Đức Tổng Giám Mục Georg Gänswein đã đưa ra một cái nhìn mới về mối quan hệ tế nhị giữa Đức Giáo Hoàng danh dự Bênêđíctô XVI và Đức Thánh Cha Phanxicô, khẳng định rằng vị giáo hoàng đã về hưu chưa bao giờ công khai chỉ trích người kế nhiệm của mình ngay cả khi những quyết định cụ thể, bao gồm cả việc hạn chế Thánh lễ Latinh truyền thống, gây ra nỗi buồn cá nhân cho ngài.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ La Repubblica, Đức Tổng Giám Mục Gänswein cho biết Đức Bênêđíctô “chưa bao giờ bình luận” về Traditionis Custodes, mặc dù ngài nhắc lại nhận định trước đó của mình rằng việc đọc văn bản này đã gây đau khổ cho Đức Bênêđíctô. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2023 với tờ Die Tagespost, Đức Tổng Giám Mục Gänswein nói rằng những hạn chế đối với Thánh lễ Latinh truyền thống đã “ảnh hưởng nặng nề đến ngài” và ngài tin rằng chúng đã “làm tan nát trái tim của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16”.
Cựu thư ký Tòa Thánh, hiện là sứ thần Tòa Thánh tại Lithuania, Estonia và Latvia, đặc biệt đề cập đến tình huống chưa từng có tiền lệ do việc Đức Bênêđíctô từ chức năm 2013 tạo ra. Ngài nói rằng chỉ có một Giáo hoàng trị vì, ngay cả khi Đức Bênêđíctô vẫn giữ tít hiệu “Giáo hoàng danh dự”, một tít hiệu mà Đức Tổng Giám Mục Gänswein xác nhận Đức Bênêđíctô đã tự chọn cho mình. Ngài nói thêm rằng Đức Bênêđíctô đã cố tình giản dị trong trang phục và lối sống để nhấn mạnh sự khác biệt đó và tránh nhầm lẫn về quyền uy trong Giáo hội.
Đức Tổng Giám Mục Gänswein cũng bác bỏ giả thuyết lâu nay cho rằng việc từ chức của Đức Bênêđíctô là do bê bối hoặc áp lực từ bên ngoài. Ngài nói rằng cả vụ VatiLeaks lẫn những tin đồn về các phe phái trong Vatican đều không giải thích được quyết định này; mà đúng hơn, đó là kết quả của sự suy ngẫm sâu sắc, cầu nguyện và tự vấn lương tâm. Theo cách hiểu này, sự từ bỏ chức vụ của Đức Bênêđíctô không phải là hành động sụp đổ dưới áp lực, mà là một phán xét tâm linh có chủ đích được đưa ra trước mặt Chúa.
Tuy nhiên, hồi ức của ngài về quá trình chuyển giao quyền lực cho Giáo hoàng Phanxicô lại ít mang tính kịch tính hơn mà chủ yếu là những chi tiết cá nhân. Đức Tổng Giám Mục Gänswein mô tả việc nhìn thấy làn khói trắng, biết tin Jorge Mario Bergoglio được bầu chọn và sau đó giúp sắp xếp cuộc gặp đầu tiên giữa hai người tại Castel Gandolfo vào ngày 23 tháng 3 năm 2013. Ngài nói rằng cuộc gặp gỡ đầu tiên đó được đánh dấu bằng sự lịch sự lẫn nhau, mỗi người đều cố gắng nhường nhịn người kia trong nhà nguyện. Đức Bênêđíctô cũng trao cho Giáo hoàng Phanxicô một hộp tài liệu liên quan đến cuộc điều tra VatiLeaks, cùng với những ghi chú viết tay giải thích nội dung của chúng.
Về mối quan hệ cá nhân giữa hai vị giáo hoàng, Đức Tổng Giám Mục Gänswein đã phản bác lại những diễn giải kịch tính thái quá lan rộng trong thời gian Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 nghỉ hưu. Ngài cho rằng những báo cáo về một phe đối lập có tổ chức thường trực chống lại Đức Thánh Cha Phanxicô tập trung quanh Đức Giáo Hoàng danh dự là phóng đại. Ngài thừa nhận có những ý kiến và sự dè dặt về một số quyết định của giáo hoàng, nhưng điều đó không giống như sự nổi loạn. Ngài cũng nhắc lại những cử chỉ nhỏ thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau, bao gồm các chuyến thăm và quà tặng, và mô tả bầu không khí giữa hai người là lịch sự và chu đáo.
Có lẽ thông điệp cảm động nhất liên quan đến hậu quả sau cái chết của Đức Bênêđíctô. Đức Tổng Giám Mục Gänswein cho biết Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã yêu cầu ngài gọi điện trực tiếp khi thời điểm đến. Sau khi nhận được cuộc gọi, Đức Giáo Hoàng đã đến tu viện Mater Ecclesiae, ban phước cho vị tiền nhiệm của mình, ngồi bên cạnh ngài trong im lặng vài phút và sau đó cầu nguyện cùng những người có mặt ở đó. Hồi ức này có thể làm phức tạp thêm những lời kể lạnh lùng đôi khi được đưa ra về mối quan hệ cuối cùng giữa hai người.
Điều nổi bật nhất từ chính lời của Đức Tổng Giám Mục Gänswein là một mối quan hệ được định hình bởi sự kiềm chế. Đức Bênêđíctô hiện lên như một vị giáo hoàng đã về hưu quyết tâm không can thiệp, ngay cả khi gặp khó khăn; còn Đức Giáo Hoàng Phanxicô là người kế nhiệm mà những cử chỉ cá nhân của ngài có thể cùng tồn tại với những khác biệt thực sự về phong cách và phán đoán.
Source:Catholic Herald