1. Tòa thánh có "mối quan ngại nghiêm trọng" về việc thực thi thỏa thuận Israel-Li Băng.

Hôm thứ Năm, Vatican bày tỏ "mối quan ngại nghiêm trọng" về những vấn đề liên quan đến việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Li Băng, sau cuộc gặp giữa Đức Giáo Hoàng Lêô XIV và Tổng thống Li Băng Joseph Aoun.

Trong một cuộc gặp riêng kéo dài 30 phút tại Vatican, Aoun đã thúc giục Đức Giáo Hoàng ủng hộ nỗ lực của Beirut nhằm bảo đảm việc rút quân Israel khỏi miền nam Li Băng theo thỏa thuận, tổng thống Li Băng cho biết sau đó.

Theo hãng tin AFP, Tòa Thánh cho biết trong một tuyên bố: "Trong khi hoan nghênh việc ký kết văn kiện này, Tòa Thánh đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về những khó khăn gặp phải trong việc thực thi nó, và cam kết ủng hộ những nỗ lực nhằm đạt được mục tiêu đó".

Li Băng và Israel đã tham gia các cuộc đàm phán do Mỹ bảo trợ sau khi nhóm phiến quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn lôi kéo Li Băng vào cuộc chiến hồi tháng 3 bằng cách tấn công Israel. Israel đã đáp trả bằng các cuộc không kích quy mô lớn và một cuộc xâm lược trên bộ vẫn đang tiếp diễn.

Thỏa thuận khung đạt được hồi tháng 6 kêu gọi giải giáp Hezbollah, rút quân dần dần của lực lượng Israel và triển khai quân đội Li Băng đến khu vực phía nam Li Băng hiện đang bị Israel xâm lược, bắt đầu từ các "vùng thí điểm".

Bất chấp một thời gian tạm lắng kéo dài nhiều tuần, Israel vẫn tiếp tục các cuộc tấn công lẻ tẻ và các chiến dịch phá hủy quy mô lớn ở phía nam. Lực lượng Israel đang hoạt động trên một dải lãnh thổ trải dài khoảng 15 km bên trong biên giới Li Băng.

Theo tuyên bố của phủ tổng thống Li Băng, ông Aoun đã kêu gọi nhà lãnh đạo Giáo Hội Công Giáo "ủng hộ những nỗ lực của Li Băng nhằm đạt được việc Israel rút quân hoàn toàn khỏi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Li Băng, mở đường cho việc tái thiết những gì Israel đã phá hủy".



2. Cuộc chiến của Ortega chống lại Giáo hội cho thấy những giới hạn của quyền lực chính trị.

Andrea M. Picciotti-Bayer có bài thuyết trình nhan đề "Ortega’s War on the Church Reveals the Limits of Political Power", nghĩa là "Cuộc chiến của Ortega chống lại Giáo Hội Công Giáo bộc lộ những giới hạn của quyền lực chính trị."

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy

Daniel Ortega đã nói với dân chúng Nicaragua rằng hãy quên chuyện bầu cử đi. Chẳng ai từng chứng kiến chế độ của ông hoạt động lại phải ngạc nhiên trước tuyên bố đó. Điều đáng lo ngại hơn đối với người Mỹ là những gì Ortega và vợ ông, đồng tổng thống Rosario Murillo, đã làm đối với thể chế duy nhất ở Nicaragua mà họ không thể hoàn toàn kiểm soát: Giáo Hội Công Giáo.

Tuần Thánh năm 2026 một lần nữa chứng kiến các chặng đường Thánh Giá bị giới hạn trong sân nhà thờ, tín hữu bị cảnh sát bao vây, và đường phố Managua và Matagalpa hầu như vắng bóng những cây thánh giá và hoa từng đánh dấu mùa Chay của Nicaragua. Cuộc hành hương Chúa Hài Đồng ở Matagalpa, một trong những truyền thống được yêu mến nhất của đất nước, đã bị cấm trong nhiều năm liền, và lễ hội thánh bổn mạng ở Diriamba cũng vậy. Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ báo cáo rằng hơn 27.000 sự kiện tôn giáo đã bị hủy bỏ kể từ năm 2019.

Đây không phải là sự đàn áp ngẫu nhiên. Đó là chiến lược, được chuẩn bị trong nhiều năm. Ortega, người thỉnh thoảng tuyên bố tìm lại được đức tin Công Giáo, đã gọi Giáo hội là "chế độ độc tài hoàn hảo" vì không cho phép các tín hữu bỏ phiếu bầu Đức Giáo Hoàng. Chế độ này đã buộc hơn 80 linh mục phải sống lưu vong, đóng cửa hàng ngàn cơ sở tôn giáo và trục xuất các nữ tu Dòng Thừa sai Bác ái của Mẹ Teresa. Giám mục Rolando Álvarez của Matagalpa đã bị bắt khỏi nhà riêng trong một cuộc đột kích rạng sáng, bị kết án 26 năm tù, sau đó bị tước quốc tịch và đưa lên máy bay trục xuất sang Rôma.

Tại sao một chế độ đã ăn sâu bám rễ như vậy, với tòa án, quân đội và hội đồng bầu cử đều nằm trong tầm kiểm soát, lại phải cấm một cuộc tuần hành? Bởi vì một chính phủ điều động cảnh sát chống bạo động chống lại đám đông mang thánh giá gỗ biết chính xác phe đối lập thực sự của họ nằm ở đâu. Đó không phải là ở thùng phiếu mà Ortega đã gian lận. Đó là ở giáo xứ — một bài học mà chế độ đã học được vào năm 2018, khi các lãnh đạo Giáo hội cố gắng làm trung gian cho một cuộc đối thoại quốc gia giữa Ortega và các sinh viên biểu tình, và Ortega đã đáp lại bằng cách coi sự hòa giải là sự phản bội. Phần lớn các cuộc đàn áp kể từ đó đều bắt nguồn từ thời điểm đó.

Nhà văn Gioconda Belli, trong bài viết gần đây trên tờ The New York Times, lập luận rằng chiến dịch tước bỏ quốc tịch của các giáo sĩ Công Giáo do chế độ tiến hành phản ánh sự bất an sâu sắc của họ. Kế hoạch kế nhiệm rõ ràng của Murillo, việc tước bỏ quốc tịch của những người chỉ trích, và thậm chí cả việc bức hại chính anh trai của Ortega là Humberto trước khi ông qua đời trong trại giam, tất cả đều cho thấy một gia đình sợ những cuộc tụ họp công khai thực sự hơn là sự lên án của quốc tế.

Đây không phải là một câu chuyện mới, chỉ là bối cảnh mới. Chiến dịch "Hán hóa" Kitô giáo của Trung Quốc bao gồm việc phá bỏ thánh giá, bỏ tù giáo sĩ và đưa việc thờ phượng dưới sự kiểm soát của Đảng Cộng sản, phản ánh nỗi sợ hãi tương tự đã thúc đẩy cuộc tấn công của Ortega vào người Công Giáo ở Nicaragua.

Nhà xuất bản Công Giáo Jimmy Lai đã trở thành biểu tượng của sự kháng cự, kiên định trong tù sau khi bị kết án oan vì hoạt động ủng hộ dân chủ và tự do một cách hòa bình. Người Công Giáo Ba Lan đã dành hàng thập niên để chống lại chính phủ được Liên Xô hậu thuẫn, một chính phủ hiểu rằng một dân tộc quỳ gối trước Chúa sẽ khó bị bắt quỳ gối trước nhà nước. Karol Wojtyła đã sống trọn vẹn tinh thần kháng cự đó trước khi trở thành Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô Đệ Nhị.

Như Dignitatis Humanae, tuyên ngôn của Giáo hội về tự do tôn giáo, giải thích, các tín hữu có quyền sắp xếp cuộc sống của mình theo các chuẩn mực của đức tin, một quyền tồn tại trước và độc lập với bất cứ điều gì mà nhà nước cho phép.

Đó là bài học mà Ortega và Murillo cứ mãi không chịu học, và mọi nhà độc tài cuối cùng đều phải trả giá. Bạn có thể bỏ tù một giám mục, hủy bỏ một cuộc rước kiệu, đóng băng tài khoản của giáo phận, gán cho một trường đại học Công Giáo là bình phong khủng bố. Nhưng điều bạn không thể làm là ngăn cản chính đám đông đó lấp đầy các hàng ghế trong nhà thờ mà bạn cho phép họ tiếp tục ở lại.

Khi cảnh sát Nicaragua cấm cuộc rước kiệu tôn vinh Đức Mẹ Fatima năm 2022, hàng trăm người đã tập trung trước nhà thờ chính tòa Managua, và những bức ảnh về Thánh lễ đó đã lan truyền rộng rãi như một biểu tượng của sự phản kháng thầm lặng. Hối lộ không thể mua được những gì đức tin ban tặng cho tín hữu, và bạo lực không thể tước đoạt nó khỏi họ bởi vì nó chưa bao giờ thuộc về chế độ để chiếm đoạt.

Những người Mỹ coi tự do tôn giáo là điều hiển nhiên nên theo dõi Nicaragua sát sao, không phải như một hiện tượng nước ngoài kỳ lạ mà như một lời cảnh báo. Mọi sự bảo vệ mà Hiến pháp Hoa Kỳ dành cho việc thực hành tự do tôn giáo đều tồn tại bởi vì lựa chọn thay thế chính là điều mà Ortega và Murillo đang xây dựng: một nhà nước coi hành động tín ngưỡng công khai là mối đe dọa nghiêm trọng đến mức phải điều động cảnh sát chống bạo động.

Tự do tôn giáo không phải là một ân huệ mà chính phủ ban cho những người mộ đạo. Đó là sự thừa nhận rằng một số lòng trung thành còn sâu sắc hơn cả quyền lực nhà nước và chưa bao giờ thuộc thẩm quyền của nhà nước để ban tặng. Người Công Giáo Nicaragua đang chứng minh sự thật đó bằng những cách thức khó khăn.

Source:National Catholic Register



3. Tỷ lệ sinh giảm góp phần khiến số lượng người Công Giáo được rửa tội giảm 30%.

Một báo cáo mới từ Viện Iona cho thấy trong 10 năm qua, số lượng lễ rửa tội diễn ra hàng năm đã giảm 30%. Nghiên cứu chỉ ra rằng hai nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm này là tỷ lệ sinh giảm và chủ nghĩa thế tục gia tăng. Tỷ lệ sinh giảm chiếm khoảng 60% tổng mức giảm, phần còn lại là do chủ nghĩa thế tục.

Trong cùng thời gian mười năm đó, số lượng lễ rửa tội đã giảm 30%, trong khi số ca sinh trên đảo giảm 18,8%. Con số này giảm 17,9% ở Cộng hòa Ái Nhĩ Lan và 21,3% ở miền Bắc Ái Nhĩ Lan.

Dữ liệu điều tra dân số từ CSO cho phép chúng ta xem xét tôn giáo của các bà mẹ và trẻ em. Năm 2016, 78,3% trẻ em từ 0-4 tuổi được ghi nhận trong điều tra dân số là người Công Giáo, và 9,2% được ghi nhận là không theo tôn giáo nào.

Đến năm 2022, các con số này đã thay đổi thành 65,4% và 15,6% tương ứng.

Khi xem xét các bà mẹ của những đứa trẻ này, chúng ta thấy cùng một xu hướng, đó là 67,9% tự nhận mình là người Công Giáo và 15,7% không theo tôn giáo nào vào năm 2022.

Dữ liệu điều tra dân số cho thấy hầu hết các bà mẹ có con từ 0-4 tuổi tự nhận mình là người Công Giáo vẫn cho con mình được rửa tội.

Điều này cho thấy ‘Công Giáo về mặt văn hóa’ vẫn là một yếu tố quan trọng trong đời sống người Ái Nhĩ Lan.

Từ số liệu rửa tội thu được, chúng ta cũng có thể thấy có sự khác biệt đáng kể về xu hướng giữa các vùng. Giáo phận Dublin đã chứng kiến mức giảm 40% trong mười năm qua, trong khi ở giáo phận Kerry, mức giảm là 22,3%.

Khu vực Down & Connor, bao gồm thành phố Belfast, cũng ghi nhận sự sụt giảm lớn, tương tự như giáo phận Meath, chủ yếu bao gồm hạt Meath và hạt Westmeath.

Đáng chú ý, tỷ lệ sinh ở Dublin giảm nhiều hơn mức trung bình toàn quốc, và Dublin cũng có xu hướng thế tục hóa hơn mức trung bình toàn quốc.

Bình luận về các số liệu, Tiến sĩ Tom Finegan, Chủ tịch Viện Iona cho biết: "Một mặt, các số liệu này không gây ngạc nhiên khi số lượng trẻ sơ sinh giảm nhanh chóng và xu hướng thế tục hóa ngày càng tăng. Vì số lượng trẻ sơ sinh đã giảm gần một phần năm trong mười năm qua, và ngày càng nhiều người chọn mục ‘Không tôn giáo’ trong cuộc điều tra dân số, chúng ta không thể tránh khỏi việc số lượng người được rửa tội sẽ giảm mạnh".

Ông nói tiếp: "Tuy nhiên, các số liệu cũng cho thấy ‘chủ nghĩa Công Giáo về mặt văn hóa’ vẫn còn mạnh mẽ trên hòn đảo này. Chúng ta thấy rằng theo điều tra dân số năm 2022, 67,9% các bà mẹ có con từ 0-4 tuổi vẫn tự nhận mình là người Công Giáo, mặc dù phần lớn trong số họ không thường xuyên đi lễ."

Tiến sĩ Finegan nói: "Vẫn còn phải xem liệu chủ nghĩa Công Giáo về mặt văn hóa có còn là một thế lực trong đời sống người Ái Nhĩ Lan hay không. Điều đáng chú ý là tại Anh năm 2023, theo niên giám của Vatican, hơn 42.000 trẻ em Công Giáo đã được rửa tội, mặc dù tỷ lệ tham dự Thánh lễ ở Anh khá thấp."

Ông kết luận: "Sự sụt giảm số lượng người được rửa tội không chỉ đơn thuần là kết quả của quá trình thế tục hóa, mà quan trọng hơn là kết quả của sự sụt giảm tỷ lệ sinh. Tỷ lệ sinh của Ái Nhĩ Lan hiện chỉ còn 1,5, thấp hơn nhiều so với mức thay thế là 2,1. Điều này đáng lo ngại đối với tất cả mọi người, bất kể tín ngưỡng tôn giáo nào".

Source:IONAINSTITUTE



4. Đức Cha Eleganti nhận định rằng Hồi giáo gây ra mối nguy hiểm ‘rất nghiêm trọng’ cho phương Tây

Đức Cha Marian Eleganti tuyên bố: "Chủ nghĩa toàn cầu đã thất bại" và cuộc khủng hoảng di cư chủ yếu là người Hồi giáo đang dẫn đến điểm "không thể quay đầu".

Cựu Giám Mục Phụ Tá của Giáo phận Chur là một trong số ít các vị giáo sĩ công khai lên án làn sóng di cư hiện đại của người Hồi Giáo vào phương Tây, đồng thời thường xuyên liên kết cuộc khủng hoảng nhân khẩu học ở phương Tây với cuộc khủng hoảng nhập cư đang đồng thời ảnh hưởng đến Âu Châu.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ La Nuova Bussola Quotidiana, Đức Cha Eleganti cảnh báo rằng Giáo Hội Công Giáo "không nên có đường lối duy tâm về vấn đề này", đồng thời nêu rõ điều đó có nghĩa là Giáo hội nên tránh rao giảng "một chủ nghĩa đạo đức tách rời khỏi thực tế, bỏ qua những vấn đề xã hội cụ thể hiện hữu liên quan đến nhập cư không giới hạn và chỉ có thể được giải quyết bằng tư duy chính trị hợp lý".

"Dự án của Giáo hội về tình huynh đệ toàn cầu không kết hợp chân lý và tình yêu," ngài nói.

Trước đây, Đức Cha Eleganti đã từng đưa ra bình luận tương tự, khi ngài từng chỉ trích kiểu tình huynh đệ được sinh ra từ thông điệp Fratelli Tutti năm 2020 của Đức Giáo Hoàng Phanxicô là "không thực tế". "Ví dụ, giữa Kitô giáo và Hồi giáo thì có loại tình huynh đệ nào, khi mà Hồi giáo đang bức hại hoặc đàn áp đức tin Kitô giáo ở hầu hết các quốc gia nơi tôn giáo này thịnh hành?", ngài viết năm ngoái.

Theo Đức Cha Eleganti, việc tập trung vào chương trình như vậy đã gây hại cho Giáo hội, mà theo đánh giá của ngài, hiện nay đang "quá chú trọng đến việc chiều chuộng thế gian".

"Dưới triều đại của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, liên minh này với giới chính trị đã được đẩy đến cực điểm," ngài nói với tờ La Bussola. Vị giám mục cho rằng toàn bộ quá trình toàn cầu hóa "đã thất bại ngay hôm nay xét về nhu cầu của người dân" vì nó chỉ phục vụ "giới tinh hoa tài chính," tức là những người "quyết định chính sách."

Do xu hướng hùng biện ủng hộ nhập cư hiện nay xuất hiện từ Vatican trong những năm gần đây, Đức Cha Eleganti lập luận rằng Giáo hội – hay Vatican – "không muốn nhìn nhận sự việc như bản chất vốn có".

Ngài lưu ý rằng lòng bác ái và tình yêu thương đối với người lân cận phải "thể hiện một cách hợp lý". "Một người cha muốn giúp đỡ trẻ mồ côi và đã có hai con ruột cần cân nhắc xem liệu mình có đủ khả năng nhận nuôi thêm một đứa trẻ nữa hay không."

Việc Đức Cha Eleganti nhắc đến Ordo Amoris, hay nguyên tắc ưu tiên bác ái, chắc chắn sẽ không bị các nhà phân tích Vatican bỏ qua. Chính để đáp lại những bình luận của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance về cùng chủ đề này mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã gửi thư cho hàng giám mục Hoa Kỳ chỉ trích chính sách nhập cư của Vance và Tổng thống Trump. Đức Phanxicô lên án việc đánh đồng "tình trạng bất hợp pháp của một số người di cư với tội phạm", những bình luận này đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ chính quyền Trump.

Nhưng theo đánh giá của Đức Cha Eleganti, phương Tây đang quá dễ dàng chấp nhận mức độ nhập cư cao của người Hồi giáo do tỷ lệ sinh thấp. Ngài cho rằng các quốc gia phương Tây đang bù đắp sự thiếu hụt trẻ em "bằng người nhập cư để tồn tại như một xã hội".

"Mối nguy hiểm rất nghiêm trọng," Đức Cha Eleganti cảnh báo. "Sự thù hận và kiêu ngạo, khát vọng quyền lực và bạo lực, nói cách khác: sự phục tùng, rõ ràng là những hiện tượng ma quỷ."

Ngài lập luận rằng nếu không có hành động nhanh chóng để chống lại sự lan rộng ngày càng tăng của Hồi giáo ở phương Tây thì "sẽ đến lúc không thể quay đầu lại, ít nhất là ở một số khu vực của thế giới phương Tây. Các cuộc bạo loạn như những gì đang xảy ra ở Anh là điềm báo trước cho điều này."

Theo đánh giá của Đức Cha Eleganti, Hồi giáo không phải là mối đe dọa duy nhất đối với nền văn minh phương Tây. Chủ nghĩa hiện đại tân Khai sáng cũng nằm trong số đó. Ngài nói: "Điểm chung của chúng là mũi nhọn chống Kitô giáo".

Khuyến khích cầu nguyện như một biện pháp đối phó với cuộc tấn công hai mặt này, Đức Cha Eleganti cho rằng cuộc khủng hoảng đang ảnh hưởng đến phương Tây là "một điều gì đó siêu nhiên: một mặt là sự Nhập Thể của Thiên Chúa và sự mặc khải của chân lý; mặt khác là những phát minh liên tục và không ngừng đổi mới của Lucifer nhằm quyến rũ con người. "

Ngài cũng bác bỏ việc liên tục soạn thảo các văn bản mới như một giải pháp được đề xuất cho các vấn đề khác nhau ảnh hưởng đến xã hội phương Tây. Giáo hội, theo Đức Cha Eleganti, "không cần những văn kiện mới liên tục về vấn đề này" vì "Phúc Âm chứa đựng tất cả các câu trả lời. Suy cho cùng, mọi việc rất đơn giản. Sự dư thừa từ ngữ và sự phức tạp không phải là dấu hiệu của một giải pháp thiêng liêng. Giải pháp của chúng ta là Chúa Giêsu."

Đức Cha Eleganti là một trong số ít các giám mục công khai lên án việc Vatican tạo điều kiện cho người Hồi giáo sử dụng Thư viện Vatican năm ngoái, khi tin tức lan truyền về một căn phòng nhỏ có trải thảm để quỳ cầu nguyện được dành riêng cho các học giả Hồi giáo theo yêu cầu của họ.

Trong cuộc phỏng vấn với phóng viên này năm ngoái, Đức Cha Eleganti đã bày tỏ sự nghi ngờ về khả năng đối thoại hiệu quả giữa Công Giáo và Hồi giáo. Ngài nói: "Tôi nghĩ ngay từ nền tảng, Hồi giáo đã thể hiện mình là một tôn giáo chống Kitô giáo. Nó nói điều ngược lại. Nó nói rằng Chúa Giêsu không phải là Con Thiên Chúa và Ngài chỉ là một nhà tiên tri, một con người, và tất nhiên, nó phủ nhận Chúa Ba Ngôi."

Mặc dù là một trong số ít người đưa ra những bình luận gay gắt như vậy, Đức Cha Eleganti không phải là người duy nhất. Thượng phụ Chanđê của Baghdad cũng đã đưa ra những lời lẽ tương tự với phương Tây về Hồi giáo, ngay sau các cuộc tấn công của ISIS vào cộng đồng Kitô giáo ở vùng đồng bằng Nineveh quê hương ngài. "Các bạn cần phải xem xét lại thực tế của chúng tôi ở Trung Đông bởi vì các bạn đang chào đón ngày càng nhiều người Hồi giáo vào đất nước của mình. Các bạn cũng đang gặp nguy hiểm", Thượng phụ Chanđê của Baghdad cảnh báo.

Ngài nói tiếp: "Các bạn phải đưa ra những quyết định mạnh mẽ và dũng cảm, ngay cả khi điều đó có nghĩa là trái ngược với nguyên tắc của chính mình. Các bạn nghĩ rằng tất cả mọi người đều bình đẳng, nhưng điều đó không đúng. Hồi giáo không nói rằng tất cả mọi người đều bình đẳng. Giá trị của các bạn không phải là giá trị của họ. Nếu các bạn không hiểu điều này kịp thời, các bạn sẽ trở thành nạn nhân của kẻ thù mà các bạn đã chào đón vào chính ngôi nhà của mình."

Source:Catholic Herald