Có nhiều lí do làm cho mắt mù loà. Bẩm sinh, bệnh tật, tai nạn, già nua, tuổi tác đều ảnh hưởng đến nhãn quan. Phúc Âm tuần này dùng mù loà thể lí để nói về mù loà tâm linh. Nguyên nhân gây mù loà tâm linh là do kiêu ngạo. Kẻ kiêu ngạo luôn tự nhận họ đúng; các người khác sai. Nguy hiểm hơn cả là khi kẻ kiêu ngạo nắm quyền vì họ sẽ làm luật triệt kẻ không chấp nhận điều họ tin. Bài đọc cho thấy họ gây sợ hãi đến độ cha mẹ ruột phải từ chối con mình. Câu trả lời của cha mẹ anh mù khi bị chất vấn xác định nỗi sợ đó.
'Nó là con chúng tôi, bị mù từ lúc mới sinh. Còn bây giờ làm sao nó thấy được chúng tôi không biết... xin các ông cứ hỏi nó; nó đã khôn lớn rồi' Gn 9: 20-21.
Kẻ kiêu ngạo tự cho mình là đúng, chân chính, đứng bên lẽ phải nên họ không những từ chối đón nhận mà còn đả kích, phê bình, chỉ trích mọi í kiến khác với điều họ tự cho là đúng. Đây là cách hành xử của kiêu ngạo.
Họ kết án Đức Kitô và kết án người mù.
'Chúng ta đây, chúng ta biết ông ấy (Đức Kitô) là người tội lỗ'i Gn 9:24
'Mày ( anh mù) sinh ra tội lỗi ngập đầu, thế mà mày lại muốn làm thầy chúng ta ư. Rồi họ trục xuất anh' Gn 9:34
Lạm quyền, lấn át tiếng nói kẻ dân chúng. Dùng quyền trục xuất anh khỏi cộng đoàn.
'Mày mới là môn đệ của ông ấy.... chúng ta không biết ông Giêsu ấy bởi đâu mà đến' Gn 9:28
Tội và khổ đau là bạn chung đường. Bệnh tật thể lí lây lan qua đụng chạm, trao đổi thân xác. Tội gây sợ hãi, sợ sự thật, bại lộ, người khác phát giác. Tội sợ ánh sáng công lí, thích mù tối.
Câu môn đệ hỏi mù từ lúc mới sinh là tội của ai? Của anh ta hay cha mẹ anh. Đức Kitô phá bỏ quan niệm sai lầm. Đời cha ăn mặn, đời con khát nước. Bệnh gia truyền là điều không thể chối bỏ. Bệnh tật của cha mẹ ảnh hưởng đến sức khoẻ thai nhi. Mù từ lúc mới sinh. Mới sinh ra, non nớt, bé bỏng, không thể phạm tội nên không thể nói em có tội. Đức Kitô đáp
'Không phải anh ta, cũng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tội' Gn 9:3.
Đức Kitô không chỉ xoá bỏ quan niệm sai lầm cổ xưa mà còn giúp mở con mắt tâm linh của môn đệ. Bệnh tật, đau khổ chúng ta gánh chịu là để làm tăng vinh quang Thiên Chúa. Ngoài tội tổ tông ra. Mọi tội khác, cá nhân nào phạm, kẻ đó chịu. Tội không mang tính di truyền. Gặp lại anh mù giờ mắt sáng; người láng giềng, kẻ nhận ra anh, người bảo trông giống anh nhưng không phải. Điều này cho thấy dù nhìn thấy hàng ngày mà vẫn có khiếm khuyết. Rất khó tránh khỏi nhìn sai, nhận diện sai. Nhóm Pharisiêu tự nhận là thầy thiên hạ cũng có lúc nhìn sai. Không nhận ra anh mù, không nhận ra Đức Kitô.
Anh mù có lòng tin ngay lúc đầu gặp Đức Kitô. Anh thể hiện lòng tin bằng vâng phục, tin lời Đức Kitô chỉ dậy đi rửa mắt tại hồ Silôác. Nhờ vâng phục mà mắt anh được sáng. Sau này, Đức Kitô nghe nói họ trục xuất anh. Ngài hỏi và anh tuyên xưng đức tin. Lần đầu anh mù thể hiện đức tin qua hành động và lần sau qua tuyên xưng.
'Thưa Ngài, tôi tin và anh sấp mình xuống trước mặt Người' Gn 9:38
Từ 'sấp mình xuống' cho biết kẻ có lòng khiêm nhường luôn khiêm tốn, hạ mình trước người khác. Nhờ tin và khiêm nhường mà anh mù sáng cả mắt thể lí lẫn mắt tâm linh. Lòng tin mở mắt tâm linh. Khiêm nhường mở mắt thể lí. Trái lại, kẻ chống đối Đức Kitô vừa không có lòng tin, vừa cao ngạo, tự tin, nên nhìn thấy Đức Kitô, đối thoại với NgIà nhưng không nhận ra Ngài. Kẻ tự nhận mù lại thấy ánh sáng; kẻ tự xưng mình sáng lại không biết mình mù.
Xin Chúa mở mắt con.
'Nó là con chúng tôi, bị mù từ lúc mới sinh. Còn bây giờ làm sao nó thấy được chúng tôi không biết... xin các ông cứ hỏi nó; nó đã khôn lớn rồi' Gn 9: 20-21.
Kẻ kiêu ngạo tự cho mình là đúng, chân chính, đứng bên lẽ phải nên họ không những từ chối đón nhận mà còn đả kích, phê bình, chỉ trích mọi í kiến khác với điều họ tự cho là đúng. Đây là cách hành xử của kiêu ngạo.
Họ kết án Đức Kitô và kết án người mù.
'Chúng ta đây, chúng ta biết ông ấy (Đức Kitô) là người tội lỗ'i Gn 9:24
'Mày ( anh mù) sinh ra tội lỗi ngập đầu, thế mà mày lại muốn làm thầy chúng ta ư. Rồi họ trục xuất anh' Gn 9:34
Lạm quyền, lấn át tiếng nói kẻ dân chúng. Dùng quyền trục xuất anh khỏi cộng đoàn.
'Mày mới là môn đệ của ông ấy.... chúng ta không biết ông Giêsu ấy bởi đâu mà đến' Gn 9:28
Tội và khổ đau là bạn chung đường. Bệnh tật thể lí lây lan qua đụng chạm, trao đổi thân xác. Tội gây sợ hãi, sợ sự thật, bại lộ, người khác phát giác. Tội sợ ánh sáng công lí, thích mù tối.
Câu môn đệ hỏi mù từ lúc mới sinh là tội của ai? Của anh ta hay cha mẹ anh. Đức Kitô phá bỏ quan niệm sai lầm. Đời cha ăn mặn, đời con khát nước. Bệnh gia truyền là điều không thể chối bỏ. Bệnh tật của cha mẹ ảnh hưởng đến sức khoẻ thai nhi. Mù từ lúc mới sinh. Mới sinh ra, non nớt, bé bỏng, không thể phạm tội nên không thể nói em có tội. Đức Kitô đáp
'Không phải anh ta, cũng chẳng phải cha mẹ anh ta đã phạm tội' Gn 9:3.
Đức Kitô không chỉ xoá bỏ quan niệm sai lầm cổ xưa mà còn giúp mở con mắt tâm linh của môn đệ. Bệnh tật, đau khổ chúng ta gánh chịu là để làm tăng vinh quang Thiên Chúa. Ngoài tội tổ tông ra. Mọi tội khác, cá nhân nào phạm, kẻ đó chịu. Tội không mang tính di truyền. Gặp lại anh mù giờ mắt sáng; người láng giềng, kẻ nhận ra anh, người bảo trông giống anh nhưng không phải. Điều này cho thấy dù nhìn thấy hàng ngày mà vẫn có khiếm khuyết. Rất khó tránh khỏi nhìn sai, nhận diện sai. Nhóm Pharisiêu tự nhận là thầy thiên hạ cũng có lúc nhìn sai. Không nhận ra anh mù, không nhận ra Đức Kitô.
Anh mù có lòng tin ngay lúc đầu gặp Đức Kitô. Anh thể hiện lòng tin bằng vâng phục, tin lời Đức Kitô chỉ dậy đi rửa mắt tại hồ Silôác. Nhờ vâng phục mà mắt anh được sáng. Sau này, Đức Kitô nghe nói họ trục xuất anh. Ngài hỏi và anh tuyên xưng đức tin. Lần đầu anh mù thể hiện đức tin qua hành động và lần sau qua tuyên xưng.
'Thưa Ngài, tôi tin và anh sấp mình xuống trước mặt Người' Gn 9:38
Từ 'sấp mình xuống' cho biết kẻ có lòng khiêm nhường luôn khiêm tốn, hạ mình trước người khác. Nhờ tin và khiêm nhường mà anh mù sáng cả mắt thể lí lẫn mắt tâm linh. Lòng tin mở mắt tâm linh. Khiêm nhường mở mắt thể lí. Trái lại, kẻ chống đối Đức Kitô vừa không có lòng tin, vừa cao ngạo, tự tin, nên nhìn thấy Đức Kitô, đối thoại với NgIà nhưng không nhận ra Ngài. Kẻ tự nhận mù lại thấy ánh sáng; kẻ tự xưng mình sáng lại không biết mình mù.
Xin Chúa mở mắt con.