Những ngày qua, với đầy rẫy những tiết lộ và biến động xung quanh Huynh Đoàn Thánh Piô X, đã làm nổi bật một điều mà nhiều người vẫn chưa thực sự nhận ra. Có thể nói một cách đơn giản hóa, nhưng một khía cạnh bị bỏ qua là ảnh hưởng mà Hồng Y Víctor Manuel Fernández đang có đối với Giáo Hội Công Giáo.
Độc giả của Catholic Herald hẳn đã quen thuộc với tuyên bố ngày 2 tháng 2 của Huynh Đoàn Thánh Piô X thông báo về lễ tấn phong giám mục vào ngày 1 tháng 7. Đối với Cha Davide Pagliarani, Bề trên Tổng quyền của Huynh Đoàn Thánh Piô X, quyết định này là một điều tất yếu trong bối cảnh ông cho rằng các cuộc đàm phán giữa Hội và Tòa Thánh đã đổ vỡ.
Yêu cầu được diện kiến Giáo hoàng của ngài vào mùa hè năm ngoái đã bị phớt lờ, và một bức thư chi tiết sau đó gửi cho Giáo hoàng đã được Hồng Y Fernández trả lời trong những ngày gần đây. Cha Davide viết rằng bức thư đó “không hề đáp ứng yêu cầu của chúng tôi”.
Tin tức này đã làm chấn động Giáo hội, và các phản ứng rất khác nhau. Một số người cáo buộc đây là một cuộc ly giáo tích cực, số khác tìm cách bảo vệ Huynh Đoàn, trong khi số ít hơn cố gắng phân tích ý nghĩa của điều này đối với Giáo hội.
Tổ chức Una Voce International đã đưa ra một phản hồi thận trọng, kêu gọi Đức Giáo Hoàng Lêô “lưu tâm đến những thực tế mục vụ này”, khi mà nhiều người Công Giáo đang tìm đến các nghi lễ truyền thống. Giám mục David Waller của Giáo Hạt Tòng Nhân Walsingham t đã mạnh mẽ cảnh báo chống lại các lễ tấn phong Giám Mục trái phép, đồng thời nói với tờ Herald rằng chính cuộc thảo luận này “cho thấy một vấn đề giáo lý nghiêm trọng, bất kể các lễ tấn phong đó có được tiến hành hay không”.
Chắc chắn, điều này sẽ buộc Đức Giáo Hoàng Lêô XIV phải giải quyết vấn đề Thánh lễ truyền thống, có lẽ sớm hơn so với mong muốn của ngài. Mặc dù không ngại thực thi luật pháp khi cần thiết, Đức Thánh Cha Lêô có xu hướng cai trị bằng sự đồng thuận. Ngài sẽ bị thử thách nếu muốn xây dựng một trong những cây cầu nổi tiếng của mình sau khi bị ép buộc theo cách này.
Đây là lúc Hồng Y Fernández trở nên quan trọng. Trong một cuộc phỏng vấn với dịch vụ tin tức nội bộ của Huynh Đoàn Thánh Piô X, Cha Pagliarani đã chỉ ra các tài liệu của Hồng Y Fernández, chẳng hạn như Mater Populi Fidelis, và các hành động của ngài, như việc ông thúc đẩy tính hiệp thông và tách rời lời rao giảng khỏi Truyền thống, là những yếu tố then chốt trong quyết định tiến hành tấn phong giám mục.
Vị linh mục đã trích dẫn Đức Hồng Y Giuse Trần Nhật Quân: “Chính Đức Hồng Y Giuse Trần Nhật Quân cho rằng phương pháp này mang tính thao túng và việc gán nó cho Chúa Thánh Thần là phạm thượng. Thật không may, tôi e rằng Đức Hồng Y Quân nói đúng.”
Theo ấn tượng mà Pagliarani đưa ra, thông điệp Mater Populi Fidelis dường như là giọt nước tràn ly đối với Dòng Tên. Người đọc chỉ cần xem xét bài giảng của Cha Pagliarani, trong đó ngài đưa ra thông báo, để hiểu mối liên hệ chặt chẽ giữa hai điều này. Có thể thấy mối liên hệ giữa việc Rôma bác bỏ Đức Mẹ là Đấng Đồng Công Cứu Chuộc và sự xuất hiện của các giám mục mới gia nhập Dòng Tên.
Trước thực tế này, bất kể người ta nghĩ gì về quyết định của Huynh Đoàn Thánh Piô X, những tranh cãi xung quanh Đức Hồng Y Fernández kể từ khi nhậm chức càng trở nên rõ ràng hơn. Huynh Đoàn Thánh Piô X không phải là nhóm duy nhất chỉ trích hành động của vị Hồng Y, và họ đã nêu bật những hành vi của ngài kể từ khi ngài nhậm chức vào tháng 7 năm 2023.
Đức Giáo Hoàng Lêô đã giao nhiệm vụ cho Hồng Y Fernández có cuộc gặp riêng với Cha Pagliarani vào tuần tới. Nếu Hồng Y vẫn giữ nguyên lập trường hiện tại, cuộc gặp này dường như khó có thể dẫn đến một giải pháp.
Có thể lập luận rằng Huynh Đoàn Thánh Piô X đã không chú ý đúng mức đến tình hình ngoại giao tế nhị tại Vatican và rằng họ có thể đã đưa ra tuyên bố vào thời điểm có thể phản tác dụng đối với họ và phong trào truyền thống nói chung. Một điều chắc chắn là: Hồng Y Fernández dường như khó có thể thuyết phục Cha Pagliarani thay đổi lập trường của mình.
Những sự kiện khác trong lịch trình của Vatican lẽ ra cũng sẽ chiếm trang nhất các báo nếu như căng thẳng giữa Huynh Đoàm và Tòa Thánh không thống trị tin tức Công Giáo trong những ngày gần đây. Ngày 31 tháng Giêng, Đức Giáo Hoàng Lêô tiếp tục lên án phá thai khi chào đón các đại biểu tham dự hội nghị “Một Nhân Loại, Một Hành Tinh”.
Trích dẫn lời Mẹ Teresa, “kẻ hủy diệt hòa bình lớn nhất ngày nay là phá thai”, Đức Giáo Hoàng Leo mô tả những lời này vẫn mang tính “tiên tri”.
Ngài nói: “Không một chính sách nào có thể thực sự phục vụ người dân nếu nó phủ nhận món quà sự sống của thai nhi, hoặc nếu nó bỏ bê việc hỗ trợ những người cần giúp đỡ, dù là về hoàn cảnh vật chất hay nỗi khổ tâm về tinh thần.”
Đây cũng là một tuần quan trọng đối với các Hồng Y, vì Đức Giáo Hoàng Lêô đã giám sát việc khôi phục trợ cấp sinh hoạt. Bị Đức Giáo Hoàng Phanxicô bãi bỏ vào năm 2023, trợ cấp này cho phép các Hồng Y sống trong các khu đất thuộc sở hữu của Tòa Thánh với mức giá ưu đãi để thực hiện nhiệm vụ của mình. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã bãi bỏ khoản trợ cấp này, buộc nhiều người phải trả mức phí cao hơn, ngoại trừ những người được miễn trừ theo quyết định của Đức Giáo Hoàng.
Trong khi đó, một sáng kiến khác của Đức Giáo Hoàng Phanxicô vẫn được duy trì. Giải thưởng Zayed về Tình huynh đệ Nhân loại năm 2026 đã diễn ra vào ngày 4 tháng 2, trở thành sự kiện thường niên sau Tuyên bố Abu Dhabi năm 2019 được ký kết giữa Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đại Imam của al-Azhar. Ngoài những người có mặt trực tiếp, giải thưởng này đã thu hút ít sự chú ý hơn trong những năm gần đây.
Ngược lại, Giám mục Erik Varden, một tu sĩ dòng Trapp hiện là giám mục của Trondheim và trước đây từng là viện trưởng của Tu viện Mount Saint Bernard ở Anh, lại đang nhận được sự chú ý ngày càng tăng. Các tác phẩm tâm linh và bình luận kinh thánh của Đức Cha Varden đã thu hút được một lượng lớn người theo dõi, và ngài được nhiều người coi là một vị giáo sĩ quan tâm đến việc bảo tồn truyền thống.
Việc ngài được chọn để thuyết giảng năm ngày tĩnh tâm Mùa Chay cho Đức Giáo Hoàng và Giáo triều Rôma đã thu hút sự chú ý đặc biệt. Các bài suy niệm của Đức Cha Varden sẽ được trình bày tại Nhà nguyện Thánh Phaolô của Điện Tông Tòa, thay vì Nhà nguyện Chúa Cứu Thế hay Hội trường Tiếp kiến Thánh Phaolô Đệ Lục.
Nhiều người cho rằng Đức Cha Varden có thể đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn trong tương lai, mặc dù diễn biến đó vẫn còn chưa chắc chắn.
Source:Catholic Herald