Hơn một nửa số người thường xuyên vắng mặt vẫn xác tín vào sự Hiện diện Thực sự (của Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể) và cho biết đức tin "rất quan trọng" đối với họ. Vậy tại sao họ lại không đến nhà thờ?
Luke Coppen của tạp chí The Pillar, ngày 9 tháng 10 năm 2026, cho biết: Một nghiên cứu quy mô lớn mới đây về những người Công Giáo tại Úc không thường xuyên tham dự Thánh lễ Chúa Nhật đã kết luận rằng đa số người tham gia vẫn duy trì mối liên hệ sâu sắc với đức tin của mình.
Báo cáo dài 176 trang có tựa đề "Vắng mặt bên Bàn tiệc: Người Công Giáo Úc không thường xuyên tham dự Thánh lễ Chúa Nhật" (Absent from the Table: Catholics in Australia Who Do Not Regularly Attend Sunday Mass), được công bố vào ngày 7 tháng 10, cho thấy 65% người tham gia nghiên cứu mô tả đức tin là yếu tố rất quan trọng trong cuộc sống của họ; 64% cho biết họ cầu nguyện thường xuyên; 55% xác tín vào giáo lý về sự Hiện diện Thực sự; và 40% cho biết họ chia sẻ đức tin với người khác.
Các kết quả này cho thấy việc không thường xuyên tham dự Thánh lễ không nhất thiết đồng nghĩa với việc người Công Giáo đã từ bỏ Giáo hội. Chúng cũng đặt ra câu hỏi: nếu nhiều người tham gia khảo sát vẫn gắn bó với các niềm tin Công Giáo, tại sao Thánh lễ Chúa Nhật lại không giữ vị trí trung tâm trong cuộc sống của họ, trong khi Giáo hội coi việc tham dự Thánh lễ là một điều luật buộc?
Những người tham gia đã đưa ra nhiều đề xuất về cách thu hút họ quay lại tham dự Thánh lễ hàng tuần, bao gồm việc sắp xếp giờ lễ thuận tiện hơn, rút ngắn thời gian cử hành và cải thiện âm nhạc phụng vụ.
Bối cảnh của báo cáo này là gì? Các kết quả nghiên cứu ra sao? Và các nhân vật trong Giáo hội Úc đang phản hồi như thế nào về báo cáo này?
Bối cảnh là gì?
Theo cuộc tổng điều tra dân số gần nhất vào năm 2021, Úc có dân số 25.4 triệu người. Chính xác 20% dân số tự nhận là người Công Giáo, giảm so với mức 26% vào năm 2006.
Tóm tắt các diễn biến gần đây, báo cáo mới cho biết: "Trong khi số lượng người Công Giáo tăng lên qua các kỳ tổng điều tra dân số tại Úc từ năm 1911 đến 2011 — đạt đỉnh điểm là 5.4 triệu người — thì xu hướng này đã đảo chiều vào năm 2016 và tiếp tục giảm vào năm 2021, khi số lượng người Công Giáo xuống còn 5.075.910 người."
Mặc dù Úc đã chứng kiến làn sóng nhập cư đáng kể trong những thập kỷ gần đây, tỷ lệ người Công Giáo sinh ra ở nước ngoài chỉ tăng nhẹ, từ 23% năm 2006 lên 27% năm 2021.
Tỷ lệ người Công Giáo tham dự Thánh lễ đã giảm, từ 11.8% năm 2016 xuống còn 8.2% năm 2021. Những người đi lễ thường thuộc nhóm lớn tuổi hơn: vào năm 2021, có 25.8% người trên 70 tuổi và chỉ 9.5% ở độ tuổi từ 18 đến 29.
Trước thực trạng ngày càng ít người tham dự Thánh lễ, Hội đồng Giám mục Úc đã ủy quyền cho Trung tâm Nghiên cứu Mục vụ Quốc gia tại Canberra thực hiện báo cáo mới này.
Nghiên cứu này được xây dựng dựa trên công trình nghiên cứu năm 2007 có tựa đề "Những người Công Giáo đã ngưng tham dự Thánh lễ" (Catholics who have stopped attending Mass), cũng do Hội đồng Giám mục Úc ủy quyền thực hiện.
Giai đoạn đầu của dự án mới bao gồm một cuộc khảo sát trực tuyến với 1,963 người Công Giáo trưởng thành tự nguyện tham gia, đến từ bảy tiểu bang và vùng lãnh thổ của Úc. Giai đoạn hai bao gồm các cuộc phỏng vấn chuyên sâu với 67 tình nguyện viên từ giai đoạn đầu.
Báo cáo lưu ý rằng do mẫu khảo sát dựa trên sự tự nguyện tham gia, các kết quả thu được không nhất thiết đại diện cho toàn bộ cộng đồng người Công Giáo.
Báo cáo nêu rõ: "Bất chấp những hạn chế này, các kết quả nghiên cứu mang lại những hiểu biết quan trọng về các yếu tố ảnh hưởng đến việc tham dự Thánh lễ của người Công Giáo tại Úc cũng như mức độ gắn kết của họ với Giáo hội."
Các kết quả nghiên cứu là gì?
Báo cáo đã xác định 14 lý do dẫn đến việc tham dự Thánh lễ không đều đặn, được chia thành hai nhóm: lý do "xuất phát từ người tham dự" và lý do "xuất phát từ Giáo hội", dựa trên cách phân loại trong nghiên cứu năm 2007.
Các lý do xuất phát từ người tham dự bao gồm: việc đi lễ không phải là ưu tiên; khủng hoảng đức tin; các vấn đề gia đình hoặc sinh hoạt; đi xa, thời tiết hoặc ốm đau tạm thời; bệnh mãn tính, ốm yếu hoặc tuổi già, vấn đề đi lại; và việc tham dự vào giờ khác hoặc tại nơi khác.
Các lý do xuất phát từ Giáo hội bao gồm: các vấn đề về phụng vụ; những khó khăn trong mối quan hệ với linh mục quản xứ và các giáo sĩ khác; sự lạm dụng quyền lực và thẩm quyền trong Giáo hội; các yếu tố về cơ cấu tổ chức; những lo ngại liên quan đến giáo xứ như một cộng đồng; sự thất vọng đối với Giáo hội; thiếu sự cởi mở, hòa nhập hoặc cảm giác bị loại trừ bởi các quy định của Giáo hội; và quan điểm cho rằng Giáo hội không còn phù hợp với cuộc sống hiện đại.
Các lý do xuất phát từ người tham dự phần lớn tương đồng với những gì đã được xác định trong nghiên cứu năm 2007, trong khi các lý do xuất phát từ Giáo hội lại đa dạng hơn trong báo cáo năm 2026, với các vấn đề về phụng vụ trở nên nổi bật hơn.
Nghiên cứu mới cũng chỉ ra một số khía cạnh phụ mới nằm trong các nhóm lý do chính dẫn đến việc đi lễ không đều đặn, bao gồm: sự thay đổi thói quen tham dự Thánh lễ kể từ đại dịch COVID-19, những khó khăn liên quan đến các linh mục sinh ra ở nước ngoài, và việc Thánh lễ không được tổ chức hàng tuần.
Báo cáo cho thấy những người tham gia nghiên cứu vẫn duy trì mối liên hệ với đức tin của mình bất chấp việc tham dự Thánh lễ không đều đặn.
"Khoảng hai phần ba số người được hỏi cho biết đức tin rất quan trọng, và hơn ba phần tư khẳng định niềm tin vào Chúa Giê-su là Con Thiên Chúa. Tương tự, hơn hai phần ba coi Thiên Chúa là nhân tố rất quan trọng," báo cáo cho biết.
Báo cáo cũng nêu thêm: "Gần hai phần ba (64%) thường xuyên cầu nguyện, và nhiều người thể hiện bản sắc Công Giáo thông qua việc cho con cái theo học tại trường Công Giáo (44%), chia sẻ đức tin với người khác (40%), đeo hoặc trưng bày các biểu tượng tôn giáo tại nhà (40%), và tham gia hoạt động tình nguyện trong cộng đồng rộng lớn hơn (39%) hoặc tại giáo xứ (29%).”
Một số người không thường xuyên tham dự Thánh lễ vẫn tiếp tục bày tỏ sự trân trọng đối với Bí tích Thánh Thể.
Báo cáo cho biết: “Hơn một nửa (55%) khẳng định sự hiện diện thực sự của Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể, trong khi 24% coi các lễ vật chỉ mang tính biểu tượng và 21% không chắc chắn.”
Các tác giả báo cáo đã xác định sáu yếu tố định hình sự gắn kết của người Công Giáo hiện nay. Đó là: cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục bởi hàng giáo sĩ; mong muốn có sự kết nối cộng đồng vượt ra ngoài việc tham dự Thánh lễ; sự thay đổi do đại dịch thúc đẩy, khiến người Công Giáo chuyển sang các hình thức thể hiện tâm linh mang tính bản thân hơn như “cầu nguyện riêng, hòa mình vào thiên nhiên, tham dự Thánh lễ trực tuyến và các hành động phục vụ”; các ưu tiên khác cạnh tranh thời gian; sự thiếu gắn kết với đời sống giáo xứ ở giới trẻ Công Giáo; và các vấn đề liên quan đến người bản địa.
Trong khi các yếu tố khác ảnh hưởng đến người Công Giáo ở nhiều quốc gia phương Tây, thì vấn đề người bản địa lại mang tính đặc thù của Úc.
Báo cáo ghi nhận rằng một số người không thường xuyên đi lễ cảm thấy thất vọng vì nhận thấy Giáo hội thiếu sự ủng hộ thống nhất đối với cuộc trưng cầu dân ý năm 2023 về “Tiếng nói của Người bản địa” (Voice Referendum) – một đề xuất thành lập cơ quan cố vấn cấp liên bang để đại diện cho quan điểm của các cộng đồng Thổ dân và người dân đảo Torres Strait trước Quốc hội Úc.
Báo cáo cũng chỉ ra những quan điểm trái chiều về nghi thức “Công nhận Vùng đất” (Acknowledgment of Country) – nghi thức thường diễn ra trước một số Thánh lễ tại Úc. Nghi thức này bao gồm lời tuyên bố công nhận người Thổ dân và người dân đảo Torres Strait là những người gìn giữ truyền thống của vùng đất nơi cộng đồng đang tụ họp.
Báo cáo nêu rõ: “Một số người cảm thấy khó chịu hoặc xa lạ khi nghi thức này được đưa vào bối cảnh phụng vụ. Ngược lại, những người khác lại thất vọng về các linh mục giáo xứ chủ động ngăn cản việc thực hiện nghi thức này, coi đó là sự thiếu tuân thủ Học thuyết Xã hội Công Giáo cũng như là rào cản đối với việc nói lên sự thật và tiến trình hàn gắn.”
Khi đề cập đến mong muốn kết nối cộng đồng của những người tham gia khảo sát, báo cáo nhận định: “Nhìn chung, các kết quả này cho thấy việc không tham dự Thánh lễ Chúa Nhật không nhất thiết đồng nghĩa với việc chối bỏ đức tin, mà thay vào đó, nó phản ánh những nhu cầu cộng đồng chưa được đáp ứng.”
“Những kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo xứ mang tính bao trùm, chú trọng các mối quan hệ và sự chào đón, nơi mỗi cá nhân đều cảm thấy được thấu hiểu, trân trọng và hỗ trợ.” “Đối với nhiều người Công Giáo, việc tìm kiếm cộng đồng gắn liền không thể tách rời với hành trình tâm linh của họ, và bất cứ sự đáp ứng mục vụ nào cũng cần chú trọng đến cả hai khía cạnh này.”
Những người tham gia khảo sát đã đưa ra nhiều đề xuất đa dạng về cách giúp họ kết nối lại với Giáo hội.
Các đề xuất này bao gồm “làm cho Thánh lễ trở nên lôi cuốn hơn, cởi mở và tiến bộ hơn, xây dựng các mối quan hệ, cũng như mở rộng sự tương tác giữa Giáo hội và mọi người.”
Những người tham gia nghiên cứu cũng đề cập đến việc “cải tổ cơ cấu Giáo hội, lên tiếng về các vấn đề xã hội, cải thiện công tác mục vụ của linh mục, cũng như hỗ trợ sự phát triển về đức tin và đời sống tâm linh như những hướng đi quan trọng trong tương lai.”
Báo cáo cho biết: “Các đề xuất nhằm cải thiện sự đều đặn trong việc tham dự thánh lễ tập trung vào việc làm cho các nghi thức trở nên ý nghĩa và gần gũi hơn với đời sống. Điều này bao gồm việc giải thích các nghi thức Thánh lễ cho những người mới hoặc những người ít tham dự, sắp xếp giờ lễ thuận tiện hơn, rút ngắn thời gian cử hành, và nâng cao chất lượng một số yếu tố trong Thánh lễ, chẳng hạn như âm nhạc và ngôn ngữ được sử dụng.”
“Một số người tham gia khảo sát kêu gọi sự linh hoạt hơn, chẳng hạn như cho phép thực hiện nghĩa vụ tham dự thánh lễ hàng tuần vào những ngày khác ngoài Chúa nhật.”
Người ta đang nói gì?
Báo cáo cũng ghi nhận phản hồi từ các giáo sĩ và học giả tại Úc về những kết quả nghiên cứu này.
Đức Giám Mục Greg Bennet, Phó Chủ tịch Hội đồng Giám mục Úc kiêm đại diện Hội đồng Công Giáo Úc về Nghiên cứu Mục vụ, đã viết lời tựa cho báo cáo.
Ngài chia sẻ: “Những kết quả nghiên cứu này không đưa ra một giải pháp duy nhất mà mở ra một tầm nhìn mục vụ mới. Mọi người mong muốn một nền phụng vụ nuôi dưỡng tâm hồn, những bài giảng chạm đến thực tế cuộc sống, những cộng đồng biết chào đón, sự lãnh đạo khiêm tốn và có tinh thần trách nhiệm, cũng như một Giáo hội cởi mở, minh bạch và can đảm.”
“Họ mong muốn được nhìn nhận không phải là những người ‘bỏ đạo’ hay ‘lạc lối’, mà là những người bạn đồng hành trên hành trình đức tin với những lối đi riêng. Tiếng nói của họ thôi thúc chúng ta suy nghĩ lại về cách thức đồng hành cùng nhau, cách đào tạo các môn đệ, và cách thể hiện lòng thương xót cũng như tinh thần hiếu khách của Đức Kitô.”
Tổng Giám mục Anthony Ireland của Hobart nhận định rằng sau đại dịch COVID-19, các sân vận động bóng bầu dục Úc đã chật kín khán giả và đám đông lại đổ xô đến xem các trận đấu quần vợt.
Ngài nói: “Rõ ràng mọi người biết cách quay lại với những điều họ coi trọng. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là: tại sao lại không phải là Thánh lễ Chúa Nhật?” “Câu trả lời không nằm ở việc mọi người không còn tin vào sự quy tụ, vào các nghi thức, hay thậm chí là vào niềm đam mê chung nữa. Vấn đề là Giáo hội cần một lần nữa giúp mọi người nhận ra Thánh lễ Chúa Nhật là điều xứng đáng được đặt ở vị trí trung tâm trong cuộc sống của họ.”
“Điều này sẽ đạt được thông qua công tác giáo lý và giảng thuyết đầy ý nghĩa, các cử hành phụng vụ đẹp đẽ, đời sống và sự lãnh đạo chân thực của Giáo hội, cũng như việc vun đắp tình yêu sâu sắc dành cho Chúa đang hiện diện trong Bí tích Thánh Thể.”
Renée Köhler-Ryan, Phụ tá Phó Chưởng ấn (Associate Deputy Vice-Chancellor) của Đại học Notre Dame Úc cho rằng Đại hội Thánh Thể Quốc tế năm 2028 tại Sydney mang lại cơ hội để Giáo hội kết nối lại với những tín hữu không thường xuyên tham dự Thánh lễ.
Bà viết: “Đây là dịp để giải quyết một số vấn đề được nêu ra trong nghiên cứu này.”
“Có thể hy vọng rằng việc chú trọng trở lại vào một nền phụng vụ đẹp đẽ và đầy cảm hứng – nơi hội tụ cả những khía cạnh cổ truyền lẫn mới mẻ của đức tin vào sự hiện diện của Chúa Kitô trong Bí tích Thánh Thể – sẽ là một phần quan trọng của sáng kiến đó.”