Các ký giả Derek Gatopoulos và Vasilisa Stepanenko của Associated Press, ngày 25 tháng 1 năm 2026, từ KYIV, Ukraine, gửi đi bản tin như sau:

Hôm Chúa nhật, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kêu gọi mọi người cầu nguyện cho hòa bình ở Ukraine, khi đất nước này đang phải đối diện với điều kiện rét đậm nghiêm trọng sau các cuộc tấn công của Nga.

“Ngay cả trong những ngày này, Ukraine vẫn đang bị tấn công liên tục, khiến toàn bộ dân cư phải chịu đựng cái lạnh của mùa đông”, Đức Giáo Hoàng Leo nói trong bài phát biểu lúc ngài đọc kinh Truyền tin tại Vatican.

Đức Giáo Hoàng nói: “Tôi đang theo dõi tình hình với nỗi buồn, và tôi ở bên cạnh và cầu nguyện cho những người đang đau khổ. Việc tiếp diễn các cuộc xung đột, với những hậu quả ngày càng nghiêm trọng đối với thường dân, làm gia tăng rạn nứt giữa các dân tộc và đẩy lùi thêm cơ hội cho một nền hòa bình công bằng và lâu dài. Tôi kêu gọi mọi người tăng cường nỗ lực để chấm dứt cuộc chiến này”.

Lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Leo được đưa ra khi bà Olena Janchuk trải qua một ngày nữa trong sự cô lập lạnh lẽo trong căn hộ cao tầng của bà.

Cựu giáo viên mẫu giáo này bị viêm khớp nặng, và đã bị mắc kẹt nhiều tuần trên tầng 19 của tòa nhà cao tầng ở Kyiv, cách mặt đất 650 bậc thang.

Những đợt mất điện kéo dài hàng ngày do Nga ném bom các nhà máy điện và đường dây truyền tải đã khiến việc sử dụng thang máy trở nên xa xỉ.

Với nhiệt độ tháng Giêng giảm xuống -10 độ C (14 độ F), có một lớp băng giá vĩnh cửu trên mặt trong cửa sổ của bà Janchuk, những hoa văn màu trắng lan rộng trên kính vào buổi sáng.

Người phụ nữ 53 tuổi co ro bên một lò sưởi tạm bợ được làm từ những ngọn nến xếp chồng lên nhau dưới những viên gạch, được thiết kế để hấp thụ và từ từ tỏa nhiệt. Dây cáp sạc USB ngoằn ngoèo trên sàn nhà từ các ổ cắm điện quá tải, trong khi chăn điện của bà được nối với một cục sạc dự phòng được phân bổ cho những giờ lạnh nhất.

“Khi không có điện và sưởi ấm trong mười bảy tiếng rưỡi, bạn phải nghĩ ra cách nào đó,” bà nói. “Những viên gạch hoạt động tốt nhất trong một căn phòng nhỏ, vì vậy chúng tôi ở trong đó.”

Ban ngày, gia đình chuyển vào những căn phòng đón được ánh nắng mặt trời mùa đông, chức năng của mỗi không gian thay đổi theo lịch mất điện. Ban đêm, quần áo dày được mặc trong nhà vì căn hộ nhanh chóng lạnh đi do không có hệ thống sưởi trung tâm.

Kyiv, một thành phố với khoảng 3 triệu dân, bị chi phối bởi các tòa nhà cao tầng, nhiều tòa nhà có từ thời Liên Xô, hiện đang bị mất điện trong phần lớn thời gian trong ngày.

Trong mùa đông thứ tư của cuộc chiến này, điện là một mặt hàng được phân bổ theo định mức.

Người dân lên kế hoạch cuộc sống của họ dựa trên lịch điện: khi nào nấu ăn, tắm, sạc điện thoại và chạy máy giặt. Thực phẩm được chọn lọc dựa trên thời hạn sử dụng, nước được lọc đóng chai và trữ trong xô. Bếp ga mini dùng để hâm nóng súp hoặc trà khi mất điện.

Giấc ngủ bị gián đoạn bởi tiếng còi báo động không kích và nhu cầu sử dụng điện ngoài giờ cao điểm.

Bên ngoài, khắp Kyiv phủ đầy tuyết, máy phát điện diesel ầm ầm trên các con phố thương mại. Người mua sắm dò đường bằng đèn pin điện thoại, và các quán bar lung linh dưới ánh nến.

Các ứng dụng thông báo cho người dùng về thời gian có điện ngày càng ngắn – thường chỉ vài giờ – đủ để khởi động lại hệ thống điện trong nhà.

Cuộc sống trở nên khó khăn hơn ở các tầng cao hơn.

Tòa nhà 22 tầng của Janchuk nằm gần một nhà máy điện và cư dân có thể tận mắt chứng kiến các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, những tia chớp chiếu sáng đường chân trời vào ban đêm.

Trong những lúc mất điện, họ leo cầu thang trong bóng tối, ánh đèn điện thoại phản chiếu trên các bậc thang bê tông, thường kèm theo tiếng vọng của trẻ em và tiếng chó sủa. Đôi khi, mọi người để lại túi nhựa đựng bánh quy hoặc nước trong thang máy cho những người bị mắc kẹt khi mất điện giữa chừng. Chồng của Janchuk, đi làm cả ngày, mang đồ tạp hóa về vào buổi tối trong khi mẹ bà, cụ Lyudmila Bachurina, 72 tuổi, lo việc nhà.

“Trời lạnh, nhưng chúng tôi vẫn xoay xở được,” người mẹ nói, tay cầm chiếc đèn pin vuông sạc bằng USB mà bà mới gắn lên tường. “Khi điện sáng, tôi bắt đầu bật máy giặt, đổ đầy nước vào bình, nấu ăn, sạc pin dự phòng, chạy quanh bếp và chạy quanh nhà.”

Ở những khu dân cư cao cấp, cư dân góp tiền mua máy phát điện để thang máy hoạt động. Nhưng hầu hết các khu phố — nơi sinh sống của người già, gia đình và người khuyết tật — không đủ khả năng mua chúng.

Những người ủng hộ quyền của người khuyết tật, bao gồm các nhóm đại diện cho cựu chiến binh bị thương trong chiến tranh, cho rằng cầu thang đã trở thành một rào cản xã hội vô hình, cô lập mọi người ngay trong chính ngôi nhà của họ.

Họ đang kêu gọi các quan chức thành phố tài trợ máy phát điện cho các tòa nhà dân cư. Cho đến khi đó, cuộc sống xoay quanh lịch trình có điện. Đèn USB, pin dự phòng và pin biến tần đã trở thành những vật dụng thiết yếu trong gia đình. Các cuộc trò chuyện trên Telegram giúp hàng xóm thăm hỏi người già và trao đổi thông tin cập nhật về tình trạng mất điện.

Từ các tầng trên cao, người dân Kyiv có thể nhìn ra đường chân trời với những tòa nhà chọc trời và những nhà thờ mái vòm vàng cổ kính của thành phố. Vào ban đêm, ánh chớp của các vụ nổ có thể nhìn thấy khi Nga tiếp tục chiến dịch tấn công hệ thống năng lượng của Ukraine.

Nga đã gây ra thiệt hại nặng nề cho cơ sở hạ tầng của Ukraine.

Quá nhiều nhà máy điện và đường dây truyền tải bị tấn công khiến nhu cầu không thể đáp ứng, ngay cả khi có điện nhập khẩu từ châu Âu. Để ngăn chặn sự sụp đổ của lưới điện, các nhà điều hành phải thực hiện cắt điện luân phiên, duy trì hoạt động của bệnh viện và các dịch vụ thiết yếu trong khi các hộ gia đình bị mất điện.

Tại một nhà máy điện than bị tấn công nhiều lần, người giám sát ca Yuriy đi giữa đống đổ nát của máy móc cháy đen, mái nhà sập và bảng điều khiển bị chảy thành những khối vô dụng. Việc sửa chữa được thực hiện bằng đèn pin, những bao cát khổng lồ che chắn những gì vẫn còn hoạt động. Ảnh của các đồng nghiệp thiệt mạng trong khi làm việc được treo gần lối vào.

Ông cho biết: “Sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, hậu quả thật khủng khiếp — trên quy mô lớn”.

Các quan chức yêu cầu không tiết lộ vị trí của nhà máy và tên đầy đủ của Yuriy vì lý do an ninh.

“Thiết bị năng lượng của chúng tôi đã bị phá hủy. Nó rất đắt tiền,” Yuriy nói. “Hiện tại, chúng tôi đang khôi phục những gì có thể.”

Theo ước tính chung của Ngân hàng Thế giới, Ủy ban Châu Âu và Liên Hợp Quốc, ngành năng lượng của Ukraine đã chịu thiệt hại trực tiếp hơn 20 tỷ đô la do chiến tranh.

Kyiv đã liên tục cập nhật lịch trình tiết kiệm điện mùa đông khắc nghiệt của mình, làm mờ hoặc tắt đèn đường ở những khu vực ít người qua lại và đầu tư vào các nguồn phát điện ít tập trung hơn.

Tại các tòa nhà cao tầng, việc khôi phục dường như còn rất xa vời.

Bachurina nói: “Thành thật mà nói, tôi rất mệt mỏi. Khi bạn không thể ra ngoài, khi bạn không nhìn thấy mặt trời, khi không có ánh sáng và bạn thậm chí không thể tự mình đi đến cửa hàng… Điều đó làm bạn kiệt sức”.

“Nhưng điều quan trọng, như tất cả người Ukraine hiện nay đều nói, là chúng ta sẽ chịu đựng mọi thứ cho đến khi chiến tranh kết thúc.”