1. Chủ tịch Liên Hiệp Âu Châu von der Leyen kêu gọi thay đổi chế độ và chuyển đổi sang chế độ dân chủ ở Iran.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen hôm Chúa Nhật kêu gọi Iran từ bỏ hiến pháp Hồi giáo độc đoán và thực hiện “một quá trình chuyển đổi đáng tin cậy” sang nền dân chủ sau cái chết của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Lời kêu gọi chấm dứt chế độ độc tài của Cộng hòa Hồi giáo Iran của bà cho thấy lập trường cứng rắn hơn đối với các giáo sĩ cầm quyền ở Tehran. Hôm thứ Bảy, bà đã kêu gọi tất cả các bên tham chiến ở Iran phải “kiềm chế tối đa” và “tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế”.

Những người theo chủ nghĩa diều hâu chống Iran từ lâu đã chỉ trích Liên Hiệp Âu Châu vì có lập trường mềm mỏng với Tehran và vì tham gia vào các hoạt động ngoại giao — đặc biệt là về chương trình hạt nhân của Tehran — trong khi chế độ giáo sĩ này phạm phải những hành vi vi phạm nhân quyền trắng trợn.

“Một quá trình chuyển đổi đáng tin cậy ở Iran là vô cùng cần thiết,” bà von der Leyen đăng tải trên X sau cuộc điện đàm với Quốc vương Tamim bin Hamad Al-Thani của Qatar. “Điều này phải bao gồm việc chấm dứt các chương trình hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo quân sự của Iran và chấm dứt các hành động gây bất ổn trên không, trên bộ và trên biển. Trên hết, nó phải phản ánh và hỗ trợ khát vọng dân chủ của người dân Iran dũng cảm.”

Theo thể chế hiện hành của Iran, quá trình chuyển giao quyền lực cho một nhà lãnh đạo tối cao mới đang được thực hiện bởi 88 giáo sĩ trong Hội đồng Chuyên gia của nước này.

Qatar đang hứng chịu những đợt tấn công dữ dội từ Iran, quốc gia đang trả đũa cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào lãnh thổ của mình, được phát động hôm thứ Bảy, nhằm mục đích phá hủy các cơ sở hạt nhân và khả năng hỏa tiễn đạn đạo của nước này, cũng như lật đổ chế độ Hồi giáo.

Bà von der Leyen cho biết: “Trong bối cảnh khu vực đang trải qua biến động sâu sắc, Qatar có thể trông cậy vào sự đoàn kết mạnh mẽ của Âu Châu”.

Cuối tuần qua, Qatar đã bắn hạ nhiều hỏa tiễn của Iran nhắm vào các mục tiêu trong lãnh thổ của mình. Theo Al Jazeera, vào thứ Bảy, mảnh vỡ từ các vụ bắn hạ đã làm bị thương 16 người. Đến Chúa Nhật, một đám cháy nhỏ do mảnh vỡ rơi xuống đã được dập tắt nhanh chóng.

Bà Von der Leyen gọi các cuộc tấn công của Iran vào Qatar là “liều lĩnh và bừa bãi”.

Hiện vẫn chưa rõ quá trình chuyển giao quyền lực ở Iran, nếu có xảy ra, sẽ diễn ra như thế nào, nhất là vì nước này thiếu một phe đối lập thống nhất.

Reza Pahlavi, con trai của vị Shah thân phương Tây bị lật đổ trong cuộc cách mạng năm 1979 ở Iran, đang tự định vị mình như một ứng cử viên tiềm năng để dẫn dắt đất nước thoát khỏi chế độ độc tài và hướng tới nền dân chủ.

[Politico: EU chief von der Leyen calls for regime change and shift to democracy in Iran]

2. Nga ném bom đường ống dẫn dầu của Hung Gia Lợi. Hung Gia Lợi triển khai quân đội – chống lại Ukraine.

Lãnh đạo phe đối lập Hung Gia Lợi Péter Magyar cáo buộc Thủ tướng Viktor Orbán đang chuẩn bị một chiến dịch giả mạo để bám trụ quyền lực, sau khi ông Orbán điều động quân đội để “bảo vệ” cơ sở hạ tầng năng lượng của Hung Gia Lợi khỏi một cuộc tấn công được tường trình của Ukraine mà các chuyên gia cho rằng không có cơ sở thực tế.

“Thưa đồng chí Thủ tướng… Chúng ta biết thế nào là một cuộc dàn dựng giả mạo. Đừng làm điều này, bởi vì đó là một tội ác rất nghiêm trọng,” Magyar phát biểu tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử ở Veszprém. Ông kêu gọi Orbán, nếu thua cuộc bầu cử ngày 12 tháng 4, “hãy chấp nhận thất bại một cách đàng hoàng và hòa bình, và chuyển giao quyền lực.”

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Orbán tuyên bố triển khai quân đội trong một video đăng tải trên X và Facebook—bản thân video này cũng được phát hành chỉ vài giờ sau khi một cuộc thăm dò của Median cho thấy đảng TISZA của Hung Gia Lợi dẫn trước đảng Fidesz của Orbán với tỷ lệ 55-35 trong số các cử tri đã quyết định, một khoảng cách 20 điểm đã nới rộng từ 12 điểm vào giữa tháng Giêng.

Lý do mà ông Orbán đưa ra để biện minh cho việc triển khai quân đội là việc đóng cửa đường ống dẫn dầu Druzhba, có nghĩa là “Tình hữu nghị”, mà ông mô tả là một “cuộc phong tỏa” của Ukraine đối với nguồn năng lượng của Hung Gia Lợi.

“Kể từ ngày 27 tháng Giêng, không có dầu nào được vận chuyển đến Hung Gia Lợi qua đường ống dẫn dầu Hữu nghị”, ông Orbán nói trong video. “Dữ liệu cho thấy rõ ràng rằng sự gián đoạn chưa từng có này có nguyên nhân chính trị chứ không phải kỹ thuật.”

Nguyên nhân là do kỹ thuật. Ngày 27 tháng Giêng, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công trạm bơm dầu Brody ở tỉnh Lviv, gây hư hại nghiêm trọng cho các máy bơm cao áp, hệ thống điều khiển và thiết bị phụ trợ. Vụ cháy bể chứa dầu phải mất mười ngày mới dập tắt được. Bộ Ngoại giao Ukraine nói với Ủy ban Âu Châu rằng “toàn bộ trách nhiệm về việc đình chỉ vận chuyển dầu thuộc về Liên bang Nga”.

Ông Orbán không đề cập đến cuộc tấn công của Nga trong video của mình.

Ngày 25 tháng 2, Nhóm Điều phối Dầu mỏ của Liên Hiệp Âu Châu xác nhận rằng “không có rủi ro tức thời” nào đối với an ninh năng lượng của Hung Gia Lợi hoặc Slovakia. Cả hai nước đã bắt đầu sử dụng đến nguồn dự trữ chiến lược, và đường ống dẫn dầu Adria qua Croatia đang tích cực cung cấp dầu thô không phải của Nga. Công ty dầu khí MOL của Hung Gia Lợi thừa nhận họ có thể đáp ứng 80% nhu cầu cung cấp của mình từ các nguồn không phải của Nga.

Điều mà Hung Gia Lợi thực sự có thể mất không phải là an ninh năng lượng mà là một thỏa thuận tài chính sinh lợi. Như Euromaidan Press đã đưa tin, Hung Gia Lợi mua dầu thô của Nga với giá chiết khấu, tinh chế, bán sản phẩm với giá thị trường Âu Châu và bỏ túi phần chênh lệch—trong khi gửi cho Mạc Tư Khoa khoảng 130 triệu euro mỗi tháng từ doanh thu xuất khẩu, giúp tài trợ cho cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Hung Gia Lợi sẽ tồn tại mà không cần dầu của Nga. Nhưng mô hình kinh doanh chính trị của Orbán thì không.

Những cảnh báo về “cờ giả” từ khắp các phe phái chính trị.

Ông Magyar không phải là người duy nhất đưa ra nhận định này. Nhiều nhà phân tích an ninh và chính trị đã cảnh báo rằng sự leo thang chính sách của ông Orbán phù hợp với một kế hoạch có chủ đích.

Chuyên gia bầu cử Róbert László của tổ chức Political Capital nói với tờ Népszava của Hung Gia Lợi: “Tôi không khẳng định điều đó sẽ xảy ra, nhưng tất cả các dấu hiệu đều chỉ ra rằng chính phủ Orbán có thể chuẩn bị một chiến dịch giả mạo. “ László và nhà địa lý bầu cử Mátyás Bódi xác định cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 – ngay trước cuộc bỏ phiếu – là thời điểm có khả năng xảy ra nhất.

László nói thêm rằng một hoạt động như vậy có thể tấn công vào cộng đồng Hung Gia Lợi ở Transcarpathia, quận Szabolcs-Szatmár-Bereg hoặc thậm chí Budapest và có thể liên quan đến một cuộc tấn công mô phỏng.

[Europe Maidan: Russia bombed Hungary’s pipeline. Hungary deployed troops—against Ukraine.]

3. BÃO SẮP ĐẾN Những dấu hiệu đáng sợ cho thấy các lực lượng ủy nhiệm của Iran sẽ gieo rắc khủng bố lên phương Tây sau khi Mỹ tấn công, trong khi Hàng Không Mẫu Hạm khổng lồ của Tổng thống Trump gia nhập hạm đội.

Một người thân cận hàng đầu của Ayatollah Ali Khamenei cho biết Iran đã “sẵn sàng” cho kịch bản tận thế sau khi các cuộc tấn công do Tổng thống Trump ra lệnh nổ ra.

Giới lãnh đạo đất nước đã tỏ ra mạnh mẽ khi một hạm đội và phi đội máy bay chiến đấu – cuộc tập trung quân sự lớn nhất của Mỹ trong khu vực kể từ chiến tranh Iraq – đang tiến sát Tehran.

Điều này bao gồm cả chiến hạm lớn nhất thế giới – USS Gerald R. Ford – được phát hiện cập cảng vịnh Souda trên đảo Crete, Hy Lạp ngày hôm nay.

Các lãnh đạo chống khủng bố đã cảnh báo rằng các lực lượng ủy nhiệm khát máu của Iran – al-Qaeda, Hamas, Hezbollah và Houthi – đang sẵn sàng tung ra các cuộc khủng bố trả đũa chống lại phương Tây.

Những cuộc “trao đổi thông tin” gia tăng – thuật ngữ tình báo dùng để chỉ các cuộc liên lạc của khủng bố – bị các nhà phân tích an ninh chặn bắt cho thấy việc lập kế hoạch và phối hợp tấn công đang được tiến hành.

Có tin đồn rằng các nhóm khủng bố nằm vùng ở Âu Châu đang âm mưu thực hiện các chiến dịch đánh bom nhằm vào các căn cứ và đại sứ quán của Mỹ.

Lực lượng Houthi ở Yemen cũng có thể nối lại các cuộc tấn công vào tàu thuyền phương Tây ở Biển Đỏ.

Họ cũng có thể tấn công vào eo biển Bab el-Mandeb then chốt, nối liền Biển Đỏ và Biển Ả Rập, có khả năng gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu và buộc phương Tây phải rút lui về mặt ngoại giao.

Một quan chức cao cấp nói với tờ New York Times rằng tình báo Mỹ đã theo dõi “rất nhiều” hoạt động.

Ali Larijani, quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của Iran và là cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng, dường như không hề nao núng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

“Chúng tôi đã sẵn sàng ở đất nước mình”, ông nói với Al Jazeera.

“Chúng tôi chắc chắn mạnh mẽ hơn trước. Chúng tôi đã chuẩn bị trong suốt bảy, tám tháng qua.”

“Chúng tôi đã tìm ra những điểm yếu của mình và khắc phục chúng.”

“Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh và sẽ không khơi mào chiến tranh. Nhưng nếu họ ép buộc chúng tôi, chúng tôi sẽ đáp trả.”

Ông Larijani, 67 tuổi, trên thực tế đã nắm quyền điều hành đất nước trong vài tháng qua, khi nhà độc tài tối cao Khamenei giao cho chính trị gia kỳ cựu này nhiệm vụ trấn áp đẫm máu những người biểu tình phản đối luật lệ Hồi giáo.

Ông ta chịu trách nhiệm ngăn chặn mọi dư chấn cách mạng và bảo đảm giới lãnh đạo cao cấp của Iran sống sót trước mối đe dọa sống còn từ một cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu.

“Lãnh đạo tối cao hoàn toàn tin tưởng Larijani,” Nasser Imami, một nhà phân tích bảo thủ có quan hệ với chính phủ, nói với tờ New York Times.

“Ông ấy tin rằng Larijani là người phù hợp cho thời điểm nhạy cảm này vì thành tích chính trị, trí tuệ sắc bén và kiến thức sâu rộng của ông ấy.”

Ông Larijani đã dẫn đầu các cuộc đàm phán với các đồng minh hùng mạnh như Nga và các đối tác khu vực như Qatar và Oman.

Ông cũng sẽ chịu trách nhiệm điều phối kế hoạch dự phòng trong trường hợp bị Mỹ tấn công.

Iran cũng đang chuẩn bị cho cuộc sống sau khi Khamenei qua đời, với việc nhà lãnh đạo 86 tuổi này được tường trình đã nêu tên ba ứng cử viên có thể kế nhiệm ông.

Larijani không phải là một trong số họ, bởi vì ông ấy không phải là một giáo sĩ cao cấp của dòng Shiite.

Cả hai đều đang đối mặt với thực tế trước mắt, và Larijani dự đoán mình sẽ trở thành một người tử vì đạo, sau khi các cuộc tấn công của Israel hồi tháng 6 đã xóa sổ toàn bộ chuỗi chỉ huy quân sự cao cấp của Iran chỉ trong vài phút.

Theo các báo cáo, Iran đã được đặt trong tình trạng báo động cao nhất và đang chuẩn bị chiến đấu đến cùng.

Các bệ phóng hỏa tiễn đạn đạo đã được bố trí dọc theo biên giới Iraq, trong tầm bắn của Israel, cũng như dọc theo Vịnh Ba Tư, đe dọa các căn cứ khu vực của Mỹ.

Một đoạn video tuyên truyền rùng rợn do truyền thông nhà nước Iran phát hành đã đe dọa một chiến dịch ném bom quy mô lớn nhằm vào một căn cứ quân sự của Mỹ.

Đoạn video đáng sợ do AI phát sóng, được truyền thông nhà nước Iran công bố, đánh dấu căn cứ không quân Muwaffaq Salti, một căn cứ quan trọng ở Jordan, để xóa sổ.

Chỉ vài ngày trước, ít nhất 60 máy bay chiến đấu của quân đội Mỹ đã hạ cánh xuống địa điểm này, nằm gần biên giới Syria.

Video bắt đầu bằng cảnh quay từ trên không của căn cứ trước khi hỏa tiễn Iran khóa mục tiêu và tấn công hàng chục máy bay tàng hình F-35, máy bay tiếp nhiên liệu Boeing KC-135 và máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper.

Những giai điệu hào hùng theo phong cách Call of Duty vang lên trong nền khi các khu vực khác nhau của trung tâm khổng lồ dường như trở thành mục tiêu tấn công.

Đoạn phim đột ngột kết thúc với hình ảnh một máy bay chiến đấu của Iran bay phía trên.

[The Sun: COMING STORM Chilling signs Iran’s proxies will unleash terror on West if US strikes as Trump’s giant aircraft carrier joins armada]

4. Căng thẳng ở Trung Đông leo thang khi Iran thề sẽ trả thù và phát động các cuộc tấn công trả đũa trên quy mô lớn.

Các quan chức Iran và truyền thông nhà nước đã tuyên bố sẽ trả đũa mạnh mẽ sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các lãnh đạo cao cấp và các địa điểm quân sự vào ngày 28 tháng 2, cảnh báo rằng một phản ứng lớn chống lại cả hai nước sắp xảy ra.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố rằng “chiến dịch dữ dội nhất chống lại Israel và Hoa Kỳ sắp bắt đầu”, trong khi các phương tiện truyền thông nhà nước cảnh báo rằng “sự trả thù sắp đến”. Diễn biến này xảy ra sau khi Thiếu Tướng Mohammad Pakpour, Tư Lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, được tường trình đã thiệt mạng khi đang họp với Ayatollah Ali Khamenei. Theo tình báo Mossad của Israel, không ai trong Dinh Lãnh Đạo còn sống sau cú tấn công bằng hỏa tiễn của Israel và Tomahawk của Mỹ.

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi truyền thông nhà nước Iran xác nhận rằng Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel và Mỹ.

Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo Iran không nên tiến hành các cuộc tấn công trả đũa, nói rằng: “TỐT HƠN HẾT LÀ HỌ ĐỪNG LÀM THẾ, BỞI VÌ NẾU HỌ LÀM VẬY, CHÚNG TA SẼ ĐÁNH TRẢ HỌ BẰNG MỘT LỰC LƯỢNG CHƯA TỪNG THẤY TRƯỚC ĐÂY!”

Tehran đã phóng nhiều loạt hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa về phía Israel cũng như các khu vực có lực lượng Mỹ đóng quân trên khắp Trung Đông.

Một căn cứ không quân của Mỹ gần Erbil ở Iraq đã bị tấn công, các đoạn video và báo cáo địa phương cho thấy một vụ nổ đã xảy ra tại hiện trường.

Trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa đã tấn công vào các cơ sở quân sự, phi trường quốc tế và cơ sở hạ tầng chiến lược ở nhiều quốc gia, gây thương vong và thiệt hại bất chấp sự đánh chặn của hệ thống phòng không. Các phi trường Dubai, Zayed (Abu Dhabi) và Kuwait đã bị hư hại sau các cuộc tấn công riêng biệt.

Một căn cứ quân sự của Pháp ở Abu Dhabi cũng bị tấn công, mặc dù Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Catherine Vautrin cho biết thiệt hại “ở mức độ hạn chế”.

Các địa điểm dân sự cũng bị ảnh hưởng, bao gồm một tòa nhà chung cư cao tầng ở Bahrain và các khu bất động sản hạng sang ở Dubai, nơi mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa được tường trình đã va vào các tòa nhà trên hoặc gần các địa danh nổi tiếng, bao gồm cả Burj Al Arab.

Qatar cho biết họ đã đánh chặn một số hỏa tiễn được tường trình nhắm vào căn cứ không quân al-Udeid, căn cứ lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông.

Các hãng hàng không trên khắp Trung Đông đã hủy hoặc chuyển hướng các chuyến bay do rủi ro về không phận ngày càng gia tăng.

Cùng lúc đó, Mỹ và Israel phát động một đợt tấn công khác vào sáng ngày 1 tháng 3, với việc Lực lượng Phòng vệ Israel báo cáo các cuộc tấn công vào “trung tâm Tehran”.

Các quan chức Iran coi các cuộc tấn công của Tehran là sự khởi đầu của một phản ứng rộng lớn hơn, cảnh báo rằng các cuộc tấn công tiếp theo sẽ tiếp diễn trừ khi cái mà họ mô tả là “hành động gây hấn” của Mỹ và Israel chấm dứt, làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột khu vực đang leo thang nhanh chóng.

[Kyiv Independent: Middle East tensions surge as Iran vows revenge, launches widespread retaliatory strikes]

5. Mỹ tấn công Iran - giá dầu dự kiến sẽ tăng vọt, Kyiv có thể cảm nhận được những tác động dây chuyền. Nhưng không phải tất cả đều xấu.

Chiến dịch của Mỹ chống lại Iran có khả năng làm tăng giá dầu toàn cầu. Tuy nhiên, cuộc họp của OPEC vào ngày 1 tháng 3 có thể phần nào bù đắp tác động này nếu có quyết định tăng sản lượng, theo chuyên gia nhiên liệu người Ukraine Dmytro Lioushkin của hãng tin UNIAN.

Ngày 28 tháng 2, Tổng thống Donald Trump tuyên bố bắt đầu một chiến dịch quy mô lớn của lực lượng Mỹ chống lại Iran, nhấn mạnh mục tiêu là bảo vệ người dân Mỹ và vô hiệu hóa “mối đe dọa cận kề” do chế độ Tehran gây ra.

“Nếu chiến dịch kéo dài hơn hai tuần, điều này sẽ gây bất lợi cho thị trường. Nếu nó diễn ra trong vòng hai tuần, nhiều khả năng giá dầu sẽ giảm xuống”, chuyên gia nhận định.

Ông cũng cho biết thêm rằng vào ngày 1 tháng 3, thị trường dầu mỏ “sẽ mở cửa với một khoảng trống giá”, tức là giá sẽ tăng vọt ngay lập tức, có thể lên tới 3-5 đô la mỗi thùng.

Theo ông Lioushkin, giá nhiên liệu bán buôn của Ukraine có thể tăng vào đầu tuần, trong khi giá bán lẻ có thể tăng thêm khoảng 1 hryvnia /hí-ni-a/ một lít trong vài ngày tới. Chuyên gia này nhấn mạnh rằng ngày tấn công được lựa chọn một cách có chủ đích: vào ngày 1 tháng 3, OPEC sẽ tổ chức một cuộc họp, nơi với xác suất 90%, quyết định tăng sản lượng sẽ được đưa ra.

“Đây là một ‘liều thuốc giảm đau’ mạnh mẽ cho thị trường nhiên liệu. Nếu cuộc họp không diễn ra sớm, sự kiện này có thể đã gây ra hiện tượng giá cả tăng vọt,” Lioushkin giải thích.

Để đáp trả các cuộc tấn công của Lực Lượng Phòng Vệ Israel vào Tehran và các thành phố khác, Iran đã phóng hỏa tiễn tấn công Israel và các quốc gia khác. Đồng thời, chuyên gia này làm rõ rằng, cho đến nay, Iran chưa có động thái nào nhằm phong tỏa hoặc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, và chiến dịch quân sự đang diễn ra theo kế hoạch.

Thời gian thực hiện chiến dịch sẽ quyết định mức độ tác động đến thị trường dầu mỏ, nền kinh tế toàn cầu và sự ổn định khu vực.

[Europe Maidan: US strikes Iran—oil prices set to spike, Kyiv could feel ripple effects. But not all is bad]

6. Trục kháng chiến của Iran

Trục Kháng chiến – bao gồm Hezbollah, Houthi và Hamas – là mạng lưới địa chính trị chủ yếu của Iran, được thiết kế để thể hiện sức mạnh và chống lại Israel và Mỹ thông qua “sự thống nhất các mặt trận”.

Hezbollah đóng vai trò răn đe quân sự mạnh mẽ và là lực lượng ủy nhiệm trung thành và có năng lực nhất của Iran.

Bất chấp những nỗ lực hiện tại nhằm tái thiết sau cuộc xung đột năm 2025, họ vẫn duy trì kho vũ khí gồm khoảng 25.000 quả hỏa tiễn và một đơn vị tinh nhuệ chuyên biệt.

Trong trường hợp chiến tranh xảy ra, họ có thể tiến hành các cuộc tấn công có dẫn đường chính xác nhằm vào lưới điện và các trung tâm quân sự của Israel để chuyển hướng sự chú ý của Mỹ và các đồng minh khỏi lục địa Iran.

Lực lượng Houthi đóng vai trò là tác nhân gây rối kinh tế chính.

Từ các căn cứ của chúng ở Yemen, chúng sẽ tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn chống hạm nhằm vào các tàu thương mại và tàu hải quân ở Biển Đỏ.

Hiện tại, Hamas đóng vai trò suy yếu và mang tính biểu tượng. Sau khuôn khổ hòa bình năm 2025, họ phần lớn đã chuyển sang mô hình nổi dậy bí mật ở Gaza.

Sự đóng góp của họ có thể sẽ chỉ giới hạn ở các cuộc nổi loạn dân sự cục bộ và các cuộc tấn công du kích quy mô nhỏ nhằm kìm hãm lực lượng an ninh và duy trì áp lực tư tưởng trong các vùng lãnh thổ Palestine.

[The Sun: Iran's Axis of Resistance]

7. Tổng thống Donald Trump tiết lộ liệu ông có muốn nói chuyện với nhà lãnh đạo mới của Iran hay không.

Tổng thống Trump tiết lộ trong cuộc phỏng vấn với tạp chí The Atlantic hôm Chúa Nhật rằng ông đã “đồng ý” nói chuyện với nhà lãnh đạo mới của Iran, mặc dù ông không thể tiết lộ khi nào cuộc trò chuyện đó có thể diễn ra.

“Họ muốn nói chuyện, và tôi đã đồng ý nói chuyện, vì vậy tôi sẽ nói chuyện với họ,” tổng thống nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông không thể nói với ông Scherer khi nào cuộc nói chuyện đó có thể diễn ra.

“Họ đáng lẽ phải làm điều đó sớm hơn,” Tổng thống Trump nói. “Họ đáng lẽ phải đưa ra những giải pháp thiết thực và dễ thực hiện từ sớm. Họ đã chờ đợi quá lâu.”

Một quan chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc nói với Newsweek: “Tổng thống Trump cho biết ban lãnh đạo tiềm năng mới ở Iran đã bày tỏ mong muốn đàm phán và cuối cùng ông ấy sẽ đàm phán. Hiện tại, Chiến dịch Epic Fury vẫn tiếp tục không ngừng nghỉ.”

Sáng sớm thứ Bảy, Hoa Kỳ và Israel đã phối hợp thực hiện các cuộc tấn công trên khắp Iran trong “Chiến dịch Cuồng nộ Vĩ đại”, và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông.

Các cuộc tấn công đánh dấu sự leo thang mạnh mẽ sau các cuộc đàm phán hạt nhân gần đây giữa Washington và Tehran và làm gia tăng nguy cơ xung đột khu vực rộng lớn hơn. Iran đã nhiều lần phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân và chỉ vài ngày trước đó đã tham gia các cuộc đàm phán ngoại giao với Mỹ để ngăn chặn xung đột quân sự.

Các cuộc tấn công cũng cướp đi sinh mạng của Ayatollah Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran. Ban đầu, các quan chức Israel cho biết họ đã thấy “dấu hiệu” cho thấy Khamenei đã chết, nhưng sau đó nói rằng họ đã xác nhận cái chết của ông, cho biết thi thể của ông đã được tìm thấy. Sau đó, Tổng thống Trump đã xác nhận cái chết trong một thông điệp đăng trên Truth Social vào khoảng 4:37 chiều thứ Bảy, trong đó ông tuyên bố “một trong những người độc ác nhất trong lịch sử đã chết”.

Truyền thông nhà nước Iran cuối cùng đã xác nhận cái chết của lãnh đạo tối cao vào sáng Chúa Nhật lúc 5 giờ sámg theo giờ địa phương, các xướng ngôn viên mếu máo cho biết Khamenei “đã tử vì đạo”.

Bộ chỉ huy quân sự Iran đã bị tàn phá nặng nề, các báo cáo từ Israel cho thấy hàng chục quan chức cao cấp trong nước đã bị tiêu diệt “chỉ trong vòng một phút”, bao gồm cả Khamenei, khiến chính phủ và bộ chỉ huy quân sự rơi vào tình trạng hỗn loạn ngay trong những phút đầu tiên của các cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel.

Tờ Giêrusalem Post đưa tin những người thiệt mạng cùng với Khamenei bao gồm Thiếu tướng Abdolrahim Mousavi, người giữ chức Tham mưu trưởng Quân đội. Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cũng công bố danh sách các quan chức Iran mà họ cho là đã bị “loại bỏ” trong các cuộc tấn công của mình, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Iran và các chỉ huy cao cấp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.

Giải quyết tình trạng hỗn loạn tiềm tàng, Tổng thống Trump nói rằng “hầu hết những người đó đã ra đi.”

“Một số người mà chúng tôi từng nói chuyện đã ra đi, bởi vì đó là một cú sốc lớn—đó là một cú sốc lớn,” tổng thống nói. “Họ đáng lẽ ra nên làm điều đó sớm hơn… họ có thể đã đạt được một thỏa thuận. Họ đáng lẽ ra nên làm điều đó sớm hơn. Họ đã chơi quá khôn khéo.”

Ai đang lãnh đạo Iran?

Hôm Chúa Nhật, Iran đã thành lập một hội đồng để đảm nhận các nhiệm vụ lãnh đạo và điều hành đất nước theo hiến pháp, hãng tin AP đưa tin.

Theo hãng tin AP, hội đồng này bao gồm tổng thống đương nhiệm của Iran, nhà lãnh đạo ngành tư pháp nước này và một thành viên của Hội đồng Giám hộ do Hội đồng Lợi ích Quốc gia Iran lựa chọn. Hội đồng này có nhiệm vụ cố vấn cho lãnh đạo tối cao và giải quyết các tranh chấp với quốc hội.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Chánh án Tòa án tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei và thành viên Hội đồng Giám hộ, luật gia Ayatollah Alireza Arafi, là những thành viên sẽ “tạm thời đảm nhiệm tất cả các nhiệm vụ lãnh đạo”.

Tại sao Mỹ tấn công Iran?

Tổng thống Trump cho biết các cuộc tấn công nhằm mục đích làm tê liệt khả năng hạt nhân và hỏa tiễn của Iran và kêu gọi người dân Iran lật đổ các nhà lãnh đạo của họ sau khi chiến dịch kết thúc, bảo họ “hãy nắm lấy chính phủ của các bạn”.

Trong bài phát biểu công bố cuộc tấn công hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump nói, “Mục tiêu của chúng ta là bảo vệ người dân Mỹ bằng cách loại bỏ các mối đe dọa cận kề từ chế độ Iran… các hoạt động đe dọa của họ trực tiếp gây nguy hiểm cho Hoa Kỳ, quân đội của chúng ta, các căn cứ của chúng ta ở nước ngoài và các đồng minh của chúng ta trên toàn thế giới.”

Tổng thống nhấn mạnh lý do đằng sau các cuộc tấn công liên quan đến chương trình vũ khí hạt nhân bị cáo buộc của Iran, nói rằng: “Chính sách của Hoa Kỳ, đặc biệt là chính quyền của tôi, luôn là chế độ khủng bố này không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi xin nhắc lại, chúng không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Đó là lý do tại sao, trong Chiến dịch Midnight Hammer hồi tháng Sáu năm ngoái, chúng ta đã xóa sổ chương trình hạt nhân của chế độ này tại Fordow, Natanz và Isfahan.”

Ông cảnh báo người dân Iran rằng “bên ngoài rất nguy hiểm. Bom sẽ rơi khắp nơi”, nhưng một khi chiến dịch kết thúc, “hãy nắm lấy chính phủ của các bạn. Nó sẽ thuộc về các bạn”.

Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham, một đảng viên Cộng hòa đến từ Nam Carolina, phát biểu trên chương trình Meet the Press của đài NBC News hôm Chúa Nhật: “Việc lựa chọn chính phủ Iran tiếp theo không phải là nhiệm vụ của chúng ta. Việc lựa chọn lãnh đạo là tùy thuộc vào Iran. Đó không phải là việc của tôi; cũng không phải là việc của Tổng thống Trump. Chúng ta sẽ không xâm lược đất nước này. Chúng ta sẽ cho người dân Iran cơ hội làm điều mà họ chưa từng có trước đây: tự quyết định vận mệnh của mình. Chúng ta sẽ tước bỏ khả năng sở hữu chương trình hỏa tiễn đạn đạo, chương trình hạt nhân hoặc hỗ trợ khủng bố của bất kỳ chính phủ tương lai nào. Đó là những gì chúng ta sẽ làm. Và nếu từ đó xuất hiện một chính phủ mới mà chúng ta có thể hợp tác, thì thật tuyệt vời.”

[Newsweek: Donald Trump Reveals Whether He’ll Speak With New Iran Leader]

8. Những con số đằng sau mùa đông khắc nghiệt nhất của Ukraine kể từ cuộc xâm lược toàn diện: 19.000 máy bay điều khiển từ xa, 14.670 quả bom, 738 hỏa tiễn.

Hôm Thứ Hai, 02 Tháng Ba, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã phóng hơn 1.720 máy bay điều khiển từ xa tấn công, thả gần 1.300 quả bom dẫn đường và bắn hơn 100 hỏa tiễn vào Ukraine trong tuần cuối cùng của mùa đông.

“Người dân Ukraine đang phải sống dưới hàng ngàn cuộc không kích của Nga với nhiều loại vũ khí khác nhau”, Tổng thống Zelenskiy nói trong một tuyên bố. Ông nói thêm rằng bất chấp quy mô các cuộc tấn công, Ukraine đã trải qua một mùa đông khó khăn, với những cuộc tấn công liên tục vào cơ sở hạ tầng dân sự.

19.000 máy bay điều khiển từ xa và 738 hỏa tiễn trong ba tháng mùa đông.

Theo số liệu do tổng thống công bố, Nga đã phóng hơn 14.670 quả bom dẫn đường, 738 hỏa tiễn và gần 19.000 máy bay điều khiển từ xa tấn công trong ba tháng mùa đông.

Hầu hết các máy bay điều khiển từ xa này là hệ thống Shahed do Iran thiết kế, loại máy bay mà Mạc Tư Khoa đã sử dụng rộng rãi để tấn công các thành phố và cơ sở năng lượng của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga không hề tìm cách biện minh cho những gì ông gọi là các cuộc tấn công có chủ đích vào cơ sở hạ tầng dân sự trọng yếu. Suốt mùa đông, chính quyền Ukraine liên tục báo cáo các cuộc tấn công nhắm vào các nhà máy điện, trạm biến áp và các cơ sở sưởi ấm, rõ ràng là nhằm gây áp lực lên lưới điện trong thời điểm nhu cầu cao điểm.

Các cuộc tấn công này đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng năng lượng chưa từng có, gây ra tình trạng mất điện trên quy mô lớn và hạn chế cung cấp điện khẩn cấp ở nhiều khu vực. Việc hư hỏng liên tục các cơ sở sản xuất và truyền tải điện đã làm gián đoạn việc cung cấp hệ thống sưởi ấm, nước sinh hoạt và các dịch vụ thiết yếu trong những tháng lạnh nhất của năm.

Tổng thống Zelenskiy liên kết máy bay điều khiển từ xa Shahed với các mối đe dọa an ninh toàn cầu rộng lớn hơn.

Tổng thống cũng liên kết việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa Shahed ở Ukraine với các mối đe dọa an ninh rộng hơn, lưu ý rằng Iran đã triển khai các hệ thống tương tự ở Trung Đông. Ông nói: “Cái ác phải bị chống lại ở mọi nơi trên thế giới”, đồng thời lập luận rằng hành động phối hợp của Hoa Kỳ và các đối tác cuối cùng có thể buộc “những nhà độc tài khát máu nhất” phải chịu trách nhiệm.

Tổng thống Zelenskiy cảm ơn các đối tác quốc tế về sự hỗ trợ quân sự liên tục, nói rằng sự hỗ trợ của họ giúp Ukraine tự vệ và cứu sống người dân trong bối cảnh các cuộc tấn công trên không quy mô lớn vẫn tiếp diễn.

[Europe Maidan: The numbers behind Ukraine’s worst winter since the full-scale invasion: 19,000 drones, 14,670 bombs, 738 missiles]

9. Một quan chức Israel tiết lộ mục tiêu đằng sau cuộc tấn công chung của Mỹ vào Iran.

Khi Israel cùng với Hoa Kỳ tiến hành một cuộc tấn công phối hợp chưa từng có tiền lệ chống lại Iran, một quan chức quân sự Israel đã tiết lộ những chi tiết cập nhật theo thời gian thực về chiến dịch đang diễn ra, vốn đã châm ngòi cho một cuộc đối đầu trong khu vực.

Quan chức quân đội Israel tuyên bố rằng chiến dịch này sẽ vượt xa Chiến tranh 12 ngày do Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF phát động hồi tháng 6 năm ngoái với tên gọi “Chiến dịch Sư Tử Vươn Lên” và sẽ không loại trừ các mục tiêu lãnh đạo, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Lần này, cuộc đối đầu, được gọi là “Chiến dịch Sư Tử Gầm”, sẽ tiếp diễn “cho đến khi nào cần thiết”.

“ Nhiệm vụ của chúng tôi là làm giảm đáng kể và làm suy yếu khả năng của chế độ Iran”, một quan chức quân đội Israel cho biết khi trả lời câu hỏi của Newsweek trong cuộc điện đàm sáng sớm thứ Bảy.

“Ngay lúc này đây, chúng là một mối đe dọa khổng lồ, mang tính sống còn, đối với sự ổn định của khu vực, của Hoa Kỳ và của toàn thế giới, và đây là một mối đe dọa đang tiến triển trong một không gian nguy hiểm.”

“Và nhiệm vụ của chúng ta ngay lúc này là tiến hành một chiến dịch sâu rộng, nghiêm chỉnh và toàn diện, đạt được những thành tựu lớn hơn so với Chiến dịch Sư Tử Vươn Lên, trong đó chúng ta đã ngăn chặn họ tiến vào khu vực quá nguy hiểm đối với chúng ta”, quan chức Israel nói thêm.

'Thay đổi lớn hơn'

“Hiện tại, chúng tôi đang nỗ lực tạo ra một sự thay đổi lớn hơn, hy vọng là trong nhiều năm tới, để ngăn chặn họ thúc đẩy các kế hoạch của mình như hiện tại, và chúng tôi đang xem xét các mục tiêu quân sự, năng lực quân sự, khả năng khủng bố và các lực lượng ủy nhiệm của họ, toàn bộ cỗ máy đang kêu gọi sự hủy diệt mà chúng tôi muốn làm suy yếu càng nhiều càng tốt.”

Giữa những thông tin cho rằng các cuộc tấn công của Israel đã nhắm vào các vị trí có liên quan đến Khamenei và các quan chức cao cấp khác của Iran, một quan chức quân sự Israel tuyên bố rằng “rất nhiều lãnh đạo của họ tham gia vào việc thúc đẩy các cuộc tấn công chống lại Israel và thúc đẩy sự hủy diệt Israel. Những người tham gia vào kế hoạch tiêu diệt Israel có thể là mục tiêu.”

Kể từ khi phát động các cuộc tấn công phối hợp với Mỹ, Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã kêu gọi người dân Israel tìm nơi trú ẩn ngay lập tức và cảnh báo về các cuộc tấn công hỏa tiễn sắp tới của Iran. IDF cũng đang tăng cường các đội chiến đấu cấp lữ đoàn trên khắp các bộ chỉ huy phía bắc, phía nam và trung tâm.

Các báo cáo cho thấy các cuộc tấn công của Iran không chỉ nhắm vào Israel mà còn cả các căn cứ của Mỹ trong khu vực, bao gồm Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Trong khi đó, các vụ nổ cũng được báo cáo ở Iraq, cho thấy khả năng xảy ra các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của lực lượng dân quân liên kết với Iran ở quốc gia láng giềng.

Đàm phán thất bại

Sự bùng phát của một cuộc xung đột mới diễn ra sau phong trào biểu tình trên toàn quốc bị chính phủ Iran đàn áp bằng vũ lực và các mối đe dọa hành động quân sự của Mỹ nhằm đáp trả các báo cáo về việc lực lượng an ninh Iran sử dụng vũ lực gây chết người trong các cuộc biểu tình. Tổng thống Trump đã khởi xướng lại các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran vào tháng trước, nhưng sau ba vòng đàm phán, ông cho biết hôm thứ Sáu rằng các cuộc đàm phán đã không mang lại kết quả khả quan.

Trong khi tuyên bố ông thích một thỏa thuận hơn, Tổng thống Trump đã ra lệnh tăng cường quân sự quy mô lớn trong khu vực, bao gồm việc triển khai nhóm tác chiến Hàng Không Mẫu Hạm USS Abraham Lincoln đến vùng biển gần Vịnh Ba Tư và sự xuất hiện của tàu USS Gerald R. Ford gần bờ biển Israel. Ông khẳng định rằng một cuộc đối đầu mới sẽ vượt xa sự can thiệp của Mỹ trong Chiến tranh 12 ngày, trong đó Mỹ đã ném bom ba cơ sở hạt nhân của Iran.

Không bao giờ có vũ khí hạt nhân.

Trong một bài phát biểu được đăng tải vào sáng sớm thứ Bảy trên tài khoản Truth Social của mình, Tổng thống Trump cáo buộc rằng Iran “đã từ chối mọi cơ hội để từ bỏ tham vọng hạt nhân của họ, và chúng ta không thể chịu đựng điều đó nữa”, bất chấp việc các quan chức Iran liên tục phủ nhận chương trình hạt nhân tiên tiến của họ từng có ý định sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt.

“Quân đội Hoa Kỳ đã tiến hành một chiến dịch quy mô lớn và liên tục để ngăn chặn chế độ độc tài cực đoan tàn ác này đe dọa nước Mỹ và các lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi của chúng ta”, Tổng thống Trump nói. “Chúng ta sẽ phá hủy hỏa tiễn của chúng và san bằng ngành công nghiệp sản xuất hỏa tiễn của chúng. Nó sẽ bị xóa sổ hoàn toàn một lần nữa.”

“Chúng ta sẽ tiêu diệt hải quân của họ. Chúng ta sẽ bảo đảm rằng các lực lượng khủng bố ủy nhiệm trong khu vực không còn có thể gây bất ổn khu vực hoặc thế giới và tấn công lực lượng của chúng ta, và không còn sử dụng các thiết bị nổ tự chế hoặc bom ven đường, như đôi khi người ta gọi, để gây thương vong nghiêm trọng cho hàng ngàn người, bao gồm cả nhiều người Mỹ, và chúng ta sẽ bảo đảm rằng Iran không có được vũ khí hạt nhân,” tổng thống tuyên bố. “Thông điệp rất đơn giản. Họ sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân.”

Tổng thống Trump kêu gọi người Iran “hãy tiếp quản chính phủ của các bạn”.

Tổng thống Trump cũng gửi một thông điệp trực tiếp tới người dân Iran, kêu gọi họ nổi dậy chống lại chính phủ và đề nghị ân xá cho các thành viên của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã chọn hạ vũ khí.

“Khi chúng tôi hoàn thành, hãy tiếp quản chính phủ của các bạn. Nó sẽ thuộc về các bạn,” Tổng thống Trump nói. “Đây có lẽ là cơ hội duy nhất của các bạn trong nhiều thế hệ. Trong nhiều năm, các bạn đã yêu cầu sự giúp đỡ của Mỹ, nhưng chưa bao giờ nhận được. Không có tổng thống nào sẵn lòng làm những gì tôi sẵn lòng làm tối nay. Giờ đây, các bạn có một tổng thống đang cho các bạn những gì các bạn muốn, vậy hãy xem các bạn sẽ phản ứng như thế nào.”

“Nước Mỹ đang ủng hộ các bạn với sức mạnh áp đảo và quyền lực hủy diệt,” Tổng thống Trump tiếp tục. “Giờ là lúc nắm lấy quyền kiểm soát vận mệnh của mình và mở ra tương lai thịnh vượng và huy hoàng đang nằm trong tầm tay. Đây là thời điểm hành động. Đừng để nó trôi qua.”

Truyền thông Iran đưa tin về việc huy động lực lượng bán quân sự Basij thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC, lực lượng chịu trách nhiệm bảo đảm an ninh nội bộ. Những thương vong đầu tiên được các phương tiện truyền thông Iran đưa tin là các sinh viên tại hai địa điểm riêng biệt ở Abyek và Minab. Cơ quan thông tấn chính thức của Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất cũng đưa tin về một người thiệt mạng trong cuộc đụng độ.

Một phát ngôn viên của Quân đội Iran được truyền thông Iran dẫn lời cho biết rằng sự trả đũa của Cộng hòa Hồi giáo chỉ mới bắt đầu và bất kỳ cơ sở quân sự nào bị coi là ủng hộ Mỹ và Israel đều có thể trở thành mục tiêu tấn công.

[Politico: Israel Official Reveals Goals Behind Joint US Attack on Iran]

10. Nhiều quan chức cao cấp trong chính quyền Iran vẫn không tin tưởng Nga và ngần ngại mở rộng quan hệ hơn nữa so với hiện tại.

Phản ứng im lặng của Mạc Tư Khoa không chỉ đối với các cuộc tấn công nhằm vào Iran, mà còn đối với sự sụp đổ của các đồng minh ở Venezuela và Syria, cho thấy rằng các ưu tiên chiến lược của Nga không phải lúc nào cũng phù hợp với ưu tiên của giới tinh hoa địa phương.

ISW cho rằng Putin đã giữ kín sự ủng hộ dành cho Iran để tránh “làm phật lòng Tổng thống Trump”, người đang tìm cách làm trung gian hòa giải một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Nhiều quan chức cao cấp trong chính quyền Iran vẫn không tin tưởng Nga và ngần ngại mở rộng quan hệ hơn nữa so với hiện tại.

Những người biểu tình chống chế độ và phe đối lập có tổ chức cũng bắt đầu coi cố lãnh đạo Khamenei “không phải là một nhà lãnh đạo có chủ quyền, mà là một con rối của Bắc Kinh và Mạc Tư Khoa.”

Khi mối quan hệ ngày càng trở nên bất đối xứng, các bên đối lập chắc chắn sẽ ngày càng liên kết Nga với chế độ không được lòng dân và các chính sách của chế độ đó.

ISW nhấn mạnh rằng việc duy trì chế độ bị cô lập quốc tế của Iran là có lợi cho Nga.

Việc xích lại gần nhau giữa Tehran giàu năng lượng và phương Tây sẽ là “đòn chí mạng giáng vào ảnh hưởng của Mạc Tư Khoa đối với Âu Châu”.

“Trong bối cảnh hậu trừng phạt, Iran hoàn toàn có thể thay thế Nga trở thành nhà cung cấp năng lượng chính cho thị trường Âu Châu.”

[Kyiv Independent: Many Iranian regime elites remain mistrustful of Russia]