ĐỂ ĐỜI HOÀN HẢO HẠNH PHÚC HƠN

Tại sao chúng ta luôn thích cái mới? Nhà mới, đồ đạc mới, quần áo mới. Bởi vì cái mới thường “hơn” cái cũ. Phúc Âm Chúa Nhật này, Chúa Giêsu không tặng chúng ta món đồ mới, Ngài tặng một “lối sống mới” để nâng cấp cuộc đời chúng ta lên một tầm cao hoàn hảo và hạnh phúc hơn.

1. HƠN. Được hơn là khát vọng tự nhiên của con người. Ai cũng muốn giỏi hơn, giàu hơn, đẹp hơn... Nhờ khát vọng ấy, xã hội tiến lên, đời sống phát triển. Người ta vẫn nói: “Con hơn cha là nhà có phúc.” Nhưng hơn cái gì? Hơn tiền bạc, địa vị thì chưa đủ. Chúa Giêsu đòi một cái hơn tận căn: “Nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pharisêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.” Chúa muốn ta sống tử tế hơn, đạo đức hơn, tin yêu hơn.

2. HOÀN HẢO. Con người không thích cái lỗi, cái hỏng, mà thích cái hoàn hảo, ví dụ: thích mặt mịn màng, đừng có mụn, thích vòi nước phải kín, đừng có bị rò rỉ. Chúa Giêsu cũng vậy. Ngài kiện toàn Lề Luật để giúp con người nên hoàn hảo từ gốc rễ: đẹp cả bên ngoài lẫn bên trong, đẹp cả xác lẫn hồn, đẹp toàn diện.

3. HẠNH PHÚC. Nhiều người nghĩ luật lệ là gánh nặng ràng buộc. Nhưng Lời Chúa khẳng định ngược lại: “Hạnh phúc thay người noi theo luật pháp Chúa Trời.” Tại sao? Vì Luật Chúa không phải là luật trừng phạt, mà là luật tình yêu, giúp con người sống đúng với bản chất mình được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa.

Quả thật, Chúa không muốn con cái Ngài sống một cuộc đời tầm thường rồi tự nhủ: “thế là được rồi.” Chúa muốn con cái Ngài sống ngày càng tốt đẹp hơn, thánh thiện hơn. Và khi sống như thế, con người sẽ hạnh phúc hơn, nên giống Chúa hơn. Amen.

 

Ổ BÁNH KHÁC

“Họ không có gì ăn!”.

“Chúng ta đừng quên cầu nguyện cho những người gặp ác mộng ngay giữa ban ngày… hãy cho họ một ổ bánh, ổ bánh này và ổ bánh khác!” - Phanxicô.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay nhắc chúng ta, giữa ban ngày vẫn có những người sống trong ác mộng; và trước họ, Chúa Giêsu đòi chúng ta bẻ ra - bẻ thời gian, bẻ của cải, bẻ chính mình - để trao cho họ ổ bánh này và ‘ổ bánh khác!’.

“Họ không có gì ăn!” - đó không chỉ là một nhận định xã hội - hay những chiếc dạ dày rỗng - nhưng là tiếng kêu của những phẩm giá bị tổn thương. Và điều làm chúng ta giật mình là Chúa Giêsu không nói câu ấy với đám đông, nhưng với các môn đệ; nghĩa là với chúng ta. Ngài không bảo, “Giải tán họ đi!”; Ngài nói, “Chính anh em hãy cho họ ăn!”. Một mệnh lệnh ngắn, nhưng đủ đảo lộn mọi tính toán an toàn.

Chúng ta thường muốn phép lạ bắt đầu từ điều lớn lao: ngân quỹ, kế hoạch, nhân sự đầy đủ. Nhưng Chúa Giêsu chỉ hỏi, “Anh em có mấy chiếc bánh?”. Ngài không cần cái chúng ta không có; Ngài cần cái chúng ta đang giữ. Một lời cầu nguyện giữa bộn bề, đó là một ổ bánh; một giờ chầu âm thầm, đó là một ổ bánh; một quyết định tha thứ khi lòng còn đau, đó là một ổ bánh; một bữa ăn sẻ chia, một khoản tiền nhỏ nhưng thật lòng, một sự hiện diện không vội vã bên người khốn khó - tất cả đều có thể trở thành ‘ổ bánh khác’. “Bạn luôn có thể cho đi điều gì đó, ngay cả khi đó chỉ là lòng tốt!” - Anne Frank.

Vấn đề không phải là ít hay nhiều; vấn đề là có dám trao hay không. Khi viện cớ “không đủ”, chúng ta vô tình dựng lên một trật tự trong đó người nghèo phải chờ cho đến khi chúng ta dư dật. Tin Mừng đảo ngược trật tự ấy: chính trong thiếu thốn được trao đi, phép lạ bắt đầu. Bánh được bẻ ra thì được nhân lên; còn bánh bị giữ lại thì khô cứng. Cái đói không chỉ ở bao tử, nhưng còn là đói giáo dục, đói phẩm giá, đói được nhìn nhận. “Trẻ em không được đi học là một thứ ‘diệt chủng văn hoá!’” - Phanxicô. Trước những cơn đói ấy, Hội Thánh không thể chỉ nói bằng nghị quyết; nhưng bằng những ổ bánh cụ thể. Mục vụ không khởi đi từ diễn đàn, nhưng từ bàn ăn; không bắt đầu bằng chiến lược, nhưng bằng sự cúi xuống.

Anh Chị em,

Nhìn lên Chúa Giêsu, chúng ta hiểu thế nào là ‘ổ bánh khác’. Ngài không chỉ phát bánh; nhưng trở nên Bánh. Sinh ra tại Bêlem - “Nhà Bánh” - Ngài lớn lên để một ngày cầm lấy bánh mà nói, “Này là Mình Thầy!”; trên thập giá, Ngài bị bẻ ra đến tận cùng. Không cho điều mình có, Ngài cho chính mình. Đó là ổ bánh bẻ ra vì yêu. Mỗi Thánh Thể là một lần ổ bánh ấy được trao lại cho chúng ta. Rước lấy mà không để mình bị bẻ ra, chúng ta biến Thánh Thể thành nghi thức; nếu chỉ cho của dư, chúng ta chưa bước vào logic của thập giá. Ổ bánh Ngài trao là chính Ngài; ‘ổ bánh khác’ Ngài chờ là chính chúng ta!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, lấy đi nơi con những gì không dùng đến; giữ lại nơi con những gì cần cho Ngài; và biến những ngày còn lại của đời con thành một Thánh Thể cho thế giới!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

GIỮ LUẬT - CON ĐƯỜNG CỦA TỰ DO VÀ TÌNH YÊU

CHÚA NHẬT VI THƯỜNG NIÊN NĂM A

Nghe hai chữ "lề luật", nhiều người hơi chùn lòng. Luật thường gợi đến những điều cấm đoán, những giới hạn, những ràng buộc. Luật dễ làm người ta nghĩ đến hình phạt hơn là niềm vui. Nhưng Lời Chúa hôm nay lại mở ra một cái nhìn hoàn toàn khác: Luật không phải xiềng xích. Luật là con đường của sự sống.

1. THIÊN CHÚA ĐẶT TRƯỚC MẶT TA SỰ SỐNG.

Sách Huấn Ca nói một câu rất mạnh: "Trước mặt con là sự sống với sự chết… con muốn điều nào, hãy giơ tay ra mà lấy". Chúa không ép buộc con người. Chúa không dựng nên ta như những cỗ máy phải vâng lệnh mù quáng. Chúa ban tự do. Và chính vì ban tự do, Chúa cũng trao trách nhiệm.

Luật Chúa không phải là áp lực từ bên ngoài, nhưng là lời mời gọi từ tình yêu. Chúa chỉ cho ta con đường dẫn đến sự sống, còn bước đi hay không là do ta.

Ở đây đã có một mầm mống của Tin Mừng: Thiên Chúa tin vào con người. Chúa tin ta có thể chọn sự thiện. Chúa không truyền cho ai làm điều gian ác. Tội lỗi không đến từ Thiên Chúa, mà từ sự lạm dụng tự do của ta.

Như vậy, ngay từ Cựu Ước, luật đã không phải là gánh nặng. Luật là bảng chỉ đường. Luật là ánh đèn giữa đêm tối. Không có luật, ta dễ lạc lối. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở mức "giữ luật để khỏi lạc", ta vẫn chưa chạm đến chiều sâu mà sau này, trong Tân Ước, Chúa Giêsu muốn dẫn ta vào.

2. CHÚA GIÊSU KIỆN TOÀN LUẬT: TỪ SỢ HÃI ĐẾN TỰ DO.

Trong Tin Mừng theo thánh Mathêô, Chúa Giêsu nói: "Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Lề Luật… Thầy đến không phải để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn".

Chúa không phá luật. Chúa nâng luật lên một tầm cao mới.

"Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng: chớ giết người… Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết…". Câu nói ấy không phải để phủ nhận truyền thống, nhưng để mở ra một chân trời sâu hơn:

Luật xưa dừng ở hành vi: đừng giết người. Chúa Giêsu đi vào nội tâm: đừng nuôi giận ghét.

Luật xưa nói: chớ ngoại tình. Chúa nói: ngay cả ánh mắt thèm muốn cũng phải được thanh tẩy.

Luật xưa dạy: đừng thề gian. Chúa nói: lời nói của anh em phải trong sáng đến mức không cần thề.

Như thế, Chúa Giêsu giải thoát con người khỏi lối giữ luật nặng tính hình thức. Luật không còn là những điều phải làm để khỏi bị phạt. Luật trở thành lời mời gọi sống ở một mức độ cao hơn: Mức độ của trái tim. Chúa Giêsu đưa luật lên thành luật của ơn cứu độ, luật của tình yêu và tự do.

Giữ luật theo tinh thần Chúa Giêsu không làm con người "khom xuống" dưới một khối đá khổng lồ. Trái lại, giữ luật đúng tinh thần làm con người ngẩng đầu lên. Vì khi tâm hồn được thanh sạch, ta được tự do khỏi những đam mê, khỏi oán hờn, khỏi những ràng buộc tội lỗi vốn làm ta nặng nề hơn bất cứ điều luật nào.

Luật không trói buộc ta. Tội mới trói buộc.

Chúa đến không phải để đặt thêm gánh nặng, mà để cất gánh nặng khỏi tâm hồn. Chúa không muốn ta chờ đến khi hậu quả nặng nề xảy ra mới gọi đó là tội. Chúa muốn ta chữa từ gốc rễ: Từ nội tâm. Bởi mọi hành vi xấu đều bắt đầu từ một ý nghĩ, một xúc cảm, một lựa chọn nhỏ bé trong lòng.

3. SỰ KHÔN NGOAN CỦA THIÊN CHÚA: CHIỀU SÂU CỦA LUẬT.

Thánh Phaolô trong thư gửi tín hữu Côrintô nói đến "sự khôn ngoan của Thiên Chúa" - điều mắt chưa thấy, tai chưa nghe. Người đời có thể cho rằng giữ luật là khờ dại. Tha thứ là yếu đuối. Thanh sạch nội tâm là chuyện lý tưởng. Nhưng theo sự khôn ngoan của Thiên Chúa, đó lại là con đường dẫn tới vinh quang.

Nếu các thủ lãnh đời này hiểu được mầu nhiệm ấy, họ đã chẳng đóng đinh Chúa vinh hiển. Giữ luật theo tinh thần Chúa Giêsu không thể chỉ bằng sức riêng. Phải có Thần Khí soi sáng. Phải có ơn Chúa chạm vào lòng mình. Bởi luật bây giờ không còn là danh sách những điều "không được", mà là lời mời gọi bước vào sự sống thần linh.

Khi Thần Khí chạm vào lòng ta, ta bắt đầu hiểu: Không giận ghét không phải vì sợ tội, mà vì ta muốn lòng mình bình an. Không sống buông thả không phải vì sợ hỏa ngục, mà vì ta biết mình được dựng nên cho sự thánh thiện.

4. GIỮ LUẬT ĐỂ NÊN THÁNH.

Nếu luật không đưa ta đến gần Chúa hơn, thì ta đang giữ luật sai cách. Chúa không muốn ta chỉ là những người "không phạm tội lớn". Chúa muốn ta nên thánh.

Giữ luật là để tâm hồn được uốn nắn. Là để đời mình đi đúng hướng. Là để giữa cuộc đời đầy cám dỗ và nhiễu nhương, ta không trật đường.

Luật là ánh sáng soi tâm hồn. Luật là hàng rào bảo vệ ơn nghĩa. Luật là con đường dẫn đến đời đời. Nhưng tất cả những điều ấy chỉ thực sự có ý nghĩa khi ta nhìn luật như một hành trình yêu mến.

5. LUẬT YÊU THƯƠNG, ĐÍCH ĐIỂM CỦA MỌI GIỚI RĂN.

Chúa Giêsu đã tóm tất cả lề luật vào hai điều: Kính mến Thiên Chúa hết lòng, và yêu thương tha nhân như chính mình. Dù được phân thành hai, thực ra chỉ là một dòng chảy. Chính vì yêu mến Thiên Chúa mà ta có thể yêu thương tha nhân vượt quá cảm tính tự nhiên, thậm chí yêu cả kẻ làm hại mình.

Yêu thương trong giáo huấn của Chúa không dừng ở mức "đừng làm điều xấu". Nó tiến xa hơn: Chủ động làm điều tốt.

Không chỉ không giết, mà còn làm hòa.

Không chỉ không phản bội, mà còn sống trung tín.

Không chỉ không nói dối, mà còn nói lời xây dựng.

Đỉnh cao của luật yêu thương chính là Thập Giá. Chúa không chỉ dạy bằng lời. Chúa hiến chính mình để cứu ta. Ở đó, luật và tình yêu gặp nhau.

6. THANH TẨY NỘI TÂM, CON ĐƯỜNG TỰ DO ĐÍCH YHỰC.

Ước gì mỗi Kitô hữu hiểu rằng giữ luật không phải là trình diễn đạo đức bên ngoài. Giữ luật là đào tạo cõi lòng. Nếu bên ngoài có vẻ ngay chính mà bên trong còn đầy oán hờn, thì luật chưa thấm. Nhưng nếu trong lòng đã được thanh tẩy, thì tự nhiên hành vi sẽ thay đổi.

Chúa không đòi ta hoàn hảo ngay tức khắc. Chúa mời ta từng ngày để Thần Khí thanh luyện lòng mình.

Luật của Chúa không phải là bảng cấm đoán khô cứng.

Luật của Chúa là nhịp tim của tình yêu.

Luật của Chúa là lời mời gọi bước vào tự do của con cái Thiên Chúa.

Giữa cuộc đời còn nhiều xáo trộn, giữa những giận hờn dễ bùng lên, giữa bao cám dỗ âm thầm len lỏi, Lời Chúa hôm nay thì thầm với ta: "Hãy chọn sự sống".

Và chọn sự sống chính là chọn sống luật yêu thương - không phải bằng môi miệng, nhưng bằng một trái tim đã được chạm đến bởi ơn Chúa.

Xin cho mỗi chúng ta biết giữ luật bằng lòng mến. Xin cho việc giữ luật đưa ta đến gần Chúa hơn, chứ không làm ta khô cứng. Xin cho luật của Chúa trở thành niềm vui, trở thành ánh sáng, trở thành con đường đưa ta về sự sống đời đời.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

Theo tin Tòa Thánh, trước thềm Mùa Chay, Đức Giáo Hoàng Leo XIV mời gọi các tín hữu Công Giáo mở lòng lắng nghe, ăn chay và hiệp thông, kêu gọi chúng ta kiêng những lời nói thù hận để dành chỗ cho những lời nói hy vọng và hòa bình.

Ngài nói: “Tôi muốn mời gọi anh chị em thực hành hình thức kiêng cữ rất thiết thực và thường bị đánh giá thấp: đó là kiêng những lời nói xúc phạm và làm tổn thương người lân cận.”

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đưa ra lời mời gọi đó trong thông điệp Mùa Chay 2026 của ngài, được công bố vào thứ Sáu. Khi Mùa Chay bắt đầu vào Thứ Tư Lễ Tro, ngày 18 tháng 2, Đức Giáo Hoàng nói rằng mùa phụng vụ này mang đến cho các Kitô hữu cơ hội để đặt mầu nhiệm Thiên Chúa trở lại trung tâm cuộc sống của chúng ta.

Sau đây là nguyên văn thông điệp của ngài, dựa vào bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

Anh chị em thân mến,

Mùa Chay là thời gian ttrong đó, Giáo Hội, được hướng dẫn bởi lòng thương xót của người mẹ, mời gọi chúng ta đặt mầu nhiệm Thiên Chúa trở lại trung tâm cuộc sống của mình, để tìm thấy sự đổi mới trong đức tin và giữ cho tâm hồn chúng ta không bị nhấn chìm bởi những lo lắng và xao lãng của cuộc sống hằng ngày.

Mọi con đường dẫn đến sự hoán cải đều bắt đầu bằng việc để cho Lời Chúa chạm đến trái tim chúng ta và đón nhận Lời ấy với một tinh thần ngoan ngoãn. Có một mối liên hệ giữa Lời Chúa, sự đón nhận Lời Chúa của chúng ta và sự biến đổi được Lời Chúa mang lại. Vì lý do này, hành trình Mùa Chay là một cơ hội đáng hoan nghênh để lắng nghe tiếng Chúa và đổi mới cam kết của chúng ta trong việc theo Chúa Kitô, cùng đồng hành với Người trên đường đến Giê-ru-sa-lem, nơi mầu nhiệm về cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Người sẽ được hoàn thành.

Lắng nghe

Năm nay, trước hết tôi muốn xem xét tầm quan trọng của việc dành chỗ cho Lời Chúa thông qua việc lắng nghe. Sự sẵn lòng lắng nghe là cách đầu tiên chúng ta thể hiện mong muốn thiết lập mối quan hệ với người khác.

Khi hiện ra với Mô-sê trong bụi cây cháy, chính Thiên Chúa dạy chúng ta rằng lắng nghe là một trong những đặc tính nổi bật của Người: “Ta đã thấy sự khốn khổ của dân Ta ở Ai Cập; Ta đã nghe tiếng kêu than của chúng” (Xh 3:7). Nghe tiếng kêu than của người bị áp bức là khởi đầu của một câu chuyện giải phóng, trong đó Chúa gọi Mô-sê, sai ông đi mở đường cứu rỗi cho con cái Người, những người đã bị đẩy vào cảnh nô lệ.

Thiên Chúa của chúng ta là Đấng luôn tìm cách kết nối với chúng ta. Ngay cả ngày nay, Người vẫn chia sẻ với chúng ta những gì trong lòng Người. Vì vậy, việc lắng nghe Lời Chúa trong Phụng vụ dạy chúng ta lắng nghe chân lý của thực tại. Giữa vô vàn tiếng nói hiện diện trong cuộc sống bản thân và xã hội, Kinh Thánh giúp chúng ta nhận ra và đáp lại tiếng kêu than của những người đang đau khổ và thống khổ. Để nuôi dưỡng sự cởi mở nội tâm này đối với việc lắng nghe, chúng ta phải để Thiên Chúa dạy chúng ta cách lắng nghe như Người. Chúng ta phải nhận ra rằng “tình trạng của người nghèo là một tiếng kêu than, xuyên suốt lịch sử loài người, liên tục thách thức cuộc sống, xã hội, hệ thống chính trị và kinh tế của chúng ta, và, không kém phần quan trọng, Giáo hội.” [1]

Ăn chay

Nếu Mùa Chay là thời gian để lắng nghe, thì ăn chay là một cách cụ thể để chuẩn bị cho bản thân đón nhận lời Chúa. Kiêng ăn là một thực hành khổ hạnh cổ xưa, rất cần thiết trên con đường hoán cải. Chính vì nó liên quan đến thân thể, nên ăn chay giúp chúng ta dễ dàng nhận ra mình “đói” gì và mình cho điều gì là cần thiết cho sự sống còn của mình. Hơn nữa, nó giúp chúng ta xác định và sắp xếp “khát vọng” của mình, giữ cho khát khao công lý luôn sống động và giải thoát chúng ta khỏi sự tự mãn. Do đó, nó dạy chúng ta cầu nguyện và hành động có trách nhiệm đối với người lân cận.

Với sự hiểu biết tâm linh, Thánh Augustinô giúp chúng ta hiểu được sự căng thẳng giữa khoảnh khắc hiện tại và sự viên mãn trong tương lai, điều đặc trưng cho việc gìn giữ trái tim này. Ngài nhận xét rằng: “Trong suốt cuộc đời trần gian, con người có bổn phận phải đói khát công lý, nhưng sự thỏa mãn thuộc về kiếp sau. Các thiên thần được thỏa mãn với bánh này, thức ăn này. Mặt khác, loài người lại khao khát nó; tất cả chúng ta đều bị thu hút bởi nó trong mong muốn của mình. Sự vươn tới trong mong muốn này mở rộng tâm hồn và tăng khả năng của nó.” [2] Hiểu theo cách này, ăn chay không chỉ cho phép chúng ta kiểm soát ham muốn của mình, thanh lọc nó và làm cho nó tự do hơn, mà còn mở rộng nó, để nó hướng về Chúa và làm điều thiện.

Tuy nhiên, để thực hành ăn chay phù hợp với đặc tính Tin Mừng của nó và tránh cám dỗ dẫn đến kiêu ngạo, nó phải được sống trong đức tin và sự khiêm nhường. Nó phải được đặt nền tảng trong sự hiệp thông với Chúa, bởi vì “những người không thể nuôi dưỡng mình bằng lời Chúa thì không ăn chay đúng cách.” [3] Là dấu hiệu hữu hình của cam kết bên trong chúng ta để từ bỏ tội lỗi và điều ác với sự trợ giúp của ân sủng, việc ăn chay cũng phải bao gồm các hình thức tự kiềm chế khác nhằm giúp chúng ta có được một lối sống tiết độ hơn, vì “chỉ có sự khắc khổ mới làm cho đời sống Kitô giáo trở nên mạnh mẽ và chân thực.” [4]

Về phương diện này, tôi muốn mời anh chị em thực hành một hình thức kiêng cữ rất thiết thực và thường bị đánh giá thấp: đó là kiêng những lời nói xúc phạm và làm tổn thương người lân cận. Chúng ta hãy bắt đầu bằng việc làm dịu lời nói của mình, tránh những lời lẽ gay gắt và phán xét vội vàng, kiềm chế việc vu khống và nói xấu những người không có mặt và không thể tự bảo vệ mình. Thay vào đó, chúng ta hãy cố gắng cân nhắc lời nói và vun đắp lòng tốt và sự tôn trọng trong gia đình, giữa bạn bè, nơi làm việc, trên mạng xã hội, trong các cuộc tranh luận chính trị, trên các phương tiện truyền thông và trong cộng đồng Kitô giáo. Bằng cách này, những lời lẽ thù hận sẽ nhường chỗ cho những lời lẽ hy vọng và hòa bình.

Với nhau

Cuối cùng, Mùa Chay nhấn mạnh khía cạnh cộng đồng của việc lắng nghe Lời Chúa và ăn chay. Chính Kinh Thánh cũng nhấn mạnh chiều kích này theo nhiều cách. Ví dụ, sách Nơ-khe-mi-a thuật lại cách dân chúng tụ họp để nghe đọc Luật công khai, chuẩn bị tuyên xưng đức tin và thờ phượng bằng cách ăn chay, để đổi mới giao ước với Thiên Chúa (xem 9:1-3).

Tương tự như vậy, các giáo xứ, gia đình, nhóm giáo hội và cộng đồng tôn giáo của chúng ta được mời gọi cùng nhau thực hiện một hành trình chung trong Mùa Chay, trong đó việc lắng nghe Lời Chúa, cũng như tiếng kêu than của người nghèo và của thế gian, trở thành một phần của đời sống cộng đồng, và việc ăn chay trở thành nền tảng cho sự sám hối chân thành. Trong bối cảnh này, sự hoán cải không chỉ đề cập đến lương tâm của một người, mà còn đến chất lượng các mối quan hệ và đối thoại của chúng ta. Điều đó có nghĩa là cho phép bản thân được thử thách bởi thực tại và nhận ra điều gì thực sự hướng dẫn những ước muốn của chúng ta — cả trong cộng đồng giáo hội của chúng ta lẫn liên quan đến khát vọng công lý và hòa giải của nhân loại.

Các bạn thân mến, chúng ta hãy cầu xin ơn Mùa Chay dẫn dắt chúng ta đến sự chú tâm hơn với Chúa và với những người bé nhỏ nhất trong chúng ta. Chúng ta hãy cầu xin sức mạnh đến từ kiểu ăn chay cũng mở rộng đến việc sử dụng ngôn từ của chúng ta, để những lời nói gây tổn thương có thể giảm bớt và nhường chỗ cho tiếng nói của người khác. Chúng ta hãy nỗ lực biến cộng đồng của chúng ta thành những nơi mà tiếng kêu than của những người đau khổ được chào đón, và việc lắng nghe mở ra những con đường dẫn đến sự giải thoát, khiến chúng ta sẵn sàng và háo hức đóng góp vào việc xây dựng một nền văn minh tình yêu thương. Tôi ban phước lành chân thành nhất cho tất cả anh chị em và hành trình Mùa Chay của anh chị em.

Từ Vatican, ngày 5 tháng 2 năm 2026, Lễ kính nhớ Thánh Agatha, Trinh nữ và Tử đạo

LEO PP. XIV

____________________________________________________

[1] Tông huấn Dilexi Te (ngày 4 tháng 10 năm 2025), 9.

[2] Augustinô, Sự hữu ích của việc ăn chay, 1, 1.

[3] Benedict XVI, Giáo lý (ngày 9 tháng 3 năm 2011).

[4] Paul VI, Giáo lý (ngày 8 tháng 2 năm 1978).

 

Cerith Gardiner, trong bản tin ngày 12/02/2026, tường thuật rằng: Nam diễn viên người Mỹ James Van Der Beek, người hùng trong loạt phim Dawson’s Creek từ cuối những năm 1990 đến đầu những năm 2000, đã qua đời vào thứ Tư ngày 11 tháng 2 năm 2026.

Nam diễn viên được yêu mến này đã qua đời, để lại lời nhắc nhở cho tất cả chúng ta hãy tin tưởng vào kế hoạch của Thiên Chúa.

Khi tin tức về cái chết của James Van Der Beek ở tuổi 48 sau cuộc chiến chống lại căn bệnh ung thư đại trực tràng giai đoạn ba được loan truyền, sự mất mát này càng trở nên nặng nề. Đối với nhiều người, ông sẽ mãi mãi là Dawson Leery nhanh trí trong Dawson’s Creek, một gương mặt quen thuộc gắn liền với tuổi trẻ và ký ức.

Nhưng trong những giờ sau khi ông qua đời, điều thu hút sự chú ý không phải là sự nghiệp của ông. Đó là những hình ảnh và lời nói từ những người đã ở bên cạnh ông trong những ngày cuối đời.

Một bức ảnh, được bạn ông là Stacy Keibler chia sẻ, đã ghi lại một khoảnh khắc vừa giản dị vừa sâu sắc: nam diễn viên ngồi trên xe lăn, ngắm hoàng hôn. Cảnh tượng đó có thể là sân sau của bất cứ ai, buổi tối của bất cứ ai — điều này có lẽ giải thích tại sao nó lại gây ấn tượng sâu sắc đến vậy. Những lời đi kèm của Keibler thậm chí còn lay động hơn.

Keibler chia sẻ: “Được ở bên cạnh anh trong những ngày cuối đời này là một món quà thực sự từ Thiên Chúa,” mô tả một khoảng thời gian không phải bằng sự phô trương mà bằng sự tĩnh lặng. “Khi bạn biết thời gian là thiêng liêng, bạn sẽ không lãng phí một hơi thở nào. Bạn không vội vàng. Bạn không lướt mạng. Bạn không lo lắng về ngày mai.”

Có điều gì đó mang đậm tính chất Ki-tô giáo trong nhận xét đó. Bệnh tật, đặc biệt là bệnh mang bóng dáng của sự hữu hạn, có cách làm cho cuộc sống trở nên giản dị, chỉ còn lại những điều cốt lõi. Điều còn lại không phải là thành tựu mà là sự hiện diện — hành động triệt để, đôi khi khó khăn, chỉ đơn giản là hiện hữu ở nơi mình đang ở. Lời tri ân của Keibler còn đi xa hơn nữa, ám chỉ đến tư thế tâm linh mà chính Van Der Beek dường như thể hiện. “Anh đã cho tôi thấy thế nào là tin tưởng vào kế hoạch của Thiên Chúa, ngay cả khi nó làm tan nát trái tim bạn. Đặc biệt là khi nó làm tan nát trái tim bạn.”

“Tôi xứng đáng với tình yêu của Thiên Chúa đơn giản chỉ vì tôi hiện hữu.”

Như People đã chia sẻ, người cha của sáu đứa con đã thẳng thắn nói về việc căn bệnh của ông đã định hình lại đời sống nội tâm và mối quan hệ của ông với Thiên Chúa như thế nào. Suy gẫm về hành trình của mình, ông đã chia sẻ một sự thay đổi đáng kể trong quan điểm:

“Trước khi bị ung thư, Thiên Chúa là điều tôi cố gắng đưa vào cuộc sống của mình… sau khi bị ung thư, tôi cảm thấy rằng sự kết nối với Chúa, dù đó là gì đi nữa, dường như là toàn bộ ý nghĩa của cuộc sống này trên hành tinh này.”

Những suy gẫm của ông thường cho thấy một đức tin ít dựa trên sự chắc chắn dễ dàng mà nhiều hơn là sự phó thác. Trong một lời thú nhận sâu sắc khác, ông nói: “Tôi xứng đáng với tình yêu của Chúa đơn giản chỉ vì tôi hiện hữu.” Đó là một tuyên bố nói lên một cảm thức phẩm giá được tìm thấy lại — một cảm thức không bắt nguồn từ năng suất, thành công, hay thậm chí là sức khỏe, mà từ một điều gì đó cơ bản hơn nhiều. Có lẽ điều ấn tượng nhất là khả năng nhận thấy ý nghĩa ngay cả trong đau khổ của ông. “Ngay khi nghe tin, tôi đã nghĩ, ‘Đây sẽ là điều tốt đẹp nhất từng xảy ra với tôi,’” ông nhớ lại. Những lời đó không phải là sự lạc quan ngây thơ mà cho thấy một người đàn ông đang vật lộn một cách chân thành với khó khăn, tìm kiếm sự an ủi hơn là tuyệt vọng.

Sự chuyển biến nội tâm đó cũng đã thay đổi cách ông trải nghiệm cuộc sống hàng ngày:

“Tôi nghĩ trước khi bị ung thư, tôi coi tất cả những khoảnh khắc nhỏ bé, tươi đẹp này như một phần của tổng thể… giờ đây tôi có thể dễ dàng hơn để sống trọn vẹn trong khoảnh khắc đó.”

Những lời nói cho thấy lòng biết ơn, sự hiện diện và sự chú tâm đã trở thành những thực tại sống động không phải là những đức tính trừu tượng đối với người diễn viên quá cố.

Những hình ảnh mà Keibler nhớ lại — hoàng hôn, sao băng vụt qua bầu trời — càng trở nên xúc động hơn trong bối cảnh đó. “Như thể để nhắc nhở chúng ta rằng không có điều gì là ngẫu nhiên cả,” bà viết. Bên dưới chất thơ là một trực giác sâu sắc mang tính Kinh Thánh: rằng ngay cả giữa mất mát, cuộc sống không bị chi phối bởi sự hỗn loạn.

Những lời của chính Van Der Beek về tình phụ tử cũng phản ảnh định hướng tương tự. Dù có sự nghiệp thành công, ông vẫn nói rằng việc làm cha là trải nghiệm đã thay đổi tất cả, mô tả khát khao giản dị, day dứt muốn chăm sóc con cái, làm cho chúng cảm thấy an toàn và chia sẻ niềm vui với chúng.

Cuối cùng, hình ảnh này vẫn còn đọng lại: không phải là diễn viên dưới ánh đèn phim trường, mà là người đàn ông ngồi lúc hoàng hôn, một người chồng, một người cha, một người có đức tin đang học hỏi – như bao người khác – rằng niềm tin vào Thiên Chúa hiếm khi là về sự hiểu biết, mà hầu như luôn là về sự phó thác.

Cầu mong linh hồn những người tín hữu đã khuất, nhờ lòng thương xót của Chúa, được an nghỉ trong bình an.

 

Rome cho biết sẽ đối thoại với những người theo phái Lefebvre với một điều kiện

Tạp chí Aleteia, ngày 12/02/2026, cho hay: Người đứng đầu Bộ Giáo lý Đức tin đã gặp gỡ lãnh đạo của Huynh đoàn Linh mục của Hội Thánh Piô X (FSSPX) và đề nghị tiếp tục đối thoại nếu họ tạm ngừng phong chức giám mục mới.

Thực vậy, Rome đang đề xuất đối thoại với Hội Linh mục Thánh Piô X (FSSPX) để đánh giá xem liệu các “yêu cầu tối thiểu” cho việc tái hòa nhập hoàn toàn vào Giáo Hội Công Giáo có được đáp ứng hay không. Điều này đã được Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) công bố vào ngày 12 tháng 2 năm 2026, sau cuộc gặp với bề trên của tổ chức truyền thống này.

Gần đây, FSSPX đã tuyên bố ý định phong chức giám mục mới mà không cần sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng, có nguy cơ dẫn đến ly giáo, như trường hợp năm 1988. Tòa Thánh đã coi việc đình chỉ kế hoạch này là điều kiện tiên quyết cho cuộc đối thoại.

Cuộc gặp hôm thứ Năm giữa Hồng Y Víctor Manuel Fernández, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin (DDF), và Cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của FSSPX, diễn ra “thân mật và chân thành”, theo một tuyên bố của Vatican được công bố vào đầu buổi chiều. Văn bản nêu rõ rằng cuộc gặp được tổ chức “với sự đồng ý của Đức Giáo Hoàng Leo XIV”.

Theo thông báo này, trong cuộc gặp tại Văn phòng Thánh Bộ, Bộ trưởng DDF đã đề xuất “một con đường đối thoại thần học cụ thể, với phương pháp luận được xác định rõ ràng, về các vấn đề chưa được làm rõ đầy đủ”. Như một luật gia Giáo hội Rôma đã giải thích với Aleteia, sự bất đồng giữa Rome và SSPX không phải là vấn đề “kỷ luật” — cụ thể là hành vi bất đồng chính kiến bao gồm việc phong chức giám mục mà không có sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng — mà là vấn đề “tín lý”.

Những bất đồng trong tầm mắt Rome

Vị Hồng Y người Argentina đề cập đến những trở ngại như “sự khác biệt giữa một hành vi đức tin và ‘sự phục tùng tôn giáo của trí tuệ và ý chí’”, hoặc “các mức độ tuân thủ khác nhau được yêu cầu bởi các văn bản khác nhau của Công đồng Vatican II và cách giải thích chúng”.

Cộng đồng này, được thành lập năm 1970 bởi giám mục người Pháp Marcel Lefebvre, đang tách khỏi Công đồng Vatican II.

Con đường mà Rome vạch ra sẽ nhằm mục đích làm nổi bật “các yêu cầu tối thiểu để hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội Công Giáo”. Bước tiếp theo sẽ là “xác định một vị thế giáo luật cho huynh đoàn”, mà các thành viên hiện đang “không có đầu [acephalous=tự lập]”, không thuộc về bất cứ giáo phận hoặc viện nào được công nhận.

Các cuộc thảo luận sáng nay là cơ hội để làm rõ “vấn đề ý chí của Chúa liên quan đến sự đa dạng của các tôn giáo”, tuyên bố cho biết. Những người theo phái Lefebvre công khai phản đối tự do tôn giáo và đối thoại của Giáo hội với các Kitô hữu và tôn giáo khác. Để thảo luận, vị bộ trưởng và vị bề trên đã dựa vào nhiều bức thư mà SSPX gửi cho Vatican từ năm 2017 đến năm 2019.

Điều kiện tiên quyết: đình chỉ việc thụ phong giám mục

Tuy nhiên, người đứng đầu văn phòng giáo lý của Vatican đã đặt ra một điều kiện cho cuộc đối thoại: đình chỉ quyết định tiến hành thụ phong giám mục mới vào ngày 1 tháng 7. Theo tuyên bố, cả hai bên đã đồng ý rằng Cha Pagliarani sẽ thông báo phản hồi của mình cho DDF sau khi tham khảo ý kiến của Hội đồng.

Trong trường hợp nhận được phản hồi tích cực, “các bước, mốc thời gian và thủ tục cần tuân theo sẽ được thiết lập bằng thỏa thuận chung”.

Nếu các giám mục mới được tấn phong mà không có sự ủy quyền của Giáo hoàng, điều khoản 1387 của Bộ luật Giáo luật sẽ tự động được áp dụng, quy định việc vạ tuyệt thông tự động hoặc “latae sententiae”.

Giống như năm 1988, khi Tổng Giám mục Lefebvre tiến hành phong chức giám mục cho bốn linh mục mà không có sự đồng ý của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, một sự đoạn tuyệt như vậy với Người kế vị Thánh Phêrô sẽ dẫn đến tình trạng ly giáo trong cộng đoàn và những hậu quả nghiêm trọng đối với toàn thể Hội, Đức Hồng Y Fernández cảnh báo.

Cập nhật: Trong một tuyên bố được phát hành tối thứ Năm, Hội Thánh Piô X (SSPX) thông báo rằng Cha Pagliarani sẽ đưa ra phản hồi của tổ chức "trong vài ngày tới".

"Ngài sẽ viết thư trực tiếp cho Đức Hồng Y Fernández và cũng sẽ chia sẻ phản hồi của mình với tất cả các tín hữu," tuyên bố cho biết. Bề trên Tổng quyền đã nói rõ rằng ngài đã yêu cầu Bộ trưởng cho phép "Hội tiếp tục hoạt động trong tình trạng hiện tại" — nói cách khác, không cần làm rõ theo giáo luật — và đã yêu cầu được diện kiến Đức Giáo Hoàng Leo.

 

Tạp chí Aleteia, ngày 12/02/2026, cho hay: Người đứng đầu Bộ Giáo lý Đức tin đã gặp gỡ lãnh đạo của Huynh đoàn Linh mục của Hội Thánh Piô X (FSSPX) và đề nghị tiếp tục đối thoại nếu họ tạm ngừng phong chức giám mục mới.

Thực vậy, Rome đang đề xuất đối thoại với Hội Linh mục Thánh Piô X (FSSPX) để đánh giá xem liệu các “yêu cầu tối thiểu” cho việc tái hòa nhập hoàn toàn vào Giáo Hội Công Giáo có được đáp ứng hay không. Điều này đã được Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) công bố vào ngày 12 tháng 2 năm 2026, sau cuộc gặp với bề trên của tổ chức truyền thống này.

Gần đây, FSSPX đã tuyên bố ý định phong chức giám mục mới mà không cần sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng, có nguy cơ dẫn đến ly giáo, như trường hợp năm 1988. Tòa Thánh đã coi việc đình chỉ kế hoạch này là điều kiện tiên quyết cho cuộc đối thoại.

Cuộc gặp hôm thứ Năm giữa Hồng Y Víctor Manuel Fernández, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin (DDF), và Cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của FSSPX, diễn ra “thân mật và chân thành”, theo một tuyên bố của Vatican được công bố vào đầu buổi chiều. Văn bản nêu rõ rằng cuộc gặp được tổ chức “với sự đồng ý của Đức Giáo Hoàng Leo XIV”.

Theo thông báo này, trong cuộc gặp tại Văn phòng Thánh Bộ, Bộ trưởng DDF đã đề xuất “một con đường đối thoại thần học cụ thể, với phương pháp luận được xác định rõ ràng, về các vấn đề chưa được làm rõ đầy đủ”. Như một luật gia Giáo hội Rôma đã giải thích với Aleteia, sự bất đồng giữa Rome và SSPX không phải là vấn đề “kỷ luật” — cụ thể là hành vi bất đồng chính kiến bao gồm việc phong chức giám mục mà không có sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng — mà là vấn đề “tín lý”.

Những bất đồng trong tầm mắt Rome

Vị Hồng Y người Argentina đề cập đến những trở ngại như “sự khác biệt giữa một hành vi đức tin và ‘sự phục tùng tôn giáo của trí tuệ và ý chí’”, hoặc “các mức độ tuân thủ khác nhau được yêu cầu bởi các văn bản khác nhau của Công đồng Vatican II và cách giải thích chúng”.

Cộng đồng này, được thành lập năm 1970 bởi giám mục người Pháp Marcel Lefebvre, đang tách khỏi Công đồng Vatican II.

Con đường mà Rome vạch ra sẽ nhằm mục đích làm nổi bật “các yêu cầu tối thiểu để hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội Công Giáo”. Bước tiếp theo sẽ là “xác định một vị thế giáo luật cho huynh đoàn”, mà các thành viên hiện đang “không có đầu [acephalous=tự lập]”, không thuộc về bất cứ giáo phận hoặc viện nào được công nhận.

Các cuộc thảo luận sáng nay là cơ hội để làm rõ “vấn đề ý chí của Chúa liên quan đến sự đa dạng của các tôn giáo”, tuyên bố cho biết. Những người theo phái Lefebvre công khai phản đối tự do tôn giáo và đối thoại của Giáo hội với các Kitô hữu và tôn giáo khác. Để thảo luận, vị bộ trưởng và vị bề trên đã dựa vào nhiều bức thư mà SSPX gửi cho Vatican từ năm 2017 đến năm 2019.

Điều kiện tiên quyết: đình chỉ việc thụ phong giám mục

Tuy nhiên, người đứng đầu văn phòng giáo lý của Vatican đã đặt ra một điều kiện cho cuộc đối thoại: đình chỉ quyết định tiến hành thụ phong giám mục mới vào ngày 1 tháng 7. Theo tuyên bố, cả hai bên đã đồng ý rằng Cha Pagliarani sẽ thông báo phản hồi của mình cho DDF sau khi tham khảo ý kiến của Hội đồng.

Trong trường hợp nhận được phản hồi tích cực, “các bước, mốc thời gian và thủ tục cần tuân theo sẽ được thiết lập bằng thỏa thuận chung”.

Nếu các giám mục mới được tấn phong mà không có sự ủy quyền của Giáo hoàng, điều khoản 1387 của Bộ luật Giáo luật sẽ tự động được áp dụng, quy định việc vạ tuyệt thông tự động hoặc “latae sententiae”.

Giống như năm 1988, khi Tổng Giám mục Lefebvre tiến hành phong chức giám mục cho bốn linh mục mà không có sự đồng ý của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, một sự đoạn tuyệt như vậy với Người kế vị Thánh Phêrô sẽ dẫn đến tình trạng ly giáo trong cộng đoàn và những hậu quả nghiêm trọng đối với toàn thể Hội, Đức Hồng Y Fernández cảnh báo.

Cập nhật: Trong một tuyên bố được phát hành tối thứ Năm, Hội Thánh Piô X (SSPX) thông báo rằng Cha Pagliarani sẽ đưa ra phản hồi của tổ chức "trong vài ngày tới".

"Ngài sẽ viết thư trực tiếp cho Đức Hồng Y Fernández và cũng sẽ chia sẻ phản hồi của mình với tất cả các tín hữu," tuyên bố cho biết. Bề trên Tổng quyền đã nói rõ rằng ngài đã yêu cầu Bộ trưởng cho phép "Hội tiếp tục hoạt động trong tình trạng hiện tại" — nói cách khác, không cần làm rõ theo giáo luật — và đã yêu cầu được diện kiến Đức Giáo Hoàng Leo.

 

1. Cựu lãnh đạo MI6 cho biết tổn thất của Nga ở Ukraine là “đáng kinh ngạc”.

Ngày 10 tháng 2, một cựu lãnh đạo tình báo Anh cho biết Nga đã mất số binh lính ở Ukraine vào tháng 12 năm 2025 nhiều gấp đôi so với số binh lính mà Liên Xô mất trong Chiến tranh Liên Xô-Afghanistan. “Chỉ một tháng 12 năm 2025 duy nhất mà Nga đã mất một số lượng sĩ quan và binh lính gấp đôi con số thương vong trong cuộc chiến 10 năm ở Afghanistan,” ông nói.

Ngài Richard Moore, cựu giám đốc MI6, đã trả lời phỏng vấn trên chương trình podcast “On the World” của Sky News với nhà báo Yalda Hakim vào ngày 10 tháng 2, trong đó ông cho biết khoảng 30.000 người Nga đã thiệt mạng ở Ukraine trong tháng 12, và mô tả con số này là “đáng kinh ngạc”.

Moore đã so sánh số thương vong hàng tháng của binh lính Nga với thương vong trong cuộc chiến tranh Liên Xô-Afghanistan kéo dài 10 năm (1979-1989), khiến khoảng 15.000 binh sĩ Liên Xô thiệt mạng.

“Thiệt hại thật khủng khiếp, ngay cả nước Nga đông người như thế cũng sẽ khó mà bù đắp được mức tổn thất đó. Vì vậy, họ tiếp tục thể hiện phong độ tệ hại trên chiến trường”, Moore nói.

Moore nói thêm rằng bất chấp những tổn thất, Putin “đang sống thoải mái hơn mức cần thiết”.

“ Chúng ta nên gây thêm áp lực. Chúng ta nên hỗ trợ người Ukraine nhiều hơn nữa. Chúng ta nên cho họ nhiều quyền hạn hơn so với hiện tại”, Moore nói.

Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, vào tháng 12 năm 2025, lần đầu tiên số thương vong của Nga vượt quá số lượng binh lính hợp đồng mới được tuyển mộ. Nga đã bổ sung 27.400 binh lính hợp đồng trong tháng đó, trong khi số người chết và bị thương lên tới 33.200.

Theo số liệu của Ukraine, trong những tháng trước đó, cán cân quyền lực nghiêng về phía Điện Cẩm Linh hơn.

Vào tháng 11 năm 2025, số người thiệt mạng lên tới khoảng 31.000, trong khi hơn 33.300 người được tuyển dụng theo hợp đồng. Đến tháng 10, con số này là 31.500 người thiệt mạng so với 35.600 binh sĩ mới được tuyển dụng theo hợp đồng.

Vào tháng 9, Moore cảnh báo rằng ông “không thấy bằng chứng” nào cho thấy Putin quan tâm đến hòa bình thông qua đàm phán ở Ukraine, ngoại trừ trường hợp đầu hàng hoàn toàn.

Ông đưa ra tuyên bố này khi thông báo MI6 sẽ ra mắt một cổng thông tin trên mạng tối (dark web) để tiếp cận các điệp viên tiềm năng ở Nga và các quốc gia đối thủ khác.

Cơ quan tình báo Anh cho biết họ đang sử dụng mạng tối (dark web) lần đầu tiên để giảm thiểu rủi ro cho các điệp viên. MI6 đã chia sẻ hướng dẫn cách sử dụng nền tảng này trên YouTube bằng nhiều ngôn ngữ, bao gồm cả tiếng Nga.

[Kyiv Independent: Russian losses in Ukraine 'astonishing,' former MI6 chief says]

2. Jesse Van Rootselaar là ai? Nghi phạm trong vụ xả súng trường học ở Canada đã được xác định danh tính.

Nghi phạm trong hai vụ xả súng tại một trường trung học và một ngôi nhà ở khu dân cư yên tĩnh Tumbler Ridge thuộc tỉnh British Columbia hôm thứ Ba đã được xác định là Jesse Van Rootselaar, một phụ nữ chuyển giới 18 tuổi.

Cảnh sát Hoàng gia Canada Dwayne McDonald nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo hôm thứ Tư rằng Van Rootselaar, đến từ Tumbler Ridge, là một “người đàn ông về mặt sinh học, nhưng khoảng sáu năm trước đã bắt đầu quá trình chuyển giới thành nữ”. Ông cho biết động cơ của vụ thảm sát đẫm máu nhất ở Canada kể từ năm 2020 vẫn chưa rõ ràng.

Những bó hoa được đặt bên ngoài tòa nhà trường trung học Tumbler Ridge, nơi xảy ra vụ xả súng khiến ít nhất chín người thiệt mạng tại thị trấn nhỏ này...Đọc thêm

Vào khoảng 1 giờ 20 phút chiều giờ địa phương ngày thứ Ba, cảnh sát đã nhận được tin báo về vụ nổ súng tại trường trung học Tumbler Ridge. Bên trong tòa nhà, cảnh sát tìm thấy sáu người chết. Một nạn nhân thứ bảy tử vong trên đường đến bệnh viện.

Sau đó, nhà chức trách phát hiện thêm hai thi thể tại một ngôi nhà gần đó. Cảnh sát cho biết vụ bạo lực tại ngôi nhà này xảy ra trước vụ xả súng tại trường học. Các nạn nhân tại ngôi nhà này có quan hệ họ hàng với nghi phạm.

Hôm thứ Ba, các nhà điều tra cho biết ngoài nghi phạm ra còn có chín nạn nhân thiệt mạng, nhưng đến thứ Tư đã đính chính lại số người chết, nói rằng 9 người đã chết, bao gồm cả Van Rootselaar.

“Ban đầu, người ta cho rằng một nạn nhân nữ bị thương nặng, được cảnh sát đưa đi khỏi hiện trường và chuyển giao cho nhân viên y tế, đã tử vong do vết thương quá nặng”, các quan chức RCMP cho biết trong một tuyên bố. “Cảnh sát sau đó đã xác nhận cô ấy là một trong hai nạn nhân nữ được trực thăng đưa đến bệnh viện. Cả hai nạn nhân, một bé gái 12 tuổi và một bé gái 19 tuổi, hiện vẫn đang trong tình trạng nguy kịch.”

Các nạn nhân được tìm thấy đã chết bên trong trường học bao gồm một giáo viên nữ 39 tuổi, ba nữ sinh 12 tuổi và hai nam sinh. Hai nạn nhân khác, mẹ 39 tuổi và em trai cùng cha khác mẹ 11 tuổi của Van Rootselaar, được tìm thấy đã chết tại một ngôi nhà gần đó.

Ông McDonald cho biết không có bằng chứng nào cho thấy những người cụ thể tại trường học là mục tiêu tấn công và các nhà chức trách tin rằng Van Rootselaar hành động một mình.

“Hiện tại không còn nghi phạm nào chưa bị bắt giữ”, McDonald cho biết hôm thứ Tư.

Cảnh sát đã xác định nghi phạm là Jesse Van Rootselaar, 18 tuổi, tự nhận mình là nữ. McDonald cho biết Van Rootselaar sinh ra là nam và bắt đầu chuyển giới khoảng sáu năm trước.

Nghi phạm được tìm thấy đã chết bên trong trường học, theo mô tả của cảnh sát là do tự gây thương tích.

Ông McDonald dẫn chứng lịch sử các lần cảnh sát đến nhà riêng của gia đình nghi phạm, bao gồm cả các cuộc gọi liên quan đến vấn đề sức khỏe tâm thần. Nghi phạm trước đó đã bị bắt giữ theo Đạo luật Sức khỏe Tâm thần để đánh giá và theo dõi.

Khoảng hai năm trước, cảnh sát đã tịch thu vũ khí từ nhà riêng của bà Van Rootselaar theo Bộ luật Hình sự. Chủ sở hữu hợp pháp sau đó đã đệ đơn xin trả lại vũ khí. Cơ quan chức năng cho biết bà Van Rootselaar có giấy phép sử dụng súng đã hết hạn vào năm 2024 và không có khẩu súng nào được ghi danh dưới tên bà.

Ông McDonald cho biết, các nhà điều tra vẫn chưa xác định được động cơ của vụ xả súng và đang tiếp tục xem xét lý lịch của Van Rootselaar cũng như các lần tiếp xúc trước đây của ông ta với cơ quan thực thi pháp luật.

[Newsweek: Who Is Jesse Van Rootselaar? Suspect in Canada School Shooting Identified]

3. Vụ xả súng tại trường trung học ở Thái Lan: Thiếu niên bắt giữ con tin trong cuộc tấn công kéo dài hai giờ.

Theo cảnh sát và các quan chức địa phương, một thiếu niên 17 tuổi đã nổ súng tại một trường trung học công lập ở miền nam Thái Lan hôm thứ Tư và bắt giữ con tin trong một thời gian ngắn trong một cuộc tấn công kéo dài hai giờ, khiến ít nhất ba người bị thương.

Vụ nổ súng xảy ra tại trường Patongprathankiriwat ở tỉnh Songkhla ngay sau khi tan học vào cuối buổi chiều, theo một tuyên bố từ chính quyền tỉnh. Giới chức cho biết cảnh sát đã đấu súng với nghi phạm, làm hắn bị thương trước khi bắt giữ và chấm dứt vụ đối đầu.

Theo các quan chức, hiệu trưởng nhà trường bị thương nặng do trúng đạn. Một học sinh cũng bị bắn trọng thương. Một học sinh khác bị thương khi nhảy từ một tòa nhà xuống để chạy trốn khỏi hiện trường.

Các quan chức địa phương xác định nghi phạm là một thiếu niên 17 tuổi, có tiền sử lạm dụng ma túy và các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Tên của nghi phạm không được công bố vì cậu ta là người chưa thành niên.

Giới chức trách cho biết họ vẫn đang tiếp tục điều tra động cơ của vụ tấn công.

Bạo lực súng đạn không phải là hiếm ở Thái Lan, quốc gia có tỷ lệ sở hữu súng và tử vong liên quan đến súng cao nhất Á Châu, mặc dù các vụ xả súng hàng loạt rất hiếm.

Dữ liệu được tổng hợp năm 2017 bởi Small Arms Survey và GunPolicy.org cho thấy ở Thái Lan có khoảng 10,3 khẩu súng trên 100 người, so với chưa đến 1 khẩu trên 100 người ở nước láng giềng Malaysia. Nếu tính cả súng bất hợp pháp, tỷ lệ này ước tính lên đến 15,1 khẩu trên 100 người.

Thái Lan đã trải qua một số vụ thảm sát gây chấn động dư luận trong những năm gần đây. Vào tháng 10 năm 2022, một cựu trung sĩ cảnh sát đã giết chết 36 người, trong đó có khoảng hai chục trẻ nhỏ, tại một trung tâm chăm sóc trẻ em ở vùng đông bắc Thái Lan. Năm 2020, một binh sĩ đã bắn chết 29 người ở Nakhon Ratchasima trước khi bị cảnh sát bắn chết sau một cuộc bao vây suốt đêm tại một trung tâm mua sắm.

Vụ xả súng xảy ra một ngày sau khi 10 người thiệt mạng và ít nhất 27 người khác bị thương trong một vụ tấn công nhằm vào trường học và một ngôi nhà gần đó, một trong những vụ xả súng hàng loạt đẫm máu nhất trong lịch sử Canada.

Số người chết bao gồm cả nghi phạm được tìm thấy đã chết tại trường trung học Tumbler Ridge, British Columbia, với “những vết thương dường như là do tự gây ra”, theo thông báo của Cảnh sát Hoàng gia Canada, gọi tắt là RCMP.

Theo truyền thông Canada, nghi phạm được mô tả là “một phụ nữ mặc váy, tóc nâu” trong thông báo về vụ xả súng đang diễn ra vào chiều thứ Ba. Trong một cuộc họp báo, Giám đốc Cảnh sát Hoàng gia Canada, gọi tắt là RCMP Ken Floyd nói với các phóng viên rằng nghi phạm chính là người được mô tả trong thông báo nhưng không tiết lộ tên.

[Newsweek: Thailand High School Shooting: Teenager Takes Hostages in Two-Hour Attack]

4. Liệu Tổng thống Zelenskiy có kêu gọi bầu cử Ukraine – Và liệu ông ấy có thể thất bại không? Những điều chúng ta biết

Theo một báo cáo mới, Ukraine đã bắt đầu lên kế hoạch cho cuộc bầu cử tổng thống dưới áp lực ngày càng tăng từ Tổng thống Trump.

Tờ Financial Times đưa tin hôm Thứ Tư, 11 Tháng Hai, rằng Tòa Bạch Ốc đang gây áp lực lên Kyiv để tổ chức bầu cử và tiến hành trưng cầu dân ý về một thỏa thuận hòa bình chưa được thống nhất với Nga vào giữa tháng 5.

Theo Financial Times, Tổng thống Zelenskiy dự định công bố kế hoạch tổ chức bầu cử và trưng cầu dân ý về hòa bình vào ngày 24 tháng 2, trùng với kỷ niệm bốn năm ngày Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện.

Tạp chí Newsweek đã liên hệ với văn phòng tổng thống Ukraine để xin bình luận. Một nguồn tin giấu tên từ văn phòng tổng thống cho biết với đài RBC-Ukraine hôm thứ Tư rằng sẽ “không có thông báo nào” về cuộc bầu cử chừng nào các biện pháp an ninh chưa được hoàn thiện.

Nhiệm kỳ được bầu của Tổng thống Zelenskiy đã hết hạn vào tháng 5 năm 2024, nhưng ông vẫn giữ vị trí lãnh đạo thời chiến do cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn. Ukraine đã nhiều lần bác bỏ khả năng tổ chức bầu cử trong thời chiến, khi đất nước vẫn đang trong tình trạng thiết quân luật.

Điều đó đã gây ra sự chỉ trích từ Tổng thống Trump, người đã cáo buộc nhà lãnh đạo Ukraine “sử dụng chiến tranh” để tránh bầu cử. Trong khi đó, Mạc Tư Khoa cũng đã cố gắng biến vấn đề này thành vũ khí để làm suy yếu sự lãnh đạo của Tổng thống Zelenskiy.

Tại Ukraine, người ta rất hoài nghi về khả năng tổ chức bầu cử khi quân đội vẫn còn kiểm soát toàn quốc, và những thách thức về mặt hậu cần trong việc tổ chức một cuộc bỏ phiếu toàn quốc là vô cùng lớn.

Hàng triệu người Ukraine đủ điều kiện bỏ phiếu đang sống ở nước ngoài, trong khi nhiều người khác đang chiến đấu chống lại lực lượng Nga dọc theo hàng trăm dặm chiến tuyến. Những người khác đang sống trong lãnh thổ hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga.

Mạc Tư Khoa đã chiếm giữ khoảng một phần năm lãnh thổ được quốc tế công nhận là một phần của Ukraine, bao gồm cả những khu vực mà Điện Cẩm Linh đã kiểm soát từ trước cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

Tại Ukraine, người ta lo ngại rằng việc khuyến khích các cuộc đấu tranh chính trị trong nước trong thời điểm diễn ra bầu cử sẽ gây bất ổn cho Kyiv khi giao tranh vẫn đang tiếp diễn.

Nhưng khi Tổng thống Trump kêu gọi tổ chức bầu cử ở Ukraine, và đôi lúc chỉ trích vị thế của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, bao gồm cả việc gọi ông là “nhà độc tài”, nhà lãnh đạo Ukraine đã nói rằng chính phủ của ông có thể tổ chức bỏ phiếu nếu Mỹ và các nước ủng hộ khác có thể bảo đảm an toàn cho cử tri.

Vào tháng 12, Tổng thống Zelenskiy cho biết chính quyền Ukraine có thể mất từ 60 đến 90 ngày để tổ chức bầu cử nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện.

Tổng thống Zelenskiy vẫn giữ được sự ủng hộ của công chúng, mặc dù các vụ bê bối tham nhũng liên quan đến những người thân cận của ông đã làm gia tăng sự bất mãn với chính phủ và kéo giảm tỷ lệ ủng hộ của ông, theo các cuộc thăm dò gần đây.

Ai sẽ tranh giành quyền lực trong các cuộc bầu cử sắp tới vẫn chưa rõ ràng. Một ứng cử viên tiềm năng là Valery Zaluzhnyi, cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine, hiện đang giữ chức đại sứ Kyiv tại Luân Đôn.

Ông Zaluzhnyi được xem là đối thủ cạnh tranh đáng kể nhất của Tổng thống Zelenskiy và đã gặp Tổng thống Zelenskiy vào tháng trước. Ông Zaluzhnyi đã bác bỏ những thông tin về việc tranh cử vào các chức vụ chính trị ở Ukraine và công khai phản đối việc tổ chức bầu cử trong thời chiến.

Tháng trước, Tổng thống Zelenskiy cũng đã gặp gỡ Serhiy Prytula, một người dẫn chương trình nổi tiếng người Ukraine, người gây quỹ cho quân đội Ukraine, và Serhii Sternenko, một nhà hoạt động tình nguyện nổi bật hiện đang là cố vấn về máy bay điều khiển từ xa cho Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, Mykhailo Fedorov. Cả Prytula và Sternenko đều được nhắc đến như những ứng cử viên tiềm năng cho cuộc bầu cử.

Tuần trước, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết chính quyền Tổng thống Trump muốn hoàn tất mọi thủ tục ký kết chiến dịch chấm dứt chiến tranh vào cuối tháng 6, trong bối cảnh các quan chức Mỹ đang chuyển sự chú ý sang cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Mặc dù Tổng thống Zelenskiy đã ám chỉ sự đồng thuận về các bảo đảm an ninh, nhưng vấn đề cốt lõi về kiểm soát lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết.

Ông Oleksandr Merezhko, chủ tịch ủy ban đối ngoại quốc hội Ukraine và là thành viên đảng của Tổng thống Zelenskiy, cho biết các cuộc bầu cử không thể diễn ra ở Ukraine cho đến khi thiết quân luật được dỡ bỏ.

“Có thể phải mất nhiều năm nữa điều đó mới xảy ra,” ông nói với Newsweek.

Ông Merezhko cho biết, nếu quốc hội Ukraine tuyên bố tổ chức bầu cử, thời điểm sớm nhất có thể diễn ra bầu cử là tháng 8.

Vitaly Kim, thống đốc lâu năm của vùng Mykolaiv phía nam Ukraine, người được Tổng thống Zelenskiy bổ nhiệm trước chiến tranh, đã nói với Newsweek tuần trước rằng Tổng thống Zelenskiy là lựa chọn “tốt nhất” cho một nhà lãnh đạo thời hậu chiến “vào lúc này”.

“Xét từ góc độ dân chủ, chúng ta cần cuộc bầu cử này,” Kim nói.

Kết quả của cuộc đàm phán ba bên mới giữa Mỹ, Ukraine và Nga đóng vai trò rất quan trọng. Các vòng đàm phán trước đó tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất trong những tuần gần đây đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào, nhưng các quan chức đánh giá các cuộc thảo luận là mang tính xây dựng.

[Newsweek: Will Zelensky Call Ukraine Election – And Could He Lose? What We Know]

5. Tổng thống Zelenskiy sẽ không tuyên bố bầu cử vào ngày kỷ niệm chiến tranh trong bối cảnh có những cuộc thảo luận về thời gian biểu do Mỹ dẫn dắt.

Tính đến thời điểm hiện tại, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy không có kế hoạch tuyên bố tổ chức bầu cử tổng thống hay trưng cầu dân ý về một thỏa thuận hòa bình khả thi với Nga vào ngày 24 tháng 2, một nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống am hiểu vấn đề này nói với tờ Kyiv Independent vào ngày Thứ Năm, 12 Tháng Hai.

Bình luận này được đưa ra sau khi tờ Financial Times đưa tin hôm Thứ Tư, 11 Tháng Hai rằng Kyiv đang chuẩn bị tổ chức cả hai cuộc bỏ phiếu vào mùa xuân này và Tổng thống Zelenskiy có thể công bố kế hoạch vào dịp kỷ niệm 4 năm cuộc xâm lược toàn diện của Nga.

“Ông ấy không có kế hoạch đó,” nguồn tin cho biết khi được hỏi liệu tổng thống có đưa ra thông báo như vậy vào ngày 24 tháng 2 hay không. “Khi không có an ninh, thì chẳng còn gì khác nữa.”

Báo cáo này đã làm dấy lên những đồn đoán rằng Ukraine có thể phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ Washington để đẩy nhanh tiến trình chính trị gắn liền với các cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng. Tuy nhiên, các quan chức khẳng định rằng điều kiện an ninh - chứ không phải thời hạn - sẽ quyết định bất kỳ quyết định nào.

Văn phòng Tổng thống cho biết: “Nếu người Nga đang giết người mỗi ngày, làm sao chúng ta có thể tuyên bố hoặc xem xét nghiêm chỉnh việc tổ chức bầu cử trong những tuần tới? Không ai phản đối bầu cử, nhưng phải bảo đảm an ninh.”

Cuối ngày hôm đó, Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo rằng ông lần đầu tiên biết về kế hoạch được tường trình kêu gọi bầu cử sớm vào mùa xuân từ tờ Financial Times. “Sẽ thật ngu ngốc nếu dùng ngày này (24 tháng 2) để nói về chính trị”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông nói thêm: “Chúng tôi sẽ chỉ tiến hành bầu cử khi có đầy đủ các bảo đảm an ninh cần thiết. Đây là vấn đề an ninh.”

Tổng thống nói thêm rằng Mỹ có đề cập đến việc tổ chức bầu cử ở Ukraine, nhưng không yêu cầu Kyiv tổ chức bầu cử trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Ông cũng cho biết Mỹ không đe dọa sẽ từ bỏ các bảo đảm an ninh nếu cuộc bầu cử bị trì hoãn.

“Họ không liên kết bầu cử với các bảo đảm an ninh,” ông nói.

Vấn đề thiết quân luật

Ukraine vẫn duy trì thiết quân luật kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022. Theo luật hiện hành, cả bầu cử tổng thống và trưng cầu dân ý đều bị cấm trong thời gian thiết quân luật có hiệu lực.

Cuộc bầu cử tổng thống gần nhất diễn ra vào năm 2019. Một cuộc bầu cử mới dự kiến diễn ra vào tháng 3 năm 2024 nhưng đã bị hoãn vô thời hạn do chiến tranh. Tổng thống Zelenskiy gia hạn thiết quân luật cứ ba tháng một lần; hiện tại thiết quân luật đang có hiệu lực đến ngày 4 tháng 5 năm 2026.

Vào giữa tháng 12, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng bất kỳ sự nhượng bộ lãnh thổ nào được đề xuất trong khuôn khổ hòa bình do Mỹ hậu thuẫn đều phải do người dân Ukraine quyết định thông qua một cuộc trưng cầu dân ý.

Mặc dù ý tưởng này đã được thảo luận trước đây, nhưng các rào cản pháp lý vẫn còn tồn tại.

Tổng thống Zelenskiy đã chỉ thị các nhà lập pháp soạn thảo các đề xuất cho phép thay đổi luật bầu cử trong thời gian thiết quân luật, nhưng chưa có sửa đổi nào được thông qua.

Bà Olha Aivazovska, chủ tịch tổ chức xã hội dân sự OPORA và là chuyên gia về bầu cử, cho biết các nhóm chuyên gia vẫn đang tiếp tục soạn thảo luật, nhưng ít nhất phải có sáu tháng trôi qua kể từ khi thiết quân luật kết thúc cho đến khi chiến dịch bầu cử bắt đầu.

“Càng có nhiều cuộc tranh luận xung quanh các điều khoản và quy định của luật bầu cử, càng rõ ràng hơn rằng ngay cả những khung thời gian này cũng rất lạc quan,” bà nói.

Các báo cáo về áp lực từ phía Mỹ

Theo tờ Financial Times, Kyiv có thể xem xét công bố kết quả bỏ phiếu dưới áp lực từ Washington, quốc gia được tường trình muốn cả hai cuộc bỏ phiếu được tổ chức trước ngày 15 tháng 5, cảnh báo rằng nếu thất bại có thể gây nguy hiểm cho các bảo đảm an ninh của Mỹ.

“Chắc là ở đâu đó đang có người bàn tán về chuyện này. Đây không phải lần đầu tiên họ tung tin đồn,” nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống cho biết. “Tuần tới sẽ có các cuộc họp. Nếu có tiến triển, thì có lẽ mọi chuyện sẽ thay đổi.”

“Cho đến nay, vẫn chưa có tiến triển gì.”

Tờ Kyiv Independent đã liên hệ với Tòa Bạch Ốc để xin bình luận.

Tổng thống Ukraine trước đó đã nói rằng Washington muốn chiến tranh kết thúc trước mùa hè và có thể sẽ gây áp lực theo đúng thời hạn đó.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Họ muốn một mốc thời gian rõ ràng”, ám chỉ rằng động thái này có thể liên quan đến các vấn đề chính trị trong nước ở Mỹ, có lẽ là đề cập đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Vẫn còn những trở ngại lớn.

Ngay cả khi vượt qua những ràng buộc pháp lý, những trở ngại lớn vẫn làm phức tạp bất kỳ kế hoạch bỏ phiếu nào. Quan trọng nhất, Nga chưa cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy họ sẵn sàng đồng ý với một lệnh ngừng bắn.

Ngày 10 tháng 2, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga với Ukraine vẫn còn lâu mới kết thúc.

Trước đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine có thể sẵn sàng tổ chức bầu cử trong bối cảnh chiến tranh toàn diện của Nga nếu Mỹ và các đối tác Âu Châu giúp bảo đảm an ninh.

Dư luận vẫn chia rẽ nhưng tích cực tham gia. Theo một cuộc thăm dò của Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv công bố ngày 16 tháng Giêng, khoảng 55% người Ukraine ủng hộ việc tổ chức trưng cầu dân ý về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng, trong khi 32% phản đối ý tưởng này.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng việc tổ chức các cuộc bỏ phiếu toàn quốc đáng tin cậy trong điều kiện hiện tại sẽ đòi hỏi sự chuẩn bị đáng kể.

Bà Aivazovska nói: “Ngoài những quy định và khái niệm mới trong luật bầu cử, chúng cũng phải được đưa vào Bộ luật Hình sự và Bộ luật Vi phạm Hành chính của Ukraine. Và cả trong các biện pháp tố tụng, nếu chúng ta đang nói về ảnh hưởng của Nga.”

[Kyiv Independent: Zelensky won't announce elections on war anniversary amid talks of US-driven timeline]

6. Nga thẳng thừng bác bỏ khuôn khổ hòa bình Mỹ-Ukraine, cho rằng nó mâu thuẫn với kế hoạch “thực sự” của Mỹ.

Ngày 11 tháng 2, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã thẳng thừng bác bỏ khuôn khổ hòa bình 20 điểm giữa Mỹ và Ukraine, vốn được kỳ vọng sẽ là cơ sở cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Những phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh hoạt động ngoại giao đang tăng cường, với các cuộc đàm phán ba bên có sự tham gia của Ukraine, Mỹ và Nga có khả năng nối lại ngay trong tuần này. Tranh chấp về khuôn khổ này làm nổi bật những bất đồng sâu sắc về hướng đi của các cuộc đàm phán.

Ông Lavrov cho biết, trước thềm hội nghị thượng đỉnh tháng 8 tại Alaska, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã trao cho Mạc Tư Khoa một văn bản nêu rõ các vấn đề then chốt “phù hợp với thực tế trên thực địa”.

Bộ trưởng khẳng định rằng các bên đã xác định được “những đường lối thực tế dựa trên sáng kiến của Mỹ” mà “mở ra con đường dẫn đến hòa bình” và có thể tạo cơ sở cho một thỏa thuận cuối cùng.

Ông Lavrov nói: “Tất cả các phiên bản sau đó đều là kết quả của nỗ lực từ phía Zelenskiy và Âu Châu nhằm lấn át sáng kiến của Mỹ. Giờ đây họ đang giơ lên một loại 'văn bản' gồm 20 điểm, mà không ai cung cấp cho chúng tôi, dù chính thức hay không chính thức.”

Khung 20 điểm mà ông Lavrov đề cập được các quan chức Mỹ và Ukraine xây dựng vào cuối tháng 12 năm 2025. Một bản dự thảo trước đó gồm 28 điểm, được nhiều người ở Kyiv cho là gây áp lực buộc Ukraine phải đầu hàng, đã được sửa đổi thành một văn bản ngắn gọn hơn.

Trước đó, Bloomberg đưa tin rằng kế hoạch này đã được chuyển đến Putin vào đầu Tháng Giêng thông qua đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev, sau đó Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, đã đến Mạc Tư Khoa để thảo luận trực tiếp với Putin.

Kế hoạch này được kỳ vọng sẽ là cơ sở cho các cuộc thảo luận giữa ba phái đoàn.

Những phát ngôn của Lavrov đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp ông chỉ trích đường lối của Mỹ. Hôm 9 tháng 2, ông cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump không thực hiện các thỏa thuận giữa Nga và Mỹ về vấn đề Ukraine.

Ông đề cập đến những gì ông gọi là “thỏa thuận neo đậu” được tường trình đã đạt được vào năm 2025, theo đó Ukraine sẽ nhượng lại toàn bộ khu vực Donbas mà không cần giao tranh.

Tòa Bạch Ốc chưa xác nhận sự tồn tại của bất kỳ thỏa thuận nào như vậy và trước đó đã từ chối thừa nhận chúng trong các bình luận với tờ Kyiv Independent.

Trong một cuộc phỏng vấn riêng với đài truyền hình nhà nước NTV phát sóng ngày 10 tháng 2, ông cho biết các cuộc đàm phán vẫn còn lâu mới hoàn tất và cảnh báo không nên có “cái nhìn quá lạc quan” về tiến triển.

Các quan chức Mỹ, bao gồm cả Tổng thống Trump, đã có giọng điệu lạc quan hơn, với việc tổng thống nói rằng Ukraine và Nga đang “gần đạt được thỏa thuận hơn bao giờ hết”.

Ông Lavrov nhìn chung bị gạt ra khỏi tiến trình hòa bình trực tiếp nhằm giải quyết cuộc chiến của Nga với Ukraine, trong khi ông Dmitriev dường như đóng vai trò chủ đạo trong các cuộc đàm phán.

Các vấn đề về lãnh thổ vẫn là trở ngại chính trong tiến trình hòa bình.

Từ lâu, Nga đã yêu cầu lực lượng Ukraine rút khỏi Donbas và ngày càng gắn liền bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào trong tương lai với động thái này sau hơn một thập niên giao tranh trong khu vực.

Ukraine đã bác bỏ khả năng rút quân, mặc dù các quan chức Ukraine cho biết các phương án thay thế, bao gồm cả khu vực phi quân sự, có thể được xem xét.

Tổng thống Ukraine cho biết Washington đặt mục tiêu chấm dứt chiến tranh trước mùa hè.

[Kyiv Independent: Russia effectively dismisses US-Ukraine peace framework, says it contradicts 'real' American plan]

7. Anh tham gia chương trình mua vũ khí của NATO dành cho Ukraine.

Bộ Quốc phòng Anh cho biết với POLITICO rằng Anh đã đồng ý mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine, trở thành đồng minh mới nhất tham gia vào kế hoạch quan trọng của NATO nhằm cung cấp vũ khí thiết yếu cho Kyiv.

“Tôi vui mừng xác nhận Vương quốc Anh cam kết 150 triệu bảng Anh cho PURL,” Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết hôm thứ Ba. “Cùng nhau, chúng ta phải cung cấp cho Ukraine hệ thống phòng không quan trọng mà họ cần để đối phó với cuộc tấn công tàn bạo của Putin.”

Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine được thiết lập vào mùa hè năm ngoái để cho phép Mỹ tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine. Dưới thời Tổng thống Trump, viện trợ quân sự mới từ Washington trong năm 2025 là zero dollar, nhưng Tòa Bạch Ốc sẵn sàng bán vũ khí do các đồng minh khác chi trả.

Năm ngoái, chương trình này đã quyên góp được khoảng 5 tỷ đô la cho Ukraine. Đầu tháng này, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết ông “hoàn toàn tin tưởng” rằng liên minh có thể quyên góp thêm 15 tỷ đô la nữa trong năm nay. Các bộ trưởng quốc phòng NATO sẽ thảo luận về viện trợ cho Ukraine khi họ gặp nhau tại Brussels vào thứ Năm.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh quân đội Ukraine đang phải đối mặt với tình trạng ngày càng gia tăng số lượng binh lính thiếu kinh nghiệm và kiệt sức bỏ ngũ, khó khăn trong việc tuyển mộ binh lính mới và việc bắt giữ các sĩ quan chiến đấu được kính trọng và được yêu mến gần bốn năm sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga.

Điều này cũng phản ánh áp lực ngày càng gia tăng đối với các đồng minh trong NATO để tham gia chương trình, với những lời phàn nàn ngày càng nhiều rằng một số quốc gia — như Na Uy, Hòa Lan và Đức — đã phải gánh chịu những khoản đóng góp lớn hơn một cách không cân xứng.

“Chương trình PURL cho phép Ukraine được hưởng lợi từ những cải tiến và công nghệ hàng đầu của Mỹ,” Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker nói với các phóng viên hôm thứ Ba. Giờ đây, “Tôi muốn… khuyến khích tất cả các đồng minh hãy hành động và cam kết ủng hộ.”

Theo hai nhà ngoại giao NATO giấu tên để có thể tự do phát biểu về các vấn đề nội bộ, đến nay, ba phần tư trong số 32 thành viên của liên minh đã cam kết tham gia kế hoạch này. Úc và New Zealand cũng đã ký kết, và Nhật Bản cũng dự kiến sẽ công bố đóng góp viện trợ phi sát thương, một trong những nhà ngoại giao và một người quen thuộc với vấn đề này cho biết.

Để bảo đảm tính bền vững của chương trình, các quan chức NATO đã cân nhắc một số phương án tái cấu trúc chương trình — vốn chủ yếu dựa vào việc ông Rutte đích thân kêu gọi các quốc gia đóng góp — nhưng cho đến nay vẫn chưa có quyết định nào được đưa ra, hai nhà ngoại giao NATO cho biết.

[Politico: UK to join NATO’s US arms-buying scheme for Ukraine]

8. Theo một báo cáo, viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine đã giảm 99% vào năm 2025.

Viện Kinh tế Thế giới Kiel đưa tin ngày 11 tháng 2 rằng viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraine đã giảm 99% trong năm 2025, khiến các nước Âu Châu phải bù đắp khoảng trống này khi Kyiv sắp kỷ niệm bốn năm ngày Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện.

Theo một báo cáo do Viện Kiel Institute's Ukraine Support Tracker công bố, viện trợ quân sự của Âu Châu cho Ukraine đã tăng 67% trong năm 2025, trong khi viện trợ nhân đạo và tài chính tăng 59%.

Sự gia tăng viện trợ từ Âu Châu đã giúp duy trì sự hỗ trợ tương đối ổn định cho Ukraine bất chấp sự sụt giảm mạnh viện trợ quân sự của Mỹ năm ngoái. Tuy nhiên, báo cáo cho thấy tổng viện trợ quân sự cho Kyiv đã giảm 13% so với mức trung bình hàng năm trong giai đoạn 2022-2024.

Việc giảm mạnh viện trợ quân sự của Mỹ trùng khớp với năm đầu tiên Tổng thống Trump trở lại nắm quyền. Kể từ khi nhậm chức vào Tháng Giêng năm 2025, Tổng thống Trump đã không phân bổ bất kỳ gói viện trợ quốc phòng mới nào theo Quyền rút quân của Tổng thống, gọi tắt là PDA — một công cụ thường được người tiền nhiệm của ông, cựu Tổng thống Joe Biden, sử dụng.

Thay vào đó, chính quyền Tổng thống Trump đã lựa chọn bán vũ khí cho Ukraine thông qua các đối tác NATO, sử dụng Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL.

Báo cáo cho thấy các nước tài trợ của NATO đã mua vũ khí của Mỹ trị giá 3,7 tỷ euro (4,39 tỷ đô la) cho Kyiv vào năm 2025. Các mặt hàng mua bao gồm Hệ thống hỏa tiễn pháo binh cơ động cao, gọi tắt là HIMARS và các hệ thống phòng không Patriot.

Nghị viện Âu Châu thông qua khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine.

Theo Viện Kiel, Liên minh Âu Châu hiện cung cấp phần lớn viện trợ tài chính và nhân đạo cho Ukraine, trong khi một nhóm nhỏ các quốc gia tài trợ cung cấp phần lớn viện trợ quân sự.

Ông Christoph Trebesch, Trưởng ban Theo dõi Hỗ trợ Ukraine, cho biết: “Nhu cầu ngân sách ngày càng tăng của Ukraine hiện chủ yếu được tài trợ thông qua các khoản vay và trợ cấp ở cấp độ Liên Hiệp Âu Châu”.

“Việc ngày càng phụ thuộc vào viện trợ đa phương ở cấp độ Liên Hiệp Âu Châu đồng nghĩa với việc hỗ trợ cho Ukraine được phân bổ công bằng hơn trên toàn Liên Hiệp Âu Châu, cụ thể là phù hợp với tỷ trọng GDP của mỗi quốc gia trong khối. Tuy nhiên, mô hình này chỉ có thể quan sát được đối với viện trợ tài chính, trong khi viện trợ quân sự vẫn đòi hỏi sự đóng góp song phương của từng quốc gia thành viên, và chúng ta thấy sự chia sẻ gánh nặng ít hơn nhiều ở đó.”

Đức và Vương quốc Anh chịu trách nhiệm cho hai phần ba tổng viện trợ quân sự của Tây Âu dành cho Ukraine từ năm 2022 đến năm 2025. Bắc Âu là nhà tài trợ lớn thứ hai.

Trong khi đó, viện trợ từ các nước Đông và Nam Âu lại giảm. Viện trợ quân sự từ Đông Âu giảm từ 17% năm 2022 xuống chỉ còn 2% năm 2025, còn viện trợ quốc phòng từ Nam Âu giảm từ 7% xuống 3% trong cùng kỳ.

[Kyiv Independent: US military aid to Ukraine dropped 99% in 2025, report finds]

9. Thủ tướng Orbán chỉ trích kế hoạch gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine là ‘tuyên chiến’ với Hung Gia Lợi.

Viktor Orbán đã chỉ trích gay gắt kế hoạch của Liên Hiệp Âu Châu về việc kết nạp Ukraine vào khối càng nhanh càng tốt, gọi đó là “tuyên bố chiến tranh công khai” chống lại Hung Gia Lợi.

Như POLITICO đưa tin hôm thứ Hai, Ủy ban Âu Châu đang ấp ủ một kế hoạch nhằm đẩy nhanh tiến trình gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Kyiv, có khả năng đề nghị quốc gia bị chiến tranh tàn phá này tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu một phần trước khi hoàn thành tất cả các cải cách cần thiết. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã thúc đẩy việc nước mình gia nhập khối càng sớm càng tốt vào năm 2027 như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Nga.

Ông Orbán, một đồng minh thân cận của Mạc Tư Khoa, kịch liệt phản đối việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu. Theo các nhà ngoại giao và quan chức Âu Châu mà POLITICO đã phỏng vấn, Ủy ban Âu Châu và các thủ đô của các nước Liên Hiệp Âu Châu đang tìm cách để vượt qua quyền phủ quyết của ông, chẳng hạn như yêu cầu Tổng thống Donald Trump gây áp lực lên ông Orbán hoặc thậm chí sử dụng Điều 7 của hiệp ước Liên Hiệp Âu Châu để tước bỏ quyền bỏ phiếu của Budapest.

Thủ tướng Hung Gia Lợi cảnh báo hôm thứ Tư trong một bài đăng trên X rằng điều đó sẽ là “một lời tuyên chiến công khai chống lại Hung Gia Lợi”.

Ông Orbán nói rằng POLITICO đã “công bố kế hoạch chiến tranh mới nhất của Brussels và Kyiv, kế hoạch năm điểm của Tổng thống Zelenskiy.”

“Họ đã quyết định rằng Ukraine sẽ được kết nạp vào Liên minh Âu Châu sớm nhất là vào năm 2027,” ông nói thêm. “Họ phớt lờ quyết định của người dân Hung Gia Lợi và quyết tâm lật đổ chính phủ Hung Gia Lợi bằng mọi cách cần thiết.”

Người dân Hung Gia Lợi sẽ đi bỏ phiếu vào tháng Tư trong một cuộc tổng tuyển cử đầy cạnh tranh. Ông Orbán, người đã nắm quyền trong hai thập niên qua, đang tụt hậu trong các cuộc thăm dò dư luận và đảng Fidesz của ông sẽ phải đối đầu với phe đối lập đang lên, vốn đã cam kết bài trừ tham nhũng và khôi phục pháp quyền.

Lãnh đạo Hung Gia Lợi đã nhiều lần xung đột với Tổng thống Zelenskiy và sử dụng vấn đề Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu trong chiến dịch tranh cử, miêu tả Kyiv và Brussels là mối đe dọa đối với nền độc lập của Budapest.

“Tháng Tư này, tại hòm phiếu, người dân Hung Gia Lợi phải ngăn chặn chúng,” ông nói. “Fidesz là lực lượng duy nhất đứng giữa Hung Gia Lợi và sự cai trị của Brussels, và là sự bảo đảm duy nhất cho chủ quyền của Hung Gia Lợi.”

[Politico: Orbán slams EU membership plan for Ukraine as ‘declaration of war’]

10. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine cần “ngày cụ thể” để gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói với các phóng viên hôm 11 tháng 2 rằng Liên minh Âu Châu phải ấn định một “ngày cụ thể” để Ukraine chính thức gia nhập khối.

Những phát biểu của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra một ngày sau khi phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu nói với tờ Kyiv Independent vào ngày 10 tháng 2 rằng Liên Hiệp Âu Châu coi nỗ lực gia nhập của Ukraine là một phần của tiến trình hòa bình đang diễn ra, nhưng không suy đoán về thời điểm gia nhập có thể xảy ra. Cùng ngày, tờ Politico đưa tin rằng Liên Hiệp Âu Châu đang soạn thảo một kế hoạch để Ukraine gia nhập khối sớm nhất vào năm 2027 - mặc dù không có đầy đủ quyền thành viên.

Khi được hỏi về thông tin Ukraine sẽ gia nhập Liên Hiệp Âu Châu một phần vào năm 2027, Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo: “Ukraine sẽ làm mọi thứ để sẵn sàng về mặt kỹ thuật cho việc gia nhập vào năm 2027”.

“Ít nhất chúng ta sẽ hoàn thành các bước chính. Thứ hai, tôi muốn có một ngày cụ thể. Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng nếu trong thỏa thuận… không có ngày cụ thể, thì Nga sẽ làm mọi cách để cản trở tiến trình này.”

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông sẽ không ký thỏa thuận hòa bình với Mỹ, Nga và Âu Châu nếu thỏa thuận đó không bao gồm một ngày cụ thể cho việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.

“Đây… là về các bảo đảm an ninh, bảo đảm an ninh cho Ukraine,” ông nói. “Đây là những chi tiết cụ thể, với một ngày cụ thể. Và chữ ký của tôi hôm nay, trên kế hoạch 20 điểm, kế hoạch chấm dứt chiến tranh, bảo đảm với người dân Ukraine rằng sẽ có một ngày cụ thể cho việc chúng ta gia nhập.”

Cuối tháng Giêng, Tổng thống Zelenskiy đã đặt mục tiêu năm 2027 cho việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu. Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối từ một số thành viên Liên Hiệp Âu Châu, bao gồm cả những người ủng hộ và hoài nghi về con đường Âu Châu của Ukraine.

Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orban đã bày tỏ lo ngại về khả năng Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu một cách nhanh chóng. Đồng thời, ông Orban vẫn khẳng định Kyiv không bao giờ được phép trở thành thành viên của Liên Hiệp Âu Châu.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz - nhà lãnh đạo nền kinh tế lớn nhất Liên Hiệp Âu Châu - cũng cho biết thời điểm gia nhập năm 2027 là “điều không thể”.

Ukraine đã nộp đơn xin gia nhập Liên Hiệp Âu Châu vào tháng 2 năm 2022, chỉ vài ngày sau khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện.

Kyiv được cấp quy chế ứng cử viên vào năm 2022, và Liên Hiệp Âu Châu chính thức mở các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine vào năm 2024. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán trên thực tế về các nhóm gia nhập cụ thể vẫn chưa bắt đầu, và Hung Gia Lợi đã sử dụng quyền phủ quyết của mình để ngăn chặn quá trình này.

[Kyiv Independent: Ukraine needs 'specific date' for entry into EU, Zelensky says]

11. Ukraine sẵn sàng tổ chức vòng đàm phán mới với Nga tại Mỹ vào ngày 17-18 tháng 2. Mạc Tư Khoa vẫn chưa xác nhận.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói với Bloomberg rằng Ukraine đã chấp nhận lời mời của Mỹ về việc tổ chức vòng đàm phán hòa bình mới vào tuần tới.

Theo tổng thống, các cuộc đàm phán sẽ do Mỹ chủ trì và diễn ra vào ngày 17 và 18 tháng 2. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán phụ thuộc vào sự đồng ý tham gia của Nga, điều mà Ukraine và Mỹ vẫn chưa nhận được.

Ngày 24 tháng Giêng, Ukraine đã kết thúc vòng đàm phán hòa bình ba bên thứ hai với Nga và Hoa Kỳ tại UAE, khép lại hai ngày đàm phán trong nỗ lực mới do Mỹ dẫn đầu nhằm thúc đẩy một giải pháp cho cuộc chiến toàn diện của Nga.

“Điều chính mà các cuộc thảo luận tập trung vào là các tham số khả thi để chấm dứt chiến tranh,” Tổng thống Zelenskiy nói sau cuộc đàm phán.

Ngày 11 tháng 2, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã bác bỏ một cách hiệu quả khuôn khổ hòa bình 20 điểm giữa Mỹ và Ukraine, vốn được kỳ vọng sẽ là cơ sở cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Ông Lavrov cho biết, trước thềm hội nghị thượng đỉnh tháng 8 tại Alaska, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã trao cho Mạc Tư Khoa một văn bản nêu rõ các vấn đề then chốt “phù hợp với thực tế trên thực địa”.

Bộ trưởng khẳng định rằng các bên đã xác định được “những đường lối thực tế dựa trên sáng kiến của Mỹ” mà “mở ra con đường dẫn đến hòa bình” và có thể tạo cơ sở cho một thỏa thuận cuối cùng.

Ông Lavrov nói: “Tất cả các phiên bản sau đó đều là kết quả của nỗ lực từ phía Zelenskiy và Âu Châu nhằm lấn át sáng kiến của Mỹ. Giờ đây họ đang giơ lên một loại 'văn bản' gồm 20 điểm, mà không ai cung cấp cho chúng tôi, dù chính thức hay không chính thức.”

Khung 20 điểm mà ông Lavrov đề cập được các quan chức Mỹ và Ukraine xây dựng vào cuối tháng 12 năm 2025. Một bản dự thảo trước đó gồm 28 điểm, được nhiều người ở Kyiv cho là gây áp lực buộc Ukraine phải đầu hàng, đã được sửa đổi thành một văn bản ngắn gọn hơn.

Trước đó, Bloomberg đưa tin rằng kế hoạch này đã được chuyển đến Putin vào đầu Tháng Giêng thông qua đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev, sau đó Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, đã đến Mạc Tư Khoa để thảo luận trực tiếp với Putin.

[Kyiv Independent: Ukraine ready to hold new round of talks with Russia in US on Feb. 17-18. Moscow yet to confirm]