1. Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine tại Abu Dhabi “mang tính xây dựng”.
Hôm thứ Bảy, Ukraine, Nga và Hoa Kỳ đã kết thúc ngày thứ hai của cuộc đàm phán hòa bình ba bên do Mỹ làm trung gian tại Abu Dhabi, mà Kyiv mô tả là “mang tính xây dựng” bất chấp các cuộc tấn công liên tục từ phía Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết hai ngày họp tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất - cuộc họp ba bên đầu tiên sau nhiều năm - tập trung vào các tham số khả thi để chấm dứt chiến tranh và các bảo đảm an ninh cần thiết để bất kỳ thỏa thuận nào cũng trở nên đáng tin cậy.
“Tất cả các bên đều đồng ý báo cáo lại tại thủ đô của mình về từng khía cạnh của cuộc đàm phán và phối hợp các bước tiếp theo với các nhà lãnh đạo,” Tổng thống Zelenskiy nói. “Nhiều vấn đề đã được thảo luận, và điều quan trọng là các cuộc đối thoại mang tính xây dựng.”
Tổng thống Zelenskiy nói: “Nếu có sự sẵn sàng tiến lên phía trước — và Ukraine đã sẵn sàng — các cuộc họp tiếp theo sẽ diễn ra, có thể sớm nhất là vào tuần tới”.
Cuộc đàm phán quy tụ các quan chức quân sự và tình báo cao cấp từ cả ba phía. Phái đoàn Ukraine gồm có Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov và nhà lãnh đạo tình báo quân sự Kyrylo Budanov; Nga được đại diện bởi các thành viên quân đội và tình báo quân sự; và phái đoàn Mỹ gồm có đặc phái viên của Tổng thống Trump, Steve Witkoff, Jared Kushner và các cố vấn cao cấp của Tòa Bạch Ốc.
Tổng thống Zelenskiy cho biết phía Mỹ đã nêu ra các hình thức khả thi để chính thức hóa bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai, cũng như sự cần thiết của việc Mỹ giám sát và kiểm tra một lệnh ngừng bắn hoặc tiến trình hòa bình tiềm năng. Ông nói rằng các đại diện quân sự đã xác định các vấn đề cho một cuộc họp tiếp theo có thể diễn ra.
Hãng thông tấn TASS của Nga cũng đưa tin rằng các cuộc đàm phán đã đạt được kết quả và có thể tiếp tục trong những ngày tới.
Các nỗ lực ngoại giao diễn ra trong bối cảnh Mạc Tư Khoa tiến hành cuộc tấn công trên không lớn nhất vào Ukraine từ đầu năm đến nay. Các quan chức Ukraine cho biết hàng trăm máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đã tấn công Kyiv, Kharkiv và các thành phố khác trong đêm, khiến hàng triệu người mất điện và sưởi ấm trong điều kiện nhiệt độ dưới 0 độ C.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cáo buộc Putin cố tình tấn công trong khi các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra.
“Một cách đầy mưu mô, Putin đã ra lệnh tấn công hỏa tiễn quy mô lớn tàn bạo vào Ukraine ngay khi các phái đoàn đang họp tại Abu Dhabi để thúc đẩy tiến trình hòa bình do Mỹ dẫn đầu”, Sybiha nói. “Hỏa tiễn của ông ta không chỉ tấn công người dân chúng ta mà còn cả bàn đàm phán”, Sybiha nói thêm.
“Vụ tấn công dã man này một lần nữa chứng minh rằng vị trí của Putin không phải là trên bàn đàm phán hòa bình, mà là ở bục xét xử của tòa án đặc biệt”, Sybiha nói.
Hôm thứ Sáu, Tổng thống Zelenskiy cho biết còn “quá sớm” để đưa ra kết luận từ các cuộc đàm phán. Ông nhắc lại rằng Ukraine sẽ không chấp nhận những nhượng bộ về lãnh thổ mà Mạc Tư Khoa yêu cầu.
[Politico: Ukraine peace talks in Abu Dhabi ‘constructive,’ Zelenskyy says]
2. Các cuộc biểu tình quy mô lớn đã lan rộng khắp nước Mỹ sau khi Alex Pretti bị các đặc vụ liên bang hạ sát.
Các cuộc biểu tình quy mô lớn đã lan rộng khắp các thành phố của Mỹ vào hôm Thứ Bẩy, 24 Tháng Giêng – bao gồm Minneapolis, New York City, San Francisco, Boston và Providence, Rhode Island – sau khi Alex Pretti, 37 tuổi, một y tá sống ở Minneapolis, bị các đặc vụ liên bang hạ sát.
Làn sóng biểu tình diễn ra chỉ một ngày sau khi hàng ngàn người tuần hành trên đường phố Minneapolis để phản đối Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ, gọi tắt là ICE. Người biểu tình một lần nữa bất chấp cái lạnh khắc nghiệt để lên tiếng phản đối cơ quan này và thể hiện sự ủng hộ đối với Pretti và những người khác bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng đột biến của các nhân viên nhập cư tràn vào thành phố trong những tuần gần đây.
“Đả đảo ICE, cút đi!”, đám đông hô vang trong các buổi phát trực tiếp cuộc biểu tình tối thứ Bảy.
Hàng ngàn người khác đã tập trung tại Quảng trường Union ở thành phố New York, với những đoạn video ghi lại cảnh người biểu tình hô vang: “Hãy nói một lần, nói hai lần, chúng ta sẽ không chịu đựng ICE!”
Nghị viên hội đồng thành phố New York, Chi Ossé, đã phát biểu trước đám đông trong thời tiết giá rét để kêu gọi bãi bỏ ICE.
“Chúng ta cần những phiên tòa Nuremberg để xét xử những người thuộc ICE, những kẻ đang phạm tội ác chống lại nhân loại ở đất nước chúng ta. Tôi từ chối gọi họ là lực lượng thực thi pháp luật. Họ là những tác nhân gây hỗn loạn. Họ đang phá hoại nền tảng của đất nước chúng ta”, Ossé hét lên với đám đông trước mặt.
Tại Washington DC, một đám đông khổng lồ đã tụ tập bên ngoài trụ sở Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ, gọi tắt là DHS. Đoạn video ghi lại những tiếng hô “đáng xấu hổ” vang vọng trong không khí lạnh lẽo tối thứ Bảy khi hàng trăm người tập trung trong bóng tối.
Trên khắp đất nước, tại San Francisco, hàng trăm người đã tập trung ở trung tâm thành phố khi mặt trời bắt đầu lặn. Các đoạn video trên mạng xã hội cho thấy đám đông lớn cầm biểu ngữ và hô vang các khẩu hiệu như “đứng lên đấu tranh”. Người biểu tình giơ cao các biểu ngữ lên án ICE và đòi công lý cho Renee Good, một cư dân khác của Minneapolis bị một nhân viên nhập cư hạ sát hồi đầu tháng này.
Xa hơn về phía nam, hàng trăm người đã xuống đường ở trung tâm thành phố Los Angeles, một thành phố đã phải đối mặt với cuộc khủng hoảng riêng của mình vào mùa hè khi một làn sóng nhân viên nhập cư tràn vào khu vực, bắt giữ người dân tại các tiệm rửa xe, cửa hàng Home Depot, trang trại và các nơi làm việc khác. Đám đông tụ tập cầm các biểu ngữ thể hiện sự đoàn kết với nội dung “Từ Los Angeles đến Minneapolis, hãy chấm dứt sự khủng bố của ICE”, theo báo cáo của Los Angeles Times.
Tại Providence, hàng trăm người đã tập trung biểu tình trước trụ sở địa phương của DHS.
“Hãy đóng cửa nó đi, đóng cửa nó đi, đóng cửa nó đi,” một số người biểu tình hét lên, trong khi những người khác giơ cao các tấm biển có dòng chữ “Không có bạo chúa và không có vua chúa” và “ICE là tệ hại nhất trong số những kẻ tệ hại”.
Tuần hành trên đường phố Boston, hàng loạt người biểu tình đồng thanh hô vang: “Một, hai, ba, bốn, chấm dứt giam giữ ICE! Năm, sáu, bảy, tám, chấm dứt khủng bố và thù hận!”
Pretti, một công dân Mỹ làm việc tại đơn vị chăm sóc đặc biệt của Hệ thống Chăm sóc Sức khỏe cựu chiến binh Minneapolis, đã bị bắn nhiều phát trong một cuộc tranh cãi với các viên chức thực thi pháp luật.
Đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy Pretti bị các nhân viên thực thi pháp luật vật ngã xuống đất trước khi bị bắn. Pretti bị bắt giữ sau khi dường như đứng ra bảo vệ một người đang bị một viên chức ICE xô ngã xuống đất. Viên chức đó đã quay sang xịt hơi cay vào Pretti nhiều lần, trước khi vật anh ta xuống đường cùng với các đặc vụ khác. Ít nhất một nhà phân tích cho rằng một số đoạn phim cho thấy Pretti đã bị lấy mất súng trước khi tiếng súng nổ ra.
Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS và Bộ trưởng Kristi Noem đã nhiều lần khẳng định rằng Pretti “đã tiếp cận các viên chức tuần tra biên giới Mỹ với một khẩu súng ngắn bán tự động 9ly” và “các viên chức đã cố gắng tước vũ khí” của anh ta, bất chấp tất cả các bằng chứng video hiện có cho thấy Pretti không cầm súng trong tay. Thêm vào đó, Brian O'Hara, cảnh sát trưởng Minneapolis, cho biết Pretti là một người sở hữu súng hợp pháp với giấy phép mang súng. Luật pháp Minnesota cho phép công dân được cấp giấy phép mang súng ngắn nơi công cộng. Luật không yêu cầu phải giấu kín những vũ khí đó.
Trở lại Minneapolis, những người biểu tình đã tập trung tại hiện trường vụ nổ súng vào Pretti bất chấp thời tiết lạnh giá nguy hiểm.
Khi màn đêm buông xuống, hàng trăm người lặng lẽ tập trung bên đài tưởng niệm ngày càng lớn dần tại nơi người y tá bị sát hại. Một số người cầm biển hiệu ghi “Công lý cho Alex Pretti”. Những người khác hô vang tên Pretti và Good. Một cửa hàng bánh rán và một cửa hàng quần áo gần đó vẫn mở cửa, cung cấp cho người biểu tình một nơi ấm áp cũng như nước, cà phê và đồ ăn nhẹ.
Caleb Spike cho biết anh đến từ một vùng ngoại ô gần đó để thể hiện sự ủng hộ và cả sự bức xúc của mình. “Cảm giác như mỗi ngày lại xảy ra chuyện điên rồ hơn,” anh nói. “Những gì đang xảy ra trong cộng đồng của chúng ta là sai trái, thật kinh tởm, thật ghê tởm.”
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, Chuck Schumer, cho biết đảng của ông sẽ chặn gói ngân sách vào tuần tới nếu nó bao gồm tiền cho Bộ An ninh Nội địa, gọi tắt là DHS, là bộ chịu trách nhiệm về Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan ICE. Thượng Nghị Sĩ đến từ New York nói: “Những gì đang xảy ra ở Minnesota thật kinh khủng – và không thể chấp nhận được ở bất kỳ thành phố nào của Mỹ.”
[The Guardian: Large protests spread across US after Alex Pretti fatally shot by federal agents]
3. Vụ án gián điệp Trung Quốc làm rung chuyển chính phủ NATO
Giới chức Tiệp cho biết một phóng viên người Trung Quốc đã bị bắt giữ tại Prague vì nghi ngờ thu thập thông tin tình báo cho Bắc Kinh.
Vụ bắt giữ diễn ra sau hàng loạt các hoạt động gián điệp bị nghi ngờ do Trung Quốc thực hiện trên khắp Âu Châu, nhắm vào các chính trị gia, các ngành công nghiệp chiến lược và những người bất đồng chính kiến Trung Quốc.
Các chính phủ phương Tây cũng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về các mạng lưới tấn công mạng có liên hệ với các cơ quan tình báo và an ninh Trung Quốc, làm gia tăng lo ngại về quy mô và khả năng dai dẳng của Bắc Kinh trong việc thu thập thông tin nhạy cảm và phá hoại cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Đại sứ quán Trung Quốc tại Prague và Bộ Tư pháp Cộng hòa Tiệp qua email để yêu cầu bình luận.
Cơ quan tình báo BIS của Tiệp thông báo hôm thứ X rằng một công dân Trung Quốc, được tường trình có liên hệ với các cơ quan tình báo Trung Quốc, đã bị bắt giữ vào sáng sớm thứ Bảy trong một chiến dịch phối hợp với Trung tâm Quốc gia Chống Khủng bố, Chủ nghĩa Cực đoan và Tội phạm Mạng của cảnh sát Tiệp.
Các công tố viên đã buộc tội người đàn ông này về hành vi hoạt động trái phép cho một thế lực nước ngoài, đánh dấu lần đầu tiên tội danh này được sử dụng kể từ khi được đưa ra vào tháng 2 năm 2025.
Hãng truyền thông Tiệp Seznam Zprávy dẫn nguồn tin thân cận với cuộc điều tra cho biết nghi phạm là Dương Nhất Minh (Yang Yiming, 杨一鸣) phóng viên được ủy quyền của tờ Quang Minh Nhật Báo (Guangming Daily, 光明) do Đảng Cộng sản Trung Quốc điều hành.
Trong thời gian làm việc tại Cộng hòa Tiệp, một nước thành viên của NATO, ông Dương đã tìm cách xây dựng mạng lưới quan hệ một cách có hệ thống giữa các nhân vật chính trị và những người định hình dư luận được coi là dễ tiếp nhận quan điểm của Bắc Kinh hơn so với xu hướng chủ đạo của Âu Châu, theo nhận định của cơ quan này.
Theo tờ The Slovak Spectator, ông Dương cũng đã vun đắp mối quan hệ với các chính trị gia ở nước láng giềng Slovakia, trong đó có Chủ tịch Quốc hội Richard Raši.
[Newsweek: China Spy Case Rocks NATO Government]
4. Tư lệnh quân đội cao cấp nhất của Trung Quốc bị cách chức
Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết vị tướng cao cấp nhất của nước này đang bị điều tra “vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng”.
Theo một tuyên bố từ Bộ Quốc phòng, ông Zhang Youxia, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương - cơ quan quân sự cao nhất Trung Quốc - đã bị cách chức vào thứ Bảy.
Bộ này không cung cấp chi tiết về hành vi sai phạm của tướng Trương. Việc ông bị cách chức nằm trong đợt thanh trừng các quan chức quân đội mới nhất trên cả nước.
Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Bộ Quốc phòng Trung Quốc qua email ngoài giờ làm việc để xin bình luận về câu chuyện này.
Việc loại bỏ các thành viên này nằm trong chiến dịch trấn áp tham nhũng và biển thủ của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Kết quả của các cuộc thanh trừng là quy mô của ủy ban đã giảm xuống mức nhỏ nhất trong nhiều thập niên và các đợt cắt giảm tiếp theo sẽ khiến quy mô tiếp tục thu hẹp hơn nữa.
Đây cũng là thời điểm quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ trở nên căng thẳng do cuộc chiến thuế quan qua lại và việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự làm dấy lên lo ngại rằng nước này có thể tấn công vào Đài Loan tự trị.
Ông Trương, 75 tuổi, là một đồng minh thân cận của ông Tập. Cha của họ từng cùng nhau chiến đấu trong cuộc nội chiến Trung Quốc những năm 1940. Ông Trương gia nhập quân đội Trung Quốc năm 1968 và Đảng Cộng sản năm 1969.
Bộ này cho biết, Liu Zhenli, một thành viên khác của ủy ban và là trưởng ban tham mưu liên hợp của quân đội, cũng đang bị điều tra.
Trong khi đó, việc cách chức họ diễn ra sau khi Đảng Cộng sản khai trừ Hà Vi Đông, phó chủ tịch ủy ban còn lại, vào tháng 10 năm 2025, và thay thế ông bằng thành viên ủy ban Trương Sinh Minh. Tám vị tướng khác cũng bị khai trừ, và Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết tất cả đều bị nghi ngờ phạm tội tài chính nghiêm trọng.
Theo CNN, tổng cộng 200.000 quan chức quân đội đã bị thanh trừng kể từ khi Tập Cận Bình lên nắm quyền vào năm 2012.
[Newsweek: China’s Most Senior Military Commander Removed]
5. Chiến lược quốc phòng mới của Mỹ hạ thấp tầm quan trọng của Âu Châu, nâng Greenland lên vị trí ưu tiên hàng đầu của Mỹ.
Chiến lược quốc phòng mới của Mỹ chính thức hạ thấp vị trí ưu tiên của Âu Châu trong danh sách ưu tiên của Washington, đồng thời nâng Greenland lên thành mối quan ngại cốt lõi về an ninh nội địa — điều này cho thấy các đồng minh Âu Châu sẽ phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn cho việc phòng thủ của chính họ.
“Mặc dù Âu Châu vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng thị phần quyền lực kinh tế toàn cầu của Âu Châu đang ngày càng nhỏ hơn và giảm dần”, Chiến lược Quốc phòng Quốc gia được công bố vào cuối ngày thứ Sáu nêu rõ. “Do đó, trong khi Hoa Kỳ sẽ tiếp tục tham gia vào các hoạt động ở Âu Châu, thì nước này phải - và sẽ - ưu tiên bảo vệ lãnh thổ quốc gia và răn đe Trung Quốc.”
Chiến lược này cũng nêu rõ rằng ở Âu Châu, “các đồng minh sẽ đóng vai trò chủ đạo” trong việc chống lại các mối đe dọa “ít nghiêm trọng hơn” đối với Hoa Kỳ nhưng lại cấp bách hơn đối với họ, với Washington cung cấp “sự hỗ trợ quan trọng nhưng có giới hạn hơn”.
Tài liệu này lập luận rằng Âu Châu có khả năng tự vệ về kinh tế và quân sự, lưu ý rằng các thành viên NATO không phải Mỹ có quy mô kinh tế lớn hơn nhiều so với Nga, và do đó “có vị thế vững chắc để đảm nhận trách nhiệm chính trong việc bảo vệ quốc phòng thông thường của Âu Châu”.
Đồng thời, chiến lược này nhấn mạnh tầm quan trọng của Greenland, liệt kê rõ ràng hòn đảo Bắc Cực này — cùng với kênh đào Panama — là vùng lãnh thổ mà Mỹ phải bảo đảm để bảo vệ lợi ích quốc gia của mình.
Ngũ Giác Đài cho biết họ sẽ cung cấp cho tổng thống “các lựa chọn đáng tin cậy để bảo đảm quyền tiếp cận quân sự và thương mại của Mỹ đến các khu vực trọng yếu từ Bắc Cực đến Nam Mỹ, đặc biệt là Greenland”, đồng thời nói thêm rằng “chúng tôi sẽ bảo đảm Học thuyết Monroe được duy trì trong thời đại của chúng ta”.
Cách diễn đạt đó phù hợp với những phát ngôn gần đây của Tổng thống Trump về Greenland, điều đã gây bất ổn cho các thủ đô Âu Châu và làm dấy lên lo ngại về ý định lâu dài của Washington ở Bắc Cực.
Chiến lược quốc phòng này dựa trên Chiến lược An ninh Quốc gia của chính quyền Tổng thống Trump được công bố hồi tháng 12, trong đó định hình lại khu vực Tây bán cầu — thay vì Âu Châu — là đấu trường chính để bảo vệ an ninh của Mỹ.
Mặc dù văn kiện trước đó đã chỉ trích mạnh mẽ hơn hướng đi của Âu Châu, cả hai chiến lược đều nhấn mạnh sự hợp tác liên tục đi kèm với kỳ vọng rõ ràng rằng các đồng minh Âu Châu sẽ ngày càng đóng vai trò chủ đạo trong việc đối phó với các mối đe dọa gần gũi hơn.
[Politico: New US defense strategy downgrades Europe, elevates Greenland to American priority]
6. “Ngôn ngữ khủng bố”: Lithuania và Hòa Lan yêu cầu tăng cường phòng không cho Ukraine sau cuộc tấn công quy mô lớn.
Ngoại trưởng Lithuania Kęstutis Budrys tuyên bố rằng cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào Ukraine cho thấy Điện Cẩm Linh không sẵn lòng đàm phán hòa bình.
“Trong khi các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra ở Abu Dhabi, Nga đã sử dụng ngôn ngữ mà họ thông thạo nhất - khủng bố. Qua đêm, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga đã dội xuống các khu dân cư và cơ sở hạ tầng năng lượng ở Kyiv và Kharkiv,” Budrys nói.
Bộ trưởng Lithuania nhấn mạnh rằng “Nga phải trả giá cho sự tàn phá và đau khổ mà nước này đã gây ra”.
Ông Budrys nhấn mạnh: “Rõ ràng là: Mạc Tư Khoa không có ý định theo đuổi hòa bình hay chấm dứt cuộc chiến này. Thế giới phải hành động ngay bây giờ - tăng cường phòng không của Ukraine và gia tăng áp lực lên Nga để ngừng các cuộc tấn công nhằm vào thường dân.”
Theo báo cáo của Europeiska Pravda, Ngoại trưởng Hòa Lan David van Weel cũng kêu gọi tăng cường phòng không cho Ukraine sau các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga. Ông lưu ý trên kênh X rằng 1,2 triệu người Ukraine đã bị mất điện và sưởi ấm do cuộc tấn công đêm 24 tháng Giêng.
“Cần tăng cường phòng không và hỗ trợ năng lượng ngay lập tức. Gây thêm áp lực lên Mạc Tư Khoa để chấm dứt chiến tranh ngay bây giờ”, Bộ trưởng Hòa Lan nhấn mạnh.
Vào đêm 24 tháng Giêng, máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga đã nhắm vào các tòa nhà dân cư ở các quận Industrialnyi và Nemyshlianskyi của thành phố Kharkiv. Các căn nhà trong một tòa nhà cao tầng bốc cháy, trong khi một khu nhà ở cho người tị nạn, một bệnh viện và một bệnh viện phụ sản bị hư hại. Mười bốn người bị thương, trong đó có một phụ nữ mang thai và một trẻ em.
Lực lượng Nga đã tấn công Kyiv bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đạn đạo. Các cuộc tấn công được ghi nhận ở ba quận, khiến ít nhất một người thiệt mạng và ba người khác bị thương nặng.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, khi bình luận về vụ tấn công, cho biết nhà lãnh đạo Cẩm Linh Vladimir Putin đã ra lệnh tấn công vào thời điểm các cuộc đàm phán về tiến trình hòa bình đang diễn ra tại UAE dưới sự bảo trợ của Mỹ.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy kêu gọi các đối tác cung cấp cho Ukraine thêm các hệ thống phòng không và không để các cuộc tấn công của Nga không được đáp trả.
[Europe Maidan: “Language of terror”: Lithuania and Netherlands demand stronger air defense for Ukraine after massive strike]
7. Lãnh đạo túc cầu Đức kêu gọi tẩy chay World Cup để phản đối Tổng thống Trump.
Một quan chức cao cấp của túc cầu Đức đã kêu gọi Âu Châu xem xét tẩy chay World Cup 2026, trong bối cảnh những lời lẽ leo thang của Tổng thống Donald Trump về Greenland và các động thái chính sách đối ngoại rộng hơn đang gây bất ổn trên khắp lục địa.
Oke Göttlich, chủ tịch câu lạc bộ St. Pauli thuộc Bundesliga và phó chủ tịch Liên đoàn túc cầu Đức, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Đức rằng đã đến lúc cần “nghiêm chỉnh xem xét và thảo luận” về việc tẩy chay, so sánh thời điểm hiện tại với các cuộc tẩy chay Thế vận hội thời Chiến tranh Lạnh những năm 1980.
“Những lý do nào đã được đưa ra để biện minh cho việc tẩy chay Thế vận hội Olympic vào những năm 1980?” Göttlich nói với tờ Hamburger Morgenpost. “Theo tôi, mối đe dọa tiềm tàng hiện nay còn lớn hơn so với thời điểm đó. Chúng ta cần phải thảo luận về vấn đề này.”
Göttlich cũng nhắm vào Chủ tịch FIFA Gianni Infantino - người được nhiều người coi là đồng minh thân cận của Tổng thống Trump - cáo buộc giới lãnh đạo túc cầu áp dụng tiêu chuẩn kép.
“Trước đây Qatar quá nhiều vấn đề chính trị đối với tất cả mọi người, còn giờ đây chúng ta hoàn toàn phi chính trị?”, ông nói. “Điều đó thực sự, thực sự làm tôi khó chịu.”
Những phát ngôn của ông càng làm tăng thêm động lực cho cuộc tranh luận ngày càng gay gắt ở Âu Châu về việc liệu thể thao toàn cầu có thể tách biệt khỏi chính trị hay không khi Tổng thống Trump gia tăng áp lực lên các đồng minh - từ những lời đe dọa liên quan đến Greenland đến hành động quân sự của Mỹ ở Venezuela - đồng thời coi World Cup như một chiến lợi phẩm quyền lực mềm quan trọng trong nhiệm kỳ thứ hai của mình.
Không phải chính phủ nào cũng có thiện chí. Bộ trưởng Thể thao Pháp tuần này cho biết Paris “không có ý định” tẩy chay giải đấu, vốn sẽ được đồng tổ chức bởi Mỹ, Canada và Mexico, với lý do thể thao nên tách biệt khỏi chính trị.
Tuy nhiên, một số lãnh đạo túc cầu Âu Châu đã thể hiện sự sẵn sàng can thiệp vào các tranh chấp chính trị. Chủ tịch Liên đoàn túc cầu Na Uy, Lise Klaveness, đã nhiều lần chỉ trích các vấn đề nhân quyền liên quan đến các giải đấu lớn, trong khi Liên đoàn túc cầu Ireland đã thúc đẩy việc loại trừ Israel khỏi các giải đấu quốc tế trước khi thỏa thuận hòa bình Gaza được ký kết năm ngoái.
Göttlich cũng bác bỏ những lo ngại rằng việc tẩy chay sẽ trừng phạt một cách không công bằng các cầu thủ, bao gồm cả các ngôi sao quốc tế của St. Pauli.
Ông nói: “Mạng sống của một cầu thủ chuyên nghiệp không đáng giá hơn mạng sống của vô số người dân ở nhiều vùng miền khác nhau đang bị nước chủ nhà World Cup tấn công hoặc đe dọa trực tiếp hoặc gián tiếp”.
[Politico: German football executive urges World Cup boycott to protest Trump]
8. 131 triệu đô la chỉ trong một đêm: Tình báo Ukraine tiết lộ chi phí khổng lồ của Nga.
Cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR cho biết trong một tuyên bố rằng Nga đã chi hơn 131 triệu đô la Mỹ cho một đêm không kích vào Ukraine ngày 20 tháng Giêng, một khoản tiền tương đương với ngân sách hàng năm của một thành phố cỡ trung bình của Nga.
Cuộc oanh tạc đêm qua đã tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng trên ít nhất chín tỉnh, gây ra mất điện, sự việc hệ thống sưởi và nguồn nước khi nhiệt độ giảm xuống -15°C - đây là động thái mới nhất trong chiến dịch dai dẳng của Nga nhằm phá vỡ sự kháng cự của Ukraine bằng cách vũ khí hóa mùa đông.
Theo HUR, lực lượng Nga đã phóng tổng cộng 372 vũ khí. Chúng bao gồm hỏa tiễn đạn đạo Iskander, hỏa tiễn siêu thanh Zircon, hỏa tiễn hành trình Kh-101, hỏa tiễn huấn luyện RM-48U và các máy bay điều khiển từ xa loại Geran, Garpia và Gerbera.
Với 131 triệu đô la, bạn có thể mua được những gì?
Cơ quan tình báo HUR cho biết tổng chi phí của số vũ khí được sử dụng vượt quá 131 triệu đô la Mỹ, tương đương hơn 10,2 tỷ rúp. Cơ quan này lưu ý rằng con số này xấp xỉ bằng số tiền mà thành phố Veliky Novgorod của Nga, với dân số khoảng 220.000 người, cần để sinh hoạt trong cả một năm.
Theo thông cáo báo chí, số tiền này cũng tương đương với khoảng một phần ba ngân sách hàng năm của vùng Kalmykia và Khu tự trị Nenets của Nga. HUR cho biết số tiền tương tự có thể đủ để tài trợ cho một trung tâm ung thư hiện đại được trang bị đầy đủ hoặc hàng trăm chương trình xã hội cấp vùng và quốc gia.
Áp lực tài chính ngày càng gia tăng của Nga
Cơ quan tình báo cho biết cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Nga đang đối mặt với áp lực tài chính ngày càng gia tăng. Năm ngoái, thâm hụt ngân sách của Nga đạt 5,6 ngàn tỷ rúp, tương đương khoảng 70 tỷ đô la Mỹ, chiếm khoảng 2,6% GDP.
Theo HUR, để tiếp tục tài trợ cho cuộc chiến, Mạc Tư Khoa buộc phải tăng thuế và thuế tiêu thụ đặc biệt đồng thời cắt giảm chi tiêu cho các chương trình xã hội và các dự án đầu tư của nhà nước.
Áp lực kinh tế của Nga đang gia tăng trên khắp các vùng miền, với ngân sách các tỉnh đang cạn kiệt do chi tiêu chiến tranh trong khi các ngành công nghiệp dân sự tụt hậu. Theo các báo cáo, Mạc Tư Khoa dự định chi 183 tỷ đô la cho quốc phòng và an ninh vào năm 2026 - gần 40% chi tiêu liên bang - ngay cả khi Quỹ Tài sản Quốc gia có tính thanh khoản đã giảm từ khoảng 185 tỷ đô la xuống còn 35,7 tỷ đô la.
Khủng bố thay vì ngoại giao
Bất chấp những tuyên bố công khai về việc tìm kiếm hòa bình và những dấu hiệu căng thẳng về kinh tế và xã hội, Nga vẫn tiếp tục chi những khoản tiền lớn cho cái mà HUR mô tả là cuộc chiến tranh xâm lược chống lại thường dân Ukraine.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy lưu ý rằng ít nhất một số hỏa tiễn được sử dụng trong vụ tấn công do Nga sản xuất trong năm nay, “một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc các lệnh trừng phạt và hạn chế toàn cầu đối với nguồn cung cấp phụ tùng quan trọng phải thực sự phát huy hiệu quả.”
Chi phí quốc phòng: 94 triệu đô la cho hỏa tiễn đánh chặn chỉ trong một đêm.
Nga không phải là bên duy nhất phải trả giá. Việc phòng thủ trước đợt tấn công ngày 20 Tháng Giêng đã tiêu tốn của Ukraine khoảng 80 triệu euro (khoảng 94 triệu đô la Mỹ) chỉ riêng cho hỏa tiễn phòng không, Tổng thống Zelenskiy tiết lộ cùng ngày. Mỗi hỏa tiễn PAC-3 Patriot có giá khoảng 3,7 triệu đô la Mỹ.
Một số hệ thống phòng không của Ukraine đã hoạt động mà không có đạn dược cho đến ngày 16 Tháng Giêng - chỉ vài ngày trước khi cuộc tấn công diễn ra.
“Chiến tranh là một thứ xa xỉ cực kỳ tốn kém của Nga, và đối với chúng tôi, nó gây ra những tổn thất nặng nề”, Tổng thống Zelenskiy nói. “Rất khó để huy động toàn bộ nguồn kinh phí cho hỏa tiễn.”
[Europe Maidan: $131 million in one night: Ukraine intelligence reveals staggering cost of Russian air assault]
9. Bài phát biểu gây sốt của ông Carney tại Davos làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán Mỹ-Canada đang bế tắc.
Bài phát biểu của Thủ tướng Canada Mark Carney tại Davos đã lan truyền rộng rãi, nhưng nó đã gây ra phản ứng giận dữ như dự đoán từ Tòa Bạch Ốc của Tổng thống Trump, điều có thể phá vỡ các cuộc đàm phán thương mại vốn đã đang gặp khó khăn.
Lời kêu gọi của Carney tới các nước nhỏ hơn cùng nhau chống lại sự ép buộc kinh tế của các “cường quốc” đã vấp phải sự chỉ trích từ Ông Donald Trump và nhóm thân cận của ông — và điều này đang làm dấy lên những cảnh báo mới ở cả hai phía biên giới rằng nó có thể làm suy yếu Ottawa khi nước này đang đối mặt với việc xem xét lại Hiệp định Hoa Kỳ-Mexico-Canada, gọi tắt là USMCA, một thỏa thuận thương mại lục địa trị giá 1,3 ngàn tỷ đô la Canada trong thương mại hàng hóa hai chiều.
Goldy Hyder, chủ tịch nhóm vận động hành lang cho các CEO hàng đầu của Canada, đã dành vài ngày ở Washington tuần này, nơi ông cho biết mình đã được nghe rất nhiều ý kiến từ các nhà lập pháp và lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ.
“Rõ ràng, phản ứng từ phía người Mỹ cho thấy đã có một số thiệt hại xảy ra. Tôi không tin rằng thiệt hại đó nghiêm trọng hay gây tử vong, nhưng tôi nghĩ chúng ta cần bảo đảm rằng chúng ta đang gửi đi những tín hiệu cho thấy chúng ta quan tâm đến thỏa thuận này,” ông Hyder, chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Canada, nói với POLITICO hôm thứ Sáu.
Những tràng pháo tay nhiệt liệt và lời khen ngợi hết lời mà Carney nhận được ban đầu ở Davos đã nhường chỗ cho một số lo lắng vào thứ Sáu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới và nhiều nơi khác.
“ Tôi không hoàn toàn đồng quan điểm với Mark,” Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Âu Châu Christine Lagarde phát biểu trong một cuộc thảo luận, trái ngược với tuyên bố hồi đầu tuần khi bà bỏ ngang bữa tối với Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick trong lúc ông này đang có bài phát biểu chống lại Âu Châu.
“Chúng ta nên thảo luận về các giải pháp thay thế,” bà nói. “Chúng ta nên xác định rõ hơn, có lẽ hơn nhiều so với trước đây, những điểm yếu, những vấn đề nhạy cảm, những sự phụ thuộc và quyền tự chủ.”
Tổng thống Trump và ông Carney, cũng như các thành viên nội các hàng đầu của họ, đang khẩu chiến trong bối cảnh cuộc đánh giá bắt buộc sáu năm sắp tới đối với USMCA, một quá trình có thể dẫn đến việc gia hạn, sửa đổi hoặc thậm chí là sự sụp đổ của một hiệp định mà Tổng thống Trump từng gọi là thỏa thuận lớn nhất và quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Hôm sau, trong bài phát biểu tại Davos, Tổng thống Trump đã đáp trả bài phát biểu của Carney bằng một phát súng đầu tiên, tuyên bố với cả thế giới: “Canada tồn tại là nhờ Hoa Kỳ”. Ông lặp lại những lời phàn nàn trước đây rằng Canada “nhận được rất nhiều ưu đãi” từ Mỹ và “nên biết ơn”.
Ngày hôm sau, tại cuộc họp nội các ở thành phố Quebec, Carney đã đáp trả bằng cách chỉnh sửa vào phút cuối bài phát biểu về tham vọng trong nước của mình. Ông nói: “Canada không tồn tại nhờ Hoa Kỳ. Canada thịnh vượng vì chúng ta là người Canada.”
Vài giờ sau, Tổng thống Trump đã thu hồi lời mời Canada tham gia sáng kiến “Hội đồng Hòa bình” Gaza của ông. Tổng thống Trump không đưa ra lý do cụ thể. Sau đó, vào thứ Sáu, Tổng thống Trump đã chế giễu Canada trong một bài đăng trên Truth Social, trong đó có lời mỉa mai về việc “làm ăn với Trung Quốc”.
Louise Blais, cựu phó đại sứ Canada tại Liên Hiệp Quốc, cho biết những tranh cãi sau Hội nghị Davos giữa Tổng thống Trump và Carney gợi nhớ đến sự thù địch từng bùng phát giữa Tổng thống Trump và cựu Thủ tướng Justin Trudeau năm 2018 tại G7 do Canada đăng cai, và có thể gây tổn hại đến quá trình xem xét lại USMCA.
“Canada cho rằng chúng tôi đang chống lại sự tống tiền và ép buộc của người Mỹ, nhưng trong suy nghĩ của Tòa Bạch Ốc, điều đó lại trông như thể chúng tôi vô ơn”, bà Blais nói với POLITICO từ Mexico hôm thứ Sáu, nơi bà đang tham dự các cuộc họp về USMCA. Hiện bà đang làm cố vấn cao cấp cho một công ty tư vấn của Mỹ và hội đồng của ông Hyder.
“Mức độ thiệt hại có thể lên tới 8/10, nhưng thực sự hoàn toàn phụ thuộc vào người Mỹ. Họ sẽ quyết định xem có phản công hay không. Chúng tôi chắc chắn đã cung cấp cho họ rất nhiều vũ khí để làm điều đó,” bà nói thêm.
Các phụ tá chính trị hàng đầu của Tổng thống Trump cũng không ngừng chỉ trích và công kích ông ta.
Trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg từ Davos, Lutnick gọi Carney là “kiêu ngạo” và cho rằng quyết định ký kết các thỏa thuận mới với Trung Quốc sẽ gây bất lợi cho Canada trong đợt xem xét USMCA năm nay.
“Đây là điều ngớ ngẩn nhất tôi từng thấy,” Lutnick nói về ý tưởng Trung Quốc sẽ tăng nhập khẩu từ Canada. “Thôi nào – họ đang có thỏa thuận tốt thứ hai trên thế giới. Và tất cả những gì chúng ta phải làm là nghe gã này than vãn và phàn nàn.”
Howard Lutnick mỉm cười.
Lutnick cho biết Mexico có thỏa thuận tốt nhất, tiếp theo là Canada vì 85% hàng xuất khẩu của nước này được miễn thuế sang Mỹ theo USMCA.
Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent cáo buộc Carney “tỏ ra vẻ ta đây”.
“Nếu ông ấy tin rằng điều tốt nhất cho Canada là phát biểu những bài diễn văn như vậy, điều mà tôi không nghĩ là hữu ích lắm, thì ông ấy cứ việc phát biểu những bài diễn văn như vậy đi,” Bessent nói với Dasha Burns của POLITICO.
Bessent nói thêm: “Trong bối cảnh của Hoa Kỳ, tôi xin chỉ ra rằng nền kinh tế Canada nhỏ hơn nền kinh tế của Texas.”
Trong cuộc phỏng vấn, Bessent nhận xét rằng Tổng thống Trump đã chống lại sự thao túng thị trường đất hiếm của Trung Quốc. “Thủ tướng Carney nên nói 'cảm ơn' thay vì đưa ra bài phát biểu mang tính biểu dương giá trị này”, Bessent nói.
Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer cũng đặt câu hỏi về sự khôn ngoan trong các thỏa thuận mà ông Carney đạt được với Trung Quốc trong bối cảnh xem xét lại USMCA sắp tới và đã suy đoán rằng Hoa Kỳ có thể đàm phán các thỏa thuận riêng với Canada và Mexico.
Khi Carney trở về từ Âu Châu để tham dự cuộc họp nội các tại thành phố Quebec, các phụ tá thân cận của ông vẫn tỏ ra thách thức.
“Sẽ luôn có những thời điểm căng thẳng, và chúng ta đừng nên che đậy sự thật. Thủ tướng không bao giờ làm vậy. Đây là một thế giới khó khăn,” Bộ trưởng Trí tuệ Nhân tạo Evan Solomon nói với các phóng viên sáng thứ Sáu.
Khi được hỏi về những lời chỉ trích từ phía Mỹ, Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne cho biết ông Carney chỉ đơn giản là nói ra “rất nhiều điều mà mọi người vẫn nghĩ. Và ông ấy đã có can đảm để nói to điều đó.”
Bộ trưởng Năng lượng và Công nghiệp Greenland, Naaja Nathanielsen, nói với POLITICO rằng bài phát biểu của Carney “rất xuất sắc”.
“Hiện tại, chúng ta vẫn đang tìm hiểu xem ý định của Mỹ là gì,” bà nói từ Davos. “Tôi nghĩ đó là bài phát biểu sáng suốt nhất mà tôi từng nghe trong một thời gian dài.”
Nhưng Hyder và Blais cho rằng ưu tiên tiếp theo của Carney phải là tìm cách quay lại đàm phán với Tổng thống Trump và nhóm của ông, và chấm dứt những tranh cãi nhằm bảo vệ USMCA.
Các cuộc đàm phán dự kiến sẽ được nối lại trong tháng này sau khi Tổng thống Trump đột ngột tạm dừng chúng vào tháng 10, dường như vì tức giận việc chính phủ Ontario sử dụng giọng nói của Ronald Reagan trong một quảng cáo chống thuế quan.
Đảng Cộng hòa đã cố gắng bắt lỗi Jack Smith dựa trên những lý lẽ kỹ thuật. Nhưng họ đã không xem xét đến sự thật.
Các nhà lập pháp đã đạt được một thỏa thuận bất ngờ lưỡng đảng về y tế. Giờ họ phải giữ vững thỏa thuận đó.
Vance tuyên bố hạn chế viện trợ đối với các nhóm thúc đẩy sự đa dạng và các chính sách về người chuyển giới ở nước ngoài.
Hochul và Mamdani đã dành nhiều tháng âm thầm xây dựng kế hoạch mở rộng dịch vụ chăm sóc trẻ em miễn phí.
'Rượu cũ trong bình mới': Cuộc đàm phán về Greenland có nhiều điểm tương đồng với một thỏa thuận trước đó.
Ông Hyder cho biết ông đã được các quan chức cao cấp tại Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ cung cấp thông tin chi tiết, gặp gỡ một Dân biểu đảng Dân chủ và bảy Dân biểu đảng Cộng hòa, đồng thời tham khảo ý kiến của các đối tác Mỹ tại Business Roundtable, tổ chức đại diện cho các lãnh đạo của những công ty lớn nhất nước Mỹ.
Trong 90 phút gặp gỡ tại USTR, ông Hyder cho biết ông được thông báo rằng Mexico đang đạt được “tiến bộ đáng kể” trong việc giải quyết các vấn đề gây khó chịu trong thương mại.
“Nhờ đó, họ có mức thuế suất thấp nhất thế giới, thấp hơn cả của chúng ta”, ông Hyder nói.
“Hiện tại chúng ta không tham gia, không đối thoại, và chúng ta đang chờ người Mỹ gọi cho chúng ta. Tại sao họ lại gọi cho chúng ta để giảm thuế quan mà họ đang áp đặt lên chúng ta? Chúng ta cần phải chủ động hơn.”
Hyder cho rằng ông tin Carney đã tự thuyết phục mình rằng Tổng thống Trump không có ý định gia hạn USMCA, và ông ấy cần phải gạt bỏ “lời tiên tri tự ứng nghiệm” đó.
“Vẫn chưa quá muộn để nhận ra cơ hội đưa thỏa thuận này đến đích, và chúng ta cần phải có mặt tại bàn đàm phán để làm điều đó,” ông nói.
Ông Carney tỏ ra khó chịu khi gạt bỏ câu hỏi mà ông gọi là “câu hỏi nhàm chán” từ một phóng viên về tiến trình đàm phán với Tổng thống Trump lúc ông rời khỏi cuộc họp kín của nội các tuần này.
Blais cho rằng Carney cần USCMA nếu muốn đạt được mục tiêu tăng xuất khẩu sang các nước khác.
“Sức mạnh của nền kinh tế và khả năng đa dạng hóa của chúng ta phần lớn dựa trên khả năng cạnh tranh tại Bắc Mỹ… bởi vì chúng ta được xem là có quyền tiếp cận thị trường Mỹ với chuỗi cung ứng lành mạnh,” bà nói.
“Càng nói nhiều về sự rạn nứt trong mối quan hệ đó, đất nước chúng ta càng trở nên kém hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư.”
“Đó mới là điều đáng lo ngại.”
[Politico: Carney’s viral Davos speech complicates stalled US-Canada talks]