Một giám mục khác đã được tấn phong tại Trung Quốc, theo các điều khoản của thỏa thuận giữa Trung Quốc và Vatican về việc bổ nhiệm giám mục, trong khi vẫn còn nhiều câu hỏi đặt ra về thỏa thuận này sau khi các lễ tấn phong bí mật bị phanh phui.

Cha Inhaxiô Đinh Tổ Diệu (Ding Zuyao), 40 tuổi, đã được tấn phong làm giám mục của Giáo phận Hải Môn ở bờ biển phía Đông Trung Quốc.

Đức Giám Mục Đinh Tổ Diệu được thụ phong linh mục cho giáo phận vào tháng 10 năm 2011, do đó được thăng chức giám mục ở độ tuổi khá trẻ, chỉ với 15 năm kinh nghiệm làm linh mục. Ngoài Giám mục Marc Hanappier của Huynh Đoàn Thánh Piô X, Đức Giám Mục Đinh Tổ Diệu hiện là giám mục trẻ nhất trong Giáo Hội Công Giáo.

Việc bổ nhiệm của Đức Giáo Hoàng Lêô diễn ra vào ngày 24 tháng 8, trong khuôn khổ thỏa thuận gây tranh cãi giữa Trung Quốc và Vatican về việc bổ nhiệm và tấn phong giám mục. Tuy nhiên, theo thông lệ, thông báo chỉ được công bố vào ngày tấn phong.

Một lần nữa, như thường lệ, thông tin được chia sẻ bởi Giáo hội được nhà nước Trung Quốc công nhận – Hiệp hội Công Giáo Yêu nước Trung Quốc, gọi tắt là CCPA – ghi ngày 14 tháng 5 là ngày ngài được bầu làm giám mục được chỉ định. Không hề nhắc đến Đức Giáo Hoàng hay Tòa Thánh, vì CCPA không công nhận thẩm quyền của Đức Giáo Hoàng và đang trong tình trạng ly giáo.

Giám mục Thẩm Bân là người chủ trì buổi lễ, một sự kiện mang nhiều ý nghĩa quan trọng.

Giáo phận Hải Môn đã bị bỏ trống hơn ba năm sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc đơn phương điều chuyển giám mục đương nhiệm Thẩm Bân đến lãnh đạo Giáo phận Thượng Hải. Việc điều chuyển diễn ra vào ngày 4 tháng 4 năm 2023, trong đó Vatican chỉ được "thông báo" chứ không tham gia vào quyết định.

Bằng hành động đó, CCPA đã vi phạm thỏa thuận Trung Quốc-Vatican và cũng bác bỏ phán quyết của Tòa Thánh theo một cách khác. Khi Thẩm Bân được đưa đến Thượng Hải, là giáo phận mà trên thực tế đã có một giám mục khác tại vị – một giám mục được Tòa Thánh phê chuẩn. Giám mục Tađêo Mã Đạt Khâm(Ma Daqin) đã được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ Tá tại Thượng Hải vào năm 2012, với niềm tin rằng ngài trung thành với họ từ phía CCP. Nhưng sau khi được tấn phong làm giám mục chính thức, ngài đã lên án CCPA và tuyên bố lòng trung thành với Rôma. Sau đó, ngài bị quản thúc tại gia trong một chủng viện gần đó.

Do đó, CCPA đã cách chức Thẩm Bân khỏi vị trí giám mục được Vatican phê chuẩn của Hải Môn để thay thế giám mục được Vatican phê chuẩn của Thượng Hải. Sau ba tháng im lặng, Tòa Thánh buộc phải phê chuẩn động thái này, là điều mà các chuyên gia về Trung Quốc đã cảnh báo vào thời điểm đó sẽ chỉ khuyến khích Trung Quốc tiếp tục coi thường Vatican một cách trắng trợn.

Hiện tại, Thẩm Bân đảm nhiệm hai chức vụ: ông là giám mục Thượng Hải, được cả Tòa Thánh và Giáo Hội Công Giáo Trung Quốc, gọi tắt là CCPA công nhận. Nhưng ông cũng là chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Trung Quốc – là cơ quan giám mục của CCPA, vốn cũng không công nhận Đức Giáo Hoàng hay quyền lực của ngài. Kể từ đó, Thẩm Bân đã trở thành một nhân vật hàng đầu trong chiến dịch Hán hóa của CCPA – nhằm mục đích đưa tôn giáo phục tùng ý chí của Đảng Cộng sản.

Sự mâu thuẫn như vậy trong cuộc sống thường nhật là điển hình cho thực trạng đã tồn tại kể từ khi thỏa thuận Trung-Vatican được ký kết lần đầu tiên vào năm 2018.

Mặc dù văn bản này vẫn được giữ bí mật, nhưng người ta hiểu rằng nó cho phép một đường lối hợp tác trong việc lựa chọn giám mục. Trên thực tế, thỏa thuận bí mật này có lợi cho Trung Quốc, và mặc dù Đức Giáo Hoàng dường như vẫn giữ quyền phủ quyết đối với việc lựa chọn giám mục, Bắc Kinh dường như luôn nắm quyền kiểm soát.

Điều này đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể các vụ bức hại Kitô giáo được ghi nhận rộng rãi, và người Công Giáo địa phương chứng kiến các hoạt động tôn giáo của họ bị kiểm soát và hạn chế hơn. Ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, AsiaNews – một trang Web thường xuyên ghi nhận các vụ bắt cóc và tra tấn người Công Giáo hoạt động bí mật – đã đưa tin rằng "[những người Công Giáo hoạt động bí mật] vô cùng nghi ngờ rằng Vatican đã bỏ rơi họ."

Ngay cả Ủy ban Quốc hội-Điều hành Hoa Kỳ về Trung Quốc cũng đã ghi nhận điều này, lưu ý trong các báo cáo liên tiếp rằng sự gia tăng đàn áp là kết quả của thỏa thuận, chứ không chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Trong báo cáo năm 2020, Ủy ban viết rằng sự đàn áp mà họ chứng kiến "có cường độ chưa từng thấy kể từ Cách mạng Văn hóa".

Việc Tòa Thánh tiếp tục tuân thủ thỏa thuận này vẫn vấp phải sự giám sát chặt chẽ, đặc biệt là sau khi thỏa thuận được gia hạn thêm bốn năm vào năm 2024.

Tuy nhiên, gần đây, như tờ Catholic Herald đã đưa tin, Giáo hội ngầm đã cho thấy những dấu hiệu rõ ràng hơn về sự không thỏa đáng của thỏa thuận này. Các giám mục đang được tấn phong bí mật cho cộng đồng ngầm, với ít nhất 10 giám mục đã được tấn phong chỉ riêng tại tỉnh Phúc Kiến kể từ khi thỏa thuận được ký kết lần đầu. Tờ Catholic Herald được biết rằng nhiều trong số đó đã diễn ra trong năm ngoái.

Động thái gây chú ý này được thực hiện nhằm "bảo đảm sự tồn tại của Giáo hội Trung Quốc", trong bối cảnh lo ngại rằng "sự toàn vẹn của đức tin Công Giáo sẽ bị tổn hại" do ảnh hưởng ngày càng tăng của các quan chức Cộng sản.

Tòa thánh giờ đây đã nhận thức được thực tế này, dù trước đó có vẻ như họ vẫn không hề hay biết, nhưng tình trạng hiện tại dường như vẫn được duy trì liên quan đến việc hợp tác với Bắc Kinh trong việc bổ nhiệm giám mục – một thỏa thuận mà người dân địa phương cho rằng sẽ không mang lại kết quả tốt đẹp nào.

Source:Catholic Herald