Đức Tổng Giám Mục Georg Gänswein suy tư về 28 năm phục vụ hai vị Giáo hoàng tại Vatican, những cuộc gặp gỡ với các nhà lãnh đạo thế giới, và sứ mệnh ngoại giao hiện tại dưới thời Đức Giáo Hoàng Leo tại các nước Baltic khi ngài bước sang tuổi 70.
Renardo Schlegelmilch, trong mục Global Catholic của hãng tin UCANews (*), trong bản tin ngày 23 tháng 7 năm 2026, cho biết như trên. Ông viết:
Thư ký của Giáo hoàng, Thủ trưởng Phủ Giáo Hoàng, và hiện là Đại sứ, Đức Tổng Giám Mục Georg Gänswein, đã dành cả cuộc đời sự nghiệp của ngài tại trung tâm quyền lực. Khi kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 vào ngày 30 tháng 7, ngài suy tư về những cuộc gặp gỡ trọng đại giữa Giáo hoàng, Putin và Trump.
Ngài lớn lên ở Rừng Đen, từng là thư ký riêng của Đức HY Joseph Ratzinger và sau đó là Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đic-tô XVI, và từng là Thủ trưởng Phủ Giáo Hoàng dưới thời Đức Phanxicô.
Ngài được bổ nhiệm làm tổng giám mục và Thủ Trưởng Phủ Giáo hoàng cùng ngày, 7 tháng 12 năm 2012, chỉ chưa đầy hai tháng trước khi Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đic-tô từ chức, cho phép ngài làm việc trực tiếp với hai vị giáo hoàng.
Hiện tại, ngài là đại sứ của Tòa Thánh tại các quốc gia Baltic.
Trong số nhiều vai trò của ngài, vai trò nào đã định hình ngài nhiều nhất?
Đức Tổng Giám Mục Georg Gänswein: Xét về thời gian, thời gian tôi ở Rome là dài nhất. Tôi đã ở Rome 28 năm, bắt đầu từ công việc tại Giáo triều với tư cách là thư ký riêng của Đức Hồng Y Bộ Trưởng Ratzinger. Sau đó, tôi vẫn là thư ký riêng của ngài khi ngài trở thành Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô, và cả sau khi ngài nghỉ hưu.
Sau đó, tôi cũng giữ chức Thủ Trưởng Phủ Giáo hoàng tại Rome. 28 năm đó đã định hình tôi; điều đó khá rõ ràng. Đó cũng là những năm tháng năng động nhất trong cuộc đời tôi.
Ngài đã đồng hành cùng Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đic-tô, ngay cả sau khi ngài nghỉ hưu, cho đến khi ngài qua đời. Mối quan hệ giữa hai người như thế nào?
Đức TGM Gänswein: Mối quan hệ này đã phát triển qua nhiều năm. Ban đầu, đó là mối quan hệ chuyên nghiệp khi tôi còn là thư ký của Bộ Trưởng. Sau đó, mối quan hệ trở nên thân thiết hơn nhiều khi tôi trở thành thư ký của Giáo hoàng.
Chúng tôi không chỉ làm việc cùng nhau; chúng tôi còn sống chung một mái nhà và dành thời gian bên nhau từ sáng đến tối. Mỗi người, theo cách riêng của mình và với những trách nhiệm riêng, nhưng điều đó đương nhiên đã để lại dấu ấn. Trong mười năm kể từ khi ngài từ chức, cảm giác gắn bó và hỗ trợ lẫn nhau này càng trở nên mạnh mẽ hơn. Mối liên hệ cá nhân đã sâu sắc hơn.
Việc làm việc gần gũi với một người đóng vai trò quan trọng đối với Giáo hội và cả thần học đã định hình ngài như thế nào?
Đức TGM Gänswein: Trước khi gặp ngài, tôi đã nghiên cứu hầu hết mọi thứ mà nhà thần học Ratzinger đã viết. Đó thực tế là lần tiếp xúc đầu tiên của tôi với ngài, bởi vì tôi đã quen thuộc với những tuyên bố thần học, công việc và quan điểm của ngài. Tôi biết tư tưởng thần học của ngài.
Cuộc gặp gỡ cá nhân đương nhiên đã làm sâu sắc và mở rộng sự hiểu biết này đáng kể. Ngài là người ảnh hưởng đến tôi nhiều nhất và sâu sắc nhất. Nhưng tôi cũng quyết định để bản thân mình được ngài ảnh hưởng.
Vai trò của ngài với tư cách là Thủ Trưởng Phủ Giáo hoàng đã cho phép ngài gặp gỡ các tổng thống, thủ tướng và hoàng gia từ khắp nơi trên thế giới. Giai đoạn đó đối với ngài như thế nào?
Đức TGM Gänswein: Là thư ký của Giáo hoàng, tôi đã có một khóa chuẩn bị, nếu tôi được phép nói một cách không chính thức. Vì vậy, đương nhiên tôi đã có những liên hệ gián tiếp với những người như vậy. Nhưng với tư cách là Thủ Trưởng Phủ Giáo hoàng, nhiệm vụ của tôi là chính thức tiếp đón những cá nhân này thay mặt Đức Giáo Hoàng. Ban đầu, tôi hơi lo lắng về toàn bộ việc này.
Tôi dần dần thích nghi và tìm ra cách riêng của mình để đối phó với nó. Tôi cố gắng chỉ đơn giản là chính mình. Hoàn toàn tự nhiên và hoàn toàn bình thường. Qua nhiều năm, điều đó đã khá hiệu quả, nếu tôi được phép nói như vậy khi nhìn lại.
Có cuộc gặp gỡ hoặc sự kiện nào mà ngài đặc biệt nhớ không?
Đức TGM Gänswein: Có khá nhiều người ở đây quen thuộc từ truyền hình. Ví dụ, tôi đang nghĩ đến Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông ta và Putin. Putin đã đến đây hai lần. Lần đầu tiên, ông ấy đến thăm Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đic-tô, và tôi có mặt ở đó với tư cách là thư ký riêng của ngài. Lần thứ hai, tôi là Thủ Trưởng Phủ Giáo hoàng.
Trump và Putin là hai nhân vật để lại những ấn tượng rất khác nhau trong tôi. Nhìn thấy họ trên màn hình là một chuyện. Gặp mặt trực tiếp, nhìn vào mắt họ và nói chuyện với họ lại là một chuyện hoàn toàn khác. Rồi bạn tự hỏi: Liệu họ có giống với hình ảnh tôi tưởng tượng về họ không?
Ấn tượng của tôi về Trump đã sai. Trong thời gian đó, ông ấy rất lịch sự và cũng rất hài hước. Còn với Putin, ngược lại, tôi có cảm giác như đang nhìn vào mắt của một chiếc tủ lạnh. Đôi mắt lạnh như băng khiến tôi sợ hãi. Đó là những trải nghiệm định hình nhất mà tôi có được khi làm Trưởng Phủ.
Với tư cách là Sứ thần Tòa Thánh tại các nước Baltic, tình hình hiện tại - Lực lượng vũ trang Đức đang thiết lập một lữ đoàn ở Vilnius, thủ đô của Litva, được cho là để răn đe Nga và mở rộng sườn phía đông của NATO, trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine đang tiếp diễn - ảnh hưởng như thế nào đến công việc của ngài trên thực địa?
Đức TGM Gänswein: Trước hết, về điều mà anh/chị đã đề cập cụ thể: Đúng là Lực lượng vũ trang Đức đang xây dựng một lữ đoàn. Và không chỉ từ hôm qua, mà đã trong ba năm qua. Trong vòng năm năm, lữ đoàn sẽ được thành lập đầy đủ và đóng quân tại Litva, với khoảng 5,000 binh sĩ và gia đình của họ. Hiện tại, con số đó khoảng 2,000 người, gần như là một khu dân cư lớn. Công việc đang được tiến hành khẩn trương.
Rõ ràng là Đức và Litva trong lịch sử không có mối quan hệ tốt đẹp, đặc biệt là sau thời kỳ chiếm đóng của Đức Quốc xã từ năm 1941 đến năm 1943. Tuy nhiên, nhờ nhiệm vụ được giao cho Bundeswehr (Quân đội Đức), một mối quan hệ hữu nghị đã được phát triển. Người Litva, và thực sự là tất cả các dân tộc Baltic, rất biết ơn và hài lòng với sự hỗ trợ đáng kể này từ Bundeswehr.
Lực lượng vũ trang Đức và lữ đoàn không thuộc phạm vi quyền hạn của tôi. Mặc dù tôi là người Đức, nhưng tôi không phải là đại sứ. Đó là công việc của một đồng nghiệp, và ông ấy làm rất tốt. Tất nhiên, thông qua công việc của tôi với tư cách là một linh mục quân đội, tôi có những mối liên hệ không chính thức hoặc cá nhân.
Ngài đại diện cho Tòa Thánh tại Vilnius. Vatican đóng vai trò gì trong mối quan hệ này?
Đức TGM Gänswein: Tòa Thánh đã duy trì quan hệ ngoại giao với ba quốc gia Baltic trong hơn 100 năm. Mặc dù các quốc gia Baltic nhỏ, sự hiện diện của Giáo Hội Công Giáo đóng một vai trò quan trọng.
Chính vì chúng nằm ở sườn phía đông bắc của châu Âu và ngay giữa cuộc xung đột này, hay đúng hơn là trên biên giới của nó, tôi có thể thấy điều này bằng mắt thường mỗi ngày. Điều này định hình tâm lý của người dân và gây áp lực lên họ.
Điều này có được thể hiện trong đời sống tâm linh và đức tin của người dân không? Điều này có khác biệt ở ba quốc gia Baltic là Estonia, Latvia và Lithuania không?
Đức TGM Gänswein: Lithuania có khoảng 80% dân số theo đạo Công Giáo. Latvia, với ba triệu dân, có khoảng hai triệu người Công Giáo, và Estonia, với một triệu dân, có khoảng 8,000 đến 9,000 người Công Giáo. Tuy nhiên, sự hiện diện của Giáo hội rất rõ rệt ngay cả ngoài ranh giới giáo phái.
Tòa Thánh là biểu tượng của Giáo hội toàn cầu. Đó là lợi thế lớn và sức mạnh chính của Tòa Thánh. Hơn nữa, phần lớn động lực đến từ Tòa Thánh và Giáo hoàng. Và nhiều việc được thực hiện đằng sau hậu trường thông qua ngoại giao hơn là công khai. Tôi có thể tự mình xác nhận điều này, vì tôi là một trong những người làm việc trong lĩnh vực này.
Ngài có nghĩ rằng phương pháp ngoại giao đã có được động lực mới với vị Giáo hoàng mới không?
Đức TGM Gänswein: Giáo hoàng không phải là người duy nhất quyết định ngoại giao. Vị Giáo hoàng mới bước vào một tình huống mà các mối quan hệ ngoại giao đã tồn tại – hãy tạm thời nói về các quốc gia Baltic. Nhưng tôi cũng cảm nhận được rằng cá tính của Đức Leo đã mang lại một nguồn năng lượng mới và một động lực mới thực sự. Liệu động lực này sẽ chuyển thành những sáng kiến và “thành công” cụ thể đến mức nào vẫn còn phải chờ xem.
Ngài có thể mô tả điều gì đã dẫn đến sự thở phào nhẹ nhõm này? Đến động lực mới này?
Đức TGM Gänswein: Hòa bình là hạn từ chìa khóa. Ngay cả trong bài phát biểu đầu tiên của ngài, Đức Giáo Hoàng Leo đã đặt hòa bình của Chúa Kitô Phục Sinh làm trọng tâm thông điệp của ngài. Hạn từ kỳ diệu này đã thắp sáng trái tim của người dân vùng Baltic, bất kể họ thuộc giáo phái nào. Và hạn từ kỳ diệu này gắn liền với khuôn mặt của Đức Leo. Nó đã chuyển tâm trạng từ gió ngược sang gió xuôi. Liệu cơn gió này có thay đổi một lần nữa hay không thì không thể dự đoán được.
Ngài nhìn những năm sắp tới như thế nào?
Đức TGM Gänswein: Tôi mong chờ sinh nhật của mình với sự thanh thản, tự tin và điềm tĩnh. Và tôi nhìn nhận những năm sắp tới cũng theo cách tương tự. Tôi coi thời gian này là thời gian được ban cho tôi để làm những gì tôi đang làm với tinh thần tông đồ - cho Giáo hội, cho các tín hữu và cho người dân vùng Baltic.
________________________________________________
(*) Cuộc phỏng vấn này, do Renardo Schlegelmilch thực hiện, lần đầu tiên được DOMRADIO.DE đăng tải và được đăng lại ở đây theo thỏa thuận chia sẻ nội dung.