïp thôøi. Ai khoâng theo kòp laø bò loaïi. Roõ khoå! Thì ra caùc laùi buoân ñaøo taïo dö luaän, khieâu khích thò hieáu, khieán cho khaùch haøng luoân khao khaùt khoâng cuøng... ñeå maø theo kòp ñaø tieán. Theá laø nhö bò thoâi thuùc leân côn theøm khaùt döôøng nhö khoâng cöôõng laïi ñöôïc. Con ngöôøi trong xaõ hoäi tieâu thuï naøy luoân ñöôïc hay bò chæ cho thaáy nhöõng nhu caàu môùi, vaø deã trôœ thaønh con moài ngon cho caùc tay buoân.
Caùc khu vöïc thöông xaù ñöôïc xaây döïng thaät haáp daãn, ñeïp ñeõ vaø maùt meœ, taäp trung haàu heát nhöõng tieäm lôùn nhoœ. Vì theá maø moät trong nhöõng sinh hoaït cuoái tuaàn laø ñi daïo ôœ thöông xaù, tröôùc heát laø ñeå tieâu môõ, cho ñôõ cuoàng chaân... Nhöng roài nhöõng maët haøng baày bieän thu huùt khieâu khích vaø thoâi thuùc nhö theá kia, laøm sao cöôõng laïi ñöôïc?! Maø ñaõ bò leân côn thì phaœi mua, nhöng mua veà thì chöa chaéc ñaõ haøi loøng... Caùi maøu ôœ tieäm ñeïp vaäy maø ñöa veà nhaø laïi nhaït nheõo laøm sao aáy. Caùi kieåu aùo coâ ngöôøi maãu maëc haáp daãn theá kia maø mình mua veà maëc thaáy chaúng gioáng ai! Chaœ leõ ñem traœ laïi?! Theá laø thay vì vui hôn, laïi thaáy mình baát maõn theâm ra, vaø loøng töï tin tuoät duø xuoáng taän ñaùy!
NOÃI ÑOÙI KHAÙT KHOÂNG TEÂN
Nhieàu ngöôøi coù caùi kinh nghieäm laø trong luùc ñang ngoài ôœ phoøng khaùch thì töï nhieân thaáy mình muoán aên hay uoáng moät caùi gì. Ñöùng daäy tôùi môœ tuœ laïnh nhaác moùn naøy leân boœ moùn kia xuoáng moät hoài roài laïi trôœ veà choã ngoài maø vaãn caœm thaáy mình cöù theøm moät caùi gì maø khoâng coù trong tuœ laïnh. Caùi caœm giaùc naøy ñöôïc caùc nhaø taâm lí goïi laø "côn ñoùi khaùt khoâng teân". Noù phaùt khôœi töø beân trong thaúm saâu chöù khoâng phaœi laø ñoùi hay khaùt bình thöôøng. Nhöõng laùi buoân ñaõ kheùo bieát ñöôïc "côn ñoùi khaùt khoâng teân" cuœa thôøi ñaïi maø kheùo ñaùnh löøa baèng nhöõng giaœi phaùp do hoï ñöa ra laø haõy nhôù mua moùn haøng cuœa hoï thì seõ toaïi nguyeän. Maø phaœi "nhôù leï leân, chæ baùn sale maáy ngaøy thoâi, ñeán treã khoâng baœo ñaœm coøn ñoà, vaø dó nhieân laø seõ hoái haän!"
Caùc laùi buoân ñaõ thoâi thuùc ñuùng "nhu caàu" baœn naêng con ngöôøi. Maø ba nhu caàu haï ñaúng thì chung vôùi loaøi vaät. Ñoù laø nhu caàu aên uoáng ñeå soáng, roài ñeán nhu caàu coù tieáng taêm noåi nang le loùi do phaœi maëc ñeïp aên ngon cho töôi maùt thu huùt hôn, vaø nhu caàu truyeàn sinh gôïi tình. Ba nhu caàu naøy nôi moät con gaø cuõng theá: ñôøi noù sinh ra laø bieát bôùi ñoáng raùc tìm moài con saâu con boï, roài lôùn leân chuùt nöõa laø bieát tranh ñua tieáng gaùy ta ñaây, roài cuõng ñeå thu huùt "baïn" ñôøi nöõa.
Rieâng con ngöôøi neáu chæ tìm ba thöù nhu caàu ñoù do nhöõng thoâi thuùc con buoân cuœa neàn vaên minh vaät chaát naøy thì quaœ laø ñeán moät luùc thaáy cuoäc soáng thaät nhaày nhuïa, vì mình ñöôïc thoâi thuùc ñeå trôœ neân gioáng suùc vaät hôn laø thaønh ngöôøi. Chaœ leõ mình sinh ra treân ñôøi chæ coù theá! Sinh ra ñoù, lôùn leân ñoù, ñua tranh tieáng gaùy hôn thieät, theøm khaùt nhöõng ñieàu chaúng bao giôø thoœa. Vaø ñaây cuõng laø côn giaãy giuïa cuœa con ngöôøi cuoái theá kæ 20 cöïa mình böôùc sang ngaøn naêm môùi. Maáy cuoäc ñaùnh nhau lôùn nhoœ treân theá giôùi hay ngay caœ ôœ Vieät Nam cuõng chæ vì nöôùc naøy muoán gaùy to hôn nöôùc kia, nhoùm naøy toœ ra ngaàu hôn phe noï, giaønh nhau mieáng aên to hôn vaø ngon hôn, chaúng khaùc gì maáy con gaø tranh nhau trong ñoáng raùc ôœ vöôøn sau nhaø.
TIN VUI HÔN BAÅY HUYEÄT ÑAÏO (Chuùa Nhaät 18 B)
Moät soá toân giaùo ñaõ heù môœ ñöôïc caùnh cöœa tôùi chieàu kích cao hôn cuœa con ngöôøi. Ngöôøi AÁn Ñoä ñaõ dieãn taœ baœy nhu caàu caên baœn cuœa con ngöôøi baèng caùch veõ leân 7 huyeät ñaïo. Ba nhu caàu haï ñaúng chung vôùi suùc vaät laø mieáng aên, uy quyeàn vaø tính duïc ñöôïc xeáp thaønh naác thang töø döôùi leân treân. Con ngöôøi phaœi vöôn leân nhöõng naác thang cao hôn ñeå coù theå ñaït thaønh con ngöôøi thöïc söï, thì môùi thoœa maõn troøn ñaày, neáu khoâng thì luøi laïi thaønh con vöôïn con khæ. Chæ khaùc laø con-khæ-ngöôøi ñaõ troùt mang coõi taâm voâ bieân, nghóa laø phaœi vöôït tôùi troïn baœy nhu caàu. Vaäy maø chæ tìm ba nhu caàu haï ñaúng khoâng thì côn ñoùi khaùt cuõng seõ voâ taän luoân.
Chính vì theá maø Tin Vui tuaàn naøy ñöôïc Chuùa Gieâsu loan baùo laø moät Tin Vui ñaùp öùng thôøi ñieåm, luùc maø con ngöôøi nhaày nhuïa vôùi nhöõng nhu caàu haï ñaúng maø chaúng bao giôø thoœa, vaø ñoùi khaùt moät noãi khoâng teân. Luyeän cho naác thang huyeät ñaïo leân ñeán huyeät thöù 7 chæ laø töôïng tröng töông ñoái trong taàm söùc loaøi ngöôøi luyeän coâng. Chuùa Gieâsu ñaõ chæ cho con ngöôøi ôœ thôøi ñieåm naøy moät cao ñieåm vöôït leân taát caœ, vaø chæ khi ñoù con ngöôøi môùi ñöôïc thoœa maõn nhöõng nhu caàu thöïc söï. Bôœi vì chæ coù Ngaøi môùi laø baùnh ban söï soáng vaø laø nguoàn nöôùc laøm thoœa moïi côn khaùt. Vì Ngaøi laø Ñöôøng, laø söï Thaät vaø laø Söï Soáng.
"Anh em haõy ra coâng laøm vieäc khoâng phaœi vì cuœa aên hay hö naùt, nhöng laø vì cuœa aên toàn taïi cho ñeán cuoäc soáng muoân ñôøi". "Thaät Ta baœo thaät anh em, khoâng phaœi Moâ-Seâ ñaõ ban cho anh em baùnh bôœi trôøi, maø laø chính Cha Ta môùi ban cho anh em baùnh bôœi trôøi ñích thaät... Hoï lieàn thöa: "Xin cho chuùng toâi baùnh ñoù luoân maõi". Chuùa Gieâsu noùi: "Chính Ta laø baùnh ban söï soáng. Ai ñeán vôùi Ta seõ khoâng heà ñoùi, ai tin vaøo Ta seõ khoâng heà khaùt bao giôø".
Laïy Chuùa, con nhö con nai saép cheát khaùt ngöôùc nhìn leân Chuùa trong taâm tình thaùnh vònh 62:
Chuùa laø Thieân Chuùa cuœa conCon mong tìm Chuùa.Hoàn con ñang khaùt chính Chuùa.
THÔØI ÑIEÅM VUA BAŒO ÑAÏI TÖØ TRAÀN
Baœo Ñaïi, vò vua cuoái cuøng cuœa Vieät Nam ñaõ töø traàn hoài 5 giôø saùng ngaøy 1 thaùng 8 naêm 1997 taïi beänh vieän Val de Grace ôœ Paris, höôœng thoï 83 tuoåi. Ñaõ coù cuoán phim noåi tieáng veà "Vò Vua cuoái cuøng cuœa Trung Hoa" (The last Emperor of China) thì chaéc cuõng phaœi coù moät cuoán phim veà vò vua trong thôøi Vieät Nam roái loaïn vaø ñen toái nhaát naøy.
Trong baøi pheâ bình treân maïng löôùi toaøn caàu "Coâng Giaùo Vieät Nam", sau nhieàu phaân tích veà nhöõng laàm lôõ vaø khuùc maéc cuœa nhaø Nguyeãn qua caùc trieàu vua, nhaát laø trong nhöõng naêm cuoái cuøng cuœa vua Baœo Ñaïi, Löõ Giang cuõng ñaõ coâng minh nhaän xeùt: "Qua cuoán hoài kí Le Dragon d' Annam, chuùng ta thaáy Baœo Ñaïi laø moät ngöôøi ngay thaúng, coâng bình, khoan hoøa vaø coù loøng yeâu nöôùc. Maëc daàu ñaõ phaœi traœi qua nhieàu thaêng traàm treân chính tröôøng, oâng vaãn giöõ ñöôïc moät thaùi ñoä ung dung cuœa ngöôøi quaân töœ, khoâng giaän keœ choáng mình, khoâng cheâ traùch nhöõng ngöôøi phoø taù laøm hoœng vieäc vaø cuõng khoâng leân aùn ñoái phöông. OÂng töôøng thuaät nhöõng chuyeän ñaõ xaåy ra moät caùch voâ tö vaø thoaœi maùi, khoâng heà coá yù ñaùnh boùng caù nhaân mình. Vì theá, oâng ñaõ cung caáp cho söœ gia moät taøi lieäu coù giaù trò, goùp phaàn vaøo vieäc ñaùnh tan caùc "phòa söœ". Naêm 1982, khi Baœo Ñaïi töø Phaùp ñeán thaêm California, cuï Cao Xuaân Vó coù hoœi Baœo Ñaïi nghó theá naøo veà vieäc bò oâng Dieäm truaát pheá naêm 1955, Baœo Ñaïi traœ lôøi raát töï nhieân: "Vieäc theá thì phaœi theá thoâi!".
Trong khi moät soá ngöôøi muoán duøng oâng nhö moät laù baøi ñeå trôœ laïi naém chính quyeàn ôœ Vieät Nam ít naêm tröôùc ñaây, Baœo Ñaïi khoâng nghó raèng oâng coù theå coøn ñoùng moät vai troø naøo ñoù trong neàn chính trò Vieät Nam nöõa. OÂng baét ñaàu lo ñeán ñôøi soáng tinh thaàn cuœa mình. Ngaøy 17.4.1988 oâng ñaõ xin chòu pheùp röœa toäi gia nhaäp ñaïo Coâng Giaùo. Trong thö ñeà ngaøy 31.3.1995 gôœi xin yeát kieán Ñöùc Giaùo Hoaøng Gioan Phaoloâ II, Baœo Ñaïi ñaõ vieát: "Ñaây seõ laø dòp haïnh phuùc cho chuùng toâi ñöôïc quì beân caïnh Ñaáng keá vò Thaùnh Pheâroâ ñeå caàu nguyeän cho Vieät Nam vaø Giaùo Hoäi ñang chòu ñau khoå ôœ ñoù, vaø qua söï kieän chuùng toâi ñaõ chòu pheùp Thaùnh Taåy (Röœa toäi) ñem laïi cho ñoàng baøo chuùng toâi nieàm xaùc tín vaøo tình thöông voâ bieân cuœa Thieân Chuùa qua Chuùa Gieâsu Kitoâ, Ñaáng an uœi nhöõng ngöôøi ñau khoå". (baùo Daân Chuùa AÂu Chaâu soá 155 thaùng 9-1995). Ngaøy 24.6.1995 oâng vaø phu nhaân ñaõ ñöôïc Ñöùc Giaùo Hoaøng Gioan Phaoloâ II tieáp kieán rieâng taïi phoøng khaùch ñieän Vatican.
Ñieàu ñaëc bieät laø chính nhöõng vò vua ñaàu tieân cuœa nhaø Nguyeãn, nhaát laø Minh Maïng vaø Töï Ñöùc, ñaõ caám ñoaùn ñaïo Chuùa, saùt haïi bieát bao ngöôøi coâng Giaùo, thì nay moät ngöôøi con chaùu, vò vua cuoái cuøng cuœa nhaø Nguyeãn vaø cuõng laø vò vua cuoái cuøng cuœa Vieät Nam ñaõ tìm ra chaân lí vaø nguoàn soáng thaät laø ñaïo Chuùa. Lòch söœ thaät laét leùo nhöng cuõng ñaày huyeàn nhieäm, maø Thieân Chuùa laø vò daãn ñaàu lòch söœ ñoù.
SÖÙC BÖØNG MÔŒ
Ñöùc Toång Giaùm Muïc Nguyeãn Vaên Thuaän coù keå truyeän trong cuoán "Nhöõng Ngöôøi Löõ Haønh Treân Ñöôøng Hi Voïng" veà moät söùc böøng môœ thaät hi höõu trong traïi hoïc taäp nhö sau:
Moät phoùng vieân baùo chí ngöôøi Anh bò caàm tuø trong nhöõng thaùng naêm caùch maïng vaên hoùa cuœa Mao Traïch Ñoâng, luùc ñöôïc thaõ töï do, coù vieát moät baøi baùo nhan ñeà: "Thaùnh Leã Giaùng Sinh cuœa Linh Muïc Shah". Trong ñoù oâng thuaät laïi moät caâu truyeän voâ cuøng caœm ñoäng:
"Toâi bò giam trong moät traïi ôœ mieàn Nam Trung Quoác. Trong traïi coù moät ngöôøi ñaøn oâng traïc 40 tuoåi teân laø Shah. Ngöôøi ta bieát oâng laø moät linh muïc doøng Xi-toâ, ngöôøi Trung Quoác, trong traïi aên uoáng raát kham khoå, kæ luaät thì khaét khe, coâng taùc lao ñoäng laïi naëng neà. Chuùng toâi phaœi ñaøo ñaát vaø gaùnh nhöõng gaùnh thaät naëng leân ñoå treân moät ngoïn ñoài cao. Laïi coøn phaœi khaån tröông khoâng thì roi ñoøn voït tôùi taáp, bò kæ luaät laøm kieåm ñieåm. Linh muïc Shah laø moät ngöôøi raát coù loøng baùc aùi. OÂng khoâng khoœe, nhöng ai meät lieàn ñöôïc oâng gaùnh giuùp. Ai gaùng naëng khoâng noåi thì oâng ñoåi cho gaùnh nheï cuœa mình. OÂng luoân luoân vui veœ, ñoäng vieân anh em. Trong traïi ai cuõng ñem loøng meán.
Toâi laø ngöôøi Coâng Giaùo, nhöng suoát bao thaùng naêm toâi chaúng soáng ñaïo tí naøo. Toâi khoâ khan laém. Khoâng hieåu sao oâng Shah bieát toâi laø ngöôøi coù ñaïo. Laï quaù! Moät hoâm, giöõa trôøi ñoâng giaù reùt, vaøo giôø giaœi lao, oâng Shah caàm tay keùo toâi ñi theo vaø noùi:
- Anh laø ngöôøi Coâng Giaùo phaœi khoâng?- Phaœi.- Hoâm nay laø leã gì, anh coù bieát khoâng?- Toâi khoâng bieát!- Leã Giaùng Sinh. Chaéc anh nhôù gia ñình, nhôù bao kæ nieäm. Thoâi, ñi theo toâi, ta cuøng xuoáng hoá ñaát ñaøng kia. Toâi seõ cuøng anh daâng Thaùnh Leã. Coù moät moät söùc gì nôi oâng thu huùt toâi khieán chaân toâi phaœi böôùc. Caœ hai chuùng toâi xuoáng moät hoá saâu. Chung quanh mieäng hoá, ñaát ñaøo leân ñöôïc ñaép cao thaønh hai moâ vöõng chaéc. Toâi chaúng hieåu laøm sao, oâng laïi coù moät tí röôïu nho trong caùi baùt nhoœ vaø moät maåu baùnh mì. OÂng ñeå caœ hai treân moâ ñaát, giöõa caœnh hoang taøn giaù reùt. Ñoâi tay oâng giang ra. OÂng caàu nguyeän roài ñöa Mình Thaùnh leân cao. Neùt maët oâng saùng ngöôøi. Toâi chaêm chuù nhìn, roài töï nhieân ñaàu goái toâi khuÿu xuoáng. Toâi quì. Toâi cuõng caàu nguyeän. Toâi aên naên saùm hoái. OÂng cho toâi röôùc leã. Maét toâi nhoøa leä. Loøng toâi cuõng nhö loøng oâng aám aùp haún leân. Vaø chuùng toâi voäi vaøng trôœ veà choã cuõ. Moät teân lính gaùc thaáy chuùng toâi tieán laïi lieàn chaïy ngay ñeán toùm coå linh muïc Shah vaø hoœi: "Maøy ñi ñaâu ñaøng kia?" OÂng thaúng thaén ñaùp lôøi: "Hoâm nay laø ngaøy leã Giaùng Sinh. Giôø giaœi lao toâi ñi caàu nguyeän". Teân lính lieàn vuït cho oâng moät traän ñoøn chí töœ. OÂng laøm thinh chòu ñöïng. Haén daãn oâng ñi. Vaø töø hoâm aáy, toâi khoâng coøn gaëp laïi oâng ta nöõa. Nhöng trong suoát cuoäc ñôøi toâi, toâi khoâng bao giôø queân ñöôïc caœnh töôïng chieàu hoâm aáy: moät daùng ngöôøi cao cao, hai tay giô leân, göông maët gaày goø, nhöng toaùt veœ thaùnh thieän, aùo quaàn raùch naùt tung bay theo chieàu gio, giöõa trôøi vaø ñaát, oâng Shah vôùi Chuùa! Chöa bao giôø vaø coù leõ seõ khoâng bao giôø trong ñôøi toâi coù moät thaùnh leã Giaùnh Sinh soát saéng nhö theá. Cuõng tö ngaøy aáy, Ñöùc Tin soáng laïi trong toâi.
TIN VUI GÖŒI NGÖÔØI MEÄT LAŒ (Chuùa Nhaät 19 B)
Söùc gì loâi keùo laøm thay chuyeån höôùng ñi caœ moät ñôøi ngöôøi vaäy? Ñoù laø söùc böøng môœ con maét nieàm tin thaáy ñöôïc chính Chuùa vaãn tieáp tuïc hieän dieän, daãn daét vaø döôõng nuoâi. Ngaøi môùi laø söùc soáng thöïc. Tieân tri EÂlia khi ñaõ quaù meät moœi khoâng coøn ñuœ söùc chaïy troán nhöõng keœ luøng baét nöõa thì chæ coøn nghó tôùi vieäc xin Chuùa caát veà ñôøi sau thoâi. Nhöng Chuùa ñaõ sai thaàn söù mang baùnh vaø nöôùc cho aên uoáng laïi söùc: "Haõy choãi daäy maø aên vì ñöôøng ngöôi phaœi ñi coøn xa".
Ñöùc Chuùa Trôøi luoân bieåu hieän laø nguoàn soáng thaät, nhö lôøi Chuùa Gieâsu ñaõ noùi: Thaày laø Ñöôøng, laø Söï Thaät vaø laø Söùc Soáng". Chính Ngaøi ñang daâng leã, ñang duøng quyeàn naêng bieán ñoåi moïi söï, taát caœ moïi bieán coá lòch söœ hay trong cuoäc ñôøi rieâng moãi ngöôøi, taát caœ nhöõng buoàn vui ñaéng ngoït, ñeàu laø hoa maàu ruoäng ñaát vaø lao coâng cuœa con ngöôøi, cuøng daâng treân baøn thôø cuoäc soáng ñeå trôœ neân cuœa aên vaø cuœa uoáng tröôøng sinh baát töœ, nhö lôøi Ngaøi ñaõ noùi roõ: "Ai tin vaøo Ta thì coù söï soáng ñôøi ñôøi. Ta laø baùnh ban söï soáng. Cha oâng caùc ngöôùi ñaõ aên manna trong sa maïc vaø ñaõ cheát. Ñaây laø baùnh bôœi Trôøi xuoáng, ñeå ai aên baùnh naøy thì khoœi cheát. Ta laø baùnh haèng soáng töø Trôøi xuoáng. Ai aên baùnh naøy seõ soáng ñôøi ñôøi".
Vua Baœo Ñaïi ñaõ tìm ra chaân lí sau nhöõng laàm laãn cuœa chính cha oâng mình, vaø ñaõ böôùc vaøo nguoàn söùc soáng cuœa Ñaïo Chuùa sau nhöõng meät moœi raõ rôøi cuœa lòch söœ vaø cuoäc ñôøi. Moät kí giaœ ngöôøi Anh ñaõ tìm laïi söùc böøng môœ cuœa nieàm tin khi chaïm ñeán ñöôïc chính Chuùa vaãn ñang hieän dieän vôùi ñaày quyeàn naêng qua moãi thaùnh leã: "Trong suoát cuoäc ñôøi toâi, toâi khoâng bao giôø queân ñöôïc caœnh töôïng chieàu hoâm aáy: moät daùng ngöôøi cao cao, hai tay giô leân, göông maët gaày goø, nhöng toaùt veœ thaùnh thieän, aùo quaàn raùch naùt tung bay theo chieàu gioù, giöõa trôøi vaø ñaát".
LM. DUÕNG LAÏC CAO TÖÔØNG